Benzetmeyi benzetme. Susurluk.
Ismi. Su sınırından geliyor.
Manda demek yani. Mültik asıl, 1.900. 90 altıda.
Susurluk yolunda. O iblis mercedes'in masum
kamyona çarpmasıyla. Gazi tarafından vaktiyle
vaktinde sit. Dirente sonradan hariimize sinsi
sinsi sokulan manda var ya. Işte umman'da göle sıçtı.
Hayat kaçık bir uygudur. Hekabeyi pot kestim, bir başka
bölümüyle sen dinleyin, karşısındayız.
Her zaman olduğu gibi istanbul ekseninde ben Cihan ötek
kaliforniyalarda okyanusun diğer taraflarında, kuzeylerde ise
sevgili Samet var. Merhaba sametciğim ne var ne yok
bu pazar öğleden sonrasına doğru yol aldığın.
Günde. Içimde bir sevinç var çünkü
huudi sezonu kapşonlu sezonunu açtığım en.
Sevdiğim sezondur. Iyiymişsin, evet, hemen ilk
fırsatta serinliği hisseder, hissetmez giydim.
Bir de tabii en sevdiğim ay olan Kasım ayına doğru da koşuyoruz
iyice böyle bir winterest coming modundayım o boşuma gidiyor.
Böyle depresyonu da daha böyle dolu dolu.
Yaşadığım aylar kendi kendime. Içime kapandığım aylar olduğu
için 4 gözle bekliyorum diyebilir mi?
Sende ne var ne yok? Bende de iyi ya klasik bildiğin
gibi sakin bir akşam sekansındayım.
Pazar gününde şeyi soracaktım sana şimdi öyle bir tarif ettin
ki Kasım ayını hani böyle yağmur hafiften yağar ya da hızlı
yağar, sen kahveni demlemişsindir battaniyenin
altında. Duvarına yansıttığın?
Bir dizi bir filmi izliyor edası böyle canlandı gözümde sen
anlatırken de onu söylemek istedim.
Araya sıkıştırıp. Evet, evet, biraz ufak tefek
detayları değiştirsek de genel olarak öyle bir şey gözünde
canlandı. Doğru diyorsun.
Kahve yerine çay demlerin büyük ihtimalle o ufak bir detay orada
fark. Onun dışında da yağmur çok yok
ya burada kuru bir soğuk olur. Dışarıda herhalde böyle bir uyuz
eden rüzgar eşliğinde bu yazının.
Kısmını felç eden rüzgardan bahsediyorsun herhalde?
Evet ya ya buranın yani çok hava durumunu yine girmeyelim ama
buranın en sevmediğim kısımlarından biri bu.
Işte kışın da yazının da çok düz olması ama zaten uzun dönem
dinleyenler şimdiye kadar aşinadır.
California'nın. Tabii ki.
Bize hava durumunu sunuyoruz sürekli.
Şimdi bugün değişik bir bölümle. Beraberin.
Keyfin nasıl yani? Ben bölümü atladım.
Ben benim standart ya kaos içerisinde kaos krallığı
içerisinde kalemizi korumaya çalışıyoruz diyelim Samet.
Harpten gelmiş gibisin yüzünü? Çiziyorum falan şu.
Halin vaktin. Şunu görebiliyor musun sanki bar
çıkışında saldırıya uğramışım gibi bir intiba uyandırıyor.
Kerem sağolsun aslan pençelerini.
Sabahın köründe gözümün altına geçirerek beklenti benden aldı.
Ya şey gibi böyle hani dönem dönem.
Yaraların iyileşmesini istemeyen küçük bir canlı olduğu için
mesela bir tane düzeliyor, öbürünü yapıyor falan sen
tırnağını kesene kadar zaten olay vuku bulmuş oluyor.
Onun keyfi de bambaşka tabi ki şu anda teşekkür ediyorum.
Merhem tedavisi herhalde bir sonraki bölümde kabuk bağlanmış
olarak karşılıyor. Karşılarında olurum.
Sevgili yerlere kayıt olarak. Belki bu süreci de hep beraber
takip etmiş oluruz diyelim. O zaman.
Ya bakalım bir sonraki çizik ya da yara bere nerede olacak?
Peki o zaman teşekkür ediyoruz. Bu sağlık raporu için yoksa hani
yavaştan açılış yapabilirsin? Evet, tekrar dönüyorum bugün.
Değişik ve bir o kadar da özel bir bölüm olacak.
Aslında zaman zaman yapmış olduğumuz x olmak.
Yani hani ikonik olarak gördüğümüz kişilere değindiğimiz
serimiz aslında bu bugün. Geçmişten günümüze hatta yakın
zamanımıza kadar ki etkisi hala devam ettiğini düşünürsek
günümüze kadar. Gelmiş olan ve belki de sonraki
kuşaklara da etkilemeye devam edecek olan can yücel'i
konuşacağız ve bölümümüz can Yücel olmak isimli.
Ne dersin Samet sen bu bölümü yapalım mı?
