1
00:00:00,070 --> 00:00:03,150
Kijk, wat ik mooi zou vinden Als
we in Nederland bijvoorbeeld een

2
00:00:03,150 --> 00:00:06,750
fair Trade hazelnootpasta zouden
kunnen produceren. 

3
00:00:06,990 --> 00:00:10,270
Oh ja, hè, want daar kan je heel
veel hazelnoten in kwijt die 

4
00:00:10,270 --> 00:00:12,230
hazelnoot teelt in het 
buitenland. 

5
00:00:12,590 --> 00:00:15,910
Dat is echt wel problematisch en
zeker in Turkije, waar met 

6
00:00:15,910 --> 00:00:19,270
Koerdische kinderhandjes die 
haancelnoten worden geplukt. 

7
00:00:19,870 --> 00:00:21,790
Maar dan zou je een 
onderscheidend Nederlands 

8
00:00:21,790 --> 00:00:24,990
product kunnen neerzetten. 
Alleen die fabrikanten hè. 

9
00:00:25,070 --> 00:00:27,990
Je hebt in Frankrijk heb je 
bijvoorbeeld hazelnoot 

10
00:00:27,990 --> 00:00:30,960
corporaties? 
Nou en de ene, dan mag je twee 

11
00:00:30,960 --> 00:00:33,080
rassen en bij de andere 3 
rassen. 

12
00:00:33,080 --> 00:00:35,920
Nou in Nederland zien we nu dat 
Mensen allemaal wel 10 12 

13
00:00:35,920 --> 00:00:38,870
verschillende rassen. 
Er soms geeneens rassen hebben 

14
00:00:38,870 --> 00:00:42,270
aangeplant. 
En ja, daar krijg je een hele 

15
00:00:42,270 --> 00:00:45,390
grote diversiteit en dan kun je 
wel zeggen, ja, Maar we gaan een

16
00:00:45,390 --> 00:00:46,750
korte keten. 
We gaan het rechtstreeks aan 

17
00:00:46,750 --> 00:00:48,430
consumenten, maar wie gaat dat 
allemaal? 

18
00:00:48,630 --> 00:00:51,270
Zie je al die consumenten 
allemaal zakjes hazelnoten gaan 

19
00:00:51,270 --> 00:00:52,510
pellen? 
Ja, dat vinden ze heus wel een 

20
00:00:52,510 --> 00:00:54,590
keer leuk, hè? 
En dat kan nu met de 

21
00:00:54,590 --> 00:00:58,030
hoeveelheden die nu zijn, Maar 
dat gaat gewoon niet werken. 

22
00:00:58,030 --> 00:01:03,510
Komt de lange termijn? 
Dit is het vierde seizoen van de

23
00:01:03,550 --> 00:01:06,230
voedselboskast. 
Vind je deze podcast van waarde?

24
00:01:06,430 --> 00:01:10,190
Ga dan naar voedselboskaas NL en
doneer jouw bedrag voor deze 

25
00:01:10,190 --> 00:01:14,930
podcast. 
En dan voor ons is het goed om 

26
00:01:14,930 --> 00:01:16,810
even de telefoons op vliegtuig 
stand te. 

27
00:01:16,810 --> 00:01:18,690
Zetten oh. 
OK ja. 

28
00:01:18,850 --> 00:01:22,410
Is is dat dit vliegtuigje of of.
Ja precies dat vliegtuigje. 

29
00:01:22,890 --> 00:01:25,530
Ja, wat je? 
Niet vergeet om er weer af te 

30
00:01:25,530 --> 00:01:27,370
halen, anders denk je, wat is 
het rustig verbidden? 

31
00:01:27,370 --> 00:01:32,320
Het is mij wel eens overkomen. 
Precies Het is toch ook lekker 

32
00:01:32,320 --> 00:01:34,840
rustig dan? 
Zeker heerlijk rustig. 

33
00:01:35,000 --> 00:01:37,880
Ja ja. 
Daar zit Iedereen er lekker 

34
00:01:37,880 --> 00:01:39,800
klaar voor. 
Ik zit er helemaal klaar voor 

35
00:01:39,800 --> 00:01:41,480
met koffie. 
Marcel zit je daar? 

36
00:01:41,480 --> 00:01:42,960
Nee. 
Ik ook, Ik ben er klaar voor, 

37
00:01:42,960 --> 00:01:44,430
OK? 
Nou. 

38
00:01:44,550 --> 00:01:48,510
Goed, We gaan beginnen. 
Dit is het vierde seizoen voor 

39
00:01:48,510 --> 00:01:50,870
de voedselpkast, waarin Frank 
Gorter en Marieke Karsen de 

40
00:01:50,870 --> 00:01:53,870
vraag centraal stellen, wat is 
gezondheid? 

41
00:01:54,230 --> 00:01:57,910
Wat is gezonde voeding of een 
gezonde bodem, maar ook wat zijn

42
00:01:57,910 --> 00:02:00,630
gezonde manieren om Samen te 
leven en te werken? 

43
00:02:00,630 --> 00:02:04,990
Of wat is een gezonde economie? 
En, hoe komt het dat we al die 

44
00:02:04,990 --> 00:02:06,950
ongezondheid zo makkelijk 
accepteren? 

45
00:02:07,470 --> 00:02:09,070
Deze vragen lijken een open 
deur. 

46
00:02:09,070 --> 00:02:11,550
Maar Als we beter kijken, blijkt
het allemaal nog niet zo 

47
00:02:11,550 --> 00:02:14,390
eenduidig. 
Daarom vragen we ons in dit 

48
00:02:14,390 --> 00:02:17,430
seizoen af hoe voedselbos ze 
bijdragen aan het gezonder maken

49
00:02:17,430 --> 00:02:22,080
van onszelf en ons ecosysteem. 
Nou was ik nog één dingetje 

50
00:02:22,080 --> 00:02:23,800
vergeten. 
Ik zet onze zoom ook weer even 

51
00:02:23,800 --> 00:02:25,040
op record. 
Oh ja. 

52
00:02:25,040 --> 00:02:27,480
Voordat we beginnen, nou, dan 
hebben we dat ook even voor de 

53
00:02:27,480 --> 00:02:30,320
zekerheid. 
Ja, nou, alles neemt op dus en 

54
00:02:30,320 --> 00:02:33,720
We zijn begonnen en We hebben 
een super interessante gast, die

55
00:02:33,760 --> 00:02:36,520
denk ik toch bij veel 
luisteraars nog helemaal niet 

56
00:02:36,520 --> 00:02:39,390
bekend is. 
Maar In de wereld van de korte 

57
00:02:39,390 --> 00:02:42,670
keten en nu van de wereld van 
agro forestrie toch al wel echt 

58
00:02:42,670 --> 00:02:45,510
een ja bekende naam, Marcel fijn
Marcel. 

59
00:02:45,550 --> 00:02:50,030
Volgens mij ken ik jou van een 
bijeenkomst bij veld en Beek in 

60
00:02:50,030 --> 00:02:55,630
2015 of 16 over de korte keten. 
Toen was jij heel erg daar mee 

61
00:02:55,630 --> 00:02:57,270
bezig. 
Is dat bij jou ook de 

62
00:02:57,270 --> 00:02:59,310
herinnering dat dat het eerste 
keer is dat we elkaar ontmoeten?

63
00:03:00,920 --> 00:03:02,640
Kunnen inderdaad ja, Het is 
alweer een tijdje geleden. 

64
00:03:02,640 --> 00:03:05,280
Ja ja, is dat? 
De omgeving arnhem veld en beek 

65
00:03:05,280 --> 00:03:06,640
waar is dat? 
Renkum. 

66
00:03:06,680 --> 00:03:08,950
Renkum. 
Het is een hele interessante 

67
00:03:08,950 --> 00:03:12,270
boerderij die ontzettend actief 
is in die korte keten en ook 

68
00:03:12,270 --> 00:03:14,670
zelf coöperatie is, begrijp ik 
dat goed. 

69
00:03:14,670 --> 00:03:17,750
Ja, Dat was het, hè, is het waar
je dan als klant lid van kan 

70
00:03:17,750 --> 00:03:21,830
worden en dan kan je daar je 
kaas en je melk en je groente. 

71
00:03:21,910 --> 00:03:26,110
Zou een heel interessant 
bedrijfsconcept waarbij ze een 

72
00:03:26,190 --> 00:03:30,030
zeg maar een mobiele ja 
ademwagen hebben of hadden en 

73
00:03:30,030 --> 00:03:32,630
daar die zetten ze op 
verschillende plaatsen neer en 

74
00:03:32,630 --> 00:03:35,640
Mensen hadden een sleutel. 
En konden dan hun bestelling 

75
00:03:35,680 --> 00:03:37,800
eruit pakken en ook dingen 
extra. 

76
00:03:38,270 --> 00:03:41,470
En eigenlijk is dat de voorloper
van wat we nou zien, die 

77
00:03:41,470 --> 00:03:44,710
onbemande winkeltjes. 
Oh ja, en het heeft heel lang 

78
00:03:44,710 --> 00:03:48,990
heeft het weinig navolging 
gehad, maar je ziet nu bij 

79
00:03:48,990 --> 00:03:50,590
burgerboerderij de patrijs in 
Vorden. 

80
00:03:50,870 --> 00:03:54,470
Die hebben dat nu overgepakt en 
eigenlijk ook gemoderniseerd. 

81
00:03:54,470 --> 00:03:56,910
En die hebben nu al op 
verschillende plaatsen van die 

82
00:03:57,830 --> 00:04:00,910
onbemande winkeltjes. 
En Dat is eigenlijk wel een. 

83
00:04:01,310 --> 00:04:04,510
Ja, Dat is eigenlijk wel een 
heel succesvol concept, zeg maar

84
00:04:04,510 --> 00:04:06,670
om op die manier je producten 
te. 

85
00:04:06,670 --> 00:04:08,790
Voorkomen. 
Ook altijd die kasten buiten de 

86
00:04:08,790 --> 00:04:11,150
boerderij met eieren 
bijvoorbeeld waar dan? 

87
00:04:11,830 --> 00:04:15,070
En Dat is Natuurlijk wel wat 
risicovoller, want Mensen kunnen

88
00:04:15,070 --> 00:04:17,829
het zo meenemen, terwijl die 
onbemande winkeltjes. 

89
00:04:17,829 --> 00:04:21,269
Daar heb je een app voor om ze 
te ontgrendelen, dus dat zijn 

90
00:04:21,269 --> 00:04:24,910
wel allemaal Mensen die dus ja, 
dan kunnen ze nog stelen, maar 

91
00:04:24,910 --> 00:04:27,110
ja, dat doe je niet, want je 
voelt je toch een beetje mede 

92
00:04:27,110 --> 00:04:31,950
eigenaar van zo'n boerderij dus.
Ja hangt ook gewoon een camera? 

93
00:04:32,720 --> 00:04:35,440
Ik hoor het al vandaag gaan we 
het over de relatie tussen stad 

94
00:04:35,440 --> 00:04:36,800
en het platteland hebben volgens
mij. 

95
00:04:37,870 --> 00:04:40,110
Dat is ook een interessant 
onderwerp Natuurlijk, want ja, 

96
00:04:40,110 --> 00:04:42,910
die verbinding, nou ja, In de 
podcast met Kees heb het ook 

97
00:04:42,910 --> 00:04:45,550
over die verbinding gehad en die
verbinding is best wel ook 

98
00:04:45,550 --> 00:04:47,350
verstoord, hè? 
Dus Er zijn Natuurlijk heel veel

99
00:04:47,350 --> 00:04:48,790
Mensen. 
Die heb geen idee meer waar ons 

100
00:04:48,790 --> 00:04:51,590
voedsel vandaan komt. 
Dat is een onderwerp waar jij 

101
00:04:51,590 --> 00:04:54,910
dus je tanden inzet hè over 
nadenkt over schrijft, nee, Ik 

102
00:04:54,910 --> 00:04:57,350
heb gekeken online, je hebt 
ontzettend veel artikelen 

103
00:04:57,350 --> 00:05:00,350
online, je schrijft in ekeland 
je ja, je bent eigenlijk ook 

104
00:05:00,350 --> 00:05:04,150
gewoon een schrijver, Als ik dat
zo zie of eindredacteur achtige 

105
00:05:04,230 --> 00:05:07,640
functie maar. 
Allemaal op het vlak van stad en

106
00:05:07,640 --> 00:05:10,070
platteland. 
Ja kijk, dat vind ik gewoon heel

107
00:05:10,070 --> 00:05:12,150
interessant. 
Kijk, Ik ben eigenlijk een een 

108
00:05:12,150 --> 00:05:15,590
geboren Amsterdammer, dus echt 
uit de binnenstad van Amsterdam,

109
00:05:15,590 --> 00:05:18,830
maar opgegroeid in een dorp 
gewerkt bij een koeienboer. 

110
00:05:18,830 --> 00:05:23,310
Melkveehouder Ik heb nog met met
melkkoeien in een in een praam 

111
00:05:23,310 --> 00:05:26,270
gevaren in een hè, dus Dat was 
vaarland dus. 

112
00:05:26,590 --> 00:05:28,710
Ja en wat? 
In een praam, ja, Dat is 

113
00:05:28,710 --> 00:05:32,270
eigenlijk een soort platte boot 
waar je een aantal koeien in kan

114
00:05:32,270 --> 00:05:33,830
vervoeren. 
En dan heb je er een. 

115
00:05:34,190 --> 00:05:37,710
Dat heet dan een flatje, een 
boterbootje die dan die kraan 

116
00:05:37,710 --> 00:05:39,990
trok en dan moest je met die PR.
Moest je dan naar de 

117
00:05:39,990 --> 00:05:43,390
verschillende weilanden toe, 
waar dus geen weg naartoe was en

118
00:05:43,390 --> 00:05:46,510
zo werden die koeien aan land 
gebracht en die werden ook op 

119
00:05:46,510 --> 00:05:48,430
die manier gemolken. 
Ja, dat zou nu helemaal niet 

120
00:05:48,430 --> 00:05:51,230
meer kunnen, want die 
kwaliteitseisen voor melk zijn 

121
00:05:51,230 --> 00:05:54,670
zo hoog geworden. 
Dat ja hè? 

122
00:05:55,230 --> 00:05:57,310
Vroeger werd het Natuurlijk 
zelfs nog met melkbussen 

123
00:05:57,310 --> 00:05:59,230
gewerkt. 
Ja, dat dat moet Natuurlijk 

124
00:05:59,230 --> 00:06:00,350
allemaal. 
Dat kan allemaal niet meer. 

125
00:06:00,350 --> 00:06:03,670
Dat zou Als je dat nu nog zou 
doen, dan zou je melk niet eens 

126
00:06:03,670 --> 00:06:07,190
meer geaccepteerd worden door 
Campina zo streng zijn die ijzer

127
00:06:07,190 --> 00:06:09,790
geworden. 
Ja klopt het ook dat die eisen 

128
00:06:09,790 --> 00:06:11,630
zo streng zijn geworden, is dat 
ook nodig? 

129
00:06:11,670 --> 00:06:13,870
Nou ja, dat mag je je wel 
afvragen, want Waarom hebben 

130
00:06:13,870 --> 00:06:17,070
generaties het prima gedaan met 
met melkbussen? 

131
00:06:17,110 --> 00:06:20,110
Ik zeg niet dat we terug moeten 
naar melkbussen, hoor per se. 

