Leuk dat je luistert naar de podcast van de garding School
van Mayan June. We maken de enorme hoeveelheid
informatie over de tuin eenvoudig en leuk door te praten
met experts en bekende tuiniers, zodat jij een echt goede tuinier
wordt. Ga je mee de tuin in?
Vandaag is Merel graven, beter bekend Als de groene muts en als
wederheld van Ruud van Moestuinadvies bij mij te gast
In de Studio. Jullie geven onder andere
cursussen over de meest uiteenlopende zaken vanuit
jullie enorme tuin vol groente bloemen en planten in Brabant.
En We hebben elkaar met regelmaat gesproken de afgelopen
tijd, want er komt iets heel tofs aan waar we zometeen nog
wel eventjes over gaan hebben. Maar tijdens die gesprekken
vielen ons jouw enthousiasme voor eetbare vaste planten op.
En toen dachten we, daar moeten we het eens eventjes.
Over hebben. Dus welkom.
Ja dankjewel. We gaan het We gaan uitgebreid
praten over de tuin. Maar bij sommige gasten leg ik
altijd eerst even een dilemma voor, oh ja, om het ijs te
spreken, niet dat er echt ijs te breken is tussen ons, want we
kennen elkaar maar toch. Ik ga jou dus twee stellingen
geven. Twee dilemma's die uit twee
delen bestaan en Je moet kiezen. OK zo dinsdag dilemma.
Precies ja OK, maar dan In de tuin.
Je mag Alleen nog maar aan ruud dicteren wat er moet gebeuren In
de tuin Zonder zelf een poot uit te steken.
Maar hij weet dat niet. Of.
Je moet al je oogsten weggeven aan kinderen die sowieso hun
groenten niet gaan opeten. Op zich heel moeilijk.
Wat bedoel je met? Ik wil even toch nadere
informatie met Ruud? Weet dit niet.
Dat je dat je dus niks gaat doen, dus hij zijn Alleen maar
aan het denken. Waarom doet ze niks?
Vertelt me Alleen wat ik moet. Doen nou, op zich is hij daar
Natuurlijk wel gewend aan, want soms heb ik hele slechte fysieke
dagen. En dan dan is hij daar wel
gewend. Of kinderen die de groente?
Ja, Ik heb en ik gooi het allemaal weg.
Het is echt een hele moeilijke. Ik doe niks meer, o?
K je doet? Niks meer, ik doe niks meer bij
dictee dicteren. Ja OK, de volgende is Misschien
iets minder moeilijk. Ja en.
Ik heb er nog eentje. Al je bloemen zijn slechts één
dag mooi in vaas. Ze hebben vanaf nu allemaal
dezelfde kleur. Nee dan maar één dag mooi in
vraag, Het is makkelijker. Maar deze, dan kunnen we
beginnen. OK leg eens even uit.
We gaan het hebben over eenbare vaste planten, wat beter bekend
staat als. Permacultuur.
Zouden we dat dan? Zo kunnen noemen.
Of nee permacultuur is echt wel veel.
Breder permacultuur kan ook op je levenswijze hoe je je keuken
indeelt, hoe je ja, hoe je je huis bouwt.
Dat kan ook helemaal op de permacultuur manier dus
permacultuur is veel breder. Moet je even uitleggen, Waarom
kun je op een permacultuur manier je huis inrichten?
Ja nee nu inrichten maar bouwen bijvoorbeeld, dus ja, daar zit
ook helemaal permacultuur in verboven al die principes.
Maar wij kennen Natuurlijk van de tuin, maar aan permacultuur
behouden. Dan moet je bijvoorbeeld denken
aan dat je bouwt met. Regeneratieve materialen
bijvoorbeeld, ja, dat zeg ik eigenlijk niet goed.
Een beetje duurzaam bouwen. Dat valt het een beetje Samen,
dus daar hebben de bepaalde technieken mee.
Zijn allemaal organisch materialen, isolatie,
bijvoorbeeld van organische materialen, geen synthetische
materialen, Dat is. Dat komt er ook allemaal in
voor. Het klinkt.
Logisch ja, maar ook volgens mij hebben ze ook allemaal principes
rondom koken en Het is hun hele levensstijl.
Het is tijdelijk stijl. Zo goed was ik dan nog weer niet
op de hoogte, want ik dacht inderdaad dat het Alleen ging
over. Over over.
Ontwerpmethode was ja nee, Dat is het 10.
Het is nog breder dan dat. Maar ja, wij passen Natuurlijk
Alleen maar toe. Dat is helemaal niet waar, maar
wij passen het. Mensen kennen ons van dat we het
toepassen Alleen maar In de tuin.
Ja, precies. Maar Als je dan de spermocultuur
voor de tuin zou moeten omschrijven hoe, hoe zou.
Je dat dan doen? Nou, Ik denk dat het voor mij de
belangrijkste permacultuur. Element is dat echt, want Ik
vind bijvoorbeeld biologisch hoort daar bijvoorbeeld bij,
Maar dat is ja voor mij bijna logisch dat Ik denk.