Diye konuştuğumuz sekans sonrasında bir kaç gün sonra
böyle derin bir mesaj attım bana sanki biraz can yücel'le
yoğrulup biraz kayboldun mu uzaklarda?
Ya onun eserlerine, hatta onun sesine daha çok böyle aşina
oldukça çünkü yine edebiyatla çok haşır neşir olmayan biri
olarak fazla. Derinlemesine girmemiştim.
Bu haftaya kadar tabii ki de biliyordum.
Kim olduğunu ve yani. Birkaç şeyini ama böyle derin
hayatına girmediğim için ya sanki onun böyle içindeki efkarı
içindeki o taşıdığı zamanında yükleri bir anda ben de taşımış
gibi olduğum için öyle bir mesaj attım.
Sana bence dinleyen de onu yansıtacağız.
Bugün anlatacaklarımızla. Çünkü çok sıradan bir hayatı
tabii ki de olmadı bu kişinin. O yüzden ben de çok 4 gözle
bekliyorum. Bugün vereceğim ilginç bilgileri
10'a çıkart dair benim de böyle 35 tane din.
Lemeye değer kenardan köşeden bulduğum ilginç bazı faks
dedikleri şeyler var, onları da paylaşırız.
Ilerleyen dakikalarda ama genel olarak çok derin bir kişilik
yani o yüzden sana derin bir mesaj attım.
Böyle bir insanın içine doğru girdikçe dünyasının sende o
derinlere dalıyorsun o anlamda aslında.
Bilmiyorum, sen de aynı şeyi hissediyor musun?
Yani yazarın zaten seni o şekilde kendi dünyası içerisine
çekmesi ne kadar başarılı olduğunu da gösteriyor ki bölüm
öncesinde yani bölüme çalışırken öğrendiğimiz bir çok can Yücel
noktası var diyelim. Hayatının akışı içerisinde ki
bunlardan en belki de az bilineni.
Ondan başlayalım. Doğumu sonrasında 1.920 altıda
istanbul'da doğuyor ve babası türkiye'nin en önemli devlet
adamlarından biri. Aslında Hasan Ali Yücel, ben bu
bilgiyi bilmiyordum ve öğrendiğimde gayet şaşırdım ve
altında doldurarak hayatını daha da derinlemesine araştırmaya
koyuldum. Sanatı sen ne dersin?
Evet. Evet, evet, Milli Eğitim
bakanlarından biri ve benim için daha da önemli ve ilgimi çeken
köy enstitüleri projesinin de yani baş mimarlarına ver
diyelim. O zaman kurulmasıyla ilgili yani
bu çok önemli bir döneme denk gelen çok önemli bir şahsiyet.
Dolayısıyla daha başlarken araştırmaya hemen vay canına
alıyorsun yani? Konuyu.
Konuya doğru gidiyorsun çünkü Türkiye cumhuriyeti'nin ilk
Milli Eğitim bakanlarından birisi ve senin de dediğin gibi
köy enstitüleri projesiyle birlikte aslında bir devletin
emekleme döneminden böyle şaha kalkışının temellerini atan
proje bu yönüyle de tabii ki can yücel'in babasının böyle bir
figür olması, onun vizyonunu. Daha da genişleten bir nokta.
Çünkü biliyoruz ki hepimiz bir önceki jenerasyonun üstüne
koyarak ilerliyoruz ki altında bu tarz.
Üst düzey. Aydın kategorisinde olan bir
insan olunca belki hayal gücü biraz daha farklı yerlere
evriliyor. Ya entelektüel bir ailede
büyüdüğü zaten çok aşikar. Bir de ondan sonra hani çok
hızlı geçen buralar ankara'da istanbul'da eğitimlerini tam
olduktan sonra da ingiltere'ye yurt dışına gitmesi eğitimini
sürdürmek için aslında onların zaten aileden gelen bu
entelektüel yapısına daha da level atlatıyor.
Deyim yerine ise seviye atlatıyor.
Evet. Ingiltere'de paris'te oralarda
bulunmak tabii ki de zamanında o zamanlarda onun için büyük bir
artı. Yani onun gözlerini açan dünyada
farklı kültürlerin içinde bulunmasını sağlayan farklı bir
tecrübe oluyor. Yani eğitim olarak baktığın
zaman gayet de Türkiye seviyesinde o günlerde yani.
Çıtırsının içerisinde. Tamamen aşılmış bir şey.
Evet dönemine göre bence. Çok büyük bir avantaj ve bence
onun ilerleyen zamanlardaki bütün birikimine de önceden çok
önemli bir ne diyelim. Bir temel 61 şans oluyor aslında
oralara gitmek. Ya dönemin de değerlendirdiğimiz
zaman dediğin gibi hani ingilizceyi öğrenip daha
sonrasında. Ünlü yazarların eserlerini kendi
yorumlarıyla türkçe'ye çevirmesi de bu şekilde oluyor.
Bu ortamı yurt dışına gidip orayı görmek, dil öğrenmekle o
vizyona erişiyor gibi düşünebiliriz.
Can yücel'in şiire olan bir tutkusu var.
