1
00:00:00,190 --> 00:00:03,590
Als ik het bedrijf van nu 
vergelijk met 10 jaar geleden, 

2
00:00:03,830 --> 00:00:06,430
doen we nog. 
Geen voedselbos hadden nog 

3
00:00:06,430 --> 00:00:09,910
minder aan dan grijze natuur 
deden, maar wel dierlijke mest 

4
00:00:09,910 --> 00:00:13,080
gebruikte. 
Dan voelt het bedrijf nu veel 

5
00:00:13,080 --> 00:00:17,040
levendiger, want het dierlijke 
aspect 10 jaar geleden werd 

6
00:00:17,080 --> 00:00:21,680
verzorgd door de mest. 
Precies volgens de normen van de

7
00:00:21,680 --> 00:00:24,470
BD landbouw. 
Maar. 

8
00:00:26,750 --> 00:00:29,430
Ik heb gemerkt dat je met andere
maatregelen, bijvoorbeeld ook 

9
00:00:29,430 --> 00:00:31,430
door niet meer te ploegen. 
Ik ben 10 jaar geleden gestopt 

10
00:00:31,430 --> 00:00:33,590
met ploegen dat je je 
bodemleven. 

11
00:00:33,590 --> 00:00:37,750
Een enorme boost geeft dat dat 
er in een paar jaar tijd enorm 

12
00:00:37,750 --> 00:00:40,510
veel meer wormen komen. 
Dat is ook dieren leven 

13
00:00:40,510 --> 00:00:46,390
Natuurlijk. 
Dit is het vierde seizoen van de

14
00:00:46,390 --> 00:00:49,110
voedselboskaas. 
Vind je deze podcast van waarde?

15
00:00:49,310 --> 00:00:53,110
Ga dan naar voedselboskas.nl en 
doneer jouw bedrag voor deze 

16
00:00:53,110 --> 00:00:54,790
podcast. 
Zo. 

17
00:00:56,580 --> 00:00:59,460
Ja zit je precies, Het is echt 
wel. 

18
00:00:59,500 --> 00:01:02,260
Een behoorlijke vertraging zit 
erop op de lijn. 

19
00:01:02,660 --> 00:01:05,740
Ja, je kan het zo treffen soms 
met het internet. 

20
00:01:06,140 --> 00:01:09,980
Ja, we zitten ook een beetje In 
de uithoek van de polders. 

21
00:01:11,310 --> 00:01:13,390
Zo, dadelijk zal het zijn. 
Ik weet het niet. 

22
00:01:15,520 --> 00:01:19,480
Ja jij begint met het zinnetje 
zit Iedereen er goed bij. 

23
00:01:20,360 --> 00:01:23,240
Ja. 
OK nou, dan gaan we beginnen. 

24
00:01:25,840 --> 00:01:28,760
Dit is het vierde seizoen van de
voedselboskast, waarin Frank 

25
00:01:28,760 --> 00:01:32,520
Gorter en Marieke Karsen de 
vraag centraal stellen, wat is 

26
00:01:32,520 --> 00:01:35,390
gezondheid? 
Wat is gezond voeding of een 

27
00:01:35,390 --> 00:01:39,030
gezonde bodem, maar ook wat zijn
gezonde manieren om Samen te 

28
00:01:39,030 --> 00:01:42,350
leven en te werken? 
Of wat is één gezonde economie 

29
00:01:42,670 --> 00:01:45,470
en hoe komt het dat we al die 
ongezondheid zo makkelijk 

30
00:01:45,470 --> 00:01:47,870
accepteren? 
Het lijkt allemaal een open 

31
00:01:47,870 --> 00:01:50,390
deur, maar Als we beter kijken 
blijkt het allemaal nog niet zo 

32
00:01:50,390 --> 00:01:52,710
eenduidig. 
Daarom vragen we ons in dit 

33
00:01:52,710 --> 00:01:56,430
seizoen af hoe voedselbos 
bijdragen aan het gezonder maken

34
00:01:56,430 --> 00:02:01,040
van onszelf en ons ecosysteem. 
En in dit geval van een 

35
00:02:01,040 --> 00:02:04,960
boerderij, want We zijn bij een 
ja toch wel één van de weinige, 

36
00:02:04,960 --> 00:02:07,760
echte gewone boerderijen die een
voedselbos zijn gestart. 

37
00:02:08,310 --> 00:02:11,950
Ben Joost van strien van de No 
shit Zonder goed boerderij zeg 

38
00:02:11,950 --> 00:02:14,230
ik het goed zo. 
Ja hoor, zo mag je het zeggen? 

39
00:02:14,470 --> 00:02:16,790
Ja u heeft dat eigenlijk 
bedacht, dat no. 

40
00:02:16,790 --> 00:02:18,630
Shit. 
Ja, dat heb ik zelf een keer 

41
00:02:18,630 --> 00:02:22,990
bedacht Toen ik om 4 uur s 
nachts wakker lag en deze 

42
00:02:22,990 --> 00:02:26,990
ingeving kreeg. 
Ik dacht van dit dit past als 

43
00:02:26,990 --> 00:02:31,630
slogan of nou, Het is 
tegenwoordig een merknaam past 

44
00:02:31,630 --> 00:02:34,280
wel heel goed bij wat wij doen. 
Toch moest ik er even over 

45
00:02:34,280 --> 00:02:37,320
nadenken Toen ik dat voor het 
eerst zag, dacht ik nou, shit, 

46
00:02:37,320 --> 00:02:39,480
ja, maar een groenteboer, een 
akkerbouwbedrijf zag altijd no. 

47
00:02:39,480 --> 00:02:41,830
Shit. 
Oh nee, Het is biologisch, 

48
00:02:41,830 --> 00:02:45,150
dynamisch en en nou ja, toen zo 
moest ik het eigenlijk even 

49
00:02:45,150 --> 00:02:46,390
doordenken. 
Ja. 

50
00:02:46,750 --> 00:02:50,190
Ja op weg hierheen reed ik 
Natuurlijk door de prachtige 

51
00:02:50,190 --> 00:02:54,190
polders en ik. 
Ik had mijn petje dat ik vaak op

52
00:02:54,190 --> 00:02:55,950
heb. 
Er staat een koe op met het 

53
00:02:55,950 --> 00:02:58,550
woordje cash, hè? 
Het is eigenlijk een soort rebus

54
00:02:58,590 --> 00:03:00,430
wat op het petje staat, hè, cash
count? 

55
00:03:00,790 --> 00:03:04,830
Dat lag naast mij. 
Toen dacht ik van, hé, Maar het 

56
00:03:04,830 --> 00:03:07,630
is vaak de boer die nu de cash 
kauw geworden is. 

57
00:03:08,360 --> 00:03:11,360
En in dat verband is de koe ook 
in al onze gezegden een. 

58
00:03:12,230 --> 00:03:15,830
Ja, die wordt gebruikt eigenlijk
om iets, nou ja, af te Rome uit 

59
00:03:15,830 --> 00:03:19,070
te melken, cashcou. 
Dus het wordt ook vaak in 

60
00:03:19,070 --> 00:03:22,310
verband gebracht met het 
extraheren eigenlijk van waarde 

61
00:03:22,310 --> 00:03:24,990
uit de koe. 
En daar heb jij dus met jouw 

62
00:03:24,990 --> 00:03:27,590
know shit Pharming weinig mee 
van doen. 

63
00:03:27,750 --> 00:03:30,830
Ja, daar hebben we afscheid van 
genomen eigenlijk en het gebruik

64
00:03:30,830 --> 00:03:35,870
van Van vee, niet van dieren, 
maar wel van vee in in ons 

65
00:03:35,870 --> 00:03:38,070
teeltsysteem. 
Ja, want Als je het over dieren 

66
00:03:38,070 --> 00:03:41,110
hebt, dan heb je het dus over de
reeën die uit het bos komen. 

67
00:03:41,350 --> 00:03:43,830
En Natuurlijk de wormen en de 
bijen. 

68
00:03:43,830 --> 00:03:48,470
En de wormen en de vogels. 
Maar het het gekooide dier? 

69
00:03:50,120 --> 00:03:52,800
Wij, wij maken Alleen gebruik 
van dieren die hier vrijwillig 

70
00:03:52,800 --> 00:03:56,240
komen. 
En maar bij een BD biologisch 

71
00:03:56,240 --> 00:04:00,640
dynamische boerderij spelen de 
koeien vaak een hele grote rol. 

72
00:04:00,800 --> 00:04:02,880
Kan je Misschien iets vertellen 
over die geschiedenis, want ik 

73
00:04:02,880 --> 00:04:06,040
zag op je LinkedIn pagina Je 
bent al 33 jaar behoorlijk. 

74
00:04:06,640 --> 00:04:11,270
Er is nogal een tijd ja. 
Inderdaad en een klein deel 

75
00:04:11,270 --> 00:04:14,790
daarvan ben ik ook nog gangbaar 
boer geweest. 

76
00:04:14,790 --> 00:04:18,910
Toen ik begon, ben ik hier 
ineens op een gangbaar 

77
00:04:18,910 --> 00:04:21,790
akkerbouwbedrijf gekomen. 
Overgenomen van mijn ex 

78
00:04:21,790 --> 00:04:25,710
schoonmoeder. 
Wel al met het idee om dat om te

79
00:04:25,710 --> 00:04:28,430
schakelen naar bio, maar daar 
heb ik 5 jaar over gedaan om die

80
00:04:28,430 --> 00:04:34,760
stap te durven wagen. 
Te deel Verzetter en ja, Ik heb 

81
00:04:34,760 --> 00:04:39,080
eigenlijk sinds de omschakeling 
naar bio altijd wel nagedacht 

82
00:04:39,080 --> 00:04:42,640
over hoe. 
Hoe kan het nog duurzamer? 

83
00:04:42,640 --> 00:04:45,480
Hoe kan het? 
Hoe kan ik de bodem nog 

84
00:04:45,520 --> 00:04:49,480
vruchtbaarder maken? 
En ook, hoe ziet de landbouw van

85
00:04:49,480 --> 00:04:52,200
de toekomst er eigenlijk uit en 
hoe kan ik dan met mijn bedrijf 

86
00:04:53,120 --> 00:04:55,960
op inspelen? 
Maar ook nou ja, wellicht een 

87
00:04:55,960 --> 00:04:58,680
voorbeeld in zijn. 
En zo ben ik wel op een gegeven 

88
00:04:58,680 --> 00:05:01,560
moment gaan nadenken over de rol
van. 

89
00:05:02,190 --> 00:05:06,800
De veehouderij In de landbouw. 
En Als je het dan hebt over 

90
00:05:06,840 --> 00:05:11,800
grondgebruik in Nederland, maar 
ook wereldwijd, dan gaat 75 tot 

91
00:05:11,800 --> 00:05:16,040
80 cent van de landbouwgrond. 
Wordt gebruikt om veevoer te 

92
00:05:16,040 --> 00:05:19,200
produceren. 
En nou ja, Dat is een 

93
00:05:19,200 --> 00:05:22,360
behoorlijke aanslag op de 
vruchtbare grond die steeds 

94
00:05:22,360 --> 00:05:25,840
schaarser wordt op aarde. 
En nou ja, waar we met een 

95
00:05:25,840 --> 00:05:28,680
groeiende wereldbevolking heel 
goed over moeten nadenken. 

96
00:05:28,840 --> 00:05:31,960
Weet jij nog het moment dat jij 
tot deze realisatie kwam? 

97
00:05:32,430 --> 00:05:36,030
Ik denk dat dat een jaar of 10 
geleden was 10 geleden, 

98
00:05:36,070 --> 00:05:39,430
Misschien nog korter Misschien 
nog wel korter neemig geleden. 

99
00:05:39,750 --> 00:05:43,670
Maar die die hele biobeweging is
niet per se zo aan het denken 

100
00:05:43,710 --> 00:05:44,230
Dat is. 
Zo? 

101
00:05:44,230 --> 00:05:45,950
Nee, dat klopt. 
Nee, nee dus. 

102
00:05:45,950 --> 00:05:48,350
Er zijn ook heel veel bio 
melkveehouders en. 

103
00:05:50,080 --> 00:05:53,960
In Nederland zeker blijft de koe
toch heel erg kijk, bijvoorbeeld

104
00:05:53,960 --> 00:05:55,040
op burgerboerderij patrijs 
bijvoorbeeld. 

105
00:05:55,040 --> 00:05:58,080
Daar blijft en Er zijn heel veel
van die mooie regulatieve 

106
00:05:58,080 --> 00:06:01,480
boerderijen, waar toch altijd 
ook weer koeien in worden gezet.

107
00:06:01,910 --> 00:06:08,310
Ja, ja, en dat keur ik niet af. 
Alleen Als je nadenkt over de 

108
00:06:08,310 --> 00:06:12,590
landbouw van de toekomst, waarin
in mijn ogen fors minder veeg 

109
00:06:12,590 --> 00:06:16,270
gehouden moet worden. 
Alleen al om het beslag op de 

110
00:06:16,270 --> 00:06:20,750
landbouwgrond te verminderen, 
maar ook om uitstoot van methaan

111
00:06:20,750 --> 00:06:25,310
en ammoniak enzo te verminderen.
En de veehouderij die want er 

112
00:06:25,310 --> 00:06:29,030
zal altijd veehouderij blijven, 
maar die veehouderij zal veel 

113
00:06:29,030 --> 00:06:32,350
meer gebruik maken van marginale
gronden. 

114
00:06:32,390 --> 00:06:36,110
Daar wordt veevoer op getild, 
dus gronden waar je eigenlijk 

115
00:06:36,110 --> 00:06:39,030
verder niks mee kunt, hè? 
Waar je geen groente of andere 

116
00:06:39,030 --> 00:06:42,710
akkerbouwgewassen op kunt telen 
en reststromen uit de 

117
00:06:42,710 --> 00:06:46,110
voedingsindustrie. 
Daar zie ik de rol van het V. 

118
00:06:46,150 --> 00:06:49,110
Ja, want je hebt dus echt een 
visie eigenlijk op het 

119
00:06:49,150 --> 00:06:52,270
landbouwsysteem in verband met 
de veehouderij. 

120
00:06:52,750 --> 00:06:57,230
Nou ja, in verband met de gehele
voedselvoorziening voor een 

121
00:06:57,230 --> 00:07:01,160
groeiende wereldbevolking. 
En als jij die aan ons wil 

122
00:07:01,160 --> 00:07:05,680
schetsen, hoe ziet die eruit? 
Minder dierlijk voedsel, meer 

123
00:07:05,680 --> 00:07:11,040
plantaardig voedsel. 
Dat is denk ik om vermijdelijk. 

124
00:07:11,040 --> 00:07:13,240
Omdat we dan minder land hoeven 
te gebruiken. 

125
00:07:13,240 --> 00:07:15,840
Precies. 
Ik denk ook dat het gezonder is.

126
00:07:17,310 --> 00:07:20,710
Dus nou ja, wat ik net zei over 
de rol van het vee dat die zal 

127
00:07:21,270 --> 00:07:25,270
het vee zal ingezet worden om 
voedsel te produceren waar waar 

128
00:07:25,270 --> 00:07:27,830
je dat niet op een verantwoorde 
manier plantaardig kunt. 

129
00:07:27,830 --> 00:07:30,790
Doen en eigenlijk ook weer een 
functionele rol heeft in het 

130
00:07:30,790 --> 00:07:34,230
geheel. 
Zeker ja, ja dus het VSL ten 

131
00:07:34,230 --> 00:07:36,230
dienste staan van het Van het 
geheel. 

132
00:07:36,750 --> 00:07:39,070
Dat is In de BD landbouw is dat 
Natuurlijk ook zo. 

133
00:07:41,230 --> 00:07:44,470
Dus de manier waarop In de BD 
landbouw vee wordt gehouden is 

134
00:07:44,470 --> 00:07:48,990
op zich wel een mooie manier. 
Alleen Als ik dan kijk naar 

135
00:07:49,150 --> 00:07:51,390
hoeveel dieren hoeveel koeien ik
nodig zou hebben om mijn 

136
00:07:51,390 --> 00:07:54,790
akkerbouwbedrijf van mest te 
voorzien en van preparaten 

137
00:07:54,990 --> 00:07:59,030
hoeveel hoorns je dan nodig hebt
om preparaten te maken, dan heb 

138
00:07:59,030 --> 00:08:00,630
je een forse hoeveelheid V 
nodig. 