Ja, dat hoeft niet voor mij. Per se een permacultuur principe
te zijn. Dat vind ik zo logisch, maar wat
ik echt een heel erg permacultuurprincipe vind, is
dat je werkt in zone. Dus je hebt zo'n nul tot en met
10 en vanaf zone en nul is dan eigenlijk je huis en zone één is
dan dichtbij je huis en dan ga je steeds verder weg en dat je
dus heel bewust nadenkt over wat zijn zones waar ik het liefst
elke dag ben of elke dag wil zien.
En wat is prima Als ik maar één keer In de maand er bijvoorbeeld
kom en dat je daarin zeg maar ook je ontwerp maakt, dus dat
vind Ik denk ik het meest sprekende permacultuurprincipe.
OK wacht even die ga ik heel even op me in Laten werken, dus
zone nul is in je huis bij wijze van spreken.
Gewoon of je huis? Je huis zelf je huis en zonne
één zou dan. Iets zijn wat je heel vaak wil
zien precies en bijvoorbeeld vroeger vanuit vroeger uit werd
het heel vaak gezegd, Oh ja, dan hebben we In de tuin en dan
moestuin die moffelen een beetje zo weg achterin, terwijl Dat is
heel onhandig, want die moestuin heeft In de zomer Misschien wel
elke dag water nodig en je wil zaaien en je wil oogsten.
Nou, Dat is niet zo handig om die dan de zon er 10 te gooien.
Die kun je dan beter dichterbij huis halen.
Dus Misschien wil jij als jij het heel belangrijk vindt, wel
gewoon die in zone één hebben of in zone twee.
Maar Als we het hebben, bijvoorbeeld over hoogstambomen
waar je in augustus je appels van kan oogsten.
Ja, die doen zichzelf, die heb je niet perse nodig in zone één.
Dat is prima. Als die zone 10 staan, dan loop
je dan een keer heen en dan ga je bijvoorbeeld oogsten.
Dus ja, Dat is een beetje hoe Het is ingedeeld.
Ja precies, wat zou dan, want we zouden het hebben over eetbare.
Vaste planten. Niet dus noodzakelijk over
permacultuur, blijkbaar. Wat valt dan?
Welke plek heeft hij in dat? Geheel dat vaste planten over
het algemeen hebben die minder aandacht nodig, dus die hoeven
niet allemaal in zone één, tenzij je daar elke dag van wil
oogsten. Bijvoorbeeld dan wel Als je
bijvoorbeeld hebt over kruiden. Daar oogst je Misschien zo vaak
van, Omdat je vaak met verse kruiden oogst.
Dan kun je daar wel weer rekening mee houden.
Ja dus die zouden? Dan in zon, één of twee.
Kunnen maar ja de meeste vaste planten, want daar gaat daar
gaan we Natuurlijk eigenlijk vandaag over hebben.
Ja, die zitten in bij ons in ieder geval vaak verder In de
zones. Dat is dan ook permacultuur.
Hebben en en en nog heel eventjes, want zon In de één zou
dan direct aan je huis zijn. De zon 10 zou dan zeg maar, stel
dat je de luxe zou hebben om op een groot stuk grond bij mij zit
zone 10 namelijk in mijn eigen tuin op op 12 m afstand precies.
Maar Als je een groot stuk grond zou hebben, dan zou het den
Bosch Rand zijn. Bijvoorbeeld of het voedselbos
zelf bijvoorbeeld in ons geval. Ja precies, maar leg me dan eens
eventjes uit wat, want We gaan het dus hebben over die eetbare
vaste planten. Waarom jij daar zo enthousiast
over bent? Geven ze een soort pleidooi.
Een pleidooi voor de vaste planten.
Ja, sowieso als jullie een. Vaste.
Plantenplantjes een andere vaste planten.
Dat doe ik niet. Nee, die ken ik niet zo goed.
Nee, niet zoveel. Daar heb ik jou voor.
Maar maar die staan niet zoveel In de tuin als er geen geen
functie hebben dan komen. Ze er niet.
Hele harde eis geweest de jaren lang de bloemen die zijn ook pas
veel later gekomen. Die kwamen er door jou dat ik
dat ik op een gegeven moment zei, oh, bloemen hebben ook een
functionaliteit, want mooi is ook een functionaliteit.
Daar zijn mijn zus op een gegeven moment tegen mij Merel
mooi is ook een functionaliteit. Nee, daarvoor was het echt
Alleen maareten en anders komt het er niet.
In nee precies OK. Ja.
We gingen een pleidooi houden. Ik ben vaste plant.
Nou, Als je begint met tuinieren, stel, je wil een
moestuin, Dat is heel leuk, maar moestuinieren Als je ooit al
bent begonnen daarmee of je wil nog gaan beginnen.
Ja, Dat is best wel eventjes je inkomen.
Je moet een saai bedje voorbereiden.
Je moet weten gewoon plantje kiemt en wat hij nodig heeft en
je hebt Misschien al best wel snel een plaagje.
De eerste te pakken is best wel bewerkelijk.
Je moet er best wel liefde en tijd aangeven.
Het zijn vaste planten. Ja, die zijn gewoon heel handig.
Die koop je één keer die plant je aan, Je moet wel een beetje
weten hoe je ze aan moet planten.
Het is niet de wortels, de lucht in en We hebben wel eens rare
dingen gezien. Zolang die wortels de grond in
gaan, dan komt het al snel goed en dan.