O belli zaten yazdığı bütün eserlerin özünde şiir var.
Ve ilk unsur cancay şiirlerinde baktığımız zaman döneminin
şairlerine istinaden biraz daha hani hep şey denir ya ya biraz
da halka indirmek lazım. Bu anlatıları can Yücel aslında
bunu sağlıyor. Yani halkın anlayacağı şekilde
sade doğal ve kimi zaman da belki de birçok zamanda küfürlü
bir dili benimsin. Ve bunu edebiyatında,
eserlerinde kullanıyor ve hani? Halk için sanat, halkın diliyle
olması gibi bir felsefeyi de aslında burada önümüze koyacağın
yüce. Ben hangi hem de geçmişten de
bahsediyorum. Günümüzden ya hangi bu işte?
Nasıl diyelim artık türkçeye de. Edebiyat dalında sözü geçen
insanın röportajında baksam veya işte hatır olan insanın
röportajına baksam hepsinin bahsettiğinin altını çizdiler
hem de böyle kalın çizgilerle işte halkın diline inip aynı
zamanda hala çarpıcı ve etkileyici şiir yazabilen insan
olarak tanımladılar. Yani hepsinin ortak bahsettiği
şey oydu. Onunla ilgili ama sen şimdi
şiire daldın da benim böyle daha empati kurabildiğim ve hoşuma
giden onun bir de bir çevirmenlik senin az önce
bahsettiğim eserlerle ilgili çevirmenlik süreci var.
Mesela unesco'da çevirmen olarak çalışmaya başlaması içimde böyle
ufak bir kıskançlık uyandırdı. Çünkü çevirmenlikle haşır neşir
olmuşu biri olarak geçmiş yıllarımda hoşuma gitti.
Öyle bir şey yapması bir de. Işte BBC nin Türkçe servisinde
çalışıyor. O zamanda.
Zamanında böyle bununla ilgili yaptığı çalışmalar sadece şehir
değil, dilin her alanında aslında onu çok değişik bir
seviyeye taşımış bence ve bu birikime rağmen sade bir şekilde
ve yalın böyle işte bazen dediğin gibi küfür bile kullanıp
o küfürü de böyle içine iyice yedirerek şiirin insanlarla bir
bağlantı kurabiliyor. Bence bu çok önemli bir özellik
onun adına ama işte yurt dışına. Gidiyor, unesco'da çalışıyor,
paris'te bulunuyor, londra'da okuyor.
Bbc'ye giriyor falan filan derken gel gör ki onun babasının
isteğiyle döndüğü türkiye'ye döndüğü yıllar yine türkiye'nin
böyle karmaşadan fırtınadan geçtiği yıllar olduğu için senin
bahsettiğin şiirler öyle bağlıyım.
Senin bahsettiğin kişiler onun yine geliyor, başına bela
oluyor. Sevgili cihanım sonuçta
biliyorsun bu ülkede ne geçmişte ne de bugün.
Freedom ofis beach diye amerika'nın çok gurur duyduğu
şeyin var olmadığını çok rahat bir şekilde söyleyebiliriz
bence. Yani hiçbir iyilik cezasız
kalmazdı diyebiliriz. Belki bir tarafıyla ya şiirlere
geçiş yapmamın sebebi şuydu, aslında hani halka indirme kısmı
var ya, hani halkın diline yakın bir.
Edebi eser ortaya koyma durumu aslında biraz da şeyle alakalı.
Senin söylediğin dönem ve. Politik ve sosyal yönüyle
alakalı can yücel'in çünkü can yücel'in çok net bir şekilde bir
soldur şu vardı ve bu sol duruş doğal olarak toplumsalcılığı
halkcılığı gerektiriyor, insanlara bir şekilde ulaşmayı
derdini. Anlatmayı gerekiyor, o senin
dediğin türkiye'ye dönüşü kaotik ortam ile birlikte 1.960 lı ve
yetmişli yıllarda aslında bir mücadelenin de can Yücel aynası
oluyor. Doğal olarak da bunun bir sonucu
var. Sevgili dinleyen hepimizin
bildiği gibi 1.971 senesinde siyasi görüşleri sebebiyle
tutuklanıyor ve esasında. Farklı bir fazla giriyor can
Yücel çünkü bu dönemdeki eserleri onun düşüncelerini
olgunlaştığı ve böyle siyasete daha fazla odaklandığı bir süreç
oluyor ki bir kısım eserleri yani.
Şiirleri zaten hapishane sürecinde ortaya çıkıyor ve
toplum yani böyle hani sağından soluna her taraf tarafından
benimseniyor bir tarafıyla. Evet, şöyle bir şey var o
zamanlarda sadece o değil, tabi bir sürü insan hapishanelere
giriyor. Hatta bazı kaynaklara göre
hapishaneler, şair, heykeltıraş, işte şarkıcı ne bileyim.
Özel sanatlar akademisi gibi ya. Evet sanatıyla herhangi bir şeyi
ifade edebilen, temel olarak ifade ede ede edeme, yani bunu
da ironi olarak gülerek söylüyorum.