139
00:08:01,310 --> 00:08:03,350
Misschien moet je er een klein 
beetje uitleg hebben over de 

140
00:08:03,350 --> 00:08:07,080
hoorns en de preparaten. 
Want Ik denk niet dat alle 

141
00:08:07,080 --> 00:08:10,640
luisteraars dat weten. 
Koeienhoorns worden gebruikt om 

142
00:08:10,960 --> 00:08:16,070
BD preparaten mee te maken. 
Ja, en de belangrijkste is het 

143
00:08:16,070 --> 00:08:20,110
koel mestpreparaat dus wat 
koeienmest in een koeienhoorn 

144
00:08:20,110 --> 00:08:23,310
gestopt dat wordt ingegraven In 
de grond in het najaar. 

145
00:08:23,310 --> 00:08:24,830
In het voorjaar wordt het 
opgegraven. 

146
00:08:25,390 --> 00:08:27,510
En wat er dan nog over is van 
die mest Dat is. 

147
00:08:29,350 --> 00:08:32,669
Nou ja, heel fijn ruikende 
materie. 

148
00:08:32,710 --> 00:08:36,789
Die wordt homeopathisch verdund 
en dat wordt op het land. 

149
00:08:38,760 --> 00:08:40,200
Gesproeid of gesprenkeld of 
gespoten. 

150
00:08:41,710 --> 00:08:46,110
Met het idee om. 
De kosmische krachten. 

151
00:08:46,710 --> 00:08:51,110
Op je bedrijf te brengen via die
koeienhoren dus Er is een hele 

152
00:08:51,870 --> 00:08:53,910
zit een hele theorie achter hoe 
dat werkt. 

153
00:08:53,910 --> 00:08:56,910
Ja, Dat is echt vanuit de 
rudolfsteiner gedachte. 

154
00:08:56,910 --> 00:08:58,910
Ja het. 
Komt ook een beetje terug in 

155
00:08:58,910 --> 00:09:02,390
onze podcast met machteld. 
Huber, ben jij er nog, Marieke? 

156
00:09:02,470 --> 00:09:04,470
Ja met machteldhuber, ja, Ik ben
er nog. 

157
00:09:04,470 --> 00:09:08,270
Het is lastig om het te volgen, 
Maar dat kan jij nou niet meer 

158
00:09:08,270 --> 00:09:10,630
doen. 
Je bent nog steeds biodynamisch,

159
00:09:10,830 --> 00:09:13,590
maar jij kan nu niet meer met 
die hoorns en die preparaten 

160
00:09:13,590 --> 00:09:15,350
aanslag, want je hebt geen 
koeien meer. 

161
00:09:15,710 --> 00:09:17,710
Nee klopt. 
Hoe gaat dat dan nu? 

162
00:09:18,110 --> 00:09:19,830
Wij gebruiken geen preparaten 
meer. 

163
00:09:20,950 --> 00:09:24,390
Ik noem mezelf nog wel steeds 
een biodynamische boer, Maar we 

164
00:09:24,390 --> 00:09:28,030
zijn niet meer gecertificeerd. 
Aha dus We zijn ons certificaat 

165
00:09:28,030 --> 00:09:31,350
kwijtgeraakt. 
Toen ik besloot om te stoppen 

166
00:09:31,350 --> 00:09:34,870
met dierlijke mest toen zei 
Stichting de meter die zei Van 

167
00:09:34,870 --> 00:09:37,510
ja, nu voldoe je niet meer aan 
de normen voor voor het 

168
00:09:37,510 --> 00:09:40,430
certificaat voor de meter 
certificaat, dus dat gaan we 

169
00:09:40,430 --> 00:09:44,750
intrekken. 
Dus dat heeft een nadeel Omdat 

170
00:09:44,750 --> 00:09:49,830
we, ja, we waren heel goed de 
afgelopen 15 jaar in In de BD 

171
00:09:49,830 --> 00:09:53,630
markt. 
Gekomen dus onze meeste afnemers

172
00:09:53,630 --> 00:09:56,510
wilden onze producten, Omdat het
de meter producten waren die 

173
00:09:56,510 --> 00:09:57,710
klanten raakten we allemaal 
kwijt. 

174
00:09:59,360 --> 00:10:04,280
Maar het voordeel is dat we ook 
niet meer per se zo heel strak 

175
00:10:04,280 --> 00:10:07,400
aan die normen hoeven te 
voldoen, ook met het preparaten 

176
00:10:07,400 --> 00:10:09,640
gebruik waar ik altijd met je 
een haat liefde verhouding mee 

177
00:10:09,640 --> 00:10:13,230
heb gehad. 
En wat er vaak ook wel een 

178
00:10:13,230 --> 00:10:17,110
beetje bij inschoot. 
Dus het voelt nu wel vrijer en 

179
00:10:17,110 --> 00:10:18,990
en. 
Ja dan komt het Natuurlijk 

180
00:10:18,990 --> 00:10:21,950
onvermijdelijk ook de vraag, heb
je het gemerkt dat je die 

181
00:10:21,950 --> 00:10:26,470
preparaten niet meer gebruikt? 
Nee, niet echt, maar Omdat te 

182
00:10:26,510 --> 00:10:30,030
kunnen merken, daarvoor is het 
verschil te klein, zeg maar, 

183
00:10:30,030 --> 00:10:32,190
want ik gebruik er wat 
preparaten. 

184
00:10:32,190 --> 00:10:36,350
Maar nou ja, mondjesmaat en ook 
niet altijd heel gestructureerd.

185
00:10:37,710 --> 00:10:41,110
Dus nee, dat verschil heb ik 
eigenlijk niet gezien, maar. 

186
00:10:41,310 --> 00:10:45,630
Is het niet zo dat je ook op een
andere manier die kosmische 

187
00:10:45,630 --> 00:10:49,270
Energy kan gebruiken of in 
intappen op die kosmische 

188
00:10:49,270 --> 00:10:53,120
Energy, of is dat? 
Ik ja, ik probeer even te zoeken

189
00:10:53,120 --> 00:10:54,080
naar hoe. 
Hoe werkt dat dan? 

190
00:10:54,520 --> 00:10:58,240
Ik ook ja, want ik ik. 
Voor mij is het altijd 

191
00:10:58,520 --> 00:11:03,400
behoorlijk abstract geweest. 
Hoe dat je? 

192
00:11:04,350 --> 00:11:08,110
Gebruik kunt maken van. 
Kosmische Energy, kosmische 

193
00:11:08,110 --> 00:11:10,430
krachten dat ze Er zijn, dat 
weet ik. 

194
00:11:11,150 --> 00:11:13,550
Daar ben ik van overtuigd. 
Ik vind het ook heel fascinerend

195
00:11:13,550 --> 00:11:16,510
dat, ja, We zijn Natuurlijk 
hier. 

196
00:11:16,510 --> 00:11:19,110
Op aarde zijn we gewoon 
onderdeel van een enorm 

197
00:11:19,150 --> 00:11:22,190
universum waar allerlei krachten
op elkaar inspelen. 

198
00:11:22,190 --> 00:11:24,070
Dus ik. 
Het is logisch dat daar krachten

199
00:11:24,070 --> 00:11:27,590
zijn. 
Maar hoe je die tastbaar kunt 

200
00:11:27,590 --> 00:11:30,910
maken, zichtbaar voor jezelf. 
Of nou ja, hoe je ze kunt 

201
00:11:30,910 --> 00:11:33,470
vatten, zeg maar, Dat is voor 
mij altijd een zoektocht 

202
00:11:33,470 --> 00:11:36,440
geweest. 
Wat In de BD landbouw wel heel 

203
00:11:36,440 --> 00:11:38,510
erg. 
En dat heeft minder met 

204
00:11:38,510 --> 00:11:42,510
kosmische invloeden te maken. 
Heel erg wordt benadrukt is dat 

205
00:11:42,510 --> 00:11:45,550
er een wisselwerking is tussen 
bodemplant dier en mens. 

206
00:11:47,230 --> 00:11:52,110
En, Dat is voor mij wel een hele
duidelijke voorwaarde om tot een

207
00:11:52,110 --> 00:11:56,830
gezond landbouwsysteem te komen.
Dus de rol van de dier die 

208
00:11:56,950 --> 00:12:01,070
ontken ik ook niet en Daarom zei
ik in het begin ook van, wij 

209
00:12:01,070 --> 00:12:03,950
produceren niet Zonder dieren. 
Wij produceren Alleen Zonder. 

210
00:12:04,670 --> 00:12:07,750
V Zonder gehokte Dieren 
Genomeerden Marieke. 

211
00:12:08,590 --> 00:12:11,430
Ja gekoide dieren. 
Ja gekoide dieren ja, Dat is ook

212
00:12:11,430 --> 00:12:14,590
wel de reden dat Ik ben gaan 
nadenken Toen ik gestopt ben met

213
00:12:14,590 --> 00:12:17,390
dierlijke mes van. 
Hoe verzorg ik nou het dierlijke

214
00:12:17,510 --> 00:12:22,280
aspect van mijn bedrijf? 
En toen dacht ik van ja, ik zal 

215
00:12:22,280 --> 00:12:26,480
meer aandacht moeten besteden 
aan de natuur aan aan het hele 

216
00:12:26,480 --> 00:12:31,240
ecosysteem op mijn bedrijf om om
meer dieren naar mijn bedrijf te

217
00:12:31,240 --> 00:12:32,880
lokken. 
Zeg maar. 

218
00:12:33,190 --> 00:12:37,430
En dan gaat het om? 
Insecten en vogels wat Je kunt 

219
00:12:37,430 --> 00:12:41,670
doen door bloeiende planten op 
je bedrijf te Laten groeien, 

220
00:12:42,110 --> 00:12:46,190
maar ook bomen te planten. 
Want bloeiende planten hebben 

221
00:12:46,230 --> 00:12:49,710
een tijdelijk effect en bomen 
hebben ja rond effect op hun 

222
00:12:49,710 --> 00:12:54,110
insecten of vogelpopulatie en zo
ben ik eigenlijk op het idee 

223
00:12:54,110 --> 00:12:58,630
gekomen om iets met bomen te 
gaan doen en uiteindelijk ervoor

224
00:12:58,630 --> 00:13:00,110
gekozen om een voedselbos te 
planten. 

225
00:13:01,030 --> 00:13:04,310
Ja, want jij doet aan no shit 
farming of hoe je het noemt, hoe

226
00:13:04,310 --> 00:13:07,590
noem je het eigenlijk? 
No shit ja ja, hoe werkt dat 

227
00:13:07,590 --> 00:13:09,990
precies? 
Nochidforming? 

228
00:13:09,990 --> 00:13:15,270
Ons systeem is dus puur 
plantaardig ingericht, waarbij 

229
00:13:15,270 --> 00:13:20,230
we zelfvoorzienend zijn. 
Op op het gebied van stikstof 

230
00:13:20,670 --> 00:13:24,470
stikstof is de belangrijkste 
voedingsstoffen voor planten en 

231
00:13:24,830 --> 00:13:29,110
daar zit enorm veel stikstof In 
de atmosfeer dus theoretisch is 

232
00:13:29,110 --> 00:13:30,550
er nooit een tekort aan 
stikstof. 

233
00:13:31,710 --> 00:13:36,070
Maar Er zijn maar een paar. 
Plantensoorten die die stikstof 

234
00:13:36,070 --> 00:13:38,310
uit de atmosfeer kunnen halen. 
Of eigenlijk doen de planten dat

235
00:13:38,310 --> 00:13:41,310
niet, Maar de bacteriën die in 
symbiose met die planten leven. 

236
00:13:41,310 --> 00:13:45,190
Dat zijn de vlinderbloemigen, 
onder andere ook de Elzen in een

237
00:13:45,190 --> 00:13:49,070
in een bos, maar In de akkerbouw
gebruiken wij vlinderbloemigen, 

238
00:13:49,070 --> 00:13:52,830
dus dat zijn de klavers en de 
luzerne, maar ook een gewas als 

239
00:13:53,110 --> 00:13:55,070
dop of sperziebonenbonen doen 
dat. 

240
00:13:56,960 --> 00:13:59,600
Die brengen stikstof in het 
systeem. 

241
00:14:00,270 --> 00:14:03,750
En wij teelden altijd al, zolang
ik biologisch telecaluzerne? 

242
00:14:04,630 --> 00:14:07,510
Alleen, dat verkocht ik altijd 
als veevoer aan een veehouder en

243
00:14:07,510 --> 00:14:10,470
dan kreeg ik de mest van hem 
terug, dus Dat was een 

244
00:14:10,470 --> 00:14:13,270
zogenaamde kringloop. 
Nu slaan we die. 

245
00:14:14,430 --> 00:14:17,390
De stap naar de veehouderij 
slaan we over en we gebruiken 

246
00:14:17,390 --> 00:14:20,350
die luzerne om ons bodemleven te
voeden. 

247
00:14:21,590 --> 00:14:23,190
Dus Het is eigenlijk nog steeds 
veevoer. 

248
00:14:24,110 --> 00:14:26,870
Of dieren voeding, maar dan om 
ons om onze. 

249
00:14:26,870 --> 00:14:31,160
Wormen. 
En dat bodemleven, dat maakt dan

250
00:14:31,160 --> 00:14:34,710
vervolgens. 
De voedingsstoffen voor de 

251
00:14:34,710 --> 00:14:38,280
plantvrij. 
Dus wij telen luzerne en Klaver 

252
00:14:38,360 --> 00:14:42,000
en dat gebruik was meststof, dus
heel praktisch. 

253
00:14:42,240 --> 00:14:45,880
Gaat dat dan als volgt, we 
maaien zo een perceel luzerne 4 

254
00:14:45,880 --> 00:14:48,040
keer per. 
Jaar, dus je hebt hier velden 

255
00:14:48,040 --> 00:14:49,360
met luzerne staan. 
Ja. 

256
00:14:49,360 --> 00:14:54,040
Dus van die 8 stroken? 
Ja van die stroken waar we 8 

257
00:14:54,040 --> 00:14:57,920
gewassen optellen daarvan zijn 
stroken waar luzerne opgroeit en

258
00:14:57,920 --> 00:15:01,640
die luzerne die maaien we die 
hakselen we en die strooien we 

259
00:15:02,200 --> 00:15:05,950
op de gewassen die. 
Die die voeding nodig hebben die

260
00:15:05,950 --> 00:15:07,470
luzerne. 
Die gaat ook nog eens een keer 

261
00:15:07,470 --> 00:15:10,870
heel diep de grond in, dus die 
neemt ook nog voedingsstoffen op

262
00:15:11,070 --> 00:15:12,750
waar andere gewassen niet bij 
kunnen. 

263
00:15:12,910 --> 00:15:17,510
Dus Dat is ook nog een soort van
terugwinning van Van 

264
00:15:17,510 --> 00:15:20,150
nuttaliënten die anders zouden 
uitspoelen of. 

265
00:15:22,870 --> 00:15:29,190
Maar dan zijn we nog niet. 
Rond met met overige nutrienten 

266
00:15:29,550 --> 00:15:31,070
want stikstof kun je uit de 
lucht halen. 

267
00:15:32,390 --> 00:15:37,910
Maar fosfaat en kalium en 
magnesium dat zijn nutrienten 

268
00:15:37,910 --> 00:15:41,870
die we wel afvoeren wanneer we 
producten verkopen, maar die we 

269
00:15:41,870 --> 00:15:43,870
wel. 
Die Mensen opeten? 

270
00:15:43,870 --> 00:15:48,270
Dus die moeten we ook weer 
aanvoeren en dat dat daar op dat

271
00:15:48,270 --> 00:15:50,830
gebied kunnen we niet 
zelfvoorzienend zijn en 

272
00:15:50,830 --> 00:15:53,510
daarvoor. 
Halen we maisel uit een 

273
00:15:53,510 --> 00:15:56,670
natuurgebied naar ons bedrijf, 
dan maken we compost van en 

274
00:15:56,670 --> 00:15:59,870
daarmee vullen we, zeg maar, de 
bodemvoorraden van de andere 

275
00:16:00,190 --> 00:16:03,030
nutriënten. 
Aan, dus je bent nog niet 

276
00:16:03,030 --> 00:16:06,550
helemaal 100% cyclisch op je 
eigen bedrijf. 

277
00:16:06,790 --> 00:16:08,510
Nee, Maar dat kan ook niet, 
zolang je. 