Ja dan kun je er gewoon op en dan kun je de eerste jaar nog
niet uitbundig van oogsten, Maar het tweede jaar wel en daar hoef
je niks aan te doen. Je kan gewoon op vakantie.
Je kan alvast genieten van hoe Het is om te oogsten uit eigen
tuin, want Dat is een heel leuk fijn gevoel Zonder dat je daar
heel veel tijd en kennis ofzo moet instoppen.
En het wordt ieder jaar dan ook nog eens meer.
Je kan er ook steeds meer van oogsten en je kan het ook nog
eens heel vaak stekken, dus je kan het ook weer delen met
andere Mensen. Dus ja, Ik denk echt als
beginner. Ja begin nou eens eigenlijk met
vaste eetbare planten. En Als je dan denkt, Dit is leuk
oogsten uit eigen tuin ga dan zeg maar die moestuin, want die
moestuin is moeilijker, dus dat vind ik toch een goed pleidooi.
Vind ik een keurig pleidooi. Ja, en Ik denk ook dat het
inderdaad heel handig is om eerst kennis te maken met het
idee van oogstetijn, want. Wat voor mij geldt, is dat ik
heel vaak een beetje een romantisch beeld heb van
moestuinieren. En dan denk ik, oh ja, heerlijk,
weet je wel van die mooie typisch en dan laat ik dan
dingen aangroeien en en vervolgens ooster er niet van,
want Ik heb dan een week menu gemaakt en dan denk ik nee, want
Ik had niet voor vandaag sperziebonen op de planning
staan dus. En maar nu zijn ze wel, zeg
maar. Goed of precies andersom.
Ik heb ze wel op de planning staan, maar ze zijn nog niet te
oogsten. Daar raak ik helemaal van In de
war dus dus mijn beeld van de moestuin is heel romantisch.
Eigenlijk Alleen maar mooi en van Van die vaste planten Als je
daar niet van oogst, zijn ze nog net zo goed om naar te kijken,
toch? Ja en eigenlijk voor sommige.
Sommige zijn mooier In de ja de. Ze hebben bijna bijna geen
enkele plant, heeft een mooie winterssituatie ofzo vind ik.
Dat is dan wel jammer. Maar ja, Dat is gewoon de pijn
die ik erbij neem van Van eetbare planten in je tuin
hebben. Als je bij ons ook In de tuin
komt, dan ja, Dat is gewoon een beetje troosteloos nu In de
winter. Wij nemen dit op In de winter.
Dan zeggen Mensen ook, ja, ja, Dit is dan een voedselbos.
Je kunt bijna niet voorstellen, terwijl als dadelijk de blaadjes
bier met groeien. Ja, dan is het gewoon paradijs.
Ja, Dat is gewoon prachtig. Kun je ze eerst eventjes voor de
luisteraar een beeld schetsen van wat voor over wat voor
planten. Hebben we het denk bijvoorbeeld
aan kruiden dus gewoon heel simpel om mee te beginnen aan
rozemarijn bieslook, salie munt allemaal vaste planten.
Allemaal hele mooie planten om in je borden te hebben.
Prachtig ja ook gewoon ja In de in iedere tuin.
Als je tuin hebt heb je 1 m², daar kan het in.
Het is ook iets wat ik heel prijzig vind In de supermarkt en
dan heb je het niet eens biologisch.
Dus Ik denk al dat het loont ook meteen heel lekker om die aan te
planten, dus Dat is een beetje echt de basis basis.
Daar zijn toch wel de kruiden? Nou, dan kun je groter gaan
denken als in een appel boompje. En dat kan Natuurlijk een
laagstam zijn. Dat kan een middenstam zijn, er
kan een hoogstam zijn, is een beetje afhankelijk van je tuin,
dus dan heb je van alles in en je hebt de appelbomen en de
peren en de pruimen. Dat is een beetje gangbaar en
kerst nou dat zijn een beetje de 4 gangbare denk ik in Nederland,
dan heb je nog echt klein fruit, daar ben ik heel.
Fan van, dat zullen we. Dadelijk was nog wel weer hem
gaan hebben. Daar moet je wel iets meer
knowhow van weten, want Dat is ja een appelboom is.
Heeft Iedereen wel eens gezien? Die plant je aan die zorgen dat
die een beetje ruimte heeft om te groeien en dan komt het wel
goed. Nou, bij klein feit moet je wel
iets meer kennis hebben, maar ja loont supersnel ja is gewoon
heel erg leuk. Ik bedoel, Iedereen met kinderen
gaat dit fantastisch vinden en dan heb je nog in mijn hokje.
Heb je dan nog zeg maar, de speciale soorten.
Echt een beetje de voeten van soorten die Niemand kent en maar
van Als ik ze noem dat Mensen altijd zeggen.
Kan ook groei in Nederland of oh, wat is dat?
Hoe smaakt dat? Zoals noem eens.
Wat? Ja een pauw bouw of een sessie
van peper, maar kaki kan ook groeien in Nederland.
Of We hebben ook een amandelboom bijvoorbeeld of echt een
bijzondere soort. We hebben een een noot die rood
is van binnen, dus hele coole dingen.
Maar jij bent ook wel het TYPE verzamelaar, je wil dan ook
allemaal. Eigenlijk, ja, en ik en dan
heeft hij het aangeplant en dan komt de eerste.