Acı bir gerçek olduğu için herhangi bir şeyi sanatıyla
ifade edebilen herkesi içeri tıkmışlar.
O da tabi bundan nasibini alıyor ama.
Hiçbir zaman da hani ben burada mesela hapse atıldım çıkayım
hemen kaçayım gideyim gibi bir şey de yapmıyor.
Yine türkiye'de yaşamaya devam ediyor.
Hatta ben birkaç tane bölümün sonra sakladım, böyle birkaç
tane ilginç hikayeyi anlatacaktım.
Onlardan bir tanesini vakti gelmişken hapishaneyle girişimde
paylaşayım. Madem şimdi eşinin bir programda
anlattığı bir hikaye var diyor ki, bu hapishane yıllarında eşi
istanbuldayken o da onu da adana'ya transfer ediyorlar.
Adana'da ya da ayda bir işte veya haftada bir ne zaman el
verirse otobüs atlayıp ziyarete gitmeye çalışıyor eşi.
Ama tabi o zamanın şartları bugünden de zor olduğu için
otobüsler de genelde tek başına seyahat eden işte kadın modunda
gitmek zorunda kaldığı için bazen diyor ki kendi anlatımıyla
yanıma işte erkek oturduğu da oluyordu.
Ben de bir süre sonra polis gibi giyinerek ya da polis edasıyla
gitmeye başladım. Daha farklı bir koruma
stratejisi gitmiş, kendine yanılma oturan insanlar abla sen
polis misin falan diyormuşlar. Hani öyle.
Hürmet, saygı veya onun gibi bir şeye girişmiş.
Adana'ya gidip gelmesi için orada tabi ayrıntılarına
girmeyeyim ama işte can yücel'e ihtiyaçlarını götürürken bir
yandan kadın koğuşuyla çok yakınlaştığını, oradaki
insanlarla dan sonra arkadaş oldu.
Onlara da bir şeyler götürmeye başladığını falan anlatıyor.
Yani gönlünün zenginliğini de orada görebiliyorsunuz.
Onu da araya sıkıştırayım. Yani hiç bir zaman ülkesine
küsmeyen yine ülkesinde yaşayıp hayatın geri kalanını da
yaşlanırken ülkesinde geçiren bir.
Şahsiyet'ten bahsediyoruz. E tabii ki hani ülkesinin
ülkesinden bir şekilde kopmamasının en temel sebebi
hani Cumhuriyet döneminin aslında bir çocuğu olması.
Hani babasının ilk Milli Eğitim müdürlerinden olma bakanlarından
olması sonrasında işte eğitimini tamamlayıp o dönemde hep şey
vardı ya? Yani devlet politikası olarak
gençlerin bir şekilde yurtdışında belli bir saydık.
Tabii ki bir eğitim öğretim alıp ülkeye geri dönüp ülkeyi daha da
ileriye taşıması. Kalkındırması aslında can Yücel
onlardan. Birisi gibi düşünebiliriz bir
tarafıyla hani insan boyutuyla ama tabi ki yazar boyutuyla şair
boyutuyla da bir siyasi. Hareketin yani bu şey değil.
O arada hani bir particilikten de bahsetmiyoruz.
Yani bir dünya görüşünden bahsediyoruz.
Burada sevgili dinlerini az çok can yücel'i bildiğini ön
görerek, sonrasında senin dediğin bu hani ülkesinden
ayrılmama durumu aslında bir tarafıyla da bir sürgün hayatına
doğru evriliyor. Bu hani klasik kalıpları yıkan
bir şairin aslında hani unlu eleyip eleyeni astığı gibi
gözüken. Ama hiç öyle olmayan yine böyle
hani hani faz faz düşünmek gerekirse bu hapishane
döneminden sonra belki de bambaşka bir tarafa evrildiği
Datça yılları başlıyor ki datça'da hani hala böyle görece
bakir bir yer olduğunu düşünürsek istanbul'a uzak o
dönem daha da bambaşka bir yerdi diye düşünüyorum.
Ben bir de ileriyi çok gördüğünü düşünüyorum bu insanın çünkü
hani. Günümüzde şey var ya, özellikle
yogada falan derler işte anı yaşa dün geçti.
Yarın belli değil işte şu anda bulunmalısın işte.
Presen time en önemli anınız falan.
Onun bir böyle dizesini okuyacağım.
Geçmişten güne ne kadar güzel bunu da anlatmış.
Aslında bir anlamda bütün bu bugün moda olan mesajı da
önceden vermiş. Kendisi diyor ki ömür dediğin 3
gündür dün geldi geçti yarın meçhuldür o halde ömür dedin bir
gündür o da bugündür yani. Deyin bütün bu wallace
podcastleri falan unutun zaten bu mesajı okursanız gayet
yeterli gününü ve anı yaşamak için böyle güzel şeyler de
yazmış. Sadece hani siyasi içerikli veya
işte. Ülkeyi zaten en bilinen
biliyorsun yazılarının veya şiirlerin arasında işte babasını
sevmesi ile ilgili bir şeyin olması, sevgi duvarı, bunlar hep
böyle sadece siyasi duruş değil, ne kadar duygusal bir insan
olduğunun aslında bir anlamda bize gösteriyor.