278
00:16:09,350 --> 00:16:13,110
Producten verkoopt en Dat is 
toch wat je als bedrijf doet. 

279
00:16:13,270 --> 00:16:15,910
Nou ja, als zeg maar, de 
uitwerpselen van de Mensen die 

280
00:16:15,910 --> 00:16:18,310
het opeten weer terugkomt op je 
bedrijf, dan precies. 

281
00:16:19,190 --> 00:16:23,430
Dat is uiteindelijk en dan zal 
het niet op bedrijfsniveau, maar

282
00:16:23,430 --> 00:16:26,790
op grotere schaal zal dat de 
cyclus moeten zijn. 

283
00:16:28,560 --> 00:16:32,680
Want het landbouwsysteem nu 
wereldwijd is afhankelijk van 

284
00:16:33,280 --> 00:16:36,590
eindigen. 
Grondstoffen dus fosfaat en 

285
00:16:36,590 --> 00:16:41,790
kalium worden uit mijnen gehaald
en die zijn eindigt. 

286
00:16:41,790 --> 00:16:45,750
Dat houdt gewoon een keer op, 
zeker Als je bedenkt dat alle. 

287
00:16:46,550 --> 00:16:49,710
Alles wat we uitpoepen? 
Niet terug In de landbouw komt, 

288
00:16:49,710 --> 00:16:54,870
maar of verbrand wordt of In de 
oceaan geloosd wordt dus al die 

289
00:16:54,870 --> 00:16:57,950
nutriënten die uit de landbouw 
uit het landbouwsysteem. 

290
00:16:58,630 --> 00:17:00,110
Verdwijnen, die verdwijnen ook 
echt. 

291
00:17:00,110 --> 00:17:00,990
Die komen niet meer. 
Terug? 

292
00:17:00,990 --> 00:17:05,349
Nee, dat hoeft In de zee. 
Precies ja dus uiteindelijk zal 

293
00:17:05,349 --> 00:17:08,150
wat wij uitpoepen, in ieder 
geval de nutriënten daaruit, 

294
00:17:08,470 --> 00:17:12,319
niet alle andere shit. 
Zal weer terug de landbouw in 

295
00:17:12,319 --> 00:17:15,119
moeten. 
Hoe dat werkt. 

296
00:17:15,280 --> 00:17:18,359
Ja, maar Dit is Dit is het 
systeem van de éénjarige dat je 

297
00:17:18,359 --> 00:17:22,359
op die manier denkt en werkt. 
Dat wordt het interessant Als we

298
00:17:22,359 --> 00:17:25,560
ook echt uit voedselbossen, ook 
bladgroente en zetmelen gaan 

299
00:17:25,560 --> 00:17:29,240
halen dan hè, Dat is allemaal 
nog wel ver weg, maar dan heb je

300
00:17:29,240 --> 00:17:34,350
dus niet dat je. 
Deze aanvoer van Van nutriënten 

301
00:17:34,350 --> 00:17:36,550
nodig hebt, want dan dan wordt 
het allemaal door de schimmels 

302
00:17:36,550 --> 00:17:39,390
geproduceerd. 
Of geloof jij daar niet in 

303
00:17:39,590 --> 00:17:42,030
Joost? 
Nee, want schimmels produceren 

304
00:17:42,030 --> 00:17:44,270
geen. 
Neutrale, maar kunnen het kunnen

305
00:17:44,270 --> 00:17:46,270
het het het vrijmaken voor 
planten. 

306
00:17:47,030 --> 00:17:51,390
Maar goed, dan teer je dus wel 
in op je bodem voorraden 

307
00:17:51,430 --> 00:17:54,990
nutriënten, dus dat zul je toch 
zeker op lange termijn weer 

308
00:17:54,990 --> 00:17:58,360
moeten aanvullen. 
En hier in Flevoland de 

309
00:17:58,360 --> 00:18:00,400
Flevolandse boeren worden ook 
wel eens minerale miljonairs 

310
00:18:00,400 --> 00:18:02,040
genoemd, Omdat er In de bodem 
zoveel. 

311
00:18:03,190 --> 00:18:06,510
Voedingsstoffen voor de zeebodem
wij kunnen zeker met een goed 

312
00:18:06,510 --> 00:18:08,510
bodemleven kunnen we nog heel 
lang vooruit, maar op lange 

313
00:18:08,510 --> 00:18:11,710
termijn mijn kinder of 
kleinkinderen, die willen hier 

314
00:18:11,710 --> 00:18:14,990
ook nog boeren, dus die zullen 
daarvoor zal ik toch moeten 

315
00:18:14,990 --> 00:18:17,350
zorgen dat dat ik de voorraad op
peil houd. 

316
00:18:17,630 --> 00:18:22,110
Dus volgens mij ontkom je er in 
geen enkel systeem waar je iets 

317
00:18:22,110 --> 00:18:24,670
aan onttrekt aan om ook iets aan
te voeren. 

318
00:18:26,280 --> 00:18:29,560
Wouter van exschermen is een 
onderzoek wat zegt ja, over 4000

319
00:18:29,560 --> 00:18:34,190
jaar is je fosfaat op. 4000 ja. 
Ik weet niet op welke grond hij 

320
00:18:34,190 --> 00:18:37,120
zit. 
Onder denk ik, ik zal, ik zal 

321
00:18:37,120 --> 00:18:40,360
het onderzoek wel even In de In 
de shownotes zetten dan kunnen, 

322
00:18:40,480 --> 00:18:44,440
dan kan de discussie daar 
beginnen. 4000 jaar, ja, Dat is,

323
00:18:44,800 --> 00:18:52,310
dan kunnen we nog even. 
Ja, we komen even tussendoor met

324
00:18:52,310 --> 00:18:55,430
een kleine oproep hè, Marieke 
ja, we maken namelijk deze 

325
00:18:55,430 --> 00:18:59,760
podcast in onze vrije uren. 
En wat we nodig hebben, is dat 

326
00:18:59,760 --> 00:19:02,680
we Mensen hebben, onze 
luisteraars die ons gaan 

327
00:19:02,680 --> 00:19:05,760
ondersteunen. 
Dat het kan eigenlijk niet 

328
00:19:05,760 --> 00:19:09,640
anders, want het kost best wel 
tijd podcast maken vooral voor 

329
00:19:09,640 --> 00:19:13,680
jou, want jij moet alles editen 
en We willen heel graag door. 

330
00:19:13,720 --> 00:19:17,280
En we denken ook en dat kunnen 
we ook aan de cijfers zien dat 

331
00:19:17,280 --> 00:19:21,080
het een gewaardeerde podcast is 
die belangrijk is in het gesprek

332
00:19:21,080 --> 00:19:24,040
over de toekomst van Van de 
landbouw en de natuur in 

333
00:19:24,040 --> 00:19:27,110
Nederland. 
Precies en de podcast groeit, 

334
00:19:27,110 --> 00:19:30,190
dus Als we dit de reclame vrij 
willen blijven doorzetten. 

335
00:19:30,430 --> 00:19:32,470
Ja Alleen maar onze eigen 
reclame, zeg maar er nu 

336
00:19:32,470 --> 00:19:34,510
tussendoor. 
Ja, we doen er nu tussendoor. 

337
00:19:36,080 --> 00:19:37,880
Nee, dat mag toch hè? 
Voor jezelf is het toch. 

338
00:19:37,880 --> 00:19:40,920
Voor je anders, maar dan hebben 
we jouw hulp dus hard nodig. 

339
00:19:40,960 --> 00:19:44,680
Dus doneer wat je kan like 
share. 

340
00:19:44,760 --> 00:19:48,600
Vertel het aan je vrienden zodat
deze podcast kan blijven 

341
00:19:48,600 --> 00:19:55,530
bestaan. 
Maar Hij heeft terug naar die 

342
00:19:55,530 --> 00:19:58,270
dieren. 
Ik ben wel benieuwd naar jouw 

343
00:19:58,270 --> 00:20:00,790
mening als die dieren hier dus 
dan vrijwillig komen. 

344
00:20:01,510 --> 00:20:04,790
Dat heeft denk ik ook al dan 
invloed op die Energy waar je 

345
00:20:04,790 --> 00:20:07,790
het over hebt. 
Die Energy is dan anders als die

346
00:20:07,790 --> 00:20:10,990
dieren hier willen zijn en die 
komen hier naartoe, dan is dat 

347
00:20:10,990 --> 00:20:14,790
anders dan dat je ze hier 
geforceerd naartoe haalt of 

348
00:20:15,550 --> 00:20:20,990
juist bestrijdt. 
En dat dat merk ik ook Als ik 

349
00:20:20,990 --> 00:20:25,790
het bedrijf van nu vergelijk met
10 jaar geleden doen we nog geen

350
00:20:25,790 --> 00:20:29,590
voedselbos hadden nog minder aan
agrarische natuur deden, maar 

351
00:20:29,590 --> 00:20:33,640
wel dierlijke mest gebruikte. 
Dan voelt het bedrijf nu veel 

352
00:20:33,640 --> 00:20:37,560
levendiger, want het dierlijke 
aspect 10 jaar geleden werd 

353
00:20:37,640 --> 00:20:40,790
verzorgd door de mest. 
Ja precies. 

354
00:20:40,790 --> 00:20:42,990
Volgens de normen van de bij 
nederlandbouw. 

355
00:20:44,310 --> 00:20:48,710
Maar. 
Ik heb gemerkt dat je met andere

356
00:20:48,710 --> 00:20:50,750
maatregelen, bijvoorbeeld ook 
door niet meer te ploegen. 

357
00:20:50,750 --> 00:20:53,350
Ik ben 10 jaar geleden gestopt 
met ploegen dat je je 

358
00:20:53,350 --> 00:20:56,470
bodemleven. 
Een enorme boost geeft dat dat 

359
00:20:56,470 --> 00:20:59,310
er in in een paar jaar tijd 
enorm veel meer wormen komen. 

360
00:20:59,950 --> 00:21:01,310
Dat is ook dieren leven 
Natuurlijk. 

361
00:21:01,350 --> 00:21:05,550
Ja, en In de bij d landbouw 
wordt dat australiteit genoemd. 

362
00:21:06,030 --> 00:21:08,550
Hoe wordt dat genoemd? 
Australiteit dus ja astrale 

363
00:21:09,310 --> 00:21:12,550
australe Energy. 
Wordt verzorgd door het 

364
00:21:12,550 --> 00:21:16,320
dierlijke. 
En nou, Ik ben van mening dat 

365
00:21:16,320 --> 00:21:19,880
dat op mijn bedrijf eigenlijk 
Alleen maar is toegenomen, ook 

366
00:21:19,880 --> 00:21:21,280
al ben ik gestopt met dierlijke 
mest. 

367
00:21:21,320 --> 00:21:25,560
Is die discussie er ook met met 
Demeter is dat dat je zou bijna 

368
00:21:25,560 --> 00:21:26,560
zeggen. 
Het is Misschien ook wel. 

369
00:21:26,920 --> 00:21:29,000
Er is ooit van alles bedacht. 
Dat moet zich toch ook 

370
00:21:29,000 --> 00:21:32,880
ontwikkelen, zou je zeggen. 
Die discussie is er wel en Er is

371
00:21:32,880 --> 00:21:35,440
een hele mooie discussie gaande 
In de vereniging bij D 

372
00:21:35,520 --> 00:21:39,160
vereniging. 
Alleen de bij d vereniging is 

373
00:21:39,160 --> 00:21:41,520
iets anders dan de Stichting 
Demeter, want de Stichting 

374
00:21:41,520 --> 00:21:43,280
Demeter gaat over de 
certificering. 

375
00:21:44,630 --> 00:21:49,350
Ja, die houden nog heel erg vast
aan de normen zoals ze zijn, en 

376
00:21:49,630 --> 00:21:54,150
daar zit nog weinig beweging. 
In Ik had ook nog één vraag, die

377
00:21:54,150 --> 00:21:57,310
kosmische krachten en daar kijk 
ik ook heel erg om me heen hier 

378
00:21:57,310 --> 00:21:58,790
in Frankrijk. 
Ze werken ontzettend met de 

379
00:21:58,790 --> 00:22:01,750
maan. 
De maan speelt in Frankrijk in 

380
00:22:01,750 --> 00:22:04,510
het dagelijks leven bijna 1 
grote rol. 

381
00:22:04,510 --> 00:22:06,990
Ik heb met de kalender van het 
dorp gekregen, krijg je zo'n 

382
00:22:07,070 --> 00:22:09,190
kalender met alle feesten van 
het dorp erop. 

383
00:22:09,470 --> 00:22:13,070
Dat staan gewoon de maanstanden 
op van dan is het volle maan, 

384
00:22:13,070 --> 00:22:16,790
dan is het nieuwe maan. 
En, Ik kan me zo voorstellen dat

385
00:22:16,790 --> 00:22:19,550
Als je met colse krachten dat je
dan ook juist heel erg die 

386
00:22:19,550 --> 00:22:22,710
maandstand meeneemt in je in je 
denken, doe je dat ook. 

387
00:22:23,270 --> 00:22:28,760
In mijn denken wel. 
Ik kijk ook regelmatig naar de 

388
00:22:28,760 --> 00:22:30,080
maanstanden en naar de maan 
zelf, Natuurlijk. 

389
00:22:32,440 --> 00:22:35,320
De BD landbouw gaan nog iets 
verder, die gaat niet. 

390
00:22:35,400 --> 00:22:37,600
Die kijkt niet Alleen naar de 
zon en de maan, maar ook naar de

391
00:22:37,600 --> 00:22:40,640
planeten. 
Hoe de planeten staan ten 

392
00:22:40,640 --> 00:22:43,680
opzichte van de zon en de maan, 
dus dat wordt een heel complex 

393
00:22:44,480 --> 00:22:48,050
systeem. 
Maar ja, Als ik dat zou horen, 

394
00:22:48,050 --> 00:22:52,210
zit dat in Frankrijk veel meer 
In de cultuur dan in Nederland. 

395
00:22:53,830 --> 00:22:56,510
Maar het is wel iets wat In de 
BD landbouw er naar gekeken 

396
00:22:56,510 --> 00:22:58,150
wordt. 
En we en we maken ook gebruik 

397
00:22:58,150 --> 00:23:00,150
van de zijkalender van Maria 
toen. 

398
00:23:01,720 --> 00:23:04,080
Waarin ze bij opkomende maanden?
Ja. 

399
00:23:04,640 --> 00:23:07,080
Alleen In de praktijk kun je dat
lang niet altijd toepassen. 

400
00:23:07,120 --> 00:23:08,760
Nee, het lukt mij ook niet 
altijd. 

401
00:23:09,000 --> 00:23:11,600
Ik begin wel maar dan ergens In 
de zomer gaat het mis. 

402
00:23:11,640 --> 00:23:15,920
Nou ja, ja, maar nee, dat wilde 
ik nog eventjes weten. 

403
00:23:15,960 --> 00:23:18,800
Het is langzaam. 
Kruipt het onze podcast binnen, 

404
00:23:18,800 --> 00:23:21,960
dat toch ook die die die BD 
wereld leren kennen? 

405
00:23:22,510 --> 00:23:26,830
En Het is, Het is goed, maar je 
was dus bio boer BD boer je had 

406
00:23:27,150 --> 00:23:29,390
een koeje op een gegeven moment 
besloot je, daar wil ik mee 

407
00:23:29,390 --> 00:23:31,990
stoppen. 
Ik wil op een andere manier het 

408
00:23:31,990 --> 00:23:34,150
dierlijke binnenlaten in het 
bedrijf. 

409
00:23:34,830 --> 00:23:37,870
Je raakte al je klanten kwijt. 
Hoe hoe heb je dat gedaan? 

410
00:23:37,990 --> 00:23:41,550
Dat lijkt me ook niet eenvoudig.
Nee, en Dat is nog steeds een 

411
00:23:41,550 --> 00:23:45,030
zoektocht, want We zijn nu dus 
weer aan het afzetten In de 

412
00:23:45,030 --> 00:23:47,190
gewone biomarkt om het zo maar 
te zeggen. 

413
00:23:48,040 --> 00:23:50,640
Die markt is nou de laatste 
jaren best wel. 

414
00:23:52,070 --> 00:23:56,710
Moeilijk met relatief lage 
prijzen en nou ja, af en toe ook

415
00:23:56,710 --> 00:23:59,950
gewoon te weinig ruimte om het 
product af te zetten. 