Oh dan, zegt hij. Kijk dan denk ik, ja, is wel
vet. Ermee aankomt, dan denk ik nog,
een soort, gaat u eens Excel bijwerken, want alles heeft het
nummertje en alles vastgelegd. Ja, ja, nou ja, Dat is.
Mogen we ook hoorde asperges hier ook bij bijvoorbeeld?
Groene asperge, asperges leuk. Ja precies.
Dus Het is, Het is eigenlijk een heel gevarieerd aanbod van kruid
tot plant tot Struik boom. En, zou je kijk jij noemt een
aantal planten en Ik denk dan meteen, ja, die die zetten wij
ook gewoon in sierboarden, zoals een tijm of een venkel.
Gewoon dan een bloeiende venkel dus dus daar het onderscheid
tussen sier en productie is dan eigenlijk ook alweer wat
grijzer. De mooie bijvoorbeeld een
amandelenboom die heeft prachtige blouse en die heeft
jullie kijken Natuurlijk wel vaak naar lange bloesem.
Of dat je de takken nog kan gebruiken.
Bijvoorbeeld, nou, dat heeft dan dit.
Deze plant bijvoorbeeld niet. Nee, maar een amandelboom zetten
wij ook wel schoon in tuin, hoor.
Prinses deels is dus Dat is ja. Dat vind ik helemaal niet.
Maar dan niet per se met de intentie, maar amandelen van het
oogsten. Maar dat kan.
Wel, Maar het kan wel. Heel erg leuk.
Nee, ja, dat klopt, dat kan gewoon.
Dit is altijd Natuurlijk overlap in in functionaliteit.
Wat je graag wil of je doel Als je een hele mooie tuin wil, kan
ook gewoon een lekkere tuin zijn.
Ja, maar bij ons was het doel altijd.
We doen Alleen maar lekker en Als het toevallig per ongeluk
een keer mooi is, dan is dat mooi meegenomen.
Maar dat is niet ons hoofddoel, ja.
Maar daar ben je Misschien dus een klein beetje veranderd.
Ja zeker wel, ja, ja, zeker wel en Ik wil het ook anders doen
Als we hebben Natuurlijk een heel groot voedselbos, maar ons
Huis moeten we nog verbouwen en er omheen gaan we dan?
Dat is nu Natuurlijk een bouwput.
Daar omheen komen er Natuurlijk allemaal wel mooie Borders rond
op de garage, deuren en de achterdeur en de voordeur en Dat
is nu een bouwput. Maar ik heb al besloten dat ik
dan gewoon bij jou aanbel en zeg, Hallo.
Ik heb wat gek langskomen. Ja, precies.
Is goed Als ik, Als ik wat van amandelen mag hebben.
Ja, Dat is goed. Maar zeg maar terugkomend, want
Ik weet Natuurlijk wel een beetje hoe jullie tuin eruit
ziet en Mensen die jullie volgen denk ik ook.
En Dat is inderdaad heel erg op productie ingericht.
Maar stel nou, je hebt een tuin zoals ik.
Ik heb een achtertuin van Van 6 bij 18 m.
Hoe, hoe zou je mijn tuin dan zeg maar indelen Als je daar ook
eetbare vaste planten in zou zetten?
Nee, jullie hebben Natuurlijk vaak schuttingen met prachtige.
Wingerd ofzo bijvoorbeeld denk ik dat jullie vaak doen.
Ik zou wel benieuwd zijn of dat je naast die wingert tegenaan
ook nog een doornroze Braam of Japanse wijnbes kan planten,
zodat het en een beetje mooi is. Maar dat je ook zeg maar ja, een
schutting is Natuurlijk ideale ruimte om klein vooruit te Laten
groeien, dus dat je daar een combinatie van kan maken heb ik
nog nooit geprobeerd. Ben ik wel benieuwd naar dat zou
kunnen? Of het door specifiek door een
wingerd kan? Ja, Maar het kan sowieso tegen
een schutting. Ja, dat dat sowieso We hebben.
Wij hebben In de tuin een aantal leibomen.
En appel en peer, ik moet zeggen dat ik daar niet kilo's vanaf
kan halen, Maar het staat leuk. Maar onze vorige bewoner had wel
inderdaad ook een braamgroei enzo, Nou moet ik eerlijk
bekennen dat ik die er weer uit heb gehaald, Omdat het niet een
handige plek was, in ieder geval niet voor ons.
En was het een wilde parame, of was het wel?
Een? Nee, Het was wel een cultivarm.
Oh ja, en hij had ook een vijg, een vijgenboom, waar we ook wel
veel van oogsten. Maar die is inmiddels ook weg.
Sorry, maar ja, in een kleine tijd moet je keuzes maken.
Maar we hebben ook een nog een solitaire appelboom, een elstar.
Daareten we wel. Regelmatig zijn we niet wat, ook
kunnen we best wel wat van oogsten, dus dus ik zou ook
kunnen zeggen dat wij best wel wat eetbaar In de tuin hebben,
Maar ik denk dat het vooral interessant is dat het dus niet
per se moestuin is. Maar inderdaad wat we net
zeiden, mooi en functie gecombineerd.