Bir. Birkaç tane onunla ilgili buldum
dediğim ilginç şeyleri istiyorsan paylaşayım seninle.
Ve dinleyen sevgili dinleyen ne şimdi yine bu hapishanede çok
hoşuma giden bir yanısı daha var.
Çünkü röportajı yapan diyor ki ya sizin diyor alkolü olan.
Yeltenmenizi biliyoruz. Hapishane yıllarında bununla
nasıl başa çıktınız? Sonuçta orada içilmez.
O da diyor ki yani direkt kendi görüntüsü görüntülü anlatımında
çok tatlı. Birisi diyor, bir yerden çok çok
büyük meblağlarda işte çuvallar dolusu üzüm getirmişti.
Biz de o üzümü ezeeze beklete beklete şarabı dönüştürüp
içmiştik. Sonra bütün koğuş kusa kusa
harap olmuştu. Gece aşırı diye anlatıyor.
Ya böyle güzel anılar da var. Daha doğrusu hoş anıları da var.
Orada da bir şekilde vakit geçirmeyi, bir yolunu vakit
geçirmenin bir yolunu bulmuşlar. Diğer ilginç bilmediğim şeyde bu
londra'da okuyor dediğimiz zamanlarda okul arkadaşları, hem
Ecevit hem de rahşanmış hem Bülent Ecevit hem de rahşanmış.
Sonra ben biraz daha bakayım dedim dedim buna yani bu nasıl
ilginç bir tesadüf. Halbuki onlar Bülent Ecevit ile
mahalle arkadaşı arkadaşıymışlar aynı zamanda hatta mahallede de
o zamanlardan da belli. Herhalde ne taraflara doğru yol
alacağı yücel'in eve içki içmeye falan çalıyormuş bilenti öyle de
ilginç anıları var. Londra'da hocalarından bir
tanesi bertrand russellmış. Mesela bunu çok şaşırdım.
Yani bunlar böyle çat diye önüne çıkan şeyler değil ya.
Yani o da kim diye soran olursa çok uzun anlatmayayım ama
ingiliz filozoftur. Çok zamanına göre önemli yer
edilmiş. Onun onun hocası olması bence
10'a çıkart çok büyük 1 + 1 de paris'e geçtiğinde yine okumaya
ve çalışmaya orada bazen parası olmadığında burada da empati
yaptım. Çünkü benim kendi hikayem de
var. Buna benzer üniversite
yıllarımda sırtına reklam panosu takıp.
Sokaklarda dolaşırmış gelir elde etmek için biliyorsun ben de
meşhurdur aramızda. Sanırım first i reklam olmasın
ama sakızlardan birinin turuncu kostümünü giyip üniversite
bahçelerinde dolaşırdım. Günlük öğün beyi çıkarmak için
oradan da bir bağlantı kurdum. Sevgili can yücel'le ve son
hoşuma giden hikaye anlatayım. Bir dönemde.
Leman ve öküz dergisinde periyodik olarak içerik sağlamış
can yüce. Oraya yani orayla ilgi de
söylediği lamandaki arkadaşlarımı çok severdim.
Çünkü onlar genç isyankar bir kuşak ve ben isyankar insanları
seviyorum demek ama bundan da daha komiği.
Metin üstündağının anısı Metin Üstündağ şöyle diyor.
Bir gün diyor, bir şiir yazdı ama uzak demiş.
Can Yücel şiirini yollamış notca demiş hatta dediğin gibi bir gün
bir şiir yazdı bizim için. Ben de en saygı değer insanları
derginin en önüne ve en sonuna koyardım ki dergiyi okumaya
başlarken kuvvetli giriş olsun. Sonunda da kuvvetli kapanış
olsun. Bende can yücel'in şiirini
aldım. Derginin sonuna koydum daha bas.
Kıya girer girmez telefon gelmiş birisinden can yücel'in
yolladığı mesajı aktarmak için diyor ki Metin üstünde benim
şiirimi derginin sonuna koyan insanın.
Poposunun içine o dergiyi kıvırıp sokarım demiş.
Metin üstündağda onu aramış demiş ki can abi beni anmışsın.
Popom popumun yanakları çınlıyor diye atıştık.
Onda diyor. Böyle gelişigüzel bir hikayeyi
de paylaşmak istedim çok hoşuma. Gidiyor, çok orjinalmiş.
Bunu paylaştığı için teşekkür ederiz.
Sevgili dinleyenler birlikte. Yani şahsına münhasır bir insan
tabii ki ama hani politik tarafa evrilmesi itibariyle hep o
tarafla anılmadı da. Çünkü can yücel'in şiirlerinin
ana temaları böyle çeşitli ne gibi?