132
00:06:20,110 --> 00:06:24,110
Ik ben sowieso niet zo van terug
naar vroeger, maar ja, je ziet 

133
00:06:24,110 --> 00:06:27,750
wel dat die hygiëne eisen 
Natuurlijk wel heel erg scherp 

134
00:06:27,750 --> 00:06:31,790
zijn geworden. 
En ja, en je kan je wel afvragen

135
00:06:31,790 --> 00:06:35,480
van in hoeverre ja. 
Dat nou nodig is in hoeverre dat

136
00:06:35,480 --> 00:06:38,600
nou ook allerlei ontwikkelingen.
In de weg. 

137
00:06:38,600 --> 00:06:41,120
Staan In de weg zitten hè? 
Want Ik heb me nooit op bezig 

138
00:06:41,120 --> 00:06:44,400
geweest met de, hè? 
Met kleinschalige producenten om

139
00:06:44,400 --> 00:06:46,840
dan te gaan leveren aan catering
bedrijven. 

140
00:06:47,150 --> 00:06:51,990
Ja, als die dan zulke enorme 
eisen stellenqua hygiëne, waar 

141
00:06:51,990 --> 00:06:55,030
eigenlijk Alleen maar grote 
producenten aan kunnen voldoen, 

142
00:06:55,030 --> 00:06:57,870
trouwens, sowieso. 
De Nederlandse wetgeving is net 

143
00:06:57,870 --> 00:06:59,870
zo streng voor kleine 
producenten als voor grote 

144
00:06:59,870 --> 00:07:02,670
producent. 
Dat is nergens in Europa, hè? 

145
00:07:02,910 --> 00:07:05,430
Dan wordt er gezegd, ja, dat 
zijn Europese regels nou in 

146
00:07:05,430 --> 00:07:07,750
Italië. 
Dan krijg. in Italië krijgen ze 

147
00:07:07,750 --> 00:07:10,550
één keer in het jaar is ze 
iemand aan de deur en Dat is 

148
00:07:10,550 --> 00:07:14,110
veel. 
En hier moet zo'n beetje om elke

149
00:07:14,110 --> 00:07:16,710
batchmelk die je kaas van maakt 
moet je dan Laten controleren, 

150
00:07:16,710 --> 00:07:19,630
dus de controle. 
Voor kleine producenten zijn in 

151
00:07:19,630 --> 00:07:21,910
Nederland relatief heel, heel 
hoog. 

152
00:07:22,030 --> 00:07:25,110
Daar is werk aan de winkel. 
Dus ja de Nederlandse 

153
00:07:25,110 --> 00:07:28,870
regeltjescultuur is Natuurlijk 
zit gewoon dat soort dingen 

154
00:07:28,870 --> 00:07:32,110
allemaal In de weg. 
Wat wat we zouden moeten doen is

155
00:07:32,110 --> 00:07:37,110
de echte risico's. 
Scheiden van ja de de wat minder

156
00:07:37,110 --> 00:07:41,390
belangrijke risico's en Mensen 
moeten zelf ook gaan leren 

157
00:07:41,390 --> 00:07:45,000
nadenken over. 
Hè, Misschien moet ik Als ik Als

158
00:07:45,000 --> 00:07:48,160
ik zwanger ben dan zelf maar 
besluit om geen rauwe melkse 

159
00:07:48,160 --> 00:07:52,030
kaas teeten. 
In plaats van dat je nu alles 

160
00:07:52,030 --> 00:07:55,110
dichttimmert en bijna geen rauwe
melkse kaas geproduceerd kan 

161
00:07:55,110 --> 00:07:57,230
worden. 
Want ja, het zou wel eens 

162
00:07:57,230 --> 00:08:00,070
gevaarlijk kunnen zijn voor voor
deze of genen. 

163
00:08:00,070 --> 00:08:02,510
De consument moet ook zelf wat 
meer leren nadenken. 

164
00:08:02,550 --> 00:08:05,790
Maar dan gaan we gelijk alweer 
de complete inhoud in. 

165
00:08:05,830 --> 00:08:10,190
Jij was toch op die boot op die 
op die praam en als Amsterdamse 

166
00:08:10,190 --> 00:08:13,310
jongen en zo ben jij Natuurlijk 
dit onderwerp. 

167
00:08:13,310 --> 00:08:14,630
Ingezeten al heel. 
Vroeg. 

168
00:08:15,440 --> 00:08:18,400
Ben ik de landbouw, toen heb ik 
de op zijn Fries de bijzondere 

169
00:08:18,400 --> 00:08:20,240
Heere landbouws kwalijk gaan 
doen. 

170
00:08:20,240 --> 00:08:23,320
De bijzondere hoge 
landbouwschool in Leeuwarden. 

171
00:08:23,710 --> 00:08:27,710
Wat later van Hall larenstein 
geworden is nou, toen ben ik, 

172
00:08:27,710 --> 00:08:30,950
dus daar heb ik ook het laatste 
jaar milieu gedaan, want dat 

173
00:08:30,950 --> 00:08:34,470
interesseerde me toen al, hè, 
moet je voorstellen even. 

174
00:08:34,909 --> 00:08:38,270
Ja, Het is wel een heel treurig 
record, Maar ik heb toen stage 

175
00:08:38,270 --> 00:08:42,909
gelopen bij het RIVM, dat 
bestond net Dat was in 1984 was 

176
00:08:42,909 --> 00:08:44,310
net opgericht. 
Ik zat nog bij het 

177
00:08:44,310 --> 00:08:47,470
Rijksinstituut voor het 
drinkwatervoorziening en toen 

178
00:08:47,470 --> 00:08:53,720
heb ik nog mest overschotten. 
Uitgerekend in 1984 met enorme 

179
00:08:53,720 --> 00:08:58,560
grote tapes die we dan van CBS 
kregen en tape die die nou op je

180
00:08:58,560 --> 00:09:02,190
i pad zou passen, de data. 
Dat moesten we allemaal nog met 

181
00:09:02,190 --> 00:09:06,630
enorme computers. 
Nou en toen Dat was in 19. 

182
00:09:06,790 --> 00:09:11,430
Nee, ik lieg in 1985 was Dat is 
dus nu precies 40 jaar geleden. 

183
00:09:11,430 --> 00:09:13,390
Van de personal computer die 
tijd. 

184
00:09:13,510 --> 00:09:16,270
Maar 40 jaar geleden en wat zijn
we opgeschoten? 

185
00:09:16,270 --> 00:09:17,510
Nou niet zo heel veel eigenlijk 
hè? 

186
00:09:17,510 --> 00:09:20,950
Want we zitten nou nog steeds 
met die stikstof crisis en 

187
00:09:20,950 --> 00:09:23,350
vervolgens heb ik onder andere 
bij het Nederlands agrarisch 

188
00:09:23,350 --> 00:09:26,910
jonge contact gewerkt en Ik heb 
ook gewerkt voor voor LT ook 

189
00:09:26,910 --> 00:09:29,270
veel met boeren, ook op steeds 
op het terrein van. 

190
00:09:29,960 --> 00:09:32,510
Natuur en Milieu. 
En dan kom je er eigenlijk 

191
00:09:32,510 --> 00:09:36,270
steeds meer achter en dan gaan 
we richting die korte ketens Als

192
00:09:36,270 --> 00:09:39,310
je van boeren verwacht dat ze 
duurzamer gaan produceren. 

193
00:09:39,630 --> 00:09:43,270
Ja dat dat ook iets meer geld 
gaat kosten en hoe kunnen zij 

194
00:09:43,270 --> 00:09:46,070
dan meer geld krijgen voor hun 
producten? 

195
00:09:46,070 --> 00:09:49,190
Ja, daar kom je al heel gauw 
richting korte ketens waarin 

196
00:09:49,190 --> 00:09:51,510
Mensen zelf gaan proberen hun 
producten te verkopen. 

197
00:09:51,990 --> 00:09:54,070
Dus voor mij zijn die korte 
ketens. 

198
00:09:54,390 --> 00:09:59,310
Eigenlijk is mijn interesse was 
en is daarvoor een gerelateerd 

199
00:09:59,310 --> 00:10:01,150
aan een duurzame productie 
wijze. 

200
00:10:01,510 --> 00:10:03,030
Hè? 
Dus een korte keten van iemand 

201
00:10:03,030 --> 00:10:06,310
die plofkip verkoopt. 
Ja, dat interesseert mij niet. 

202
00:10:06,310 --> 00:10:10,190
Niet zo heel veel, Maar het gaat
mij erom om te kijken of je dan 

203
00:10:10,630 --> 00:10:12,630
dat kan verbinden aan een 
duurzamere productie. 

204
00:10:12,670 --> 00:10:14,510
Maar waar zat, denk je dat dat 
überhaupt bestaat? 

205
00:10:14,510 --> 00:10:16,990
Een korte keten van plofkippen. 
Nou ja nou. 

206
00:10:16,990 --> 00:10:18,590
Ik denk dat het muskar al 
uitsluit. 

207
00:10:20,160 --> 00:10:22,440
Dat zal je verbazen. 
Wij hebben hier een zo ook zo 

208
00:10:22,440 --> 00:10:26,000
zelf winkeltje. 
Dat heet appel en ei geloof ik 

209
00:10:26,000 --> 00:10:28,960
heet het. 
Volgens mij ja, een soort 

210
00:10:28,960 --> 00:10:31,430
snackbar. 
Die hebben dus ook zo'n zo'n 

211
00:10:31,430 --> 00:10:34,470
zo'n winkel waar je dan met met 
van die deurtjes die je kan 

212
00:10:34,470 --> 00:10:36,070
open. 
Doen zo snackbar deurtjes. 

213
00:10:36,070 --> 00:10:37,550
Zo, een snackbar deurtje ja zon 
snackbartje. 

214
00:10:37,630 --> 00:10:41,150
Nou ja, en dan zeggen ze, ja, er
liggen regionale producten in en

215
00:10:41,150 --> 00:10:45,110
daar liggen gewoon, nou ja, ik 
woon in Ede, ja, dus daar ligt 

216
00:10:45,110 --> 00:10:48,870
gewoon kip uit de Gelderse vlij 
en Dat is verder helemaal niet 

217
00:10:48,870 --> 00:10:51,950
duurzaam geproduceerd of. 
Wat dan ook, ja, nee, daar heb 

218
00:10:51,950 --> 00:10:53,470
je gelijk. 
In dus ook korte keten. 

219
00:10:55,190 --> 00:10:57,870
Ja, die ondernemers zijn er ook.
Maar dat is eigenlijk een dubbel

220
00:10:57,870 --> 00:11:00,550
verdienmodel. 
Je bent en efficiënt op het 

221
00:11:00,550 --> 00:11:04,830
produceren van de kip en je kan 
gewoon Zonder tussenkomst van de

222
00:11:04,830 --> 00:11:08,070
Mensen een winkeltje beginnen. 
Automatisch. 

223
00:11:08,070 --> 00:11:12,990
Hoe noem je dat een robot winkel
straks een febo muur waar Mensen

224
00:11:12,990 --> 00:11:15,470
dan die kip eruit trekken dat. 
Jouw vraag en dan zie je dus 

225
00:11:15,470 --> 00:11:18,270
eigenlijk in mijn ogen een 
totale verwatering van het 

226
00:11:18,310 --> 00:11:20,470
concept, want je wat je wil 
Natuurlijk is juist die 

227
00:11:20,470 --> 00:11:23,990
verbinding van die consument met
die producent en daardoor dat 

228
00:11:23,990 --> 00:11:26,560
die producent. 
De mogelijkheid krijgt om het 

229
00:11:26,560 --> 00:11:28,270
duurzamer te produceren. 
Ja. 

230
00:11:28,670 --> 00:11:29,830
Ik ben het, zeg maar met je eens
wat ik zei. 

231
00:11:29,830 --> 00:11:33,470
Ik had het Natuurlijk puur 
beetjes destijds en Ik denk dat 

232
00:11:33,470 --> 00:11:36,550
een groot deel van het feit dat 
dat mislukt is, komt doordat een

233
00:11:36,550 --> 00:11:40,070
groot deel van die boeren dat 
niet als waarde had. 

234
00:11:40,110 --> 00:11:43,270
Maar wat als puur Betuwe? 
Maar beter was een korte 

235
00:11:43,270 --> 00:11:44,790
keteninitiatief. 
Daar hadden we 50 boeren uit de 

236
00:11:44,790 --> 00:11:47,030
Betuwe en de Betuwe produceert 
heel veel. 

237
00:11:47,070 --> 00:11:50,550
Het is niet Alleen fruit, maar 
ook heel veel kaas en vlees, dus

238
00:11:50,550 --> 00:11:53,710
je kan bijna een complete dieet 
uit de Betuwe halen. 

239
00:11:54,440 --> 00:11:56,960
Dat hadden we op een gegeven 
moment ook tot en met bakkers. 

240
00:11:57,640 --> 00:12:01,640
Bijna alles kwam uit die Betuwe,
maar die boeren kochten al niet 

241
00:12:01,640 --> 00:12:04,360
bij elkaar. 
Wat ja, Dat was toch veel te 

242
00:12:04,360 --> 00:12:06,440
duur? 
Alleen de bio boeren kochten bij

243
00:12:06,440 --> 00:12:09,160
elkaar en hadden die moraal erin
zitten. 

244
00:12:09,160 --> 00:12:12,440
Dat je ook wilt dat je anders 
gaateten dat je ook wilt dat je 

245
00:12:12,440 --> 00:12:15,360
op een andere manier met voedsel
omgaat en heel veel van die 

246
00:12:15,360 --> 00:12:17,400
andere boeren hadden dat dus 
veel minder. 

247
00:12:17,720 --> 00:12:20,560
En Ik denk dat dat ook één van 
de kernproblemen van prubeters 

248
00:12:20,600 --> 00:12:22,960
is geweest dat ze er Alleen maar
in zaten om te kijken of ze nog 

249
00:12:22,960 --> 00:12:26,120
een leuk extra korte 
keteninkomen konden maken, maar 

250
00:12:26,120 --> 00:12:29,200
niet, hoe kan ik mijn product 
ook duurzamer maken? 

251
00:12:29,310 --> 00:12:31,310
Ja dus dus. 
Marcel heeft helemaal gelijk als

252
00:12:31,310 --> 00:12:34,870
dat er niet in zit, dan is het 
een heel ander soort korte 

253
00:12:34,870 --> 00:12:37,350
keten. 
Dus als Iedereen Alleen maar op 

254
00:12:37,350 --> 00:12:40,470
het verdienmodel zit om zoveel 
mogelijk te verdienen, dan is de

255
00:12:40,470 --> 00:12:45,150
plofkip In de fenomuur de beste,
het grootste verdienmodel. 

256
00:12:46,760 --> 00:12:48,840
Daar gaan Natuurlijk eigenlijk 
alle alarmbellen, bij mij ook 

257
00:12:48,840 --> 00:12:51,920
aan van OK, Maar dat is toch 
niet de reden Waarom je die 

258
00:12:51,920 --> 00:12:54,960
korte keten starten? 
Nee, en Dat is dus ook de de de 

259
00:12:54,960 --> 00:12:58,640
enorme verwarring die dus rond 
het hele korte keten verhaal is 

260
00:12:58,640 --> 00:13:01,080
ook in het onderzoek hè? 
Want op een gegeven moment. 