Ja, want je hoeft, dus je kan dus een prachtige mooie eetbare
tuin maken en dan zul je een beetje een beetje in duwen en
dat doe je een beetje moestuinadvies Samen combineren
en dan heb je hem geen moestuin nodig, maar dan ja dan ja
eigenlijk die naam van ons later nergens op.
Maar ja, we weten Natuurlijk van, ik waren gewoon vaste
planten en die combineer die mooi en Dat is voor heel veel
Mensen denk ik ook perfect. Nou ja, maar uiteindelijk wil
het oog inderdaad ook wat. Dus dus Als het een plant is die
n sierwaarde heeft. Ik zou bijvoorbeeld niet zo snel
asperges in onze tuin kunnen zetten, maar rabarber zou dan
wel weer kunnen. Ja, ja, ik zit te denken aan
Asperger, heb je die plant? Weet je hoe ze groeien?
Dat? Ja, je hebt dan Natuurlijk eerst
oogsten en daarna moet je de plant gewoon Laten groeien.
En dan heb je van die groenige bossen.
Ja, maar Toen ik bij de Minist werkte toen, toen moesten we ook
altijd schrikken met asperges. Ik, ik gebruik dit ook in mijn
boeket en die vind je gewoon lelijk.
Ik dacht Dat is wel leuk zon sprietje.
Nou, tegenwoordig zou ik het denk ik beter kunnen, maar
vroeger moesten we het op een hele truttige manier schrikken.
Ik denk wel dat jij weet je wel kunnen maken, wel?
In een krant zou het ook heel mooi staan in een.
Winterkrans nou komt wel een keer af gooien, dan mag jij er.
Een krans van ja is goed, maar waarvan asperge moet je
Natuurlijk wel wat meer hebben om er goed van te kunneneten.
Toch dat? Valt wel mee.
Je hebt helemaal niet zoveel nodig, niet zoveel planten.
Nee, Ik denk Als je. Ja, hij moet.
Ik denk altijd In de rijen stel. Je zou een rij hebben van even
denken, één, twee, 5 m ofzo. Ja hallo 5 m lieve schat, Dat is
een hele breedte van mijn tuin. Zo'n beetje ja OK, Misschien
moet je daar gewoon. Niet doen.
Je bent ja, nee, nee, Ik denk niet dat dat iets is, dus Ik kan
Misschien naar één planten en dan zou ik het voor het blad
doen. Waarschijnlijk, maar kijk wat
wat ik wel heel veel doe is. Kruiden dus Ik vind bijvoorbeeld
bieslook één van de leukste planten die Er zijn, vooral
Omdat ze in mei al beginnen met bloeien enzo.
Hij is inheems dus Alleen maar voordelen.
De bloemen zijn eetbaar, de steeuw is eetbaar, etcetera.
Dus kruiden doen we dus sowieso heel veel.
Die zijn zowel mooi als functioneel.
Maar stel nou dat je Alleen maar een balkon tot je beschikking
hebt of je tuin is echt te klein om aan grote dingen te denken
als een boom of klein fruit struiken.
Waar begint men dan? Ja, dan zou ik echt beginnen met
die kruiden, Dat is gewoon echt het aller logisch.
Misschien een beetje saaiantwoord, Maar dat is gewoon
het aller logisch. Want je kan die zijn gewoon
makkelijk. We kunnen goed in een pot.
Ja nogmaals, ze zijn best wel duur In de supermarkt om te
kopen. Ga maar een takje munt kopen of
een tijm of salie. Dat is niet grappig.
Dus dan kun je daar lekker mee beginnen.
Één van de grootste voordelen overigens van kruiden vind ik
ook, dus dat het ook snijbloemen zijn.
Ja, ook dat eetbaar sierwaarde en snijbloemen.
Op het balkon heb je dan wel een wat grotere pot nodig, anders
wordt hij niet. Die bosser dan wordt.
Hij niet bossig? Nee, precies, dus Dat is wel
iets om rekening mee te houden. Maar dan zou ik als tip meegeven
om een liever 1 grote kuip neer te zetten dan allemaal kleine
potten. Dus Je kunt ook 1 1 1 verhoogde
moestbak of moestuinbak gebruiken ter breedten van je
balkon en daar dan dingen in te combineren.
Want dan heb je een beetje bordergevoel en heeft alles de
ruimte om een beetje bossig te. Worden en Het is gewoon
makkelijker een onderhoud, want alles droogt minder snel uit,
want je hebt veel meer grond. Ja, precies.
Dat zijn er dan ook planten waarvan je zegt, die gebruiken
wij nu als eetbaar et cetera, maar die zijn niet zo geschikt
voor de beginner. Oeh ja die bijzondere soorten
wel. Dus ruud heeft bijvoorbeeld ook
heel veel citroenen is heel leuk, Maar dat is niet echt een
beginnersspand. Staan niet gewoon buiten?
Ja, soms vind ik het een gedeeltelijk, dus die staan In
de zomer, staan die buiten en In de tegen de winter, dan gaan ze
terug de kas in, dus Dat is ook ja onze kas is.
Die zou daar niet heel leuks van kunnen maken, maar hij staat
gewoon altijd vol. Want echt zodra de tomaten, zeg
maar opgeruimd zijn zo eind oktober.