Senin biraz önce belirttiğin gibi babasına yazdığı şiir
mesela onunla ilgili bir anekdot var, onu duydun mu ya da denk
geldin mi? Şey soruyorlar böyle röportaj
gibi. Yani şimdi babanıza yazdığınız
ve. Hani ara ara da bazı
eserlerinizde de adını geçirdiğiniz bir durum var.
Hani bir şiiri yazdın ara arada 10'a çıkart övgüler diziyorsun
annene niye böyle bir şiiri yazmadın gibi bir soru gelmiş
can yücel'e o da yanlış hatırlamıyorsam şey demiş.
Hani 10'a çıkart olan sevgimi tarif edecek kelimeleri daha
bulamadım. Yani çok biraz.
Artık topumu çevirmiş hani orada?
Şiire sığmaz. Yoksa yüceltmek için bir
söylemiş, onu bilmiyorum. Öyle bir röportaj gibi bir soru
cevap kısmına da denk geldim. Araştırırken tekrar şiire
dönersek can yücel'in yazdığı mesela aşk temalı ölüm ve yaşam
bu Datça tarafına dairilen doğa ve insan ilişkisiyle alakalı
eserleri var. Ağırlıklı ki bir çoğu aslında
dönem dönem karşımıza radyo işte ne bileyim sosyal mecralarda
müzik olarak yani. Çünkü bazıları bunlara beste
yapmışlar. Dillendirmişler,
seslendirmişler. Evet bayağı da bilinen
şarkıların şairidir. Kendisi dimi sanatçı.
Evet, ben şöyle derin bir yorum yapayım, başka bir şey
söyleyecektim ama aklıma getirdin.
Şimdi genelde bir insan ne zaman ölür?
Sorusuna böyle felsefi veya edebiyat tarafından şöyle bir
cevap vardır, onun adını ve kim olduğunu bilen, geride kalan
herkes öldüğü zaman derler ya. Aslında bu tarz insanların da bu
yüzden ölümsüz kelimesini tam anlamıyla doldurduğunu
düşünüyorum. Çünkü o bahsettiğin şarkılar,
kitaplar, anılar işte diziler çünkü.
Bir demet tiyatroda mesela çok anılmıştı veya ıssız adam gibi
çok çağan ırman işte popüler oran zamanındaki filmde bir can
yücel'in bağlanmayacaksın. Şiiri büyük yankı uyandırmıştı.
Senin çok sevdiğin benim de ilk ilk çıktığında daha birinci
sezonda çok sevdim sonra ama bıraktığım behzat ç de can Yücel
şiirlerine ve felsefi söylerine çok yarar verilmişti.
Yani demek istediğim şu ki. Aslında bu insanlar yaşamaya
devam ediyorlar. Böyle şeyler devam ettikçe ve
hatta asıl söyleyeceğim şeyle de bağlantılı olacak.
Benim çok hoşuma gitti bu shakespeare'in.
Tubidy tubidy, kendisinin bir ihtimal daha var 10'a çıkart
ölmek mi dersin diye çevirdiğini okudum.
Biraz kafam karıştı dinleyeni bunu söyleyeyim çünkü şarkının
bestesi ile onun çeviri yaptığı yıllar birbirine çok yakın.
Hangisi daha önce olduğumu tam anlayamadım.
Araştırmaya çalışıp ama bir tane röportajını buldum.
Bu çeviriyle ilgili 1.990 ikide vermiş bu röportajı bu bile çok
hoş yani açıklaması şöyle diyor, bu.
Shakespeare pezevengi Türkçe söylese bu cümleyi nasıl
söylerdi bunu düşünüyorum. Bunu düşünürken bayağı güzel
şeyler çıkıyor ortaya. Demek ki shakespeare Türkçe
düşünebiliyormuş. Bu konuyla ilgili biliyorsun bu
bir şarkıda oldu. Mikrop sevdiğim bir şarkı.
Evet, şey gibi geçen gün ay kişilerin de bölüm içerisinde
şey diyor. Karakter dünyada en çok
konuşulan dil Türkçe evren Türkçe onun gibi bir durum
olmuş. Aslında can yücel'in 2 tip
mirası var. Şu anda benim gözümde bakalım
sen bana katılır mısın bir. Türk edebiyatına bir yön
vermesi. Bu yalanlığıyla işte agresifliği
ile bir de yaşamı ve hayatının öğretileri, hani buna felsefe
diyebiliriz. Hani can Yücel felsefesi
diyebiliriz ya da ne bileyim, Datça zamanındaki böyle doğaya
insana olan sevgisi tarafına evriltebiliriz.
Yani eserlerini bu 2 ana temeldeki mirası bence can
yücel'in türk hani sadece türk edebiyatı değil, türk kültürüne.
Türkiye'nin tarihine de bir mihenk taşıdır diyorum.
Ne dersin? Bence de öyle tabi ki de
katılıyorum söylediğine ya bu arada bir şey söyleyeceğim,
hatta bununla kapatalım. Notların senin de bittiyse şimdi
1.997 yılında çok da uzak bir yıl değil yani evet, kendisi 72
yaşındayken kendisine cumhurbaşkanına hakaretten dava
açılıyor, sevileceğim ya bu Cumhurbaşkanı hakaretten dava
olayı. Ne o zaman bitmiş ne bugün bitti
ne de ilerde bitecek ki gerçekten çok yorucu.