416
00:23:59,950 --> 00:24:02,670
Vorig jaar zijn we nog met een 
deel van onze payne blijven 

417
00:24:02,670 --> 00:24:05,150
zitten, Omdat er veel te veel 
pijn en veel te veel 

418
00:24:05,150 --> 00:24:07,990
geproduceerd was en te weinig 
vraag. 

419
00:24:09,840 --> 00:24:12,400
En met een demeter certificaat, 
heb je gewoon een bredere. 

420
00:24:13,270 --> 00:24:15,990
En dan heb je bredere 
afzetmogelijkheden en vaak ook 

421
00:24:15,990 --> 00:24:19,150
vaste klanten, dus dat Dat is 
echt een een gemis. 

422
00:24:21,120 --> 00:24:24,600
Maar we zijn met ons verhaal met
de manier waarop we telen en het

423
00:24:24,600 --> 00:24:27,560
verhaal van ons bedrijf. 
Merken we dat we. 

424
00:24:28,430 --> 00:24:30,910
Zeker consumenten direct 
bereiken. 

425
00:24:32,310 --> 00:24:34,790
Een bepaalde groep consument is 
heel erg geïnteresseerd in wat 

426
00:24:34,790 --> 00:24:38,670
wij doen en we meteen 5 jaar 
geleden, toen we hiermee 

427
00:24:38,670 --> 00:24:41,310
begonnen en en no shit 
lanceerden toen werden we meteen

428
00:24:41,310 --> 00:24:44,110
al best wel veel benaderd van 
oh, interessant, waar kunnen we 

429
00:24:44,110 --> 00:24:46,750
jullie groenten kopen? 
Ja, dan moesten wij zeggen, van 

430
00:24:46,750 --> 00:24:49,310
ja, in een supermarkt ergens in 
Duitsland. 

431
00:24:49,310 --> 00:24:52,270
Maar dan weet je ook niet of het
van ons is, dus wij. 

432
00:24:52,550 --> 00:24:55,790
Wij verkopen nog steeds een 
groot deel van onze producten 

433
00:24:56,590 --> 00:24:58,910
aan een anonieme markt. 
Ja, en Dat is gewoon heel 

434
00:24:58,910 --> 00:25:00,750
jammer, want dat verhaal gaat 
dan verloren. 

435
00:25:00,790 --> 00:25:05,270
Ja, maar Wij zijn er steeds meer
ons aan het focussen op de korte

436
00:25:05,270 --> 00:25:10,430
keten, dus We hebben 260 
abonnees die hun groenten 

437
00:25:10,430 --> 00:25:13,510
groentepakket leveren gedurende 
de winter. 

438
00:25:14,670 --> 00:25:16,990
We leveren aan andere 
tuinbouwbedrijven die In de 

439
00:25:16,990 --> 00:25:21,710
winter geen producten hebben, 
veel CSA bedrijven en die hun 

440
00:25:21,710 --> 00:25:23,750
leden wel gedurende het hele 
jaar. 

441
00:25:24,560 --> 00:25:28,400
Van groente willen voorzien, dus
dat zijn heel interessante. 

442
00:25:29,590 --> 00:25:33,750
Korte keten klanten en dat 
groeit, dat groeit de laatste 

443
00:25:33,750 --> 00:25:39,030
jaren en maar goed, daar gaat 
nog geen 3% van. 

444
00:25:39,030 --> 00:25:42,670
Wat wij produceren gaat erin. 
Het levert wel een mooie omzet 

445
00:25:42,670 --> 00:25:46,190
op, want in die korte keten kun 
je ook gewoon alle marges die 

446
00:25:46,190 --> 00:25:49,430
anders andere partijen pakken. 
Kun je kun je naar je toe halen?

447
00:25:50,910 --> 00:25:52,590
Want Wij zijn een vrij 
grootschalig deelbedrijven 

448
00:25:52,590 --> 00:25:57,070
hebben 72 hectare in totaal, dus
We kunnen niet alles 

449
00:25:57,070 --> 00:25:58,950
rechtstreeks aan consumenten 
afzetten daarvoor. 

450
00:25:58,950 --> 00:26:00,510
Daarvoor produceren we gewoon te
veel. 

451
00:26:01,150 --> 00:26:02,670
En, waar gaat de rest dan 
naartoe? 

452
00:26:02,670 --> 00:26:07,270
Dat is Duitsland. 
Hoor ik ja nou ja tele onder 

453
00:26:07,270 --> 00:26:08,110
andereaardappelen. 
Die worden groter deels 

454
00:26:08,110 --> 00:26:11,310
binnenlands afgezet. 
Pompoenen gaan voor denk ik voor

455
00:26:11,310 --> 00:26:15,070
het grootste deel naar Duitsland
en andere Europese landen geldt 

456
00:26:15,070 --> 00:26:18,920
ook voor peen. 
Pastinaak delen we ook, dat gaat

457
00:26:19,120 --> 00:26:21,840
Misschien voor de helft naar 
Nederlandse supermarkten en voor

458
00:26:21,840 --> 00:26:24,440
de andere helft naar andere 
Europese landen. 

459
00:26:24,870 --> 00:26:28,630
Zijn dat reguliere afzetkanalen?
Ja, dat gaat naar de grote grote

460
00:26:28,630 --> 00:26:29,790
supermarkten. 
Ja, ja. 

461
00:26:30,070 --> 00:26:32,670
Maar je je kweekt dus ook vooral
wintergroenten. 

462
00:26:32,830 --> 00:26:35,110
Ja, We hebben vooral ja 
bewaarproducten, dus 

463
00:26:35,110 --> 00:26:37,190
aardappelen, payen, pastinaak, 
pompoen kunnen we allemaal de 

464
00:26:37,190 --> 00:26:39,590
hele winter bewaren, dus 
gedurende de winter kunnen we 

465
00:26:39,590 --> 00:26:43,910
dat verkopen, dus We hebben In 
de zomer eigenlijk vanaf april 

466
00:26:43,950 --> 00:26:47,630
Als de schuren leeg zijn tot tot
augustus, wanneer we wanneer de 

467
00:26:47,630 --> 00:26:51,190
oogst weer begint, hebben we ook
geen product om te verkopen. 

468
00:26:51,510 --> 00:26:54,390
Nee, en Daarom bieden we onze 
abonnees ook Alleen maar een 

469
00:26:54,390 --> 00:26:56,990
winter. 
Groentepakket aan Het was me al 

470
00:26:56,990 --> 00:26:59,350
opgevallen. 
Ik denk dat het bijzonder nee, 

471
00:26:59,350 --> 00:27:01,350
maar goed, dus Dat is jouw 
akkerbouwbedrijf. 

472
00:27:01,630 --> 00:27:04,910
Je bent daar dus dat dier weer 
gaan uitnodigen op een andere 

473
00:27:04,910 --> 00:27:07,110
manier en dat heb je onder 
andere gedaan door een 

474
00:27:07,110 --> 00:27:10,110
voedselbos te starten, want Dat 
is ook al bijna 5 jaar oud of 

475
00:27:10,110 --> 00:27:12,150
niet. 
Dus nu 5 jaar oud. 

476
00:27:12,150 --> 00:27:14,030
Klopt, kan je daar iets meer 
over vertellen? 

477
00:27:14,070 --> 00:27:17,950
Want Dat is op dure Noord leven.
Op polderse grond is dat gewoon 

478
00:27:17,950 --> 00:27:20,560
een echt ding. 
Dat was ook het eerste wat ik 

479
00:27:20,560 --> 00:27:23,040
van collega boeren te horen 
kreeg van. 

480
00:27:24,070 --> 00:27:26,470
Zonder dat je je je land 
opoffert. 

481
00:27:26,710 --> 00:27:29,110
Zo werd het dan gezien, of zo 
wordt het nog steeds gezien. 

482
00:27:30,720 --> 00:27:33,440
Overzie ik het zelf Als ik mijn 
akkerbouw pet op heb, ook nog 

483
00:27:33,440 --> 00:27:37,750
wel eens. 
Want daar wordt al 5 jaar op die

484
00:27:37,750 --> 00:27:41,470
5 hectare waar ik voedselbos heb
op heb aangelegd wordt al 5 jaar

485
00:27:41,470 --> 00:27:45,430
lang niets geproduceerd In de 
zin van voedsel. 

486
00:27:46,670 --> 00:27:50,550
We zijn nu voor het eerst wat 
bessen aan het plukken en fruit 

487
00:27:50,630 --> 00:27:52,870
komt langzaamaan een beetje in 
productie. 

488
00:27:53,310 --> 00:27:54,870
Noten duurt Natuurlijk nog veel 
langer. 

489
00:27:56,150 --> 00:27:58,910
Dus Als ik, Als ik er als 
akkerbouwer naar kijk, dan kan 

490
00:27:58,910 --> 00:28:02,550
ik inderdaad ook wel denken van 
goh, Dat is best zonde dat daar 

491
00:28:02,790 --> 00:28:06,510
nu al 5 jaar lang geen voedsel 
af komt en dus ook geen geen 

492
00:28:06,510 --> 00:28:09,520
inkomen. 
Maar dat wist dat wist ik 

493
00:28:09,520 --> 00:28:12,360
Natuurlijk Toen ik eraan begon, 
Maar ik heb er wel voor gekozen,

494
00:28:12,360 --> 00:28:16,150
Omdat. 
Omdat ik ten eerste heel 

495
00:28:16,270 --> 00:28:20,990
gefascineerd ben door het idee 
van voedselbossen en Dat is 

496
00:28:21,310 --> 00:28:25,430
voedsel produceren op een. 
Nou ja, super natuurinclusieve 

497
00:28:25,510 --> 00:28:29,510
manier dus eigenlijk meer 
landbouwinclusieve natuur dan 

498
00:28:29,510 --> 00:28:33,430
andersom. 
En dat dat je dat ook doet 

499
00:28:33,670 --> 00:28:37,030
Zonder allerlei kunstgrepen, dus
Zonder de bodem te bewerken 

500
00:28:37,030 --> 00:28:41,470
Zonder zware machines om je je 
producten te oogsten. 

501
00:28:42,990 --> 00:28:45,230
Dat vond ik een heel mooi idee 
en daar wilde ik mee 

502
00:28:45,230 --> 00:28:48,510
experimenteren. 
En Ik heb het altijd als een 

503
00:28:48,510 --> 00:28:53,350
experiment gezien, Omdat. 
Ten eerste had ik zelf bijna 

504
00:28:53,350 --> 00:28:55,830
geen ervaring, maar Er is ook 
nog heel weinig ervaring met 

505
00:28:55,830 --> 00:28:59,910
voedselbossen. 
En toen we het ontwerp gingen 

506
00:28:59,910 --> 00:29:03,350
maken toen. 
Toen moest ik gaan nadenken over

507
00:29:03,350 --> 00:29:05,390
OK, hoe wil je straks gaan 
oogsten? 

508
00:29:05,390 --> 00:29:09,150
Hoe wil je gaan afzetten? 
Daarvan heb ik toen gezegd, van 

509
00:29:09,390 --> 00:29:12,790
dat zie ik over 5 of 10 jaar 
wel, want dan ziet de wereld er 

510
00:29:12,790 --> 00:29:14,670
Misschien wel heel anders uit. 
Dan zie je mijn bedrijf er 

511
00:29:14,670 --> 00:29:17,430
Misschien wel heel anders uit, 
dus Ik ben me gaan focussen op 

512
00:29:17,430 --> 00:29:20,830
het ontwerp. 
Hoe kan ik het enigszins 

513
00:29:21,030 --> 00:29:24,790
efficiënt inrichten, maar vooral
biodivers? 

514
00:29:25,030 --> 00:29:26,670
Hoe kan ik het zo inrichten dat 
er. 

515
00:29:27,710 --> 00:29:31,390
Dat dat stuk land zoveel 
mogelijk leven, zoveel mogelijk 

516
00:29:32,030 --> 00:29:35,070
insecten vogels aantrekt, want 
Dat is eigenlijk mijn doel met 

517
00:29:35,070 --> 00:29:37,510
het voedselbos. 
Alleen Ik wilde niet. 

518
00:29:38,790 --> 00:29:40,990
Land Alleen maar voor 
natuurinrichten. 

519
00:29:40,990 --> 00:29:42,350
Ik wilde er ook voedsel 
uithalen. 

520
00:29:42,390 --> 00:29:45,990
Ja, dan kom je al snel op een 
voedselbos of een andere vorm 

521
00:29:45,990 --> 00:29:48,830
van agro Force vertel ik straks 
Misschien nog iets meer over, 

522
00:29:49,830 --> 00:29:53,710
dus Ik ben eigenlijk begonnen 
Zonder een duidelijk plan van 

523
00:29:53,710 --> 00:29:56,630
hoe gaan we straks oogsten en 
afzetten. 

524
00:29:56,750 --> 00:29:58,870
En dat begint nu langzamer met 
je duidelijker te worden. 

525
00:29:58,870 --> 00:30:02,030
Inmiddels zijn we dus ook 
begonnen met groente pakketten. 

526
00:30:02,030 --> 00:30:05,030
En, hoe wordt zoiets duidelijk? 
Want ja, je kijkt er ook gewoon 

527
00:30:05,030 --> 00:30:07,480
naar als. 
Biodynamische akkerbouwer. 

528
00:30:08,150 --> 00:30:10,230
Of. 
Akkerbouw ik kijk met een heel 

529
00:30:10,230 --> 00:30:14,430
andere bril naar, want Als je er
als akkerbouwer naar kijkt, dan.

530
00:30:14,750 --> 00:30:17,550
Dus Als je niet naar de afzet 
kijkt, maar naar de bodem 

531
00:30:17,550 --> 00:30:20,560
bijvoorbeeld. 
Je zegt dat je eigenlijk in die 

532
00:30:20,560 --> 00:30:23,880
5 jaar dat er helderheid is 
gekomen, is dat ingegeven door 

533
00:30:23,880 --> 00:30:27,150
wat je ziet gebeuren. 
Of, is dat gebeurd eigenlijk 

534
00:30:27,150 --> 00:30:30,350
door je eigen verandering? 
Nou dat gebeurde doordat het 

535
00:30:30,350 --> 00:30:33,030
bedrijf is veranderd. 
Wat ik net vertelde dat we veel 

536
00:30:33,030 --> 00:30:35,630
meer In de korte keten zijn 
gegaan. 

537
00:30:35,710 --> 00:30:39,630
Daar past het voedselbos veel 
meer in dan In de de 

538
00:30:39,630 --> 00:30:42,550
grootschalige akkerbouwmatige 
afzet. 

539
00:30:43,470 --> 00:30:46,990
Want ja, hier gaan vrachtwagens 
met aardappels en pompoen het 

540
00:30:46,990 --> 00:30:49,750
erf af, terwijl wat er uit het 
voedselbos komt. 

541
00:30:49,750 --> 00:30:53,960
Dat zijn een paar kistjes. 
Bessen en een paar keer appels, 

542
00:30:54,360 --> 00:30:55,760
dus Dat is een heel andere 
markt. 

543
00:30:55,760 --> 00:30:59,600
Heel andere afzet wat je daarvan
nodig hebt en die korte keten 

544
00:30:59,600 --> 00:31:02,040
dus rechtstreeks een consumenten
of restaurants of. 

545
00:31:03,070 --> 00:31:06,590
Collega Tuinbouwbedrijf Ofzo? 
Past daar veel beter in. 

546
00:31:06,990 --> 00:31:09,470
En heb je daarbij ook al een 
beetje gefocust op op 

547
00:31:09,470 --> 00:31:13,230
winterfruit en dingen die in dat
winterpakket erbij kan doen. 

548
00:31:13,350 --> 00:31:15,310
Nee, nee, juist niet. 
Dan wordt het. 

549
00:31:15,310 --> 00:31:18,350
Wat we in het voedselbos oogsten
dat Dat is. 

550
00:31:18,430 --> 00:31:21,190
Dat begint in in mei en dat 
eindigt in september. 