Ja dan is het gewoon zo snel mogelijk, al al heel die kaft
leeg ruimen en dan gaan alle vaste planten die ruud nog te
klein vind, bijvoorbeeld om over te Laten overwinteren In de
winter. Die zijn er wel winterhard, maar
Als we nog klein zijn, vindt u daar een beetje spannend, die
dan nog wel terug de kast in, maar bijvoorbeeld ook de
Citroën, dus Dat is een soort ja, Er zijn best wel veel
soorten waarvan Ik denk, nou begin daar nou niet mee, maar
soms gebeurt dat wel en dat vind ik dan ook altijd jammer, want
dan zijn er dus Mensen die. Zien bij ons oh, je kan een
kaakje Laten groeien of een pauw pauw in je tuin supervet en als
dan de allereerste eetbare planten die aanplanten, dan denk
ik ja, Dat is niet heel handig om mee te beginnen als beginnen,
want. Het duurt lang bijvoorbeeld, of
Als je hem niet goed verzorgt, gaat hij net dood.
En Dat is allemaal. Dan heb je niet de optimale
eerste ervaring zeg. Maar nee, nee, precies, OK dus
dus tip één is om te beginnen met kruiden om die in ieder
geval en en of je nou een specifieke kruidenbak maakt of
ze tussen je borden zet, kan allebei.
Wat, wat zou dan de volgende stap kunnen zijn?
Nou, ik. Vind rabarber en leuke en die
kan ik ook makkelijk in je borden, toch?
Kijk ja. Ik vind dansen leuk, heel erg
leuk. Das leuk is wel iets rekening te
houden Omdat ik heel erg kan gaan woekeren.
Ja, dus Dat is wel iets waarvan Ik denk, ja, dan moet je wel op
voorbereid zijn Als je dat in je tuin gaat introduceren dat je
weet hoe de plant zich gedraagt, dan moet je gewoon een keer gaan
wandelen in één van de Amsterdamse bossen.
Dan weet je hoe die zich gedraagt.
Maar ja, Dat is wel. Ik denk dat ik zou zeggen, DAS
leuk moet je doen wanneer je in je tuin wanneer die groot genoeg
is, dat er meer een soort van rand is.
Ja stel dat je grenst aan een stuk Bulls of park of zo dat er
een soort van stuk is waar je niet een hele gecultiveerde
Borders aanlegt, maar waar het een beetje kan verwilderen.
Daar kun je dan ook heel tof nog andere dingen doorheen, planten,
krokussen of iets in die richting.
Supervet of Als je heel simpel hebt in een moestuinbak
bijvoorbeeld, dan kun je Natuurlijk die bollen, die
knolletjes die das leuk kun je erin uitplanten.
Die gaan in die bak lekker woekeren en dan heb je heel
vroeg in het jaar heb je daslook en daarna verdwijnen die
Natuurlijk onder de. En daar kun je nog prima andere
dingen overheen zaaien. Dan zou ik bijvoorbeeld geen
wortel doen of een pastinaak, want ja, dan komt het In de war
met die knolletjes onder de grond, maar je kan daar wel iets
wat boven de grond groeit. Je kan prima, want stel een je
wil een broccoli daar groeien kun je hem prima boven die
knobbeltjes Laten groeien? Ja precies, dus dat kan wel.
Dus daarmee zeg je eigenlijk dat je toch nog stiekem kunt gaan
moestuinieren tussen, ja. Maar goed, dat loopt inderdaad
niet de beste optie Misschien om mee te beginnen Als je niet weet
hoe hij zich gedraagt. Marabarpher bijvoorbeeld wel,
ja, dat kan wel en Het is een asperge die is lekker vroeg.
Maar ja, Dat is in borden niet zo handig.
Nou ja, wat ik net zei, tenzij je er maar een paar neerzetten
door het mooie bossen gaan. Maar ik zou dan zeggen dat je
richting venkel zou gaan ofzo. Want.
Venkel is een hele mooie. Sierplant ja vorig jaar echt
mijn tuin helemaal mee vol. Gewoon met venkel.
Ik weet niet, wat hebben zoveel gerecht ook gegeten, Maar het
was echt prachtig. Maar had je dan ook de waarde,
de knollen een beetje OK, want de meeste.
Had je, zeg maar gewoon funiculum vulgaren pakt.
Gewoon de de bloeiende venkel. Dat zijn de knollen over het
algemeen niet zo heel. Nou ja, Ik kan met mijn hand
Laten zien. Ze waren echt gigantisch en ze
waren ook lekker, ja. Echt?
Ik vind het heerlijk. Ja vind ik soep ja heel veel op
gewoon fankel door de salade. Heel veel met venkel.
Bloemen, ja dat vind ik ook heel lekker.
Het kruid dat blad Snij ik ook gewoon op alsof het dil is of zo
en wat wat zouden we nog meer kunnen bedenken aan een beetje?
Zeg maar planten in die categorie die je nog relatief
eenvoudig tussen andere vastplanten zou kunnen zetten.
Ja, dan zit ik toch te denken aan de eetbare plantensoorten
die dus geen ondersteuning nodig hebben.
Dat is de Japanse wijn best door een lode Braam.
Die hebben allemaal wel framboos.
Zou ik ook dan niet doen, want die gaat dan toch woekeren.