261
00:13:01,830 --> 00:13:04,950
Is er bijvoorbeeld In de 
landbouw telling, wat vroeger de

262
00:13:04,950 --> 00:13:07,950
landbouwmijtelling heette, is 
dan gevraagd, leeft u aan een 

263
00:13:07,950 --> 00:13:10,790
korte keet? 
En toen bleek dat er absurd veel

264
00:13:10,790 --> 00:13:14,150
ondernemers aan een korte keten 
leefden vooral heel veel in het 

265
00:13:14,150 --> 00:13:16,910
Westland. 
Ja, die zeiden ja, wij leveren 

266
00:13:16,910 --> 00:13:21,150
rechtstreeks aan Albert Heijn, 
of wij leveren hè we aan hele 

267
00:13:21,150 --> 00:13:24,350
grote winkelketens, rechtstreeks
Zonder tussenkomst van de 

268
00:13:24,350 --> 00:13:27,350
veiling. 
Ja en dan kom je erachter van 

269
00:13:27,550 --> 00:13:31,030
ja, maar wij moeten de korte 
keten anders definiëren, 

270
00:13:31,030 --> 00:13:35,910
namelijk een korte keten. 
Waarin de ondernemer de boer 

271
00:13:36,350 --> 00:13:39,470
mede kan bepalen. 
De prijsvorming kan bepalen. 

272
00:13:39,590 --> 00:13:43,910
Ja dus één schakel, daar mag er 
maar tussen plus de eigen prijs.

273
00:13:43,910 --> 00:13:47,280
Ja ja. 
In mijn ogen is een korte keten 

274
00:13:47,480 --> 00:13:51,720
en keten waarin de agrarisch 
ondernemer een ook een een 

275
00:13:51,720 --> 00:13:55,640
bepalende factor heeft als die 
toch weer gewoon een aanbieder 

276
00:13:55,640 --> 00:14:00,080
is en verder niet kan bepalen. 
De kwaliteit die die levert of 

277
00:14:00,120 --> 00:14:03,120
de omstandigheden waaronder die 
leeft en ook de prijs niet. 

278
00:14:03,750 --> 00:14:05,750
Ja dan dan hebben we eigenlijk 
heel weinig. 

279
00:14:05,750 --> 00:14:07,990
Nou, dan zit je gewoon weer in 
dat oude systeem. 

280
00:14:08,070 --> 00:14:10,310
Dat oude systeem Alleen dan met 
de schakel minder. 

281
00:14:10,310 --> 00:14:11,950
Ja, nou, dat schieten we niet 
zoveel mee op. 

282
00:14:11,950 --> 00:14:12,950
Nee, daar. 
Schieten we niks mee op? 

283
00:14:12,950 --> 00:14:16,190
Nee. 
Dus van die hogere labars school

284
00:14:16,190 --> 00:14:19,430
stage lopen bij RIVM ben je 
uiteindelijk bij de WUR gaan 

285
00:14:19,430 --> 00:14:21,910
werken. 
Nou ja, Ik heb dus ja wat 

286
00:14:21,910 --> 00:14:25,510
tussenschakels gedaan, waaronder
heb ik dus jaren gewerkt voor 

287
00:14:25,510 --> 00:14:27,630
het Nederlands agrarisch 
jongerencontact dus voor jonge 

288
00:14:27,630 --> 00:14:30,440
boeren. 
Daar ben ik onder andere bezig 

289
00:14:30,440 --> 00:14:35,080
geweest met met de eerste cursus
rond biologische landbouw. 

290
00:14:35,080 --> 00:14:38,110
Dat hè, We hebben het nu over. 
Ja, wanneer is dit de jaren de 

291
00:14:38,110 --> 00:14:43,790
jaren 90 en de tweede helft 
jaren 90 en vanaf 2000 ben ik 

292
00:14:43,790 --> 00:14:46,190
gaan werken voor een stichting. 
Dit heetalami. 

293
00:14:46,270 --> 00:14:49,550
Er stond dat staat voor landbouw
milieu en Dat was een stichting 

294
00:14:49,550 --> 00:14:53,310
van de provincie Utrecht. 
Samen met wat toen nog eerst 

295
00:14:53,310 --> 00:14:57,910
heette GLTO en later LTO Noord 
en dat ging om te kijken en dan 

296
00:14:57,950 --> 00:15:01,550
was ik coördinator duurzame 
veehouderij om te kijken van hoe

297
00:15:01,550 --> 00:15:04,750
kunnen we de veehouderij de 
melkveehouderij In de provincie 

298
00:15:04,750 --> 00:15:07,950
Utrecht verduurzamen? 
Het is bijvoorbeeld een 

299
00:15:07,950 --> 00:15:10,990
duurzamere maïensteelt met wijn 
of geen 

300
00:15:11,110 --> 00:15:13,710
gewasbeschermingsmiddelen. 
Dat soort zaken. 

301
00:15:13,710 --> 00:15:16,150
En In de jaren 90. 
Welke boeren kwamen daar dan op?

302
00:15:16,150 --> 00:15:19,070
Af nou, Dat was Dat was kijk. 
We proberen dat Natuurlijk zo 

303
00:15:19,070 --> 00:15:22,350
breed mogelijk te maken, hè? 
Dus wij werkten heel veel met 

304
00:15:22,350 --> 00:15:26,390
LTO afdeling en we werkten ja. 
Daar heette de de verenigingen 

305
00:15:26,390 --> 00:15:29,990
voor, ja voor bedrijfsinformatie
je had je had zeg maar allemaal 

306
00:15:29,990 --> 00:15:32,750
van die soort studieclubs waar 
die boeren in zaten. 

307
00:15:33,480 --> 00:15:35,800
En daar probeerde je mee Samen 
te werken en daar probeerde je 

308
00:15:35,800 --> 00:15:38,640
dan ook ja, een soort soort 
proefjes mee op te zetten. 

309
00:15:39,350 --> 00:15:42,070
Dus we gingen dan machines halen
uit bijvoorbeeld die al in de 

310
00:15:42,070 --> 00:15:45,470
Achterhoek werkte en dat heet 
dan bijvoorbeeld een 

311
00:15:45,470 --> 00:15:48,950
gewasgeleide schoffel. 
Dat is een schoffel die daar 

312
00:15:48,950 --> 00:15:50,670
zit. 
Een soort die laat zich leiden 

313
00:15:50,670 --> 00:15:53,710
door de maisplanten en daardoor 
kan je heel nauwkeurig 

314
00:15:53,710 --> 00:15:56,870
schoffelen, maar wel allemaal 
mechanisch, dus geen gebruik van

315
00:15:56,870 --> 00:15:59,110
gewasbeschermingsmiddelen. 
Nou ja, dan dan, dan zie je dus 

316
00:15:59,110 --> 00:16:01,950
dat. 
Dat vinden Mensen leuk om om om 

317
00:16:01,950 --> 00:16:06,310
dat te zien en om te kijken, hoe
werkt dat goed en en ja, ja 

318
00:16:06,630 --> 00:16:09,590
Alleen ja, dan zie je wel weer 
hoe de om. 

319
00:16:10,030 --> 00:16:14,590
In de landbouw zijn veranderd 
ten nadele ook dus de de 

320
00:16:14,590 --> 00:16:18,510
structuren hè, want toen wij dat
deden, toen was het nog zo dat 

321
00:16:18,510 --> 00:16:21,990
een. 
Een melkveehouder die huurt dan 

322
00:16:21,990 --> 00:16:25,830
iemand in om voor hem 
bespuitingen te doen of bepaalde

323
00:16:25,830 --> 00:16:29,310
handelingen. 
Maar dat is helemaal veranderd, 

324
00:16:29,470 --> 00:16:33,270
want nu doen die loonwerkers die
bieden gewoon een totaalpakket 

325
00:16:33,270 --> 00:16:37,510
aan, dus die die zeggen, gewoon 
nou joh, Ik ga voor jou mais 

326
00:16:37,510 --> 00:16:39,230
telen en je krijgt gewoon zoveel
mais. 

327
00:16:39,710 --> 00:16:42,750
En wat je dan ziet is dan gaan 
ze bespuitingen doen. 

328
00:16:43,390 --> 00:16:45,750
Voorheen werd dat per ondernemer
bepaald. 

329
00:16:45,750 --> 00:16:48,470
Nou, wat is hier nou nodigqua 
dosis tegen onkruid 

330
00:16:48,470 --> 00:16:51,470
bijvoorbeeld. 
Ja nu rijdt zon loonspuiten met 

331
00:16:51,470 --> 00:16:55,030
de zwaarste dosering. 
Gaat ie gewoon alle percelen af,

332
00:16:55,030 --> 00:16:57,870
want dan is het zeker. 
Is het loonspuiter die weet ook 

333
00:16:57,870 --> 00:17:00,430
helemaal niet zo goed 
plaatselijke kwaliteit van de 

334
00:17:00,430 --> 00:17:02,430
bodem, die gaat gewoon overal 
hetzelfde. 

335
00:17:02,430 --> 00:17:04,510
Doen en die gaat overal het zelf
doen en het liefst dan een 

336
00:17:04,510 --> 00:17:07,710
behoorlijke zware dosis. 
Want dan weet je zeker dat dat 

337
00:17:07,790 --> 00:17:11,750
overal dood is, dus het hele 
idee van dat je daar enorm op 

338
00:17:11,750 --> 00:17:16,270
kan Als je dat heel nauwkeurig 
en en en en en heel goed oplet. 

339
00:17:16,470 --> 00:17:19,150
Ja, Dat is eigenlijk voor een 
groot deel, is dat gewoon. 

340
00:17:19,150 --> 00:17:21,190
Maar dat is ook onderdeel van 
het verhaal, altijd de 

341
00:17:21,190 --> 00:17:24,510
precisielandbouw. 
Nou ja, en Dat is dus je ziet 

342
00:17:24,510 --> 00:17:26,910
dus in ieder geval in 
bijvoorbeeld in die maisteelt 

343
00:17:26,910 --> 00:17:29,870
dat daar eigenlijk door andere 
omstandigheden dat daar 

344
00:17:29,870 --> 00:17:33,350
eigenlijk weinig of niks 
eigenlijk vanuit het systeem 

345
00:17:33,350 --> 00:17:34,710
vanuit het systeem? 
Ja. 

346
00:17:34,710 --> 00:17:37,110
De prijs speelt daar ook 1 grote
rol in het feit dat het allemaal

347
00:17:37,110 --> 00:17:40,760
zo goedkoop moet. 
Dat je er eigenlijk niet kan 

348
00:17:40,760 --> 00:17:43,560
permitteren om iets. 
Anders te doen ja, of Je moet 

349
00:17:43,560 --> 00:17:46,520
inderdaad zeggen van nou, Ik ga,
Ik ga dat biologisch doen en ik 

350
00:17:46,560 --> 00:17:51,000
Ik ga haal daar maar meerwaarde 
uit, maar anders dan ja, Ik kan 

351
00:17:51,000 --> 00:17:53,840
me best voorstellen, hè? 
Mensen, Het is ook handig Als je

352
00:17:53,840 --> 00:17:56,030
ontzorgd wordt. 
Hè dat je? 

353
00:17:56,030 --> 00:17:58,470
Als we houden niet meer naar 
hoeft te denken hoe die mais 

354
00:17:58,470 --> 00:18:00,790
geteeld wordt. 
Maar we zijn wel in het hele 

355
00:18:00,790 --> 00:18:02,750
systeem zijn we wel iets 
verloren? 

356
00:18:02,750 --> 00:18:05,110
Nou ja, we zien wel Als het gaat
over bouwen, zie je ook 

357
00:18:05,110 --> 00:18:08,030
hetzelfde hè dat je naar de 
gamma gaat en dan koop je 

358
00:18:08,030 --> 00:18:11,070
eigenlijk allerlei dingen die al
voorbereid zijn om iets in 

359
00:18:11,070 --> 00:18:13,590
elkaar nog te klikken. 
Je hoeft zelf niet meer iets van

360
00:18:13,590 --> 00:18:16,110
Timmermans kunst uit te voeren. 
Je hoeft gewoon Alleen maar een 

361
00:18:16,110 --> 00:18:18,630
gebruiksaanwijzing te lezen en 
dan zet je alles in elkaar. 

362
00:18:19,230 --> 00:18:20,350
Ja, Dat is Natuurlijk ook 
zoiets. 

363
00:18:20,350 --> 00:18:22,230
Dus alles is een soort kant en 
klaar. 

364
00:18:23,110 --> 00:18:26,990
Nou ja, en dat maakt het 
Natuurlijk dat je dan ook geen 

365
00:18:26,990 --> 00:18:28,990
Mensen nodig hebt die echt 
verstand van zaken hebben. 

366
00:18:28,990 --> 00:18:31,710
Dan kan je bij wijze van spreken
Iedereen op zo'n trekker zetten.

367
00:18:31,950 --> 00:18:34,230
En en rossema maar. 
Is dat ook niet zo? 

368
00:18:34,230 --> 00:18:36,830
Ik bedoel echt een vaklui die 
die zijn ook echt niet meer te 

369
00:18:36,830 --> 00:18:39,110
vinden. 
Goeie vaklui op het gebied van 

370
00:18:39,110 --> 00:18:42,990
hout loodgieten noem al die 
dingen maar op, dat zijn Mensen 

371
00:18:42,990 --> 00:18:45,280
die. 
Want dat zijn de enige banen die

372
00:18:45,280 --> 00:18:48,320
nog overblijven, maar goed. 
Ja, daar kan je niet vervangen 

373
00:18:48,320 --> 00:18:53,350
door AI, bedoel je? 
Precies ja, dus dat heb ik ook 

374
00:18:53,350 --> 00:18:57,030
al tegen mijn zoon gezegd wordt.
Zeg maar iemand die In de 

375
00:18:57,030 --> 00:18:59,830
Monumentenzorg kan werken om 
glas in het lood ramen te te 

376
00:18:59,830 --> 00:19:02,990
herstellen, want dat zijn de 
banen die het langst te blijven.

377
00:19:03,670 --> 00:19:05,830
Dat is ook weer een positieve. 
Kant aan de hele? 

378
00:19:05,830 --> 00:19:10,800
Aviva hand Natuurlijk. 
Nee, nee, dat vond ik allemaal 

379
00:19:10,800 --> 00:19:14,000
heel lang helemaal rapzalig. 
Maar het grappige is dus jij 

380
00:19:14,480 --> 00:19:19,080
ziet dingen die toen relevant 
waren In de jaren 90 80 relevant

381
00:19:19,080 --> 00:19:22,760
waren die die zie je eigenlijk 
Als het ware nog steeds. 

382
00:19:23,270 --> 00:19:25,790
Tweede thema's zijn, Dat is 
eigenlijk wat jij zegt. 

383
00:19:26,230 --> 00:19:28,990
Dus kijk en op een gegeven 
moment, Ik was dus daarbij dat 

384
00:19:29,150 --> 00:19:32,550
bij dat lami dus bezig met die 
verduurzaming van die productie.

385
00:19:32,830 --> 00:19:35,270
En toen kwam ik er eigenlijk 
steeds meer achter van. 

386
00:19:35,270 --> 00:19:37,710
Ja, We moeten gewoon ook gaan 
werken met andere 

387
00:19:37,710 --> 00:19:40,630
verdienmodellen. 
En toen kwam bij de WUR, dus ik 

388
00:19:40,630 --> 00:19:44,830
werk sinds 2008. 
Wat nu openteelt heet van 

389
00:19:44,830 --> 00:19:47,950
Wageningen Research 
multifunctionele landbouw. 