551
00:31:22,720 --> 00:31:25,840
Dus dat dat zou op zich een 
mooie aanvulling kunnen zijn op 

552
00:31:25,840 --> 00:31:28,800
de winterpakketten. 
Dat we onze abonnees ook In de 

553
00:31:28,800 --> 00:31:32,320
zomer een pakket kunnen 
aanbieden, Maar dat zal dan meer

554
00:31:33,240 --> 00:31:37,670
het fruit en de noten zijn. 
Overigens, kijk noten kun je 

555
00:31:37,670 --> 00:31:40,790
lang bewaren, die hoef je niet 
per se af te zetten vlak na de 

556
00:31:40,790 --> 00:31:45,270
oogst en dat geldt voor bessen 
bijvoorbeeld wel Als je Als je 

557
00:31:45,270 --> 00:31:49,870
bessen niet verwerkt tot jam of 
wat dan ook, dan moet je ze 

558
00:31:49,870 --> 00:31:52,510
Natuurlijk na de oogst zo snel 
mogelijk verkopen. 

559
00:31:53,870 --> 00:31:58,430
Maar ik voorzie eigenlijk dat Er
zijn ontzettend veel 

560
00:31:58,430 --> 00:32:01,550
voedselbossen in aanleg nu en 
Iedereen zit ook een beetje met 

561
00:32:01,550 --> 00:32:05,590
hetzelfde probleem van ja, hoe 
gaan we die producten nou 

562
00:32:06,310 --> 00:32:10,830
afzetten of verwerken? 
Ik voorzie wel dat er een heel 

563
00:32:10,830 --> 00:32:13,390
netwerk van verwerkende 
bedrijven om die voedselbossen 

564
00:32:13,390 --> 00:32:15,950
heen komt waar gezamenlijk 
verwerkt wordt. 

565
00:32:16,030 --> 00:32:18,390
Want als ieder voedselbos zijn 
eigen. 

566
00:32:19,960 --> 00:32:21,960
Fruit al die verschillende 
Misschien wel 50 verschillende 

567
00:32:21,960 --> 00:32:24,880
soorten fruit gaat verwerken. 
Ja, dan wordt het zo 

568
00:32:24,880 --> 00:32:28,000
inefficiënt, dan wordt er nooit 
een cent mee. 

569
00:32:28,000 --> 00:32:30,520
Verdiend je speelt Natuurlijk 
nog gewoon nog steeds een rol en

570
00:32:30,520 --> 00:32:32,600
daar willen we met de vereniging
ook een rol in gaan spelen, hè? 

571
00:32:32,600 --> 00:32:35,960
Om die puzzel te leggen van al 
die netwerken die er nog niet 

572
00:32:35,960 --> 00:32:39,990
zijn die wel nodig zijn om. 
Distributiepunten en 

573
00:32:39,990 --> 00:32:43,190
verwerkingsplekken en al dat 
soort dingen te organiseren. 

574
00:32:43,230 --> 00:32:46,790
Ja, Ik kan ook nog wel iets meer
vertellen over het ontwerp, hoe 

575
00:32:46,790 --> 00:32:51,150
we het bos hebben aangelegd. 
Je hebt Misschien wel losgelaten

576
00:32:51,230 --> 00:32:54,350
dat je precies wilde weten wat 
je met die producten ging doen, 

577
00:32:54,350 --> 00:32:57,750
maar je had Natuurlijk wel een 
beeld van dat voedselbos en wat?

578
00:32:57,750 --> 00:33:02,190
Het moet worden, dus We hebben 
het bos eigenlijk in 3 of 4 

579
00:33:02,190 --> 00:33:05,400
verschillende. 
Delen of onderdelen opgedeeld. 

580
00:33:06,800 --> 00:33:11,280
En één deel is echt duidelijk, 
een notenbos waar nu de walnoten

581
00:33:11,280 --> 00:33:13,880
en de hazelaars staan te 
groeien, maar nog nauwelijks 

582
00:33:13,880 --> 00:33:16,600
produceren en daaronder staan 
beste struiken die al volop 

583
00:33:16,600 --> 00:33:18,840
produceren. 
En waar waar, wat doe je daar nu

584
00:33:18,840 --> 00:33:21,720
dan mee met die bessen? 
Nou, die hebben we nu nog. 

585
00:33:21,720 --> 00:33:24,480
Het is nu nog zo weinig dat dat 
we die gewoon zelf. 

586
00:33:26,080 --> 00:33:30,720
Of eigen gebruiken er komen veel
Mensen hier op het bedrijf om te

587
00:33:30,720 --> 00:33:33,200
bieden en te oogsten. 
Nou ja, die maken daar gebruik 

588
00:33:33,200 --> 00:33:36,170
van. 
En ook wel leuk om te vertellen 

589
00:33:36,170 --> 00:33:39,370
dat we gebruik maken van 
vrijwilligers om pompoenen te 

590
00:33:39,370 --> 00:33:40,890
oogsten. 
We organiseren een oogstcamping 

591
00:33:40,930 --> 00:33:45,730
en en daarbij hebben we een kok 
die 3 maaltijd per dag voor de 

592
00:33:45,730 --> 00:33:49,890
vrijwilligers verzorgd en die 
maakt ook gebruik van producten 

593
00:33:49,890 --> 00:33:51,690
uit het voedselbos. 
Dus Dat is ook. 

594
00:33:51,850 --> 00:33:58,050
Even los. 
Van de hele beleving van het 

595
00:33:58,050 --> 00:34:00,330
bedrijf die heel anders is 
geworden nu dat voedselbossen 

596
00:34:00,330 --> 00:34:02,790
staat. 
Ja want Mensen vinden vinden het

597
00:34:02,790 --> 00:34:04,510
gewoon een hele fijne plek om te
zijn. 

598
00:34:04,510 --> 00:34:08,469
En dat komt onder andere door 
het voedselbos wat wat het 

599
00:34:08,469 --> 00:34:10,510
bedrijf gewoon veel 
vriendelijker maakt. 

600
00:34:10,670 --> 00:34:13,590
OK, maar even terug naar het 
ontwerp, dus We hebben een 

601
00:34:13,590 --> 00:34:16,389
notenbos. 
We hebben een zeg maar 

602
00:34:16,389 --> 00:34:20,070
recreatief educatief deel wat 
niet echt de productie is 

603
00:34:20,070 --> 00:34:23,949
gericht, maar waar we Mensen 
graag mee naartoe nemen om van 

604
00:34:23,949 --> 00:34:28,190
alles te Laten zien. 
En dan hebben we een deel, dat 

605
00:34:28,190 --> 00:34:30,710
noemen we het seizoensbos. 
Wat is ingericht op oogstijd, 

606
00:34:30,710 --> 00:34:36,230
dus dat zijn 6 verschillende 
plots met oogstijd van mei tot 

607
00:34:36,230 --> 00:34:42,510
en met november, dus Dat is een 
waaier van verschillende soorten

608
00:34:42,510 --> 00:34:46,510
die die in oogstijd overeenkomen
en waar we van links naar rechts

609
00:34:46,550 --> 00:34:48,310
gedurende het jaar in kunnen 
gaan oogsten. 

610
00:34:49,310 --> 00:34:51,310
En Dat is om het voor onszelf 
een beetje overzichtelijk te 

611
00:34:51,310 --> 00:34:53,790
houden. 
Misschien in Rijen van planten 

612
00:34:53,790 --> 00:34:58,030
die op hetzelfde moment. 
Vruchten leven dus We hebben per

613
00:34:58,030 --> 00:35:00,350
soort, hebben we één of twee 
rijen. 

614
00:35:00,350 --> 00:35:05,190
We hebben de soorten niet door 
elkaar gezet, dus dat brengt wel

615
00:35:05,190 --> 00:35:08,310
enige efficiëntie aan bij het 
oogsten. 

616
00:35:09,310 --> 00:35:13,270
En dan hebben we nog 10 zelfpluk
bosjes gemaakt. 

617
00:35:13,270 --> 00:35:17,950
Zelf oogstbosjes die We willen 
gaan verhuren of verpachten aan 

618
00:35:17,950 --> 00:35:22,310
families of aan een schoolklas 
of aan, dus daar zullen we ze 

619
00:35:22,310 --> 00:35:23,790
niet zelf in gaan oogsten, maar 
daar. 

620
00:35:24,560 --> 00:35:28,390
Komen Mensen. 
Plots liggen die naast elkaar. 

621
00:35:28,790 --> 00:35:30,270
Dus. 
Als je er gewoon naar kijkt, dan

622
00:35:30,270 --> 00:35:31,830
zie je dat niet dat verschil 
waarschijnlijk. 

623
00:35:31,990 --> 00:35:36,270
Je ziet wel 10 verschillende 
plotjes liggen of 10 dezelfde 

624
00:35:36,270 --> 00:35:39,110
plotjes, maar je ziet wel dat 
dat eenheden zijn. 

625
00:35:39,310 --> 00:35:42,430
Want er zit een pad tussen. 
Ja ja en een. 

626
00:35:42,430 --> 00:35:47,030
Haar is dat die buitenste ring, 
zeg maar van olifantengras vanaf

627
00:35:47,030 --> 00:35:50,670
het olifantengras ja 
olifantengras olifantengras Dat 

628
00:35:50,670 --> 00:35:52,800
was. 
Bij het voedselbosatelier vorig 

629
00:35:52,800 --> 00:35:56,040
jaar voor heel veel Mensen een 
eye opener om om ja daarmee heel

630
00:35:56,040 --> 00:35:59,070
snel in Haag te kunnen maken. 
Waardoor ze gelijk ook een 

631
00:35:59,230 --> 00:36:01,870
windluwe plek werd. 
Ja, Dat is een hele goeie zet 

632
00:36:01,870 --> 00:36:05,390
geweest en dat heeft wel te 
maken met mijn ongeduld, want Ik

633
00:36:05,390 --> 00:36:08,910
was die die windsing al aan het 
planten en dan plant je boompjes

634
00:36:08,910 --> 00:36:11,870
van 1,5 hooguit 2 m hoog en dan 
denk je van ja, wanneer is dit 

635
00:36:11,870 --> 00:36:14,950
nou een windsingel over 5 tot 10
jaar een keer? 

636
00:36:16,710 --> 00:36:20,390
En Het is voor de bomen die 
vervolgens in het bos plant wel 

637
00:36:20,390 --> 00:36:23,910
belangrijk dat dat die enigszins
luw staan, dus ik dacht van ja, 

638
00:36:23,950 --> 00:36:26,950
moet ik nou 5 jaar wachten 
voordat ik bomen in het bos ga 

639
00:36:26,950 --> 00:36:29,310
planten? 
Dat vond ik een beetje zonde. 

640
00:36:30,960 --> 00:36:33,120
Dus toen heb ik gedacht van Als 
ik olifantsgras plant. 

641
00:36:33,160 --> 00:36:37,760
Dat is een heel snel groeiend 
gewas wat in een jaar tijd 3 4 m

642
00:36:37,760 --> 00:36:40,840
hoog kan worden. 
Als ik daar nou een strook van 3

643
00:36:40,840 --> 00:36:44,320
m van aanplant om het bos heen 
aan de binnenkant van de 

644
00:36:44,320 --> 00:36:47,680
windssingel, dan heb ik volgend 
jaar al een luwe plek in het 

645
00:36:47,680 --> 00:36:49,750
bos. 
En nou ja, zo is dat ook 

646
00:36:49,750 --> 00:36:53,830
uitgepakt en. 
Daardoor is het ook heel snel 

647
00:36:53,830 --> 00:36:57,390
een hele beschutte, hele intieme
plek geworden. 

648
00:36:57,390 --> 00:37:00,630
Ook, Maar ik denk dat op deze 
bodem de Elzen eigenlijk ook wel

649
00:37:00,630 --> 00:37:04,910
vrij snel vrij hoog worden. 
Ja, die zien we nu echt de lucht

650
00:37:04,910 --> 00:37:08,390
in gaan de eerste 3 jaar 
gebeurtenis niet zoveel, dan 

651
00:37:08,390 --> 00:37:13,750
worden ze van 1,5, 2,5 m, maar 
nu gaan ze echt 4 5 m de lucht 

652
00:37:13,750 --> 00:37:16,950
in, dus dat begint nu wel echt 
een serieuze Haag te worden 

653
00:37:16,950 --> 00:37:20,480
Alleen In de winter. 
Als er blad eraf is dan waait 

654
00:37:20,480 --> 00:37:22,520
het er nog dwars doorheen. 
Natuurlijk, want Het is maar één

655
00:37:22,520 --> 00:37:26,320
rij else en dat olifantgras. 
Dat houdt de hele winters een. 

656
00:37:27,150 --> 00:37:30,590
Nou ja, zijn massa wel? 
Nou ja, dat werkt goed. 

657
00:37:30,590 --> 00:37:33,350
Ik vond het ook heel interessant
en ook inderdaad dat je gelijk 

658
00:37:33,350 --> 00:37:36,390
ook al in een nog jong startend 
voedselbos die die luwte 

659
00:37:36,390 --> 00:37:38,790
ervaart. 
Maar wat ik ook heel interessant

660
00:37:38,790 --> 00:37:42,950
vond, was die ja die dat doolhof
ding in het midden dat je Als 

661
00:37:42,950 --> 00:37:46,830
het ware naar een soort midden 
toe loopt, dat werkt bij die 

662
00:37:46,830 --> 00:37:51,110
grote groep heel mooi, want 
daarna hadden we dus een gesprek

663
00:37:51,150 --> 00:37:54,600
met zijn allen. 
Dat inderdaad door zo te lopen 

664
00:37:54,600 --> 00:37:56,680
je in een soort verstilling 
terechtkomt. 

665
00:37:57,470 --> 00:38:00,830
En, dat moet volgens mij ook 
werken voor andere Mensen. 

666
00:38:02,270 --> 00:38:03,750
Vanuit de luchtfoten kun je het 
zien. 

667
00:38:03,830 --> 00:38:06,870
Ja, dat klopt, Dat is een hele 
fijne plek dat laburint. 

668
00:38:06,870 --> 00:38:11,230
Dat heb ik al een jaar of 10 in 
mijn hoofd dat ik iets met een 

669
00:38:11,230 --> 00:38:12,990
jij noemt het een doolhof, Maar 
het is een labyrint. 

670
00:38:12,990 --> 00:38:15,950
Je kunt er niet in verdwalen, ja
dus dat heb ik al een aantal 

671
00:38:15,950 --> 00:38:17,990
jaren in mijn hoofd. 
En Toen ik dat voedselbos ging 

672
00:38:17,990 --> 00:38:19,830
aanplanten toen. 
Toen dacht ik meteen, van ja, 

673
00:38:19,830 --> 00:38:23,230
maar Dit is Dit is de plek waar 
het labyrint moet komen. 

674
00:38:24,030 --> 00:38:25,790
En dat heb ik dus daar ook 
aangelegd. 

675
00:38:26,270 --> 00:38:31,990
En ja, Dat is een hele hele. 
Fijne manier om eventjes uit je 

676
00:38:31,990 --> 00:38:35,870
dagelijkse bezigheden te komen. 
Je loopt een kwartier lang, want

677
00:38:35,870 --> 00:38:38,110
zo groot is het labyrint je 
loopt een kwartier lang. 

678
00:38:38,470 --> 00:38:40,910
Volg je gewoon het pad van het 
labyrint en dan kom je 

679
00:38:40,910 --> 00:38:44,870
uiteindelijk in het midden uit 
In de kuil waar het nou ja 

680
00:38:44,870 --> 00:38:47,470
helemaal verstilt is je je noemt
dat al. 

681
00:38:47,470 --> 00:38:51,310
En waar je ook de omgeving niet 
meer ziet, want er staat Een 

682
00:38:51,310 --> 00:38:55,070
Haag en beukenhagen omheen, dus 
je ziet eigenlijk Alleen de 

683
00:38:55,070 --> 00:38:58,190
hemel en je hoort de wind bijna 
niet meer. 

684
00:38:58,960 --> 00:39:01,160
Dus Dat is inderdaad een hele 
mooie plek om. 

685
00:39:02,730 --> 00:39:06,770
Ook voor groepen Als je heel 
veel informatie hebt gedeeld om 

686
00:39:06,770 --> 00:39:10,130
zo'n wandeling te maken en 
vervolgens in in dat verstilde 

687
00:39:10,130 --> 00:39:13,890
midden of dat stille midden nog 
eens even te reflecteren. 

688
00:39:15,440 --> 00:39:18,480
Dat heel bijzonder vond dat dat 
voor zo'n grote groep eigenwijze

689
00:39:18,680 --> 00:39:22,440
voedselbossers toen goed werkte.
Hij werd naar elkaar geluisterd.