Onun da altını çizmek istedim ya 72 yaşında söyleyeceğini
söylemiş, eleğine asmış, hayatını yaşamış, bitirmiş artık
kimsenin de gidip de bir şeyine ne diyeyim?
Çomak sokacak bir halde kalmamış adamı da artık yani şey yapmayın
artık uğraştırmayın. Bu arada Süleyman Demirel o
zamanlarda Cumhurbaşkanı biliyorsun mizlayla da böyle çok
dinlendirildi ya işte. Dalga geçilmesine bir şey
demiyor. O da mizahı seviye falan diye
onu açan kendisi bile değil yani kişisel bir dava değil.
Savcılar bu maddeyi yine kullanıp numarasını unuttum.
Şimdi bu hangi madde ise maddeyi kullanıp bu davayı başlatıyorlar
ve kendisine de 2 ay hapis mahkumiyeti veriyorlar.
Yani öyle berat falan da etmiyor ama 3 yılın altında olduğu için
paraya çevrili bir şeyler oluyor, erteleniyor falan filan
derken. Geçiştiriliyor ama gerçekten de
utanç verici. Sadece onun için demiyorum bu
arada yani. Genel olarak geçmiş utanç
gelecek diyoruz. Evet, yani benim kişisel fikrim
bu katılan olur, katılmayan olur.
Burada kişiler ekseninde konuşmuyorum.
Bir şiir yazdığında hani bir eser oluşturduğumda onunla
ilgili direk. Dava sürecine girilmesinden
bahsediyorum. Biliyorsun sametciğim bu tarz
serilerde genelde hayatımızda ya da o anki döngümüz içerisinde
bizim için değerli olan insanları konuk ediyoruz diyelim
bir tarafıyla. Çünkü bu insanlar genellikle
hayatta olmuyorlar ve biz bir tarafıyla da jenerasyon olarak
bir kısmını yakalayıp bir kısmını yakalayamıyoruz.
Can Yücel aslında ucundan yakaladığımız ama yaş olarak da
çok idrak edebileceğimiz yaşlarda olmadığımız.
Dönemlerde takdir edersin ama biz hep can yücel'in,
hayatımızın yani edebiyat hayatımızın işte düşünsel
tarafın felsefe tarafının içerisinde olan bir insan olarak
bildik senle ben o yüzden bu bölüm bizim için.
Bu tarafıyla anlamlı bir bölümdü bir şekilde bu insanlara bir
hatırlatma bölümü de diyebiliriz.
Açıp bol bol can yücel'in hem felsefesi hem de şiirlerini
okumaya anlamlamaya devam etmek dileğiyle diyelim.
Ne öneriyoruz kısmıyla bir kez daha sen dinleyenin
karşısındayız. Her zaman olduğu gibi bazı
önerilerimiz var ve sevgili Samet arkasında kinyas ve kayra
kitabının orijinaliyle özel baskısıyla, hatta imzalısıyla
bizimle birlikte bakalım. Sonra bize neler önerecek?
Edebiyat dolu bir bölümde edebiyatla ilgili bir
sübliminal. Mesajı aynen yolladım oraya ne
öneriyoruz? Köşesine şöyle ilginç, farklı
bir yaklaşımla gireyim. Şarkı önermek yerine bu sefer
bir tane playlist önereceğim. Çünkü playlist de kendim yaptım.
Bu hafta ve şöyle bir şey yaptım, konsept olarak bence
senin de dinleyenin de çok hoşuna gidecektir.
Sadece şiirlerden esinlenen veya direk şiiri şarkıya dönüştüren
10 11 tane şarkı seçtim. Hatta şu an videolu izleyenler
için ekranı da yansıtıyorum. Şiirden şarkılar diye bir
playlist yarattım. 11 tane şarkı koydum, çok güzel benim hem daha
önceden sevdiğim hem de bu hafta dinleyerek sevdiğim bazı
şarkıları ekledim oraya işte. Kaan tan gözeden sezen aksu'ya
Yaşar kurt'tan işte teoman'a pentagram'a, cem karaca'ya böyle
çok geniş yelpazede şiirleri şarkıya dönüştüren bazı
parçaları bir araya getirdim. Bu ilk önerim olsun ister sen
bunu play listemizde direk hepsini ekleyebilirsin.
Bir şey olur. Böyle büyük bir fırtına olur.
Şarkı ekranı fırtınası yada direk bu playlist'de ayrı olarak
linki ile beraber sitemize evet bandl.
Listemize ekleyebiliriz hekabıpodcast.com da diyelim,
can yücel'in tam böyle direk orijinal youtube'da bulamasam da
şovun kanalını bazı kanallarda bir yudum insan programının
konsept. Olarak yüklenmesi var.
Yani bunu da böyle bir yarım öneri yapacağım.