390
00:19:48,110 --> 00:19:51,840
Dus boeren die naast hun. 
Ja, Dat is een term die ik veel 

391
00:19:51,840 --> 00:19:53,880
bij jou ben tegengekomen in mijn
Research. 

392
00:19:54,030 --> 00:19:58,110
Dus Dat is hè, dus waar waarin 
boeren naast hun agrarische 

393
00:19:58,110 --> 00:20:01,310
bedrijfsvoering andere 
activiteiten ontplooien, zoals 

394
00:20:01,310 --> 00:20:04,950
recreatie, zorg, 
boerderijwinkels? 

395
00:20:05,070 --> 00:20:07,470
Ja wat we ook wel. 
Verbreding noemen ja verbreding 

396
00:20:07,470 --> 00:20:10,470
vroeg heette dat verbreding en 
toen dat heeft toen op een 

397
00:20:10,470 --> 00:20:12,950
gegeven moment de term 
multifunctionele landbouw. 

398
00:20:12,950 --> 00:20:15,990
Dus we proberen meerdere 
functies op het erf. 

399
00:20:17,400 --> 00:20:18,960
Een winkeltje? 
Ja, en dat zijn uiteindelijk 

400
00:20:18,960 --> 00:20:22,760
zijn dat enorme winkels zijn 
zitten daarbij, hè? 

401
00:20:23,470 --> 00:20:27,310
Dat zijn enorme winkels nou en 
en en die landwinkels, ja 

402
00:20:27,310 --> 00:20:32,000
bijvoorbeeld de landwinkels of. 
Ja landwinkel is een concept hè?

403
00:20:32,000 --> 00:20:35,800
Dat is een soort coöperatie, 
maar je hebt ook andere hele 

404
00:20:35,800 --> 00:20:39,520
grote boerderijwinkels die ook 
echt behoorlijk omzet maken. 

405
00:20:39,520 --> 00:20:43,360
Dus die hele ik werk nog altijd 
mee aan de omzet. 

406
00:20:43,400 --> 00:20:48,280
Ja, verkenningen, zeg maar om de
zoveel jaar, dan vraagt wat nu? 

407
00:20:48,280 --> 00:20:51,160
LVVN heet het ministerie van 
Nou, We willen jullie weer eens 

408
00:20:51,160 --> 00:20:53,080
kijken. 
Nou, dan kom je er achter dat 

409
00:20:53,080 --> 00:20:54,880
het ja, dat gaat Natuurlijk nu 
echt om. 

410
00:20:54,950 --> 00:20:58,790
Honderden miljoenen euro's die 
in die multifunctionele landbouw

411
00:20:58,790 --> 00:21:01,550
omgaan, dat zie je dus groeien. 
Ja enorm en er. 

412
00:21:01,550 --> 00:21:04,270
Zijn best wel wat bedrijven die 
halen meer uit hun 

413
00:21:04,270 --> 00:21:06,470
multifunctionele activiteiten 
dan uit een agrarische 

414
00:21:06,470 --> 00:21:08,110
activiteit? 
Ja. 

415
00:21:08,110 --> 00:21:10,510
Maar Als je dat nou even afzet 
tegen zeg Maar de hoeveelheid 

416
00:21:10,510 --> 00:21:12,990
boer die gewoon aan Campina of 
iets leveren. 

417
00:21:12,990 --> 00:21:14,750
En deze boer die In de 
verbreding zijn gegaan. 

418
00:21:14,750 --> 00:21:17,510
Wat is de verhouding daartussen?
Nou, je ziet, je ziet wel dat 

419
00:21:17,510 --> 00:21:19,910
steeds meer boeren wat aan 
verbreding gaan doen. 

420
00:21:19,910 --> 00:21:23,110
Ik denk dat we Misschien wel 
straks na meer dan de helft van 

421
00:21:23,110 --> 00:21:25,510
Van de boeren die we op één of 
andere manier iets aan ver. 

422
00:21:26,270 --> 00:21:29,110
Gaan doen. 
Kijk, het maakt je bedrijf ook 

423
00:21:29,110 --> 00:21:31,230
stabieler hè? 
Kijk, Als je ik zeg, altijd Als 

424
00:21:31,230 --> 00:21:33,590
je maar één ding doet, dan sta 
je op één been, dan sta je 

425
00:21:33,590 --> 00:21:36,830
wankel om Als je kijk. 
Het mooiste voorbeeld vind ik 

426
00:21:36,830 --> 00:21:40,510
van een echtpaar. 
Hij doet de melkveehouderij zij,

427
00:21:40,710 --> 00:21:43,550
zij heeft een een bed en 
breakfast en ook 

428
00:21:43,550 --> 00:21:46,950
groepsaccommodatie. 
Nou ja, en dan zei ze ook van 

429
00:21:46,950 --> 00:21:50,240
ja. 
Als de melkprijs laag is, dan 

430
00:21:50,240 --> 00:21:52,320
verdien ik veel meer met mijn 
recreatie. 

431
00:21:52,320 --> 00:21:57,430
Tak ja, tuurlijk kwam corona. 
Ja en stortte dat in stortte dat

432
00:21:57,430 --> 00:21:59,150
in. 
Maar toen hadden ze de 

433
00:21:59,150 --> 00:22:00,950
melkveeetak. 
Zo varen ze dus dat maakt zo'n 

434
00:22:00,950 --> 00:22:06,470
bedrijf veel stabielerqua 
inkomsten en Je kunt dus ook van

435
00:22:06,470 --> 00:22:09,590
de ene tak kun je dus investeren
In de ander en weer terug. 

436
00:22:09,590 --> 00:22:11,950
Dus die hebben vanuit die 
melkveetact geïnvesteerd In de 

437
00:22:11,950 --> 00:22:15,350
recreatie tak en toen die 
recreatie tak flink geld 

438
00:22:15,350 --> 00:22:17,630
opleverde, hebben ze een nieuwe 
melkstijl gebouwd. 

439
00:22:18,390 --> 00:22:20,670
Ja grappig, want Dit is altijd 
een feature Natuurlijk van 

440
00:22:20,670 --> 00:22:22,750
landgoederen hè? 
Landgoederen hebben eigenlijk 

441
00:22:22,750 --> 00:22:25,750
nog een soort van integraal 
model waarin je inderdaad het 

442
00:22:25,750 --> 00:22:28,710
enige wat noodlijdend is. 
Kan je compenseren door iets wat

443
00:22:28,710 --> 00:22:31,910
juist goed gaat en zo worden de 
boerderij eigenlijk ook weer 

444
00:22:31,910 --> 00:22:33,790
steeds meer een soort landgoed 
model. 

445
00:22:33,790 --> 00:22:35,950
Misschien ja. 
Zeker, Ik heb je wel eens 

446
00:22:35,950 --> 00:22:38,230
vragen. 
Over want in voedselboswereld 

447
00:22:38,630 --> 00:22:42,830
speelt het Natuurlijk heel erg 
dat je start een voedselbos. 

448
00:22:42,870 --> 00:22:46,030
Dat duurt dan een paar jaar 
voordat het wat oplevert dus. 

449
00:22:46,760 --> 00:22:48,760
Mens die een agrarisch 
voedselbos beginnen. 

450
00:22:49,310 --> 00:22:51,830
Die gaan dus in het begin juist 
met hun patat neveninkomsten 

451
00:22:51,830 --> 00:22:56,030
heet In de regelgeving hun geld 
verdienen, hè? 

452
00:22:56,030 --> 00:22:59,110
Dat is dan een moestuin erbij of
inderdaad een campingtje erbij 

453
00:22:59,110 --> 00:23:01,350
of wat dan ook. 
En die zeggen eigenlijk allemaal

454
00:23:01,350 --> 00:23:02,430
van. 
Ja, het probleem is, in het 

455
00:23:02,430 --> 00:23:05,870
begin zijn die neveninkomsten, 
want je hebt dan hoofd en 

456
00:23:05,870 --> 00:23:08,350
neveninkomsten zijn die 
neveninkomsten meer waard dan de

457
00:23:08,390 --> 00:23:09,670
hoofdinkomsten. 
En daar krijgen we problemen 

458
00:23:09,670 --> 00:23:11,630
mee. 
Wat is jouw ervaring? 

459
00:23:11,630 --> 00:23:14,550
Daarmee is het zo geregeld in 
Nederland of kan je het ook 

460
00:23:14,550 --> 00:23:17,520
anders vredelijk? 
Het heeft ook heel erg te maken 

461
00:23:17,520 --> 00:23:19,830
met. 
Je hebt gemeentes. 

462
00:23:19,830 --> 00:23:22,310
Die hebben daar verschillende 
ideeën ook over. 

463
00:23:22,310 --> 00:23:26,750
Dus bijvoorbeeld Als het gaat om
boerderijwinkels, dan zijn er 

464
00:23:26,750 --> 00:23:29,270
dus gemeentes. 
Die hebben allemaal helemaal 

465
00:23:29,270 --> 00:23:30,790
geen eisen, dan mag je alles 
verkopen. 

466
00:23:30,790 --> 00:23:33,950
Er zijn gemeentes die zeggen, 
ja, je mag eigenlijk Alleen je 

467
00:23:33,950 --> 00:23:36,550
eigen product verkopen en Er 
zijn die zeggen, ja, Je moet 

468
00:23:36,550 --> 00:23:40,870
bijvoorbeeld minimaal 50% van je
eigen producten verkopen. 

469
00:23:41,470 --> 00:23:44,670
Het heeft soms ook te maken met 
bijvoorbeeld in in wat nu in 

470
00:23:44,670 --> 00:23:46,550
Noord Holland speelt is 
bijvoorbeeld dat. 

471
00:23:47,280 --> 00:23:50,590
Plaatselijke winkeliers. 
Die beginnen bezwaren te maken 

472
00:23:50,590 --> 00:23:54,630
tegen boerderijwinkels, die ook 
allemaal producten verkopen die 

473
00:23:54,630 --> 00:23:56,430
niet van hun eigen bedrijf 
komen. 

474
00:23:56,590 --> 00:23:59,710
En dan zie je dat zo'n gemeente 
In de stress schiet en daar 

475
00:23:59,710 --> 00:24:03,910
allerlei dingen gaat doen. 
We hebben een een fact sheet 

476
00:24:03,910 --> 00:24:06,190
uitgebracht. 
Ooit fact sheet één werd de 

477
00:24:06,190 --> 00:24:08,510
regelgeving die is vorig jaar ik
meende. 

478
00:24:08,510 --> 00:24:10,670
Vorig jaar hebben we die nog 
geupdate. 

479
00:24:11,150 --> 00:24:14,350
Dat is hier geupdate door Maria 
van Boxtel van land en Kohl en 

480
00:24:14,350 --> 00:24:15,910
Dit is vanuit de. 
Ja, Dat is vanuit. 

481
00:24:15,910 --> 00:24:18,590
De wurse, fact. 
Sheets ja. 

482
00:24:19,320 --> 00:24:22,040
En die. 
Hebben weer geüpdate en dan om 

483
00:24:22,040 --> 00:24:25,160
dat soort dingen ook weer 
allemaal duidelijker te krijgen.

484
00:24:25,750 --> 00:24:28,230
Maar het. 
Het blijft wel heel ingewikkelde

485
00:24:28,230 --> 00:24:32,070
materie, die helaas ook nog eens
een keer per gemeente 

486
00:24:32,470 --> 00:24:35,910
verschillend is. 
Ja kan verschillen, ja ja, ja, 

487
00:24:35,990 --> 00:24:39,750
dus dus in principe. 
Wetgeving landelijk zegt niet 

488
00:24:39,750 --> 00:24:41,950
dat er een verschil is tussen 
hoofd en neveninkomsten. 

489
00:24:41,990 --> 00:24:44,830
Je zegt gewoon, Er is inkomsten.
Als boer. 

490
00:24:46,680 --> 00:24:49,520
Als jij genoteerd bent, als maar
goed, dan moet je wel genoteerd 

491
00:24:49,520 --> 00:24:53,000
zijn als agrarisch bedrijf. 
En dan worden alle inkomsten die

492
00:24:53,000 --> 00:24:56,430
worden bij elkaar opgeteld. 
Ja precies maar dan. 

493
00:24:56,590 --> 00:25:00,310
Bijvoorbeeld is wat je wel ziet 
is dat bedrijven dat Raad dan 

494
00:25:00,310 --> 00:25:03,990
hun accountant aan om de 
activiteiten van elkaar te 

495
00:25:03,990 --> 00:25:06,630
scheiden. 
En dan krijg je meerdere 

496
00:25:06,630 --> 00:25:09,390
bedrijven, dus dan zou je een 
recreatie tak en een en een 

497
00:25:09,390 --> 00:25:11,750
agrarische tak krijgen. 
Maar meestal wordt dat pas 

498
00:25:11,750 --> 00:25:16,030
gedaan als bijvoorbeeld de 
recreatietak echt zo groot wordt

499
00:25:16,230 --> 00:25:19,070
dat het gewoon financieel 
handiger is om dat af te 

500
00:25:19,070 --> 00:25:22,200
splitsen van de agrarische tak. 
Maar je verliest er geen enkel. 

501
00:25:22,200 --> 00:25:26,430
Geval je boerschap er mee. 
Nee precies, maar goed, dan is 

502
00:25:26,430 --> 00:25:28,030
dat weer een mythe die is 
opgeklaard. 

503
00:25:28,030 --> 00:25:31,240
Ik denk nou, ik je toch spreek. 
Zeg wat je? 

504
00:25:31,240 --> 00:25:35,160
Wat je ziet is van wat je ziet, 
Dat is typisch Natuurlijk hoe. 

505
00:25:35,160 --> 00:25:39,200
Hoe dat gaat. 
Een gemeente die weet het niet 

506
00:25:39,640 --> 00:25:41,840
en dan kan het niet. 
Weet je wel? 

507
00:25:42,040 --> 00:25:43,640
Want ze weten het niet, dus het 
kan niet. 

508
00:25:43,640 --> 00:25:45,440
Ja, maar zo werkt het Natuurlijk
niet. 

509
00:25:45,440 --> 00:25:48,800
Maar ja, dan ja, dan is het wel 
zaak om de gemeente te 

510
00:25:48,800 --> 00:25:53,120
overtuigen en vaak lukt dat ook 
wel om te zeggen van nee, Maar 

511
00:25:53,120 --> 00:25:56,070
het zit eigenlijk zus of zo. 
Ja, nou ja, we zetten. 

512
00:25:56,070 --> 00:25:58,750
Die fact sheets gewoon bij de 
shownotes, dan kunnen Mensen ze 

513
00:25:58,750 --> 00:26:00,910
weer downloaden, Maar ik zeg 
dit. 

514
00:26:00,910 --> 00:26:03,390
Maar wel met even met de note. 
Kijk. 

515
00:26:04,230 --> 00:26:09,390
Wil je als agrarisch bedrijf 
genoteerd staan, dan moet je dus

516
00:26:09,710 --> 00:26:12,630
minimaal. 
Ja, Dat is niet eens zo'n groot 

517
00:26:12,630 --> 00:26:17,270
bedrag, minimaal een bepaald 
bedrag uit je agrarische 

518
00:26:17,270 --> 00:26:20,470
activiteit halen. 
Dat is niet eens zo heel groot. 

519
00:26:20,470 --> 00:26:22,150
Dat is mijn creatie. 
Ondernemer geworden? 