690
00:39:22,440 --> 00:39:26,920
Het was een heel fijn gesprek 
aan het eind, dus midden in dat 

691
00:39:26,920 --> 00:39:30,960
kale polderland binnen 5 jaar 
staat er dus al iets met enorm 

692
00:39:30,960 --> 00:39:34,590
veel belevingswaarde. 
Met waarschijnlijk toch ook al 

693
00:39:34,590 --> 00:39:39,550
flink wat natuurwaarden en wat 
ook gewoon ja op dat kale vlakke

694
00:39:39,550 --> 00:39:41,790
land in 1 keer 1 enorme 
uitzondering is. 

695
00:39:41,990 --> 00:39:44,150
Ik vond het heel bijzonder om er
geweest te zijn. 

696
00:39:44,150 --> 00:39:47,230
Dat wilde ik even zeggen. 
Ja veel Mensen zeggen ook van, 

697
00:39:47,230 --> 00:39:49,710
Ik heb helemaal niet het idee 
dat ik in Flevoland ben hier en.

698
00:39:50,430 --> 00:39:52,710
Dat is echt wel hoe hoe dat 
labyrint werkt. 

699
00:39:52,710 --> 00:39:55,630
Nou niet Alleen het labyrint, 
Maar het het bos, maar ook 

700
00:39:55,630 --> 00:39:56,430
tweede. 
Voedselbos. 

701
00:39:56,470 --> 00:39:58,750
Ja en en inmiddels ook het hele 
bedrijf. 

702
00:39:59,520 --> 00:40:02,480
Waar we niet meer in monocultuur
telen, maar in stroken. 

703
00:40:03,030 --> 00:40:07,310
Ja, waar we ook bomen gaan 
planten tussen de gewasstroken 

704
00:40:07,310 --> 00:40:10,550
op wat wij noemen de 
permastroken dus het de beleving

705
00:40:10,550 --> 00:40:13,470
van het bedrijf is, is gewoon 
heel atypisch voor. 

706
00:40:13,470 --> 00:40:16,510
Nederland, dat vind ik wel mooi 
om even ook dat bruggetje te 

707
00:40:16,510 --> 00:40:20,190
maken naar het. 
Het is heel ondypisch Flevoland.

708
00:40:20,990 --> 00:40:23,470
Zeg je, je ziet dat ook Als je 
hier aan komt draaien, hè? 

709
00:40:23,470 --> 00:40:26,030
Dus de de velden zijn gewoon nog
steeds groen. 

710
00:40:26,630 --> 00:40:29,110
Je doet anders dan wat de andere
boeren doen. 

711
00:40:30,430 --> 00:40:32,110
Hoe kijken die naar jouw 
bedrijf? 

712
00:40:32,310 --> 00:40:34,590
Ja heel verschillend. 
Er zijn boeren die echt 

713
00:40:34,590 --> 00:40:38,350
geïnteresseerd zijn. 
Heel niet perse om er zelf iets 

714
00:40:38,350 --> 00:40:40,910
mee te doen, maar wel Omdat ze 
het heel interessant vinden. 

715
00:40:41,030 --> 00:40:42,550
Hoe het ook op een andere manier
kan. 

716
00:40:44,080 --> 00:40:47,760
Er zijn ook boeren die Misschien
wel vooral Omdat we besloten 

717
00:40:47,760 --> 00:40:50,480
hebben om wat wij dan noemen 
vegan te gaan telen. 

718
00:40:50,480 --> 00:40:55,600
Ja, vegan is als een rode lap op
een stier voor voor veel boeren 

719
00:40:55,600 --> 00:41:00,280
en CKV houders Natuurlijk, Maar 
dat merk ik wel dat met al die. 

720
00:41:00,590 --> 00:41:02,630
Dingen die wij hier zijn, gaan 
doen we wel een beetje een 

721
00:41:02,630 --> 00:41:06,910
vreemde eend In de bijt zijn en 
dat een aantal boeren ook zoiets

722
00:41:06,910 --> 00:41:08,510
heeft. 
Van ja, daar hoeven we niks mee.

723
00:41:08,510 --> 00:41:11,430
Daar willen we niks mee. 
Dat is dat staat zo ver van ons 

724
00:41:11,430 --> 00:41:15,510
af en We zijn het daar zo niet 
mee eens dat dat daar ook 

725
00:41:15,510 --> 00:41:19,430
nauwelijks interactie mee is. 
Maar Er is wel interactie met 

726
00:41:19,590 --> 00:41:23,230
een aantal boeren. 
Ja, ja, We hebben elk jaar hier 

727
00:41:23,390 --> 00:41:27,630
excursies voor boeren, maar ook 
voor studenten, maar elk jaar 

728
00:41:27,630 --> 00:41:31,310
hebben we ook 10 tot 20 boeren 
die hier komen kijken. 

729
00:41:32,070 --> 00:41:36,590
En nou ja die. 
Altijd wel iets aan inspiratie 

730
00:41:36,590 --> 00:41:39,870
meenemen? 
Nee, ik merk dat taal er wel toe

731
00:41:39,870 --> 00:41:42,830
doet en Misschien is het woordje
vegan niet het juiste woordje. 

732
00:41:42,910 --> 00:41:45,510
Nee, klopt, ik gebruik het ook 
niet zoveel meer. 

733
00:41:45,630 --> 00:41:47,670
Nee, hoe, hoe noem je het dan 
anders? 

734
00:41:47,910 --> 00:41:51,830
Ja ik, ik zeg vaak dat wij een 
puur plantaardig bedrijf shit en

735
00:41:51,830 --> 00:41:55,560
inderdaad no shit. 
Werkt ook niet voor Iedereen 

736
00:41:55,560 --> 00:42:00,080
goed, maar heeft een heel andere
connotatie dan dan vegan. 

737
00:42:00,790 --> 00:42:05,310
Het is ook ludiek. 
Dus dat daar kun je makkelijker 

738
00:42:05,310 --> 00:42:10,710
mee aankomen dan met viergan. 
En ik, ik zoek de gelegenheden 

739
00:42:10,710 --> 00:42:12,790
ook wel een beetje uit, hoor. 
Ik bedoel, Als ik. 

740
00:42:13,510 --> 00:42:17,680
Pakhuis de Zwijger was ik. 
En nou ja, daar kan ik met een 

741
00:42:17,680 --> 00:42:19,360
gerust hart het woord 4 keer 
Laten vallen. 

742
00:42:19,360 --> 00:42:21,960
Natuurlijk tussen de havermelk 
elite. 

743
00:42:23,480 --> 00:42:24,720
Ja, maar die winden dit heel, 
hè? 

744
00:42:24,720 --> 00:42:27,800
Dus Het is ook het verbinden van
een nieuwe groep met het 

745
00:42:27,800 --> 00:42:32,200
platteland dus dus je doet 
richting de boeren, moet je dan 

746
00:42:32,240 --> 00:42:36,400
andere taal gebruiken. 
Maar het voordeel van jouw know 

747
00:42:36,400 --> 00:42:39,840
Shit Movement en de hele 
huisstijl en de manier waarop je

748
00:42:39,880 --> 00:42:44,320
het brengt. 
Is hetzelfde als Als je daar de 

749
00:42:44,320 --> 00:42:47,600
poll in heters of dat soort 
clubs kijkt die die zorgen wel 

750
00:42:47,600 --> 00:42:51,230
dat de havermelke elite. 
Toch weer een gedachte gaat ja 

751
00:42:51,230 --> 00:42:54,470
of meer gedachten wijd aan. 
Hoe komt hun voedsel tot stand 

752
00:42:54,470 --> 00:42:56,190
en en geneigd zijn om hun 
voedsel? 

753
00:42:56,190 --> 00:42:59,390
Ook ja, want ik zag ook dat je 
met crisp samenwerkte. 

754
00:42:59,550 --> 00:43:03,910
Dat is Natuurlijk ook zo'n club 
die die groep aanspreekt, dus 

755
00:43:03,910 --> 00:43:05,950
vandaar dat je ook op pakhuis de
Zwijger was. 

756
00:43:07,440 --> 00:43:12,400
Nou ja, dat Dat is zo gegroeid. 
Maar Misschien juist wel, Omdat 

757
00:43:12,400 --> 00:43:15,520
we in eerste instantie bekend 
stonden Als het eerste vegan 

758
00:43:15,520 --> 00:43:18,480
bedrijf van Nederland. 
En dan merk je dat de 

759
00:43:18,480 --> 00:43:21,320
belangstelling van consumenten 
vooral komt uit de grote steden.

760
00:43:22,790 --> 00:43:27,030
Ja overigens van de 260 abonnees
die we nu hebben. 

761
00:43:27,710 --> 00:43:30,670
Komt nog niet de helft uit de 
grote steden. 

762
00:43:31,510 --> 00:43:34,870
Klanten zitten echt door het 
hele land en zijn echt niet 

763
00:43:34,870 --> 00:43:39,950
Alleen Maar de de verstokte of 
overtuigde vegans. 

764
00:43:41,680 --> 00:43:43,520
Maar ook Mensen die gewoon gaan 
voor. 

765
00:43:44,270 --> 00:43:47,630
Natuurinclusief geproduceerd, 
voedsel of rechtstreeks van de 

766
00:43:47,630 --> 00:43:52,310
boer of lokaal of dus Er zijn 
heel veel verschillende redenen 

767
00:43:52,310 --> 00:43:55,270
voor Mensen om onze producten te
kopen. 

768
00:43:55,950 --> 00:43:58,390
En dat onderzoek je ook zo te 
horen? 

769
00:43:59,030 --> 00:44:02,310
Wat wel lastig is, Maar we we 
doen wel enquêtes onder onze 

770
00:44:02,310 --> 00:44:05,310
abonnees, dus dan krijgen we wel
een beetje een idee van. 

771
00:44:05,350 --> 00:44:07,950
Ja en ik vond het wel mooi hoe 
dat werkt het ophaalpunten. 

772
00:44:08,550 --> 00:44:11,630
Er zitten ophaalpunten in 
woonhuizen bij ophaalpunten in 

773
00:44:11,630 --> 00:44:15,720
winkels. 
Het zit inderdaad van Kampen tot

774
00:44:15,720 --> 00:44:19,750
tot gewoon hele kleine dorpjes. 
Dus Het is de heel divers palet 

775
00:44:19,750 --> 00:44:22,750
aan klanten, dan kan je ze aan 
aan de ophaalpunten al zien. 

776
00:44:22,950 --> 00:44:26,190
Ja, nu hebben wij. 
We werken niet Alleen maar met 

777
00:44:26,190 --> 00:44:29,110
ophaalpunten, we sturen de 
pakketten ook naar de Mensen 

778
00:44:29,110 --> 00:44:32,310
thuis en Dat is ongeveer fifty 
fifty. 

779
00:44:32,310 --> 00:44:36,070
Dus de helft van de Van de van 
de abonnees haalt het op bij een

780
00:44:36,070 --> 00:44:41,390
ophaalpunt en dat zij dat zijn. 
Zwolle, Utrecht, Amsterdam en 

781
00:44:41,390 --> 00:44:44,800
hier op de boerderij. 
En de rest van de klanten die 

782
00:44:44,800 --> 00:44:47,840
niet In de buurt van een 
ophaalpunt wonen die kunnen 

783
00:44:47,840 --> 00:44:50,720
thuis Laten bezorgen. 
En dan gaat het nog steeds uit 

784
00:44:50,920 --> 00:44:54,440
Als je wordt het dan gewoon via 
DHL gestuurd, of hoe gaat dat 

785
00:44:54,440 --> 00:44:56,040
dan? 
Ja met PostNL doen we dat? 

786
00:44:56,040 --> 00:44:59,160
Post NL. 
En, nou ja, dat gaat best goed. 

787
00:44:59,160 --> 00:45:02,920
Het komt meestal de volgende dag
aan, Het is wel extra. 

788
00:45:03,240 --> 00:45:04,800
Het zijn extra kosten Natuurlijk
maar. 

789
00:45:04,880 --> 00:45:08,880
Dat vond ik meevallen. 
De klanten betalen twee 50 extra

790
00:45:08,960 --> 00:45:13,150
als, ze willen later thuis. 
En, Dat is het verschil tussen 

791
00:45:13,230 --> 00:45:15,990
voor ons in kosten tussen het na
en afhaalpunt brengen. 

792
00:45:16,670 --> 00:45:20,310
Ja, dus voor ons is het voor ons
is het makkelijker en kost het 

793
00:45:20,310 --> 00:45:23,470
ons minder moeite om het aan 
PostNL mee te geven dan dat we 

794
00:45:23,470 --> 00:45:27,310
naar een afhaalpunt brengen. 
Dus dat verschil is die € 2,50. 

795
00:45:27,710 --> 00:45:31,030
Want je hebt het toch over 
waarschijnlijk een paar kilo. 5 

796
00:45:31,030 --> 00:45:33,710
kg 5 kg ongeveer zit er in een 
pakket. 

797
00:45:33,750 --> 00:45:38,750
Ja OK, is dat dan niet ook een 
methode om gewoon überhaupt onze

798
00:45:38,750 --> 00:45:41,670
voedsel te distribueren? 
4 afhaalpunten via. 

799
00:45:41,670 --> 00:45:45,460
PostNL. 
Ja, Ik weet niet of dat dat de 

800
00:45:45,460 --> 00:45:49,180
manier moeten wij. 
Wij stimuleren de Mensen wel om 

801
00:45:49,180 --> 00:45:52,100
het bij afhaalpunten op te 
halen. 

802
00:45:52,140 --> 00:45:54,780
Dat is uiteindelijk wel 
duurzamer, denk ik. 

803
00:45:55,380 --> 00:46:00,030
Dan zou je ook eens aan. 
Kunnen rekenen wat het aan? 

804
00:46:00,630 --> 00:46:03,510
Nee, Ik heb het nog nooit zo 
bekijken, maar ja, post NL is 

805
00:46:03,510 --> 00:46:08,550
Natuurlijk een heel efficiënt 
systeem eigenlijk, maar om dan 

806
00:46:08,550 --> 00:46:12,390
elk pakketje voor moeten rijden.
Dus jullie moeten het wel naar 

807
00:46:12,390 --> 00:46:16,880
een distributiepunt brengen. 
Dan wordt het vanaf daar wordt 

808
00:46:16,880 --> 00:46:21,000
het dan verspreid, dus ja, dat 
dat dan zo efficiënt is, dat 

809
00:46:21,120 --> 00:46:23,800
wist ik niet nee. 
Nou, Het is een hele wereld op 

810
00:46:23,800 --> 00:46:27,800
zich logistiek. 
Dat zegt ongelooflijk. 

811
00:46:28,550 --> 00:46:30,510
Ja, daar kun je een aparte 
podcast over maken. 

812
00:46:30,510 --> 00:46:32,750
Ja, ja. 
Dat, dat wil ik nog een keer 

813
00:46:32,750 --> 00:46:33,830
doen. 
Ook wat ken jij de groene 

814
00:46:33,830 --> 00:46:36,230
rijders die zijn bezig met de 
last mile? 

815
00:46:36,230 --> 00:46:39,470
Dat is ook heel interessant. 
Laatste stuk namelijk de stad in

816
00:46:39,790 --> 00:46:42,430
is voor alle vrachtwagens en 
busjes en dingetjes eigenlijk 

817
00:46:42,430 --> 00:46:45,990
het grootste probleem. 
En zij hebben de filosofie om te

818
00:46:45,990 --> 00:46:47,350
zeggen langs de rand van de 
stad. 

819
00:46:47,350 --> 00:46:50,070
Een groot distributiecentrum 
zetten waar alle kledingwinkels,

820
00:46:50,070 --> 00:46:52,630
alle restaurants, Iedereen alles
Laten bezorgen en dan vervolgens

821
00:46:52,630 --> 00:46:55,160
ga je met. 
Picknick Wagentjes en Bakfietsen

822
00:46:55,160 --> 00:46:58,950
de stad door. 
Dat zijn ook concepten, die vind

823
00:46:58,950 --> 00:47:02,870
ik alle aandacht verdienen Omdat
logistiek en Transport is een 

824
00:47:02,870 --> 00:47:07,310
enorme factor om de korte keten 
echt van de grond te krijgen en 

825
00:47:07,310 --> 00:47:10,270
daar ga je elke keer op stuk. 
Daar gaan al die initiatieven 

826
00:47:10,270 --> 00:47:15,870
telkens op stuk op de logistiek.
Dus hier hoor ik dat het 

827
00:47:15,870 --> 00:47:19,070
eigenlijk via post NL eigenlijk 
maar 52 duurder is. 