Maar je hebt Natuurlijk ook wel echt best wel wat die als een
struik groeien. Dus ja, denk aan een honing best
of een blauwe bes kan ook of. Heeft Misschien iets
specifiekere omstandigheden? Een vijg is vind ik heel leuk.
Wij hebben heel veel verschillende soorten vijgen.
Dus Dat is ook leuk Als je daar geïnteresseerd in bent om gewoon
een hele bijzondere cultiviteit te zoeken en niet de niet bound
Turkey bijvoorbeeld. Dat is de meest gangbare, maar
gewoon ja, je hebt ook de dikste 5 ofzo.
Dat zijn echt hele dikke vijgen. Die heet ook echt letterlijk de
dikste vijg. Maar ik denk dat heel vaak in
ieder geval. Ik realiseer me dus heel vaak
niet dat er verschillende soorten sinaasappels zijn of
avocado's of zeg maar net zoals zo goed als dat je verschillende
soorten appels hebt, heb je dus ook verschillende soorten
vijgen. Ik heb op één of andere manier
sla ik dat niet op. In de winkel koop je een avocado
of een ellestar van geiten geitengitranet een goudranet,
maar die associatie heb ik dus niet bij.
Dat is wel grappig dat jij dat niet hebt, want je hebt zoveel
bloem. Verschillende soorten kalender
liggen bij wijze van. Maar stom hè?
Dat ik dan dus denk, Er is gewoon één TYPE avocado.
Liggen 3 uur of Misschien wel 5 verschillende soorten kleuren,
calendula heren dat magazijn, ja.
Zelfs ik moet leren, hè? Nee, We hebben.
Volgens mij 22 verschillende soorten vijgen.
Echt waar ja ruudspaart ja soort.
Bibliotheekjes aan het bouwen in onze tijd, dus Dat is wel heel
erg leuk. Maar vijg zou inderdaad een
goede zijn om ook gewoon In de tuin te zetten.
Het enige nadeel dat ik aan een vijg vind ik gewoon dat er geen
bloeien is en dat hij zo lang kaal blijft.
Ja, maar ja, goed dat klopt en nu ook, want We hebben allemaal
mini vijfjes nu gewoon nog heel de winter aan die boom hangen
die dus niet op tijd zijn afgerijpt.
En die ja, die blijven dan op een gegeven moment maar gewoon
heel hard, want die zijn dan heel hard.
Die blijven dan heel lang hangen.
Dus daar hebben we Zonder blad heel.
Zonder blad Gekkig ziet, er zitten heel gekkigheid.
Ja, Maar ik denk bijvoorbeeld wel een kruisbaas of aalbessen.
Een aalbessen is ook leuk, want je hebt Natuurlijk de rode Abes
en de Witte Aalbes. Daar heb je ook allemaal
verschillende soorten van. Ik geloof.
Kun je van tats is dan bijvoorbeeld het belang de
bekendste rode aalbes, maar je hebt heel veel verschillende
soorten. Maar je hebt bijvoorbeeld ook
een roze aalbes. Dat is ook leuk en een witte
Aalbes is bijvoorbeeld ook wat zoeter.
Zouden Mensen Misschien niet denken?
En dat blijven vaak ook de focus wat beter vanaf, dus dan blijft
er wat meer oogst over Als je maar een kleine tuin hebt, dan
ja, dan heb je waarschijnlijk ooit wel ervaring gehad dat wat
je dan aanplant, dat de vogeltjes en zo daar ook
allemaal lekker uit meeeten vaneten.
Dus. En, ik moet ook nog denken aan
een roos, want roos krijgt Natuurlijk rozenbottels niveau.
Sommige soorten. Dat heb ik zelf nog nooit
gedaan. Nou ik vond vroeger dus
rozenbottel, zei hem heel erg lekker eet ik tegenwoordig nooit
meer, Maar ik vond het echt ontzettend lekker.
Dus Als je een klimroos Als ik me goed herinner, zijn het met
name dus de klimrozen die rozenbotels krijgen.
En zouden dan er zitten. Ook denk ik wel smaakverschil
dan In de rozenbottels als. Je het volgens mij, hoe groter
hoe zoeter ja, maar ja, stel nou dat je.
Want ze hebben Natuurlijk ook inheemse struiken hier.
Rozenbottels krijgen dus Hans Roos of.
De wilde roos dus die zou je dan ook neer kunnen zetten.
Dan heb je een soort van win-wineems en.
Rosacanine bijvoorbeeld Hans Roos die krijgen ook
rozenbottels. Ik denk wel dat je er best wel
wat nodig hebt voor je dat je er jam van kunt maken, maar.
Overal wel ergens moet je beginnen, ja.
Precies stel nou dat je dat je een voortuin hebt en je wil een
haagje aanplanten. Dan kun je Natuurlijk een Beuken
Haag doen, maar Je kunt ook zeggen, ik maak er een eetbare.
Haag van. En, Wij hebben een Eetbaar Haag
gewoon over om ons heel hele perceel en Dat is een beetje
eetbaar voor de Dieren en een beetje eetbaar voor ons.
En, wat hebben jullie er in staan?
Ja echt dit wel ook roos staat er ook in wilde roos staat erin.
Kornoelje staat er in ja, echt van alles.