Çünkü orijinal bir youtube kanalı olmadığı için bir
yürüdüm. Bir insanın aratıp da insanların
izlemesini tavsiye ediyorum. Yani biliyordum insan can Yücel.
Yazarsalar. Oradaki bütün hayatı işte
kızları eşi kendisinin dilinden röportajı her şey var, çok
keyifli. Bu bir yudum insanı da,
çocukluğumdan hayal meyal hatırlarım.
Beni çok acayip nostaljik yıllara götürdü.
O programı tekrar izlemek de. Bir de yine dediğim gibi farklı
bir köşe oluyor. Bu hafta benim için bir tane
yazı köşe yazısı önereceğim. Bununla çok büyük keyifle
okudumevrensel.net sitesinde Halis ulaşım yazdığı bir tane
köşe yazısı var. Adı da bir ihtimal daha var oda
ölmek mi dersin? Bu da can Yücel ve diğer
arkadaşlarının beyoğlu'nda bir araya gelip 26 mart.
Gününü nasıl ölmeme günü ilan ettiklerini rakı masasında ve
sonra bu ölmeme gününü de kutlamaya çalıştıklarını anlatan
mükemmel bir yazı daha fazla spoiler vermeyeyim.
Kısa bir yazı zaten köşe yazısı formatında onun da linkini sana
atarım. Hkbotkes.com a eklemen için
böyle farklı bölümle çok iç içe olan değişik bir önerik köşesi
yapmak istedim. Çünkü bizim burada
anlattıklarımıza ek olarak farklı bir.
Tecrübe de edinebilir dinleyen hem şarkılarla hem de köşe
yazılarıyla diye düşündüm. Kesinlikle orijinal bir ne
öneriyoruz. Köşesi Samet bölüm oldu,
teşekkür ediyoruz sevgili Samet. Ben de.
Hani bölüm içerisinde şey dedim ya.
Bölümün içerisinde bir alt bölüm gibi oluyor.
Bu köy enstitüleri tarafı. Yücel'in çiçekleri diye bir
belgesel var. Bu Hasan Ali Yücel ve ismail
hakkı tonguç ekseninde olan youtube'da da izlenebilen bir
saat civarında bir saatten biraz fazla olan bir belgesel var.
Bunu önereceğim. Hem can yücel'le organik bir bağ
olan babasıyla alakalı bir. Ilginç, evet.
Eser olması sebebiyle belgesel olması sebebiyle bir de
youtube'da böyle. Genelde dönen Tuncay kurtiz'in
sevgi duvarı nı seslendirdiği bir video var.
Çok yani zaten Tuncel kurtiz de aslında bizim bölümlerimizin
içerisinde kendilerini bir noktada bulacak olan insanlardan
birisi. Bu serilerde onun efsanevi ses
tonuyla birlikte can yücel'in şiirini okuduğu bir bölüm var.
Bunu da önerilere eklemek istiyorum.
Onun dışında da 2 tane şarkı var.
Kabilcesine eklemek istediğim bir tanesi.
Fazıl say ve serenat bağcanın eseri sardunya'ya ağıt bu tabi
ki can yücel'in şiirlerinden birisi, bir diğeri de ezgi'nin
günlüğünden sevgi duvarı bunlar hekbo dinlendirmesi play
listelerimizde olacak. Sevgi dinleyen.
Bu önerilere ekleme olsun bir hatırlatma can yücel'in kendi
sesinden de spotif. Bazı seslendirmeleri
dinleyebiliyorsunuz. Arattığınızda ben onu da çok
keyif alarak bu hafta dinlerim, hatta sana en sevdiğimi de
yollamıştım whatsapp. Evet.
Yani. Ya çok.
Beni o bölüm başına bahsettiğin farklı yerlere götüren, kendi
sesinden o kadar iyi tonlama, o kadar iyi ses o kadar iyi bir
okuma şekli var ki. Direkt şiirleri değil belki ama
şiirlerini alıp böyle çeviren eviren farklı böyle neredeyse
söyleşi gibi onları dillendiren, kendi sesi de spotfy da var.
Onu da bir ekleme öneri olarak. Buraya bırak.
Mak istedim yani can yücel'i anma adına veya ikonik dediğin
insanlar arasında podcastin bu yüzlerce olan bölümü ve inşallah
olacak olan bölümler arasında ekleme fikri bence çok
yerindeydi. Teşekkür ediyoruz.
Sana da bu fikir ve öneriyle geldiğin için sonunda da bölümün
herkesten yine patreon Spotify, youtube üzerinden bizi
desteklemelerine yorumlarla ve işte. 5 yıldızlarla
desteklemelerini rica edelim kaçarken ve bir önceki bir
sonraki bölümlerde dimigren 12 ileriki bölümlerde veya bu x
olmak serilerinin diğer seçenekleriyle buluşmak üzere
diyebiliriz herhalde. Kesinlikle sanatçı bu dakikaya
kadar da bizimle birlikte olan sevgili, izleyen ve dinleyene
çok teşekkür ediyoruz. Görüşmek üzere.
Hoşçakalın, bay bay.