828
00:47:19,070 --> 00:47:20,750
Dus voor een deel werkt het wel 
al. 

829
00:47:21,630 --> 00:47:23,790
Het is het niet, dit kost een 
tientje per pakket 

830
00:47:23,790 --> 00:47:27,870
waarschijnlijk om het te 
versturen, Maar het is vanuit de

831
00:47:27,870 --> 00:47:31,270
boer gezien. 
Is dat zo, maar als jij wil dat 

832
00:47:31,270 --> 00:47:35,830
er lokale logistiek ontstaat, 
een korte keten die het lokaal 

833
00:47:35,830 --> 00:47:39,070
gaat bezorgen, dan moet je het 
eigenlijk anders gaan oplossen. 

834
00:47:39,550 --> 00:47:41,590
Dit is Indian, niet echt 
efficiënt. 

835
00:47:41,670 --> 00:47:43,590
Nee, het liefst zouden wij onze 
abonnees ook allemaal in een 

836
00:47:43,590 --> 00:47:45,950
straal van 30 km om de boerderij
in hebben. 

837
00:47:46,430 --> 00:47:49,910
Alleen ja, wij wonen in een heel
dunbevolkt gebied, dus Dat is 

838
00:47:49,910 --> 00:47:53,310
ook niet heel logisch Omdat op 
te zoeken. 

839
00:47:55,230 --> 00:47:59,710
Dus nou ja, met één rit. 
Via Amsterdam naar Utrecht 

840
00:47:59,910 --> 00:48:02,910
kunnen we 100 pakketten 
afleveren in een in een paar uur

841
00:48:02,910 --> 00:48:07,510
tijd, dus Dat is voor ons best 
wel efficiënt en daar wordt het 

842
00:48:07,510 --> 00:48:10,390
door de abonnees bijna altijd 
met de fiets opgehaald. 

843
00:48:10,470 --> 00:48:13,590
Want die komen zelf met de fiets
naar het afhaalpunt. 

844
00:48:13,590 --> 00:48:15,230
Ja, want dat zijn allemaal 
Mensen die In de buurt van een 

845
00:48:15,230 --> 00:48:17,710
afhaalpunt wonen, dus die gaan 
dan niet met de auto heen. 

846
00:48:17,790 --> 00:48:20,710
En dus die post NL busjes gaan 
overal door het land heen komen 

847
00:48:20,710 --> 00:48:23,600
tot in iedere straat. 
Daar wordt veel meer benzine 

848
00:48:23,600 --> 00:48:25,630
gebruikt. 
Dan wanneer het zo met die 

849
00:48:25,630 --> 00:48:27,350
afhaalpunten werkt. 
Maar. 

850
00:48:27,590 --> 00:48:30,390
Goed, daar gaan we nog een 
podcast over doen volgend jaar. 

851
00:48:30,390 --> 00:48:33,230
Dat lijkt me een hele goeie, 
Alleen over logistiek ja. 

852
00:48:33,430 --> 00:48:35,070
Goed idee? 
Ja. 

853
00:48:35,870 --> 00:48:39,030
Maar goed, volgens mij gaat het 
gesprek al best wel richting 

854
00:48:39,030 --> 00:48:41,670
eindqua tijd. 
Ik wil eigenlijk nog wel heel 

855
00:48:41,670 --> 00:48:44,470
graag over. 
Je hebt wit beschuttingen dat 

856
00:48:44,470 --> 00:48:46,630
voedselbossen Natuurlijk heel 
mooi opgelost. 

857
00:48:46,630 --> 00:48:50,150
Je wil eigenlijk die hagen in je
land nu ook gaan zetten. 

858
00:48:50,150 --> 00:48:53,430
Of die bomen in je land gaan 
zetten om weer die grond verder.

859
00:48:54,160 --> 00:48:56,400
Te verbeteren, maar ook 
Natuurlijk om iets aan de wind 

860
00:48:56,400 --> 00:48:59,590
te doen. 
Neem ik aan, heb je daar ook een

861
00:48:59,590 --> 00:49:01,350
visie op hoe je die stroken en 
windkering? 

862
00:49:01,350 --> 00:49:06,430
Want Ik denk dat dat voor alle 
boeren In de beet In de bezem 

863
00:49:06,430 --> 00:49:08,950
wil ik zeggen In de polder ook 
een heel interessant vraagstuk, 

864
00:49:08,950 --> 00:49:11,390
is de wind. 
En, er wordt wel verschillend 

865
00:49:11,390 --> 00:49:14,030
naar gekeken, want Er zijn heel 
veel boeren die zeggen van ja, 

866
00:49:14,150 --> 00:49:16,910
zodra je een Haag op je land 
zet, krijg je Alleen maar meer 

867
00:49:16,910 --> 00:49:22,550
last van ziektes van wortelvlieg
In de peen en van vitofre in 

868
00:49:22,550 --> 00:49:25,240
deaardappelen. 
Want dat komt vaak op windluwe 

869
00:49:25,240 --> 00:49:30,630
plekken in een gewas. 
Of vanuit Den Haag, waar waar 

870
00:49:30,630 --> 00:49:36,910
die wortelvlieg zich ophoudt. 
Dat is ook wat wij zelf zien dat

871
00:49:37,310 --> 00:49:42,430
als er een infectie komt of een 
ja van Van wortelvlieg, dan is 

872
00:49:42,430 --> 00:49:44,950
dat altijd In de buurt van een 
Haag of van het erf. 

873
00:49:45,030 --> 00:49:48,590
Het is wel interessant dat jij 
uit een infectie noemt alsof het

874
00:49:48,590 --> 00:49:50,990
bedrijf een organisme is. 
Ja. 

875
00:49:52,030 --> 00:49:53,910
Ja, Dat is mooi. 
Ik vind het ook mooi ja. 

876
00:49:54,110 --> 00:49:55,590
Ik zocht dat ik naar een ander 
woord, maar. 

877
00:49:57,160 --> 00:50:01,400
Aantasting, maar goed. 
Er wordt best wel heel 

878
00:50:01,400 --> 00:50:05,720
terughoudend gekeken naar bomen 
op een akkerbouwbedrijf. 

879
00:50:07,470 --> 00:50:11,630
Wij gaan er wel aan beginnen, 
Omdat we naar de toekomst toe 

880
00:50:11,870 --> 00:50:14,470
ons bedrijf klimaatbestendig 
willen maken. 

881
00:50:16,240 --> 00:50:18,760
Dus dat heeft inderdaad te maken
met de droogtegevoeligheid. 

882
00:50:18,920 --> 00:50:25,640
De weersextremen zullen groter 
worden en hier in Flevoland kan 

883
00:50:25,840 --> 00:50:29,120
de ter hoogte echt keihard 
toeslaan in, Omdat het een enorm

884
00:50:29,120 --> 00:50:31,320
open gebied is. 
En Als het Als de oostenwind 

885
00:50:31,320 --> 00:50:35,560
hier volop waait dan dan kan het
echt heel snel uitdrogen. 

886
00:50:36,270 --> 00:50:39,230
Nou, dat proberen we met die 
bomen te beperken, dus we 

887
00:50:39,230 --> 00:50:42,510
proberen een gunstig 
microklimaat op ons bedrijf te 

888
00:50:42,510 --> 00:50:45,110
creëren. 
Maar het gaat vooral over 

889
00:50:45,110 --> 00:50:49,110
biodiversiteit, dus met die 
bomen proberen we nog meer 

890
00:50:49,550 --> 00:50:54,750
vogels en insecten. 
Op de kijk in dat voedselbos zie

891
00:50:54,790 --> 00:50:57,270
je zien we dat nu al volop 
komen, Maar we willen het. 

892
00:50:57,270 --> 00:50:59,470
We willen het ook meer, de de 
akkerbouw. 

893
00:51:01,000 --> 00:51:05,280
De veerkracht van het voedselbos
zie je ontstaan en dat wil je 

894
00:51:05,280 --> 00:51:07,360
dus ook meer naar de akkerbouw 
toe trekken. 

895
00:51:07,720 --> 00:51:09,560
Wat voor ideeën heb je daarover?
Hoe doe je dat? 

896
00:51:09,680 --> 00:51:11,880
Nou, We hebben twee jaar geleden
een ontwerp gemaakt toen we 

897
00:51:11,880 --> 00:51:17,320
begonnen zijn met stroken teelt.
Waarbij we onderscheid maken 

898
00:51:18,040 --> 00:51:20,200
tussen gewasstroken en 
permastroken en de gewasstroken.

899
00:51:20,200 --> 00:51:23,080
Dat zijn de stroken waar we de 
akkerbouwgewassen op Laten 

900
00:51:23,080 --> 00:51:24,760
rouleren. 
We hebben een achtjarige 

901
00:51:24,760 --> 00:51:28,030
rotatie. 
En de permastroken die hebben we

902
00:51:28,030 --> 00:51:33,150
onttrokken aan die rotatie, dus 
dat blijft permanent één gewas 

903
00:51:33,150 --> 00:51:37,150
opstaan en dat zijn zoals ze dat
nu voor ogen hebben. 

904
00:51:37,150 --> 00:51:40,550
Zijn dat vooral fruitbomen en 
notenbomen. 

905
00:51:40,590 --> 00:51:43,990
Dat kunnen ook meer ja gekruiden
zijn, maar in elk geval 

906
00:51:44,830 --> 00:51:49,390
meerjarige gewassen. 
Slash bomen die niet In de 

907
00:51:49,390 --> 00:51:52,950
akkerbouw meedoen, maar die wel 
de akkerbouw ondersteunen. 

908
00:51:53,670 --> 00:51:55,950
En dan ondersteunen in 
veerkracht. 

909
00:51:56,270 --> 00:51:58,230
Ja in veerkracht. 
En dus diversiteit. 

910
00:51:58,950 --> 00:52:04,070
Klopt biodiversiteit maar maar 
ook je bodem verandert ook in 

911
00:52:04,070 --> 00:52:07,350
een agrofosin systeem. 
Meer schimmels, meer schimmels, 

912
00:52:08,430 --> 00:52:12,230
meer organische stof, meer 
microklimaten ja ander 

913
00:52:12,230 --> 00:52:16,350
microklimaat. 
Dus, maar ook hiervoor geldt, We

914
00:52:16,350 --> 00:52:18,550
zijn er pionieren. 
Dus hoe we dat over 20 jaar 

915
00:52:18,550 --> 00:52:24,550
uitpakt, dat weten we nu nog 
niet, maar wij voelen wel de 

916
00:52:24,590 --> 00:52:27,670
noodzaak om om iets te doen in 
deze richting. 

917
00:52:28,390 --> 00:52:32,230
En dan kijk ik ook een beetje 
naar voorbeelden in landen in 

918
00:52:32,230 --> 00:52:35,390
Zuid-Europa waar de 
klimaatverandering nu al veel 

919
00:52:35,390 --> 00:52:39,230
harder toeslaat en waar 
bedrijven die 20 jaar geleden 

920
00:52:39,230 --> 00:52:41,680
zijn begonnen met. 
Dit soort systemen. 

921
00:52:42,190 --> 00:52:45,990
Nu zeggen van ja, ons bedrijf is
nog gezond, terwijl om ons heen 

922
00:52:46,550 --> 00:52:49,470
de de verdroging keihard zien 
toeslaan. 

923
00:52:49,550 --> 00:52:52,710
En Ik hoop niet dat het hier in 
Nederland zo extreem zal worden.

924
00:52:52,710 --> 00:52:54,750
Maar ja. 
Nou ja, We hebben de extreme 

925
00:52:54,750 --> 00:52:58,190
Natuurlijk ook al meegemaakt. 
Ja dus die worden die, die 

926
00:52:58,190 --> 00:53:02,680
worden steeds heftiger. 
Maar ja. 

927
00:53:04,310 --> 00:53:06,870
Hoe dat uiteindelijk over 20 
jaar eruit ziet, dat weten we nu

928
00:53:06,870 --> 00:53:09,310
nog niet. 
En wordt er ook hier op jouw 

929
00:53:09,310 --> 00:53:11,270
bedrijf onderzoek gedaan naar de
effecten. 

930
00:53:11,670 --> 00:53:15,990
Ja, we doen mee in een dat heet 
het cropmix project waarbij 

931
00:53:15,990 --> 00:53:19,270
gekeken wordt naar de effecten 
van de strokenteel ten opzichte 

932
00:53:19,270 --> 00:53:21,830
van monocultuur. 
Deze. 

933
00:53:21,870 --> 00:53:25,230
Wageningen ja. 
En dan wordt er gekeken naar de 

934
00:53:25,230 --> 00:53:28,870
bodem naar wormen en schema's en
bacteriën, maar ook naar 

935
00:53:28,870 --> 00:53:32,830
insecten en vogels. 
En er komen nu al interessante 

936
00:53:32,830 --> 00:53:35,310
resultaten uit. 
Met het onderzoek duurt 5 jaar, 

937
00:53:35,310 --> 00:53:38,070
dus Ik ben vooral benieuwd hoe 
het over 5 jaar is als. 

938
00:53:39,590 --> 00:53:43,070
Als hier ook de bomen inmiddels 
wat groter zijn geworden. 

939
00:53:43,350 --> 00:53:46,070
Want ze zijn al aangeplant. 
De stroken zijn al aangeplant 

940
00:53:46,070 --> 00:53:48,750
nu. 
Nee, de de stroken zijn wel al 

941
00:53:48,750 --> 00:53:50,750
uit de akkerbouwrotatie. 
Daar staan nu nog. 

942
00:53:51,110 --> 00:53:54,110
Afgelopen twee jaar hebben daar 
kruiden bloeiende kruiden 

943
00:53:54,110 --> 00:53:56,630
gestaan en komende winter gaan 
we bomen planten. 

944
00:53:57,630 --> 00:54:00,950
Ja en staan ze ook allemaal en 
wat is ook heel erg veel 

945
00:54:00,950 --> 00:54:04,070
discussie over de afstand, hè? 
Tussen die jij hebt rijtjes van 

946
00:54:04,070 --> 00:54:06,030
8 en dan komt er een 
permastrook. 

947
00:54:07,200 --> 00:54:09,040
Het is ook heel belangrijk 
volgens mij dat ze allemaal 

948
00:54:09,040 --> 00:54:11,840
Noord Zuid staan en niet 
kriskras gras. 

949
00:54:12,510 --> 00:54:15,750
Dat heeft er ook weer voor dat 
gezondheid van die bomen rijd te

950
00:54:15,750 --> 00:54:17,630
maken. 
Doe je daar ook aan of heb je 

951
00:54:17,630 --> 00:54:20,470
daar ook een visie op? 
Nou, Wij hebben ze juist Oost 

952
00:54:20,470 --> 00:54:21,790
West staan. 
OK. 

953
00:54:22,430 --> 00:54:25,310
Maar dat heeft puur te maken met
de teeltrichting. 

954
00:54:25,830 --> 00:54:29,550
Wij wij telen van sloot tot 
sloot en onze sloten liggen nu 

955
00:54:29,550 --> 00:54:33,110
eenmaal Noord Zuid. 
Dus We kunnen niet anders dan 

956
00:54:33,110 --> 00:54:38,520
Oost west telen. 
En, We gaan de bomen in dezelfde

957
00:54:38,520 --> 00:54:41,880
richting aanplanten Als de teelt
richting, want anders wordt het 

958
00:54:41,880 --> 00:54:46,150
wel heel ingewikkeld. 
Dus Dat is puur praktisch en dan

959
00:54:46,310 --> 00:54:49,750
bedenk je daar Natuurlijk ook 
argumenten bij die dat. 

960
00:54:51,680 --> 00:54:53,240
Die die keuze verantwoorden, zo 
werkt dat toch? 

961
00:54:55,400 --> 00:54:59,080
En, nou ja, Als ik kijk naar 
een. 

962
00:55:00,150 --> 00:55:02,990
Een bomen rij die Oost west 
staat. 

963
00:55:03,910 --> 00:55:06,150
Ten opzichte van de zon heb je 
dan? 

964
00:55:07,190 --> 00:55:11,270
Op je akkerbouw die daarnaast 
legt het meeste zon, want s 

965
00:55:11,270 --> 00:55:15,150
ochtends en's avonds schijnt de 
zon langs de bomen en overdag 

966
00:55:15,150 --> 00:55:17,110
staat hij hoog en schijnt hij 
over de bomen heen. 