Ik weet het echt niet precies. Krent krent staat erin, ja.
Vlier. Ja staat er ook in.
Vlier is ook een goede om in je tuin te zetten Als je iets
eetbaars wil. Eetbaars mail ja.
Maar die kan wel. Je moet wel weten dat hij
Natuurlijk gigantisch kan worden.
Je kan Natuurlijk altijd blijven snoeien en snoeien, maar ja, dan
gaat hij ook groeien en groeien. Ja exact nou, Ik denk dat dat
Als je meer als een soort solitair zou neerzetten, dus als
als boom, ja, Als je dat een beetje in gedachten houdt, dan
kan dan lukt het. En wel dan heel leuk is, mocht
je een keer iets anders willen dan de klassieke vliegen.
Je hebt ook daar weer variëteit in.
Dus je hebt dat weet ik dan weer wel.
Heb je de Amerikaanse vieren? Heb je er ooit mee gewerkt in
het scherm die zijn gegamd? Die zijn enorm.
Die zijn echt heel cool. Maar je hebt ook paarse, dus Dat
is ook vet en. Je hebt nog zwarte.
Ja, ja, de zwarte is dan de gewone, maar je hebt daar weer
cultivers van. Maar goed, Als je Als je de
inheemse wil, dan moet je gewoon een sambukus nigera hebben, maar
je hebt daar wel cultivars van die er bijvoorbeeld de roze
bloemen hebben, dus dat daar valt ook wel weer in te
variëren, dus dus bessen, maar ook noten hazelaar.
Ja, die worden Natuurlijk gigantisch, hè?
Ja ja, dus dat zou ik niet zomaar even in je tuin.
Zetten niet in een gewone achtertuin, nee, maar je zou hem
wel Als je wat meer ruimte hebt, zou je hem wel in een Gemengde
haag kunnen zetten. Ja ja.
Want een hazen, daar kun je ook één en één keer zoveel jaar.
Gewoon kort even 1 grote aan echt aan.
Aan Krielhazenar Ofzo? Nee aan, Ik kan er even niet
opkomen, walnoten bijvoorbeeld. Ja, daar wordt Natuurlijk
gigantische. Bomen, maar je bedoelt echt
corilles, ja dus die die wordt wel in in in, ook in
struweelhagen bijvoorbeeld gebruikt dus dat vind ik ook nog
wel een goede optie, ook ook Als je een wat kleinere tuin hebt,
dan Misschien niet degene die dan heel groot worden.
Maar Je kunt prima een Gemengde haag aanleggen in een kleine
tuin. Ja ja superleuk ja Dat is ook
allemaal cultivers van trouwens ook rode hazelnoot.
Dat is ook. Leuk rode hazelnoot.
Kijk, nou, We hebben al heel wat besproken, dus We moeten een
beetje richting een een afronding gaan.
Maar nou hebben eetbare planten vooral doorontoogste.
Wat doet de oogst uit de tuin voor jou met jou?
Ja, daar maak je Natuurlijk gelukkig.
Dat was ook helemaal bij jullie slogan.
De Mensen gelukkiger. Ja, Dat is gewoon.
Dat is gewoon zo. Voor Iedereen is het herkenbaar.
Niemand denkt potje en dikkie, ik moet oogsten wat vervelend.
Het is wel zo, Dat is voor Iedereen een beetje iets anders
betekent een vindt het fijn, Omdat het een soort van
zelfvoorzienend gevoel geeft, de ander vindt het heel erg leuk,
Omdat ze kunnen Laten zien aan hun kinderen waar eten vandaan
komt, de andere is gewoon trots dat Het is gelukt, dus Het is
voor Iedereen wel een beetje anders.
Maar Iedereen wordt daar blij van.
En, Ik denk dan ook dat dat. Waar we het nu over hebben
gehad? Ik hoop dat dat Mensen vooral
motiveert om gewoon eens te kijken of er Misschien al
eetbare dingen in je tuin staan Zonder dat je het weet.
En als er er niet staan om te beginnen, want volgens mij kom
jij een stuk minder In de winkel dan ik In de supermarkt.
En, het hoeft helemaal niet je doels te zijn Natuurlijk om
zelfvoorzienend te gaan leven, maar gewoon iets van verbinding
met wat er In de tuin te vinden is.
Aan eetbaar spul helpt al. Ja oh, zijn er iets heel
belangrijks vergeten te bedenken, meneer?
Ik vroeg hem nog even aan het. Einde toeaardbeien tuurlijk ja
wat? Heb je nou vergeten?
Ja. Helemaal één van de
makkelijkste. Ja en veel makkelijk in een
border en hartstikke durende supermarkt en er zitten vaak
helemaal bijvoorbeeld met pesticiden en Dat is super
lekker. En zo even erin fietsen.
Een goede, hele goede aanvulling.
Nou en ik dank jou voor je input en dankjewel voor je tijd,
meneer. Ja vond het heel leuk gezellig.
Je luisterde naar de garding school, een podcast van Maya
June in onze webshop vind je alles wat nodig is om van je
tuin een groene tuin te maken van biologische zaden tot vaste
planten tools, zoals het beste tuingereedschap en de mooiste
potten en gieters. Koop ook ons magazine dat 4 keer
per jaar uitkomt voor nog meer kennis en inspiratie.