520
00:26:22,150 --> 00:26:24,870
Ja, ja maar. 
Als je daar dus zeg maar die 

521
00:26:24,870 --> 00:26:29,350
agrarische bestemming hebt, zeg 
maar, dan is er vervolgens niet 

522
00:26:29,350 --> 00:26:32,590
een rem op wat je aan andere 
activiteiten mag doen. 

523
00:26:32,870 --> 00:26:34,870
Maar ik kan me voorstellen dat 
als jij een voedsel. 

524
00:26:34,990 --> 00:26:38,910
Bos begint eer nog helemaal nul 
agrarische inkomsten dat je dan 

525
00:26:38,910 --> 00:26:42,350
niet als agrarisch bedrijf 
genoteerd staat en dan kan je 

526
00:26:42,350 --> 00:26:45,710
Misschien problemen krijgen 
Omdat dan gezegd wordt, ja, maar

527
00:26:45,710 --> 00:26:47,990
je bent helemaal geen agrarische
ondernemers, je bent eigenlijk. 

528
00:26:47,990 --> 00:26:51,150
Je bent eigenlijk geen recreatie
ondernemer met een leuk bosje, 

529
00:26:51,150 --> 00:26:53,190
zodat die Mensen daar leuk naar 
hun zin hebben. 

530
00:26:53,790 --> 00:26:55,550
Nou, Dat is. 
Een probleem dus dus Daarom 

531
00:26:55,550 --> 00:26:58,790
beginnen ze allemaal moestuinen 
erbij om om die eerste jaren 

532
00:26:58,790 --> 00:27:01,840
door te komen. 
Agrarische activiteit. 

533
00:27:02,230 --> 00:27:03,630
Ja. 
Als je CSA. 

534
00:27:03,790 --> 00:27:06,310
Doet dan is dat gewoon een 
agrarische activiteit. 

535
00:27:07,880 --> 00:27:10,120
Maar je hoeft niet aan de lange 
keten te leveren, want Dat is 

536
00:27:10,120 --> 00:27:12,840
wat Mensen dan denken en heel 
veel gemeentes ook denken. 

537
00:27:13,990 --> 00:27:16,390
Je mag gewoon direct aan de 
korte keten leveren en dan ben 

538
00:27:16,390 --> 00:27:18,670
je een borg. 
En nou, Dat is een hele 

539
00:27:18,670 --> 00:27:21,190
belangrijke mythe In de 
voedselboswerelds die ik even 

540
00:27:21,190 --> 00:27:25,230
wilde ontkrachten met iemand die
er ook jarenlang ervaring heeft 

541
00:27:25,230 --> 00:27:28,190
met die korte en lange keten. 
Ja dus in. 

542
00:27:28,190 --> 00:27:31,830
Die zin ben ik ook wel benieuwd 
naar Als we even uitzoomen. 

543
00:27:32,270 --> 00:27:35,590
Je noemde net ook al de 
regelgeving omtrent hygiëne en 

544
00:27:35,590 --> 00:27:38,230
zo hè en en Dit is ook zo een 
obstakel. 

545
00:27:39,080 --> 00:27:41,160
We willen allemaal dat die korte
keten tot stand gaat komen. 

546
00:27:41,160 --> 00:27:42,920
Er is al een korte keten en die 
is aan het groeien. 

547
00:27:43,790 --> 00:27:47,590
Ik heb ook de indruk dat daar 
nog een enorme slacht slaan is, 

548
00:27:47,630 --> 00:27:50,430
Omdat het oude systeem zal ik 
maar zeggen, niet Zonder slag of

549
00:27:50,430 --> 00:27:53,390
stoot het toelaat dat het 1 
grote vaart gaat nemen. 

550
00:27:54,630 --> 00:27:57,390
Wat is er nodig dat het wel een 
grotere vaart gaat nemen? 

551
00:27:57,430 --> 00:28:00,350
Het grote probleem? 
In Nederland is Natuurlijk dat 

552
00:28:00,350 --> 00:28:03,550
onze lange keten zo 
verschrikkelijk efficiënt is. 

553
00:28:03,710 --> 00:28:07,030
Dat is eigenlijk een beetje het 
het rare Natuurlijk is hè, We 

554
00:28:07,470 --> 00:28:11,230
hebben, Het is allemaal supers 
efficiënt georganiseerd. 

555
00:28:11,310 --> 00:28:14,390
Het is ookqua transport 
bijvoorbeeld heel efficiënt. 

556
00:28:14,390 --> 00:28:19,070
We hebben wel eens berekend. 
Nou, bij korte keteninitiatieven

557
00:28:19,070 --> 00:28:22,070
ja, die moeten echt overgaan op 
elektrisch rijden, want Als het 

558
00:28:22,070 --> 00:28:24,680
met half. 
Lege dieselbusjes rond gaan 

559
00:28:24,680 --> 00:28:26,390
rijden. 
Dan red je het niet eens tegen 

560
00:28:26,390 --> 00:28:29,070
die lange keten met met die 
moderne vrachtwagens die 

561
00:28:29,070 --> 00:28:32,830
helemaal propvol zitten, hè? 
Dus Het is ook even van, hoe ga 

562
00:28:32,830 --> 00:28:36,830
je het organiseren? 
Ja, en wat je altijd nekt is de 

563
00:28:36,830 --> 00:28:40,750
last mile hoe hoe krijg je het 
product nou bij die consument 

564
00:28:40,750 --> 00:28:43,470
en? 
Dat kost ontzettend veel tijd en

565
00:28:43,470 --> 00:28:47,310
geld Als je daar iets op kan 
verzinnen dan dus je ziet ook 

566
00:28:47,310 --> 00:28:49,630
dat die korte ketens zich vaak 
ook richten op. 

567
00:28:50,560 --> 00:28:54,080
Op horeca op catering ja en dan 
zie je ook bijvoorbeeld dat dat 

568
00:28:54,080 --> 00:28:55,640
ze bijvoorbeeld in die corona 
tijd. 

569
00:28:55,640 --> 00:28:59,670
We hebben hier een. 
Een club die heette In de In de 

570
00:28:59,670 --> 00:29:02,230
hier in de Gelderse Vallei, 
enzovoort, heeft boerenhart ja, 

571
00:29:02,230 --> 00:29:04,390
die is ook gewoon kapot gegaan 
Omdat er gewoon. 

572
00:29:04,390 --> 00:29:07,310
Ja, ze konden gewoon ook niet 
meer leveren aan, want alles zat

573
00:29:07,310 --> 00:29:11,630
op slot en die consumenten en de
retail daar zijn hele lage 

574
00:29:11,630 --> 00:29:13,430
marges hè? 
Als je probeert te leveren aan 

575
00:29:13,430 --> 00:29:16,190
de bestaande retail? 
Ja, dan ga je ook niet redden 

576
00:29:16,790 --> 00:29:20,270
dus en het feit en dat daar 
moeten we ook eerlijk in zijn. 

577
00:29:20,270 --> 00:29:23,880
Ik zeg altijd van ja. 
Boeren agrarische ondernemers 

578
00:29:23,880 --> 00:29:26,680
die zijn wel bereid om te 
investeren. 

579
00:29:27,350 --> 00:29:29,830
In een korte keten van nul 
schakels om het zo maar te 

580
00:29:29,830 --> 00:29:31,870
zeggen, hun eigen 
boerderijwinkel, dus ze zijn wel

581
00:29:31,870 --> 00:29:35,270
bereid om te investeren op het 
erf, maar ze zijn niet of 

582
00:29:35,270 --> 00:29:38,470
nauwelijks bereid om te 
investeren zelf in een korte 

583
00:29:38,470 --> 00:29:42,910
keten hè, want en dan zie je dat
anderen daarin gaan investeren 

584
00:29:42,910 --> 00:29:45,590
en die nemen dan Als het ware 
het initiatief weer over. 

585
00:29:45,590 --> 00:29:47,830
En Dat is wel erg jammer. 
Ja, dat ze vindt het. 

586
00:29:47,830 --> 00:29:51,710
Heel lastig om marge weg te 
geven op het product, wat ook 

587
00:29:51,710 --> 00:29:53,670
niet een keer echt schaal heeft,
hè? 

588
00:29:53,670 --> 00:29:57,230
Wat Dat is een beetje het hè, of
je levert je spullen in één keer

589
00:29:57,230 --> 00:29:59,590
af en dan. 
Krijg je niks, maar je hebt maar

590
00:29:59,590 --> 00:30:03,550
één verkoopmoment of je je wil 
het helemaal zelf doen. 

591
00:30:03,550 --> 00:30:08,070
En die inderdaad zo'n stukje 
marge af staan aan een korte 

592
00:30:08,110 --> 00:30:10,830
keteninitiatief. 
Dat is een enorm obstakel. 

593
00:30:10,830 --> 00:30:13,710
Dat is mijn ervaring ook. 
Ze zijn heel veel kort. 

594
00:30:13,710 --> 00:30:16,510
Nou rechtstreeks ook recent weer
mislukt hè? 

595
00:30:16,510 --> 00:30:19,870
Er zijn ontzettend veel kort 
keteninitiatieven ontstaan die 

596
00:30:19,950 --> 00:30:23,030
zeg maar deze kleine 
schaalvergroting en die korte 

597
00:30:23,030 --> 00:30:25,110
keten we voor elkaar wilden 
krijgen en die zeiden ook 

598
00:30:25,110 --> 00:30:27,670
allemaal weer mislukt en 
rechtstreeks was één van de 

599
00:30:27,670 --> 00:30:30,590
langst lopen. 
Grootste initiatieven die er 

600
00:30:30,590 --> 00:30:32,790
was? 
Wat ik van eigenlijk al die 

601
00:30:32,790 --> 00:30:35,990
initiatieven begrijp, is dat in 
coronatijd ging het in één keer 

602
00:30:35,990 --> 00:30:39,630
supergoed, want toen had die 
consument niks te doen en die 

603
00:30:39,630 --> 00:30:42,430
ging toen allemaal naar 
landwinkeltjes en korte keten en

604
00:30:42,430 --> 00:30:44,190
boksen bestellen en weet ik 
veel. 

605
00:30:44,590 --> 00:30:48,990
En na corona stortte het hele 
zooitje weer in elkaar. 

606
00:30:49,230 --> 00:30:52,990
Is dat ook jouw ervaring dat 
Mensen de lange adem niet hebben

607
00:30:52,990 --> 00:30:55,310
om het te blijven kopen? 
Ja, heel. 

608
00:30:55,310 --> 00:30:58,430
Duidelijk dus, zeg maar hè, wat 
ik zei Van die die horeca en 

609
00:30:58,430 --> 00:31:01,510
catering die die klapte in, Maar
de de consument. 

610
00:31:01,630 --> 00:31:06,190
Ja, Dat was wel heel grappig Als
ik hier van mijn huis naar de 

611
00:31:06,190 --> 00:31:07,670
campus fiets. 
Dan kom ik langs een 

612
00:31:07,710 --> 00:31:11,710
eierautomaat nou in die corona 
tijd denk ik, Dat was gewoon een

613
00:31:11,750 --> 00:31:15,070
oploop die boer die stond 
ernaast, want die kon die kreeg 

614
00:31:15,070 --> 00:31:19,470
die hokjes niet snel gevuld om 
met die klepjes, dus die stond 

615
00:31:19,470 --> 00:31:22,110
er maar naast om je eieren te 
verkopen In de supermarkt. 

616
00:31:22,110 --> 00:31:26,350
Iedereen had blijkbaar eieren 
nodig en en was dat aan het 

617
00:31:26,350 --> 00:31:28,110
hamsen ja, een WC, papier en 
eieren hè? 

618
00:31:28,190 --> 00:31:31,240
Ja en hij verkocht. 
Ja, dus Wij hebben ook gezien 

619
00:31:31,240 --> 00:31:34,880
dat in die omzetmetingen dat 
boerderijwinkels het in die 

620
00:31:34,880 --> 00:31:37,200
corona tijd onwijs goed hebben 
gedaan. 

621
00:31:37,830 --> 00:31:40,590
Maar dat het daarna gewoon weer 
ingekakt is. 

622
00:31:40,590 --> 00:31:44,310
Ja, maar niet weer helemaal. 
Terug naar naar voor corona moet

623
00:31:44,310 --> 00:31:45,950
ik ook wel zeggen. 
Het heeft ook wel te maken met 

624
00:31:45,950 --> 00:31:49,430
dat het Natuurlijk enorme 
inflatie hebben gehad dus, maar 

625
00:31:49,510 --> 00:31:51,950
Als je dat zelfs dat meerekent, 
dan is er een. 

626
00:31:52,030 --> 00:31:55,030
Dan is er wel een kleine groei 
geweest, maar die hele grote 

627
00:31:55,030 --> 00:31:59,670
omzetten rond corona. 
Dat is niet niet gehandhaafd. 

628
00:32:00,270 --> 00:32:02,790
Wat zou er nodig zijn om toch 
die omslag te maken? 

629
00:32:03,270 --> 00:32:05,310
Hoe denk je daarover? 
Wat is jouw visie eigenlijk op 

630
00:32:05,310 --> 00:32:07,910
die landbouw? 
Kijk Mensen. 

631
00:32:09,070 --> 00:32:13,230
Kijk, Ik denk. 
Zal ik maar zeggen, een korte 

632
00:32:13,230 --> 00:32:17,590
keten of lokaal voedsel of of 
regionaal voedsel. 

633
00:32:17,750 --> 00:32:22,830
Dat is voor Mensen niet genoeg 
reden om iets te kopen hè. 

634
00:32:22,830 --> 00:32:25,510
Je moet het laden met iets 
anders hè? 

635
00:32:25,510 --> 00:32:30,110
Laat zeggen dat jij lokaal 
dezelfdeaardbeien krijgt als die

636
00:32:30,110 --> 00:32:32,310
In de supermarkt, maar Alleen Je
moet er iets meer voor betalen. 

637
00:32:32,310 --> 00:32:34,750
Dat is niet zo interessant als 
jij wel veel lekkerderaardbeien 

638
00:32:34,750 --> 00:32:38,590
kan kopen, hè? 
Bijvoorbeeld Omdat die minder 

639
00:32:38,590 --> 00:32:41,510
lang houdbaar zijn, waardoor er 
andere rassen geteeld kunnen 

640
00:32:41,510 --> 00:32:43,390
worden. 
Hè die minder lang houdbaar 

641
00:32:43,390 --> 00:32:45,750
zijn, maar die is wel lekker wel
lekkerder. 

642
00:32:45,790 --> 00:32:48,550
Nou, die zijn er gewoon, want In
de supermarkt moet het gewoon 

643
00:32:48,670 --> 00:32:51,550
vrij harde lang 
houdbareaardbeien zijn. 

644
00:32:51,670 --> 00:32:54,950
Maar in zo'n korte keten zou je 
andereaardbeien kunnen telen. 

645
00:32:55,470 --> 00:32:58,230
Nou, dat gebeurt dan eigenlijk 
niet, dus Mensen krijgen 

646
00:32:58,230 --> 00:33:01,830
hetzelfde, maar dan uit hun 
eigen omgeving en voor een 

647
00:33:01,830 --> 00:33:03,830
hogere prijs. 
Ja, dat maakt het niet heel 

648
00:33:03,830 --> 00:33:06,910
interessant, dus Je moet kijken 
van, hoe kunnen we nou dat 

649
00:33:06,910 --> 00:33:10,200
lokale product laden met? 
Rassen die dan ook. 

650
00:33:10,200 --> 00:33:12,040
Differentiëren ten opzichte van 
de supermarkt. 