967
00:55:18,190 --> 00:55:22,430
Dus je de stroken tussen de 
bomen zullen in deze. 

968
00:55:23,110 --> 00:55:27,230
Opzet de meeste zon krijgen en 
ook nog en dat klinkt een beetje

969
00:55:27,230 --> 00:55:29,830
tegenstrijdige wat ik net zei, 
maar ook nog de meeste wind, 

970
00:55:30,110 --> 00:55:33,150
want de overheersende 
windrichting is West Zuidwest. 

971
00:55:34,720 --> 00:55:36,280
Dus het waaide toch nog wel een 
beetje door die. 

972
00:55:37,190 --> 00:55:39,350
De wind wordt wel gebroken, Maar
het waait ook nog wel een 

973
00:55:39,350 --> 00:55:41,550
beetje. 
Het gaat overigens even over de 

974
00:55:41,630 --> 00:55:44,790
opzet. 
We hebben stroken van 18 m 

975
00:55:44,790 --> 00:55:49,150
breed, ja en daarvan hebben we 
er 4 liggen tussen. 

976
00:55:49,910 --> 00:55:54,030
Twee bomen rijden, dus er zit 
pakweg 80 m tussen twee rijen 

977
00:55:54,030 --> 00:55:56,070
bomen. 
Oh, Dat is echt heel veel dus? 

978
00:55:56,230 --> 00:56:00,190
Ja, Maar dat is wel wat ik dan 
begrepen heb van de agrofosy 

979
00:56:00,190 --> 00:56:02,310
experts. 
De optimale afstand Als je 

980
00:56:02,310 --> 00:56:06,430
uitgaat van bomen die 8 m hoog 
worden 8 tot 10 m hoog en dat 

981
00:56:06,430 --> 00:56:10,270
worden notenbomen. 
Fruitboom blijft iets lager, 

982
00:56:10,710 --> 00:56:14,230
maar Er is een verhouding, een 
optimale verhouding tussen de 

983
00:56:14,230 --> 00:56:18,590
hoogte en de afstand tussen de 
bomen van ongeveer één op 10. 

984
00:56:19,350 --> 00:56:22,990
Dus Als je bomen 8 m hoog wordt,
dan is de optimale afstand 80 m,

985
00:56:23,030 --> 00:56:25,070
dus dan heb. 
Je de. 

986
00:56:25,110 --> 00:56:28,750
Verdelige effecten van de bomen 
op de gewassen die er vlakbij 

987
00:56:28,750 --> 00:56:30,350
staan. 
Schaduw vooral. 

988
00:56:30,350 --> 00:56:32,590
Voor. 
De windbreking en verderop heb 

989
00:56:32,590 --> 00:56:35,190
je inderdaad voordelen van 
windbreking, maar ook alle 

990
00:56:35,190 --> 00:56:36,830
andere voordelen die we net 
genoemd hebben. 

991
00:56:38,400 --> 00:56:41,080
Die zijn dan groter in deze 
afstand dan de nadelen. 

992
00:56:41,200 --> 00:56:44,640
Maar je hebt wel die palm nog 
over je land lopen. 

993
00:56:45,270 --> 00:56:48,310
En heer Paul Westerwinst. 
Nou in ons geval dus niet Omdat 

994
00:56:48,310 --> 00:56:51,950
het voedselbos al die wind van 
heel groot gedeelte breekt en 

995
00:56:51,950 --> 00:56:56,270
aan de andere kant van het 
bedrijf hebben we een bomerij. 

996
00:56:56,310 --> 00:56:58,830
Langs de N 50 staan die ook die 
wind al breekt. 

997
00:56:58,870 --> 00:57:01,990
Perfect dus ja nou. 
Interessant de westenwind hebben

998
00:57:01,990 --> 00:57:04,870
we wel en de oostenwind veel 
minder. 

999
00:57:04,990 --> 00:57:08,350
En, Dat is die zomer droogte is 
oostenwind bij jullie. 

1000
00:57:08,390 --> 00:57:11,600
Vaak wel, ja, ja. 
Nou ik kijk super interessant, 

1001
00:57:11,600 --> 00:57:15,520
want het zo brengen we denk ik 
ook wat Je moet het gaan doen. 

1002
00:57:15,990 --> 00:57:18,830
Er is denk ik geen andere optie,
want het inderdaad die 

1003
00:57:18,830 --> 00:57:21,030
windbreekt, krijgt weer 
biodiversiteit. 

1004
00:57:21,590 --> 00:57:25,830
OK, sorry nou, Ik ben blij. 
We hebben niet verstaan wat jij 

1005
00:57:25,830 --> 00:57:29,070
nu afgelopen 30 seconden hebt 
gezegd. 

1006
00:57:29,470 --> 00:57:31,430
Dat heb ik begrepen, dus laat 
maar. 

1007
00:57:31,470 --> 00:57:33,990
We zijn ook al tegen het uur 
aan, dus. 

1008
00:57:34,030 --> 00:57:36,430
Precies. 
Ja dan stel ik de vraag aan jou 

1009
00:57:36,430 --> 00:57:39,670
van, heb jij nog een mooie 
laatste vraag op je lijstje? 

1010
00:57:40,030 --> 00:57:42,270
Ik heb er nog eentje, want Ik 
had een paar van die dingetjes. 

1011
00:57:43,240 --> 00:57:47,550
Wel opgeschreven ja. 
Er komen steeds meer robots 

1012
00:57:47,550 --> 00:57:49,630
Natuurlijk nu In de In de 
landbouw. 

1013
00:57:50,710 --> 00:57:52,750
Je zou ook nog geen robots in 
voedselbossen kunnen gaan 

1014
00:57:52,750 --> 00:57:54,390
denken. 
Die gaan helpen oogsten en al 

1015
00:57:54,390 --> 00:57:57,110
dat soort dingen. 
Ben jij daar ook mee bezig bij 

1016
00:57:57,110 --> 00:58:01,870
die hele robotisering dat je 
mechanisch wiede door een robot?

1017
00:58:01,910 --> 00:58:05,430
Wat is jouw visie daarop? 
Ik ben wel aan het nadenken over

1018
00:58:05,430 --> 00:58:06,550
een wietrobot voor In de 
akkerbouw. 

1019
00:58:07,270 --> 00:58:10,230
Die kan gewoon heel veel arbeid 
besparen. 

1020
00:58:11,310 --> 00:58:14,670
Nu is er best wel een probleem 
In de akkerbouw In de bilafse 

1021
00:58:14,670 --> 00:58:16,710
akkerbouw aan genoeg Mensen te 
kopen. 

1022
00:58:16,710 --> 00:58:21,310
Dat probleem hebben wij nog niet
zo erg, Omdat we de Arbeid op 

1023
00:58:21,310 --> 00:58:23,110
een heel andere manier hebben 
ingericht. 

1024
00:58:23,550 --> 00:58:26,190
Maar we kijken er wel naar, want
het kan het. 

1025
00:58:26,230 --> 00:58:27,950
Het kan voor een heleboel rust 
zorgen. 

1026
00:58:27,950 --> 00:58:32,510
Als je één of twee wietterobots 
over je bedrijf hebt rijden die.

1027
00:58:33,910 --> 00:58:37,270
Die het grootste deel van het 
onkruid al weghalen in het 

1028
00:58:37,270 --> 00:58:39,470
voedselbos. 
Kan ik me dat ook wel 

1029
00:58:39,470 --> 00:58:42,390
voorstellen? 
Maar Omdat er zoveel 

1030
00:58:42,390 --> 00:58:45,230
verschillende producten in het 
bos staan, moet je al wel een 

1031
00:58:45,230 --> 00:58:47,990
heel multifunctionele robot 
hebben die dat allemaal kan. 

1032
00:58:48,270 --> 00:58:51,230
Want om per per soort een robot 
aan te schaffen, dat kan 

1033
00:58:51,230 --> 00:58:54,750
Natuurlijk nooit uit, dus daar 
ben ik nog een beetje sceptisch 

1034
00:58:54,750 --> 00:58:57,030
over. 
Of dat of dat zoiets op korte 

1035
00:58:57,030 --> 00:58:59,470
termijn al gaat lukken. 
Nee, Dat is ook niet te. 

1036
00:58:59,470 --> 00:59:01,310
Kort nee, ik hou die 
ontwikkelingen wel In de gaten. 

1037
00:59:01,790 --> 00:59:04,350
Nee, OK, dus Dat was eigenlijk 
het enige vraagje wat ik nog had

1038
00:59:04,350 --> 00:59:07,310
staan, zeg maar dus Het is niet 
zo een echte laatste vraag maar.

1039
00:59:08,040 --> 00:59:10,360
Ik vond het wel interessant of 
jij daar ook zo over dacht, Maar

1040
00:59:10,360 --> 00:59:13,040
het is vooral het 
personeelsgebrek waar je waar je

1041
00:59:13,040 --> 00:59:16,350
ook een beetje op voor wil zijn.
Dat kan ontstaan? 

1042
00:59:16,350 --> 00:59:19,790
Ja. 
Ik snap het dankjewel, vond het 

1043
00:59:19,790 --> 00:59:21,230
sowieso heel interessant 
gesprek. 

1044
00:59:21,390 --> 00:59:22,990
Frank, heb jij nog een laatste 
vraag? 

1045
00:59:23,310 --> 00:59:26,710
Ja, zeker, je bent hier 
eigenlijk Natuurlijk bezig met 1

1046
00:59:26,710 --> 00:59:29,150
grote diversificatie op jouw 
bedrijf. 

1047
00:59:30,350 --> 00:59:34,590
Hoe zie jij het liefst dat 
ontstaan in Nederland? 

1048
00:59:34,950 --> 00:59:37,310
Die hele beweging met Aquar 
Four, Stream Voedselbossen. 

1049
00:59:40,600 --> 00:59:44,270
Nou ja wel. 
Het het moet uiteindelijk vanuit

1050
00:59:44,830 --> 00:59:50,790
de de boeren komen of vanuit de 
Mensen die het land bewerken. 

1051
00:59:52,320 --> 00:59:55,520
Want die moeten het doen en 
Natuurlijk is het goed dat het 

1052
00:59:55,520 --> 00:59:58,640
gestimuleerd wordt en dat er een
stichting is die dat 

1053
00:59:58,800 --> 01:00:01,520
ondersteunt. en de Vereniging en
de Vereniging uiteraard. 

1054
01:00:03,880 --> 01:00:08,600
Ja, Ik denk dat het altijd 
begint met bij mooie voorbeelden

1055
01:00:08,960 --> 01:00:11,400
en die zijn er inmiddels zoveel 
Natuurlijk. 

1056
01:00:12,510 --> 01:00:16,910
En het zijn ook voorbeelden. 
Of initiatieven waar heel veel 

1057
01:00:16,910 --> 01:00:20,030
Mensen op af komen om om 
inspiratie op te halen. 

1058
01:00:20,790 --> 01:00:24,990
Dus Ik denk dat zoals het nu. 
Zich aan het ontwikkelen is dat 

1059
01:00:24,990 --> 01:00:29,750
dat wel echt tot 1 
sneeuwbaleffect kan leiden, mits

1060
01:00:30,030 --> 01:00:33,990
er ook wel echt succesvolle op 
lange termijn succesvolle 

1061
01:00:34,110 --> 01:00:37,270
voorbeelden zijn. 
Want als straks blijkt dat al 

1062
01:00:37,270 --> 01:00:40,350
die voedselbossen moeite hebben 
om een producten te verkopen en 

1063
01:00:40,350 --> 01:00:44,150
het Alleen maar een prachtige 
plek is om om Mensen in rond te 

1064
01:00:44,150 --> 01:00:47,350
leiden dan het moet. 
Ook gewoon producten leveren? 

1065
01:00:47,750 --> 01:00:50,670
Ja, Maar dat ja, het hangt ook 
wel heel erg af van. 

1066
01:00:51,670 --> 01:00:55,870
Wat voor winter waait merk ik. 
Een bepaalde groep Mensen is 

1067
01:00:55,870 --> 01:00:58,750
hier heel fanatiek mee bezig, 
maar een hele grote groep. 

1068
01:01:00,670 --> 01:01:04,310
Heeft er helemaal niks mee of of
ziet er de voordelen niet van 

1069
01:01:04,310 --> 01:01:05,830
in. 
Die aversie hebben van het 

1070
01:01:05,830 --> 01:01:09,470
woordje vegan. 
Ja dat bijvoorbeeld, maar ook 

1071
01:01:09,470 --> 01:01:14,430
Mensen die. 
Zeggen van ja natuur, is het nou

1072
01:01:14,430 --> 01:01:17,950
al zo belangrijk? 
We moeten gewoon produceren en 

1073
01:01:17,950 --> 01:01:19,830
We moeten allemaal efficiënter. 
We moeten kunnen wonen. 

1074
01:01:19,830 --> 01:01:22,830
Dus ja, natuur komt ergens op de
derde of vierde plek. 

1075
01:01:22,870 --> 01:01:25,070
Ja dus op dat vlak moet er ook 
nog iets gebeuren. 

1076
01:01:25,430 --> 01:01:29,510
Ja, terwijl ik het idee heb dat 
dat juist een beetje de 

1077
01:01:29,510 --> 01:01:33,870
verkeerde kant aan het op 
kantelen is nu positief af te 

1078
01:01:33,870 --> 01:01:38,200
sluiten. 
Ja, maar weet je, kijk, je kan 

1079
01:01:38,200 --> 01:01:41,920
ook zeggen, dat hebben ze wel 
eens gezegd Als je wil kijken 

1080
01:01:41,920 --> 01:01:44,200
voor wie je eigenlijk het 
standbeeld had moeten oprichten 

1081
01:01:44,200 --> 01:01:46,440
voor het ontstaan van de 
Europese Unie, dan was dat Jozef

1082
01:01:46,440 --> 01:01:49,240
Stalin, want de 
gemeenschappelijke vijand 

1083
01:01:49,240 --> 01:01:53,480
creëert een beweging. 
En zo kan je ook zeggen dat de 

1084
01:01:53,480 --> 01:01:56,870
huidige winst. 
Zijn tegenwind vanzelf gaat 

1085
01:01:56,870 --> 01:01:58,910
creëren. 
Ja, Dat is ook zo. 

1086
01:01:58,910 --> 01:02:00,470
Ja en. 
Daar zijn we Natuurlijk hard mee

1087
01:02:00,470 --> 01:02:02,950
bezig. 
Ja, zo voel ik hem ook, Dat is 

1088
01:02:02,950 --> 01:02:04,910
de enige manier waarop ik het 
zelf ook aan kan, hoor. 

1089
01:02:05,270 --> 01:02:07,910
De winst die ze nu heerst. 
Wat Als je Als je durft te 

1090
01:02:07,910 --> 01:02:11,670
denken als mens van nou laat die
natuur maar zitten, dan heb je 

1091
01:02:11,670 --> 01:02:13,470
toch helemaal niet begrepen hoe 
het in elkaar zit. 

1092
01:02:13,470 --> 01:02:15,630
Als als wij gewonnen hebben, 
zijn we totality loss. 

1093
01:02:18,000 --> 01:02:21,400
OK nou, dankjewel voor het 
technisch wat ingewikkelder, 

1094
01:02:21,600 --> 01:02:23,760
maar verder ontzettend 
interessante gesprek. 

1095
01:02:24,030 --> 01:02:30,910
Ja zeker dankjewel Joris. 
De Voedselbos kaas is een 

1096
01:02:30,910 --> 01:02:33,630
concept van Marieke Karsen en 
Frank Gorter. 

1097
01:02:34,110 --> 01:02:37,350
Deze podcast bestaat dankzij 
donaties van luisteraars. 

1098
01:02:37,830 --> 01:02:42,110
Vind je deze podcast van waarde?
Ga dan naar voedselboskaas.nl en

1099
01:02:42,110 --> 01:02:44,190
doneer jouw bedrag voor deze 
podcast. 

1100
01:02:45,030 --> 01:02:47,590
Wil je meer over voedselbossen 
weten en op de hoogte gehouden 

1101
01:02:47,590 --> 01:02:50,830
worden, wordt dan lid van de 
nieuwe vereniging voedsel uit 

1102
01:02:50,830 --> 01:02:51,310
het bos.