651
00:33:12,390 --> 00:33:16,950
Ja die die die lekkerder zijn 
die verser zijn die Misschien 

652
00:33:16,950 --> 00:33:20,350
wel op een iets andere manier 
geproduceerd zijn waar Mensen 

653
00:33:20,350 --> 00:33:22,590
ook waarde aan hechten. 
Meer nutriënten. 

654
00:33:22,590 --> 00:33:24,990
Ja, nutriënten waarde 
omhoogaardbei is. 

655
00:33:25,030 --> 00:33:28,350
Een van de producten die het 
meest bespoten wordt dat Dat is 

656
00:33:28,350 --> 00:33:30,590
bijvoorbeeld een argument, hè? 
Dat je ook onbespotenaardleven 

657
00:33:31,030 --> 00:33:33,350
koopt? 
Ik vind het grappig hier in 

658
00:33:33,350 --> 00:33:35,750
Frankrijk, in die regio waar ik 
woon isaardbei echt een groot 

659
00:33:35,750 --> 00:33:37,230
product. 
Er wordt heel veelaardbeien 

660
00:33:37,230 --> 00:33:39,760
gekweekt. 
En daar zie je dus op de markt. 

661
00:33:39,760 --> 00:33:43,520
In het seizoen zie je dus 
zo'naardbeien verkoper die dan 

662
00:33:43,520 --> 00:33:46,070
in één keer opduikt. 
Zijnaardbeien gaat verkopen. 

663
00:33:46,310 --> 00:33:49,510
Die heeft dan ook 4 rassen. 
Die biedt die ook aan met de 

664
00:33:49,510 --> 00:33:53,390
naam van het ras erbij. 
En dan weten weet het publiek 

665
00:33:53,390 --> 00:33:55,630
dus. 
Oh ja, deze, Dat is een non 

666
00:33:55,630 --> 00:33:56,830
remontant. 
Dat is eentje die niet 

667
00:33:56,830 --> 00:34:00,510
terugkeert die Alleen maar in 
mij te verkrijgen is en deze 

668
00:34:00,510 --> 00:34:04,030
komt weer terug dat dat weten de
Mensen allemaal die weten die 

669
00:34:04,030 --> 00:34:07,710
dingen over hun producten. 
Dat is één van de dingen die in 

670
00:34:07,710 --> 00:34:09,750
Nederland Natuurlijk absoluut 
niet het geval is. 

671
00:34:09,750 --> 00:34:13,469
Mensen weten vaak helemaal niet 
dit soort voedingsseetails. 

672
00:34:13,949 --> 00:34:16,110
Nee. 
Nee, nee, in Nederland is het 

673
00:34:16,110 --> 00:34:17,870
altijd een beetje van het 
handige, weet je wel? 

674
00:34:17,870 --> 00:34:20,949
Ik vind altijd een mooi 
voorbeeld, vind ik altijd het, 

675
00:34:21,230 --> 00:34:24,469
het lekkerbekje het lekkerbekje 
hè? 

676
00:34:24,469 --> 00:34:28,270
Dat is een gefrituurd visje, 
maar Als je vraagt, moet je maar

677
00:34:28,270 --> 00:34:31,310
eens vragen aan Mensen wat je 
wat ze denken, wat daar van vis 

678
00:34:31,310 --> 00:34:32,670
in zit. 
Ik denk dat de meeste Mensen 

679
00:34:32,670 --> 00:34:34,630
zullen zeggen, nou, Dat is 
kabeljauw nou, er zit never 

680
00:34:34,630 --> 00:34:38,350
nooit kabeljauw in, Het is heek,
Het is Hague heek filet. 

681
00:34:38,909 --> 00:34:42,270
Ja, maar in Engeland, als jij 
naar Engeland gaat, dan vragen 

682
00:34:42,270 --> 00:34:49,110
ze, wilt u kot en chips en kan 
bij jou of headog schelvis dus 

683
00:34:49,110 --> 00:34:51,989
daar daar daar. 
Daar koop je niet een hè maar, 

684
00:34:51,989 --> 00:34:54,389
maar in Nederland houden we dat 
het liefst een beetje. 

685
00:34:54,389 --> 00:34:57,350
Nou ja, wat de Mensen niet 
weten, daar kunnen we lekker de 

686
00:34:57,350 --> 00:35:00,230
goedkoopste vissen erin stoppen.
Maar dus dan zeg je. 

687
00:35:00,230 --> 00:35:03,110
Eigenlijk in die differentiatie 
hebben ook nodig dat de Mensen 

688
00:35:03,110 --> 00:35:06,310
een beetje weer opgevoed worden.
Mensen moeten enorm opgevoed 

689
00:35:06,310 --> 00:35:10,590
worden en dat zie je Natuurlijk.
Marieke zegt in Frankrijk, daar 

690
00:35:10,590 --> 00:35:13,590
kom je echt niet mee weg. 
Ja, want Mensen hebben verstand 

691
00:35:13,590 --> 00:35:16,790
van hoe hoe, hoe dat in elkaar 
zit tenminste of het bij 

692
00:35:16,790 --> 00:35:19,030
helemaal bij de jongere 
generatie ook zoiets, dat weet 

693
00:35:19,030 --> 00:35:22,710
ik niet, maar ieder geval Mensen
die al wat langer meegaan. 

694
00:35:22,710 --> 00:35:25,350
Die letten op dat soort zaken. 
Maar is dat dan een? 

695
00:35:25,350 --> 00:35:28,310
Campagne wat nodig is, net zoals
de nou ja, de melk, de witte 

696
00:35:28,310 --> 00:35:30,670
motor kent. 
Iedereen zou je ook zoiets 

697
00:35:30,670 --> 00:35:34,110
kunnen doen met de korte keten 
van ja, bedenk maar even wat, hè

698
00:35:34,110 --> 00:35:36,230
wat er dan nodig is Als het gaat
over bewustzijn. 

699
00:35:36,550 --> 00:35:39,310
Ja je nou ja. 
Goed, je zou je zou kijk Mensen 

700
00:35:39,310 --> 00:35:41,310
willen ontzorgd worden. 
Mensen hebben het druk en die 

701
00:35:41,310 --> 00:35:44,550
gaan niet. 10 verschillende 
boerderijwinkels af ofzo hè? 

702
00:35:44,550 --> 00:35:47,310
Ik heb altijd gezegd, Ik ben ook
wel eens bezig gehouden met van 

703
00:35:47,310 --> 00:35:49,710
ja, eigenlijk zou je een 
boerderijwinkel In de stad 

704
00:35:49,710 --> 00:35:52,870
moeten hebben, dus dan locatie 
In de stad is de Albert Heijn. 

705
00:35:53,110 --> 00:35:55,870
En de Jumbo noemen en dan dat 
Mensen? 

706
00:35:55,870 --> 00:35:59,790
Daar hè dus dat ondernemers 
Samen gaan werken in een winkel 

707
00:36:00,310 --> 00:36:02,550
In de stad waar je waar de 
producten van verschillende 

708
00:36:02,550 --> 00:36:04,400
ondernemers. 
Maar is het ook? 

709
00:36:04,400 --> 00:36:07,430
Niet precies ook een probleem. 
Dat we allemaal een leip 

710
00:36:07,430 --> 00:36:10,350
consumenten zijn, ja, Maar dat 
kan je toch, dat kun je niet zo.

711
00:36:10,350 --> 00:36:13,870
Makkelijk veranderen dus, dan 
breng je toch het gemak voor een

712
00:36:13,870 --> 00:36:17,750
groot deel naar de consument toe
en dan moet hij nog een keuze 

713
00:36:17,790 --> 00:36:21,990
maken om twee winkeltjes in te 
lopen en en het bewust te zijn 

714
00:36:21,990 --> 00:36:25,190
dat dat dat voedsel hè? 
Dus er moet een intrinsieke 

715
00:36:25,190 --> 00:36:27,550
motivatie zijn. 
Dat is wat ik geleerd heb dat 

716
00:36:27,550 --> 00:36:31,070
dat initiatief in de Betuwe als 
dat er helemaal niet is, dan 

717
00:36:31,070 --> 00:36:33,830
doen Mensen het één of twee keer
om te kijken hoe dat winkeltje 

718
00:36:33,830 --> 00:36:34,830
is. 
Hoe leuk dat Hij is 

719
00:36:34,830 --> 00:36:36,950
geïnspireerd, maar dan zit het 
niet. 

720
00:36:37,110 --> 00:36:40,310
Van benen tot sling in shit, Ik 
wil geen gif meer op 

721
00:36:40,310 --> 00:36:43,470
mijnaardbei, Ik wil geen gif 
meer ik hè ik Ik wil gezonder 

722
00:36:43,470 --> 00:36:46,350
voedsel voor mijn kinderen of 
dat soort dingen nou. 

723
00:36:46,350 --> 00:36:49,710
Maar ik zeg het ook Omdat ik zie
hoeveel uren we spenderen op 

724
00:36:49,710 --> 00:36:53,190
onze telefoons, hè? 
Dus die die al die grote tech 

725
00:36:53,190 --> 00:36:55,430
bedrijven willen ons een lui 
consument maken. 

726
00:36:55,430 --> 00:36:58,750
Dat heeft ook invloed op ons 
koop en ons leven. 

727
00:36:58,750 --> 00:37:01,190
En maar kijk, en wat ook heel 
belangrijk. 

728
00:37:01,190 --> 00:37:03,550
Is is van, hoe bewaak je de 
kwaliteiten? 

729
00:37:03,550 --> 00:37:07,750
Er zijn ooit winkeltjes geweest 
in in Ommen een beetje van het. 

730
00:37:08,630 --> 00:37:10,630
En, Waarom is dat nou kapot 
gegaan? 

731
00:37:10,630 --> 00:37:14,670
Onder andere was dat Dat was van
een groepje boeren, maar die 

732
00:37:14,670 --> 00:37:16,590
hadden onderling niet 
afgesproken wat het 

733
00:37:16,590 --> 00:37:20,270
kwaliteitsniveau moest zijn. 
Dus er was iemand die dacht van,

734
00:37:20,590 --> 00:37:24,110
Ik ga wijn maken, maar ja, die 
wijn was niet te drinken, maar 

735
00:37:24,110 --> 00:37:26,030
ja, die moest wel in die winkel 
staan, want ze hadden niet 

736
00:37:26,030 --> 00:37:29,230
afgesproken van ja, dat er een 
soort ballotagecommissie was. 

737
00:37:29,670 --> 00:37:32,110
Ja en dan krijg je Natuurlijk 
problemen, hè? 

738
00:37:32,150 --> 00:37:35,350
Dus je ziet Mensen dat Mensen 
agrarische ondernemers die 

739
00:37:35,350 --> 00:37:37,880
starten wat? 
Maar ik zeg altijd, Als je wat 

740
00:37:37,880 --> 00:37:40,360
start, dan moet je a rekening 
houden van. 

741
00:37:40,400 --> 00:37:41,920
Hoe gaat het Als het groter 
wordt? 

742
00:37:42,110 --> 00:37:44,710
Maar ook, hoe ga je afscheid van
mekaar nemen? 

743
00:37:44,710 --> 00:37:47,670
Zeg maar hè, als als als iemand 
er niet meer bij dat concept 

744
00:37:47,670 --> 00:37:50,550
past, Omdat hij de kwaliteit 
niet levert, Dat is bij heel 

745
00:37:50,550 --> 00:37:52,310
veel van die 
producentencollectieven het 

746
00:37:52,310 --> 00:37:54,270
probleem. 
Want wat wat zie je zien? 

747
00:37:54,630 --> 00:37:57,710
De goede die krijgen hun 
producten toch al verkocht? 

748
00:37:58,470 --> 00:38:02,270
Terwijl de de wat minder goede 
die willen juist met zo'n 

749
00:38:02,270 --> 00:38:05,310
initiatief mee hobbelen, maar 
die hebben juist dan niet de 

750
00:38:05,310 --> 00:38:07,910
goede kwaliteit We hebben. 
Ik ben hier ooit bezig geweest 

751
00:38:07,910 --> 00:38:10,950
met In de Vallei met de 
oprichting van het streek en 

752
00:38:10,950 --> 00:38:12,790
smaakverbond. 
Dat was een soort voorloper van 

753
00:38:12,790 --> 00:38:17,150
wat later het boerhard met nou, 
wie wilde daarin meedoen in 

754
00:38:17,150 --> 00:38:20,510
investeren? 
Dat was boerderij de grote voort

755
00:38:20,510 --> 00:38:23,030
met de Remacker kaas, die als 
kaas al langer voor een 

756
00:38:23,030 --> 00:38:26,160
verzinnen goede prijs verkocht. 
Die had het helemaal niet nodig,

757
00:38:26,160 --> 00:38:30,510
maar die vond het belangrijk. 
En Mensen die die net aan het de

758
00:38:30,510 --> 00:38:33,750
kwaliteit haalden die zeiden, 
nou ja, We willen niet echt 

759
00:38:33,750 --> 00:38:35,910
investeren, Maar we willen graag
wel leveren. 

760
00:38:35,910 --> 00:38:37,590
Ja, dat wil Iedereen, weet je 
wel? 

761
00:38:37,630 --> 00:38:40,870
Nou ja, dus dus, dan blijf je 
over met de producenten waar je 

762
00:38:40,870 --> 00:38:42,470
het eigenlijk net niet van moet 
hebben. 

763
00:38:42,590 --> 00:38:45,270
Ja, maar die dus ook weer. 
Die intrinsieke motivatie al 

764
00:38:45,270 --> 00:38:47,910
hebben, dus Daarom kom je toch 
wel weer op datzelfde punt. 

765
00:38:47,910 --> 00:38:51,030
Zowel de producent Als de 
consument moet ook die andere 

766
00:38:51,030 --> 00:38:53,350
waarden die duurzame waarden 
waar je het begin over had. 

767
00:38:54,120 --> 00:38:57,360
Echt van binnen voelen, dus Dat 
is dan eigenlijk de kernvraag, 

768
00:38:57,360 --> 00:39:01,670
hoe kunnen we meer Mensen? 
Zowel boeren als consumenten 

769
00:39:01,830 --> 00:39:04,230
vanuit die motivatie Laten 
bewegen. 

770
00:39:04,590 --> 00:39:06,550
Nou en dan moet. 
Het ook duidelijk zijn, kijk 

771
00:39:06,550 --> 00:39:08,870
bijvoorbeeld, dat vind ik 
hetzelfde probleem met 

772
00:39:08,870 --> 00:39:10,790
biologisch. 
Biologisch vind ik eigenlijk een

773
00:39:10,790 --> 00:39:12,990
vrij moeizaam concept. 
Als je vraagt, wat is 

774
00:39:12,990 --> 00:39:15,110
biologisch? 
Zeggen Mensen, ja, Het is geen 

775
00:39:15,110 --> 00:39:16,910
kunstmest en er worden geen 
chemische 

776
00:39:16,910 --> 00:39:18,710
gewasbeschermingsmiddelen 
gebruikt. 

777
00:39:18,950 --> 00:39:21,710
Ja, dan weet je wat het allemaal
niet is, Maar dat is nou niet 

778
00:39:21,710 --> 00:39:24,310
heel erg motiverend om iets te 
kopen, hè. 

779
00:39:24,310 --> 00:39:26,830
Dus wat is het dan wel? 
En het heel veel Mensen hebben 

780
00:39:26,830 --> 00:39:28,710
hele verkeerde concept. 
Ik denk ja, nee, maar 

781
00:39:28,710 --> 00:39:33,150
biologisch. 
Daar daar alle alle kalfjes die 

782
00:39:33,150 --> 00:39:35,190
blijven bij de koe. 
Nou, Dat is helemaal niet waar. 

783
00:39:35,190 --> 00:39:38,230
Nee, Er zijn, Er zijn maar op de
vingers van twee handen de 

784
00:39:38,230 --> 00:39:40,830
boeren te tellen die een kalfje 
biologische boeren die een 

785
00:39:40,830 --> 00:39:43,910
kalfjes bij sterker nog alle 
kalfjes In de biologische 

786
00:39:43,910 --> 00:39:47,830
landbouw gaan naar de gangbare 
kalfisterij, Omdat er geen 

787
00:39:47,830 --> 00:39:52,590
biologische kalvermesterij 
afmisterij bestaan hè. 

788
00:39:52,870 --> 00:39:55,830
Maar dan zie je ook wel dat zo'n
biologische sector. 

789
00:39:56,640 --> 00:40:00,560
Er ook niet heel veel aan doet 
om nou dat uit de weg te ruimen 

790
00:40:00,560 --> 00:40:02,760
die het ook wel makkelijk vinden
dat Mensen zo. 

791
00:40:03,350 --> 00:40:07,950
Dat dat idee hebben, zeg maar 
dus aan de ene kant zijn dat dus

792
00:40:07,950 --> 00:40:10,750
misconcepties en de andere kant 
weer weten men weer te weinig 

793
00:40:10,750 --> 00:40:13,790
van, hè? 
Dus Je moet ook heel duidelijk, 

794
00:40:14,630 --> 00:40:18,590
wat is nou de meerwaarde van 
jouw van jouw productiewijze? 

795
00:40:18,590 --> 00:40:21,590
Waar maak je nou Mensen warm 
voor hè? 

796
00:40:21,750 --> 00:40:24,190
En dan is dat bijvoorbeeld de 
vraag, is agroforistry en 

797
00:40:24,190 --> 00:40:27,750
Voedselbossen behalve voor ons 
enthousiastelingen zal ik maar 

798
00:40:27,750 --> 00:40:30,310
zeggen, is dat ook voor de 
consument voldoende om te 

799
00:40:30,310 --> 00:40:32,230
zeggen, nee, Maar dat vinden wij
zo leuk. 

800
00:40:32,470 --> 00:40:34,150
Nou, die producten wil ik wel 
hebben. 

801
00:40:36,100 --> 00:40:39,340
Ja, we komen even tussendoor met
een kleine oproep hè, Marieke 

802
00:40:39,460 --> 00:40:42,780
ja, we maken namelijk deze 
podcast in onze vrije uren. 

803
00:40:44,320 --> 00:40:46,920
En wat we nodig hebben, is dat 
we Mensen hebben, onze 

804
00:40:46,920 --> 00:40:50,480
luisteraars die ons gaan 
ondersteunen dat. 

805
00:40:50,520 --> 00:40:54,200
Het kan eigenlijk niet anders, 
want het kost best wel tijd 

806
00:40:54,200 --> 00:40:58,320
podcast maken vooral voor jou, 
want jij moet alles editen en We

807
00:40:58,320 --> 00:41:01,000
willen heel graag door. 
En we denken ook en dat kunnen 

808
00:41:01,000 --> 00:41:04,360
we ook aan de cijfers zien dat 
het een gewaardeerde podcast is 

809
00:41:04,360 --> 00:41:08,600
die belangrijk is in het gesprek
over de toekomst van Van de 

810
00:41:08,600 --> 00:41:10,280
landbouw en de natuur in 
Nederland. 

811
00:41:10,830 --> 00:41:13,430
Precies en. 
De podcast groeit dus Als we dit

812
00:41:13,430 --> 00:41:15,950
de reclame vrij willen blijven 
doorzetten. 

813
00:41:16,190 --> 00:41:18,230
Ja, Alleen maar onze eigen. 
Reclame, zeg maar er nu 

814
00:41:18,230 --> 00:41:20,270
tussendoor nou, we doen er nu. 
Tussendoor. 

815
00:41:21,840 --> 00:41:23,760
Nee, dat mag toch? 
Hè, voor jezelf is het toch voor

816
00:41:23,760 --> 00:41:27,120
je anders, maar dan hebben. 
We jouw hulp dus hard nodig, dus

817
00:41:27,320 --> 00:41:32,680
doneer wat je kan like share. 
Vertel het aan je vrienden zodat

818
00:41:32,680 --> 00:41:34,880
deze podcast kan blijven 
bestaan. 

819
00:41:39,840 --> 00:41:42,120
Nou, dan komen we gelijk op. 
De vraag vind je dus dat eigen 

820
00:41:42,120 --> 00:41:44,960
Forrest 3, want Ik denk dat het 
goed is om het gesprek ook naar 

821
00:41:44,960 --> 00:41:48,560
agevy te verhuizen. 
Bio moet worden of zijn. 

822
00:41:50,120 --> 00:41:53,880
Kijk, wij, Wij hebben in 
Lelystad 1 grote proef lopen en 

823
00:41:53,920 --> 00:41:55,960
dat doen we in een biologisch 
systeem. 

824
00:41:56,480 --> 00:41:58,920
En wie is wij? 
Wij sorry Dat is open. 

825
00:41:58,920 --> 00:42:01,320
Teelt dus Wij hebben in Lelystad
hebben wij de grootste 

826
00:42:02,840 --> 00:42:04,920
agroforistry proef lopen. 
Wetenschappelijke proef 

827
00:42:05,000 --> 00:42:07,400
waarschijnlijk van West-Europa, 
maar in ieder geval van de ons 

828
00:42:07,400 --> 00:42:11,640
omringende landen, hè? 
Dus Dat is met hele grote 

829
00:42:11,640 --> 00:42:13,200
lijnbeplantingen waarbij we dan 
kijken van. 

830
00:42:13,750 --> 00:42:16,150
Met allemaal verschillende 
systemen waarin nou, We hebben 

831
00:42:16,150 --> 00:42:19,230
één groot systeem in herhaling. 
Dat is het grote probleem. 

832
00:42:19,230 --> 00:42:21,750
Je kunt allemaal verschillende 
systemen aanleggen, maar Je moet

833
00:42:21,790 --> 00:42:24,630
wil dat wetenschappelijk. 
Dan moet het in herhaling zijn, 

834
00:42:24,630 --> 00:42:27,350
dus dan heb je heel veel 
hectares nodig. 

835
00:42:27,470 --> 00:42:29,870
Ja, Je moet maar eens 
langskomen, dan zul je zien wat 

836
00:42:29,870 --> 00:42:33,470
een enorm terrein Het is met die
graag een keer kijken. 

837
00:42:33,550 --> 00:42:35,270
Ja met die boom en. 
Dan hebben wij het nog 

838
00:42:35,270 --> 00:42:38,510
aangeplant in het Flevolandse 
landschap, dus in rechte lijnen,

839
00:42:38,510 --> 00:42:40,950
want dat past Natuurlijk in dat 
landschap, maar daar gaat het 

840
00:42:40,950 --> 00:42:43,320
dus om. 
Om te kijken van ja, wat is dan 

841
00:42:43,320 --> 00:42:46,160
de invloed van die bomen op het 
éénjarig gewas? 

842
00:42:46,990 --> 00:42:51,350
Ja mijn persoonlijke mening is, 
ja, Ik ben voor bio met een 

843
00:42:51,350 --> 00:42:54,230
klein beetje chemie. 
En Waarom zeg ik dat? 

844
00:42:54,270 --> 00:42:57,350
Omdat je zag? 
Vorig jaar was een heel nat jaar

845
00:42:57,710 --> 00:43:01,590
heel veel vitoffer, hè? 
Dus Dat was een drama voor voor 

846
00:43:01,590 --> 00:43:04,070
de biologische telers. 
Als dat dit jaar weer zo was 

847
00:43:04,070 --> 00:43:07,790
geweest, dan waren er heel wat 
biologische telers omgevallen. 

848
00:43:08,750 --> 00:43:10,550
En Waarom 
omdataardelstafelaardappels? 

849
00:43:10,990 --> 00:43:14,750
Dat is hun hun cash crop. 
Dat is een grootste verdiende. 

850
00:43:14,950 --> 00:43:17,310
Er zijn vorig jaar verhalen van 
boeren. 

851
00:43:17,510 --> 00:43:20,110
Die hebben een biologische 
aardappel perceel 

852
00:43:20,190 --> 00:43:23,110
teruggeschakeld naar gangbaar om
te kunnen spuiten om die zeiden 

853
00:43:23,110 --> 00:43:25,550
van ja, dat gaan wij niet 
overleven als wij zulke lage 

854
00:43:25,550 --> 00:43:28,750
opbrengsten hebben en wat ook 
een groot probleem is in die 

855
00:43:28,750 --> 00:43:32,710
biologische aardappelteelt, 
mogen ze geen resistent 

856
00:43:32,710 --> 00:43:35,750
terrassen meer gebruiken, dus Er
zijn resistente rassen ont ja, 

857
00:43:35,750 --> 00:43:39,230
Dat is dat ja, dat zijn 
resistente rassen ontwikkeld, 

858
00:43:39,590 --> 00:43:41,390
maar één zo een heel slecht 
jaar. 

859
00:43:42,520 --> 00:43:44,360
Dan wordt die resistentie 
doorbroken. 

860
00:43:45,420 --> 00:43:49,540
Maar Als je helemaal niks doet, 
Je kunt je die resistentie 

861
00:43:49,540 --> 00:43:51,820
ondersteunen door iets te 
spuiten. 

862
00:43:52,340 --> 00:43:56,180
Maar Als je als biologische ze 
zijn nu kwekers van Van 

863
00:43:56,180 --> 00:43:58,900
resistent terrassen die zeggen, 
ja, We willen niet dat 

864
00:43:58,900 --> 00:44:03,740
biologische akkerbouwers onze 
rassen gebruiken, want is die 

865
00:44:03,740 --> 00:44:07,300
resistentie te snel doorbroken? 
En dan hebben we niks meer aan 

866
00:44:07,300 --> 00:44:10,420
dat resistent terras. 
Dus je ziet hè? 

867
00:44:10,420 --> 00:44:12,700
Dus Mensen zeggen ja, maar dan 
ga je toch resistenten rassen 

868
00:44:12,700 --> 00:44:15,500
ja, maar wat je dus ziet is om 
dat vitrof dress zo moeilijke 

869
00:44:15,500 --> 00:44:17,790
ziekte is. 
Dat je dat eigenlijk Alleen maar

870
00:44:17,790 --> 00:44:20,710
onder de duim weet te houden met
een resistent ras met een klein 

871
00:44:20,710 --> 00:44:24,110
beetje chemie, dus Je kunt dat 
dan niet helemaal uitsluiten, 

872
00:44:24,350 --> 00:44:27,870
dus ik zou het liefste zeggen, 
jongens, allemaal bio en We 

873
00:44:27,870 --> 00:44:31,550
moeten weg met al die chemie. 
Maar Als je er echt in verdiept,

874
00:44:31,550 --> 00:44:36,350
dan dan kom je erachter hoe 
verschrikkelijk moeilijk Dat is.

875
00:44:36,350 --> 00:44:39,430
Maar even terug naar de vraag 
over de agroforestry. 

876
00:44:39,470 --> 00:44:41,510
Ja, Als we die. 
Biologisch. 

877
00:44:41,510 --> 00:44:43,110
Willen maken kijk, het hangt 
ervan af. 

878
00:44:43,110 --> 00:44:45,200
Kijk, Als je. 
Als je Natuurlijk iets 

879
00:44:45,200 --> 00:44:46,680
bijvoorbeeld een voedselbos 
ofzo. 

880
00:44:46,800 --> 00:44:49,240
Daar kan je eigenlijk al geen 
gewasbeschermingsmiddelen 

881
00:44:49,240 --> 00:44:51,640
gebruiken Omdat die producten 
zijn toegelaten. 

882
00:44:52,150 --> 00:44:54,790
Voor een bepaald gewas als alles
door mekaar staat, dan kan je 

883
00:44:54,790 --> 00:44:57,910
daar niet eens. 
Nee, maar daar gaat het ook uit 

884
00:44:57,910 --> 00:45:00,230
van het principe dat de plant 
gezondheid hè? 

885
00:45:00,230 --> 00:45:03,390
De kracht van de plant die haalt
je uit een gezond systeem, dus 

886
00:45:03,390 --> 00:45:07,710
het systeem wat intact is. 
Dus Ik denk dat Als je Misschien

887
00:45:08,150 --> 00:45:10,950
aangevorische systemen gaat 
hebben waar je wat meer richting

888
00:45:10,950 --> 00:45:14,310
noten teelt ofzo. 
Kijk wat wel echt een groot 

889
00:45:14,310 --> 00:45:16,990
probleem is, is toch die 
hazelnootboorder. 

890
00:45:17,840 --> 00:45:20,920
En wat nu ook opkomt, is die 
walnoot borden dat die dat dat 

891
00:45:20,920 --> 00:45:23,480
wordt echt echt hele grote 
problemen. 

892
00:45:24,150 --> 00:45:26,990
Maar dat zijn grote problemen. 
Omdat het ja, ja, maar dit 

893
00:45:26,990 --> 00:45:29,070
probleem worden groot bij 
monoculturen. 

894
00:45:29,070 --> 00:45:32,710
Maar je ziet toch ook wel dat 
dat in gemengde culturen ook? 

895
00:45:33,750 --> 00:45:35,950
Ik ben heel benieuwd. 
Dat wordt echt heel spannend de 

896
00:45:35,950 --> 00:45:40,390
komende jaren van hoe gaat dat 
ook in aegonische systemen zich 

897
00:45:40,390 --> 00:45:42,510
ontwikkelen? 
Ik heb een walnoot. 

898
00:45:42,510 --> 00:45:46,710
Bogaard van 150 bomen en vorig 
jaar heel veel walnotenpoorder. 

899
00:45:46,710 --> 00:45:49,230
Het was echt, Het was heel 
slecht. 

900
00:45:49,230 --> 00:45:52,510
Oogstjaar bomen waar we ook niet
happy, heel veel walnotenborden 

901
00:45:52,830 --> 00:45:55,920
dit jaar. 
In mijn boomgaard ging het heel 

902
00:45:55,920 --> 00:45:57,990
goed. 
Ik heb, Ik heb eigenlijk bijna 

903
00:45:57,990 --> 00:46:01,310
niets, dus Ik heb een soort 
sterker systeem, Maar ik zie dus

904
00:46:01,350 --> 00:46:05,510
andere boomgaarden die constant 
bemest worden en bewaterd 

905
00:46:05,510 --> 00:46:07,790
worden. 
Die vallen bijna om de bomen 

906
00:46:07,790 --> 00:46:10,670
gaan gewoon dood. 
Hele boomgaarden sterven af om 

907
00:46:10,670 --> 00:46:15,270
erheen het straat heel hard en 
dus Het is een heel interessant 

908
00:46:15,270 --> 00:46:18,310
fenomeen. 
Ik vind in mijn systeem wil ik 

909
00:46:18,350 --> 00:46:23,030
eigenlijk Als de plaag Er is dat
mijn systeem sterker wordt en 

910
00:46:23,030 --> 00:46:27,190
daar neem ik de tijd voor en Ik 
ben zo divers met mijn. 

911
00:46:27,270 --> 00:46:30,230
Dat ik dan ook kan zeggen, maar 
dan dat ja even geen walnoten zo

912
00:46:30,230 --> 00:46:32,310
moet je dat denken, want alle 
bomen worden ziek. 

913
00:46:32,430 --> 00:46:36,470
Alles in een monocultuur wordt 
ziek, daar is gewoon geen. 

914
00:46:37,070 --> 00:46:40,510
Zeker nu de ecosysteem zo zo 
kwetsbaar aan het worden zijn, 

915
00:46:40,950 --> 00:46:44,070
kan je er gewoon op rekenen dat 
in een monocultuur alles ziek 

916
00:46:44,070 --> 00:46:47,030
wordt. 
Dus Dat is mijn mening. 

917
00:46:47,710 --> 00:46:50,710
Maar zo zou je er denk ik ook in
moeten staan dat je ook zegt, 

918
00:46:50,710 --> 00:46:53,310
nou OK, dan is die ziekte er en 
dan het jaar erop is die boom 

919
00:46:53,310 --> 00:46:55,230
weer sterker geworden tegen die 
ziekte. 

920
00:46:56,400 --> 00:46:58,480
Ja, maar Je kunt je. 
Afvragen of dat werkt met 

921
00:46:58,480 --> 00:47:00,560
plagen, hè? 
Dus Misschien wel bepaalde 

922
00:47:00,560 --> 00:47:03,270
ziektes. 
En Misschien ook wel 

923
00:47:03,270 --> 00:47:06,270
bodemschimmels of dat soort 
dingen, maar een plaag ja dat 

924
00:47:06,270 --> 00:47:10,110
dat dat die beestjes die keren 
gewoon terug, dan maakt het niet

925
00:47:10,110 --> 00:47:12,310
uit. 
Of die wal nou nou heel gezond 

926
00:47:12,310 --> 00:47:15,630
is of minder gezond hè? 
Dus je ziet ook wel dat ze dan 

927
00:47:15,630 --> 00:47:18,630
willen met die hazelnootborden, 
dan willen bestrijden met kippen

928
00:47:18,670 --> 00:47:21,710
hè. 
Die dan die die larven opeten, 

929
00:47:21,710 --> 00:47:25,550
zeg maar dus Er zijn wel 
systemen en dan is het even de 

930
00:47:25,550 --> 00:47:27,390
zaak van hoe, hoe doe je dat 
dan? 

931
00:47:27,390 --> 00:47:30,590
Zodanig handig dat je daarna 
toch weer kan oogsten, want je 

932
00:47:30,590 --> 00:47:32,510
wil niet dat die noten dan 
vallen in. 

933
00:47:32,630 --> 00:47:36,110
In de kippenmes, zeg maar, want 
dan heb je weer een 

934
00:47:36,110 --> 00:47:39,510
hygiëneprobleem, dus nou, dat 
daar zitten gewoon heel veel 

935
00:47:39,990 --> 00:47:43,550
uitdagingen die we met elkaar 
aan moeten van, hoe gaan we dat?

936
00:47:43,590 --> 00:47:45,670
Waar liggen nou slimme 
oplossingen? 

937
00:47:47,360 --> 00:47:49,440
En hoe onderzoek je ze in 
vredesnaam? 

938
00:47:49,600 --> 00:47:52,240
Maar goed, nou ja, Dat is. 
Dat is dat ja, Dat is Natuurlijk

939
00:47:52,240 --> 00:47:54,440
heel moeilijk. 
Kijk, het grote probleem in 

940
00:47:54,440 --> 00:47:57,920
Nederland is dat je maar 
onderzoeksgeld krijgt voor 4 

941
00:47:57,920 --> 00:48:01,280
jaar. 
Ja, dus wij moeten elke 4 jaar 

942
00:48:01,280 --> 00:48:05,030
moeten wij op zoek naar geld. 
Om weer verder te kunnen 

943
00:48:05,030 --> 00:48:07,750
onderzoeken, hè? 
Dus, en dat betekent ook dat. 

944
00:48:08,670 --> 00:48:11,510
Wij, wij hadden heel veel. 
Nou ja, geluk mag ik toch wel 

945
00:48:11,510 --> 00:48:15,830
zeggen met onze directie die 
zei, van ja, jullie mogen bomen 

946
00:48:15,830 --> 00:48:18,590
planten terwijl wij eigenlijk 
zeiden, ja, Maar we hebben maar 

947
00:48:18,590 --> 00:48:21,350
financiering voor 4 jaar. 
En Als het er echt op aankomt, 

948
00:48:22,190 --> 00:48:24,390
dan moeten we weer financiering 
hebben, want dan pas kunnen we 

949
00:48:24,390 --> 00:48:27,870
onderzoek gaan doen en dan staan
die bomen er eigenlijk ja met. 

950
00:48:27,870 --> 00:48:30,590
Het risico dat er na 4 jaar dus 
iets anders moet gaan gebeuren 

951
00:48:30,590 --> 00:48:32,150
en die bomen weg moeten en Dat 
is hele. 

952
00:48:32,150 --> 00:48:35,470
Dure onderzoeksgrond en en en 
Daarom zie je ook dat. 

953
00:48:36,240 --> 00:48:38,560
Dat bijvoorbeeld op de 
derycampus is nu een voeder aan 

954
00:48:38,560 --> 00:48:41,880
gerealiseerd, maar je ziet dat 
die dat dat heel moeilijk is om.

955
00:48:42,830 --> 00:48:45,750
Ja, kijk, als wij zeggen, joh, 
We gaan bomen planten en wij 

956
00:48:45,830 --> 00:48:49,350
garanderen dat wij 15 jaar 
onderzoeken op jullie trein gaan

957
00:48:49,350 --> 00:48:51,590
doen. 
Ja, dan kan dat maar Als je zegt

958
00:48:51,590 --> 00:48:54,150
Van ja, We gaan bomen planten. 
En ja, we weten eigenlijk niet 

959
00:48:54,150 --> 00:48:56,670
hoe we of we of we straks nog 
geld hebben om onderzoek te 

960
00:48:56,670 --> 00:49:00,030
doen. 
Ja, dan is er Natuurlijk wel een

961
00:49:00,030 --> 00:49:03,030
heel ander verhaal, dus dat 
maakt het zo verschrikkelijk 

962
00:49:03,030 --> 00:49:05,430
lastig om. 
Waar gaat het meeste? 

963
00:49:05,430 --> 00:49:07,470
Geld naartoe op dit moment Als 
het gaat over landbouw. 

964
00:49:07,590 --> 00:49:10,190
Ja, nou van alles en nog. 
Wat Natuurlijk, kijk wat je 

965
00:49:10,190 --> 00:49:13,550
Natuurlijk ook ziet. 
Is, wij moeten werken met dat 

966
00:49:13,550 --> 00:49:16,190
heet dan publiek private 
samenwerkingsprojecten. 

967
00:49:16,950 --> 00:49:20,190
Nou en dan zie je Natuurlijk dat
het bedrijfsleven agroforestry 

968
00:49:20,190 --> 00:49:22,630
nog helemaal niet interessant 
vindt en ook niet bereid is om 

969
00:49:22,630 --> 00:49:24,950
daar in te investeren. 
Dus wij moeten die 50% 

970
00:49:24,950 --> 00:49:27,510
financiering moeten wij dan 
halen? 

971
00:49:27,950 --> 00:49:30,950
Eigenlijk bij andere publieke 
partners als provincies, maar 

972
00:49:30,950 --> 00:49:34,230
daar zijn we allerlei regels aan
verbonden die dat best wel 

973
00:49:34,230 --> 00:49:36,510
moeilijk maken. 
Dus je ziet dat wij ook 

974
00:49:36,510 --> 00:49:39,270
gedwongen zijn met agro forestri
in een 

975
00:49:39,470 --> 00:49:41,270
onderzoeksfinancieringsstructuur
te werken die helemaal niet 

976
00:49:41,270 --> 00:49:43,790
geschikt is. 
Voor ons, Het is te kort en We 

977
00:49:43,790 --> 00:49:47,590
hebben niet de juiste partijen. 
Je kunt veel makkelijker een een

978
00:49:47,590 --> 00:49:50,990
project beginnen rond allerlei 
gewasbeschermingsmiddelen. 

979
00:49:52,640 --> 00:49:56,120
Heb je zo gefinancierd? 
En klaar is kees ja en dat maakt

980
00:49:56,120 --> 00:50:01,120
het ja, Als je weet wat ik deze 
zomer acquisitietijd bezig ben 

981
00:50:01,120 --> 00:50:03,640
geweest om voor volgend jaar 
financiering te krijgen Als je 

982
00:50:03,640 --> 00:50:06,280
dat allemaal gaat optellen. 
Ik denk dat ik het maar mijn 

983
00:50:06,280 --> 00:50:08,200
manager maar niet moet 
vertellen, want dan zou die 

984
00:50:08,200 --> 00:50:11,280
zeggen van joh, stop er maar mee
met dat hele, want dat kan zo 

985
00:50:11,280 --> 00:50:14,350
niet uit. 
Ja er gaat meer tijd zitten in 

986
00:50:14,350 --> 00:50:17,510
het krijgen van het geld. 
Bijna dan dat je dan het geld 

987
00:50:17,510 --> 00:50:19,550
oplevert. 
Ja ja, want Misschien. 

988
00:50:19,550 --> 00:50:21,270
Moeten we in dit gesprek toch 
nog even? 

989
00:50:21,350 --> 00:50:24,470
Wij weten dat jij veel onderzoek
doet aan het vorstengebied, maar

990
00:50:24,470 --> 00:50:26,990
je je was dus actief bij die 
korte keten. 

991
00:50:27,350 --> 00:50:30,790
Daar is op gegeven moment agro 
forestri als als interessegebied

992
00:50:30,790 --> 00:50:33,710
bijgekomen. 
Kun je nog even vertellen Waarom

993
00:50:33,710 --> 00:50:36,230
je het interessant vindt om haar
gevorgstrit te gaan onderzoeken?

994
00:50:37,360 --> 00:50:40,920
Zeker. 
Want kijk, wat mij interesseert 

995
00:50:40,920 --> 00:50:44,120
is van kijk. 
Voor mij is acho forestri een 

996
00:50:44,120 --> 00:50:47,110
manier. 
Om die landbouw duurzamer te 

997
00:50:47,110 --> 00:50:48,790
maken. 
Wat je ziet is Natuurlijk dat er

998
00:50:48,790 --> 00:50:52,310
in in zeker In de akkerbouw, dat
er meer geëxperimenteerd wordt 

999
00:50:52,310 --> 00:50:56,830
met stroken teelt, dus proberen 
om in stroken te telen en. 

1000
00:50:56,830 --> 00:50:59,870
Eigenlijk. 
Zie ik dan zo'n lijn beplanting 

1001
00:50:59,870 --> 00:51:04,110
met bomen als een strook, maar 
een permanente strook en die 

1002
00:51:04,110 --> 00:51:06,430
permanente strook. 
Die heeft een aantal voordelen 

1003
00:51:06,470 --> 00:51:08,270
op een tijdelijke strook 
namelijk. 

1004
00:51:09,800 --> 00:51:11,680
Dat er allerlei beestjes in 
kunnen schuilen. 

1005
00:51:11,680 --> 00:51:15,240
Ja rond hè? 
De strijders van plageninsecten.

1006
00:51:15,750 --> 00:51:18,630
Ja, er gaan nog geen machines. 
Overheen, precies de grond mag. 

1007
00:51:18,630 --> 00:51:22,590
Weer lucht krijgen Daarom één 
doordat de hoogte. 

1008
00:51:23,310 --> 00:51:27,150
Kun je in het éénjarige was kun 
je dus een ander microklimaat 

1009
00:51:27,350 --> 00:51:31,910
krijgen en wat wij verwachten is
dat zeker met 

1010
00:51:31,950 --> 00:51:34,670
klimaatverandering, waardoor je 
Misschien periodes krijgt met 

1011
00:51:34,670 --> 00:51:37,830
grotere droogte. 
De grootste uitdroging krijg je 

1012
00:51:37,830 --> 00:51:42,510
door wind die zeg maar over het 
land gaat en daardoor heel veel 

1013
00:51:42,510 --> 00:51:44,430
verdamping. 
Als je dat met bomen wat kan 

1014
00:51:44,430 --> 00:51:47,870
tegengaan, dan dus geldt dat 
heel veel. 

1015
00:51:47,870 --> 00:51:50,910
Dan scheelt dat heel veel, dus 
wat we proberen te kijken, 

1016
00:51:50,910 --> 00:51:53,950
kunnen wij met bepaalde vormen 
van agriforstry kunnen we. 

1017
00:51:54,070 --> 00:51:58,510
Landbouw duurzamer maken dus ik 
ik verwacht ook in aangevorsten 

1018
00:51:58,510 --> 00:52:02,110
zoals wij die kennen in Lelystad
met die lijn beplanting, dan 

1019
00:52:02,110 --> 00:52:04,510
verwachten wij er meer opbrengst
te halen. 

1020
00:52:04,510 --> 00:52:08,350
Uit het éénjarige was dus dat 
wij meer opbrengst hebben van 

1021
00:52:08,350 --> 00:52:11,030
bijvoorbeeldaardappels of van 
andere gewassen dan dat wij nou 

1022
00:52:11,030 --> 00:52:14,950
heel veel gaan verdienen met die
hazelaars die in die bomen rijst

1023
00:52:14,950 --> 00:52:18,350
staan, dus Dat is. 
Eigenlijk dat je zegt, de 

1024
00:52:18,390 --> 00:52:21,550
agroforsterry is het een 
biodiversiteitsmaker op dat land

1025
00:52:21,870 --> 00:52:24,670
en een wind beschuttingsmaker. 
Dat zijn de waarde van die 

1026
00:52:24,670 --> 00:52:27,630
bomen. 
Maar de bomen zelf ja, om daar 

1027
00:52:27,630 --> 00:52:30,830
economische waarde uit te halen.
Dat zie jij voorlopig nog niet 

1028
00:52:30,830 --> 00:52:32,470
gebeuren. 
Nou ja. 

1029
00:52:32,470 --> 00:52:35,230
Heel beperkt kijk, het grote 
probleem is, wij zitten 

1030
00:52:35,230 --> 00:52:39,400
Natuurlijk in Lelystad. 
In de flevopolder de duurste 

1031
00:52:39,400 --> 00:52:42,920
grond van Nederland, hè € 
200.000 per hectare al Dat is 

1032
00:52:42,920 --> 00:52:45,720
gewoon absurd. 
Ja, en dat betekent eigenlijk 

1033
00:52:45,960 --> 00:52:50,760
dat je daar geen hazelnoot 
rendabel kunt telen. 

1034
00:52:51,110 --> 00:52:52,870
Kan niks tegenop? 
Nou ja, goed dat zie. 

1035
00:52:52,870 --> 00:52:55,470
Je dus van Als je 
biologischeaardappelen, hè? 

1036
00:52:55,550 --> 00:53:00,070
Dus dat soort eenjarige 
gewassen, dat kan veel, Maar dat

1037
00:53:00,110 --> 00:53:03,430
zeg ik ook altijd bij. 
Ik denk zelf dat agossie zoals 

1038
00:53:03,430 --> 00:53:05,910
wij het doen, dat dat 
bijvoorbeeld op op arme 

1039
00:53:05,910 --> 00:53:10,150
zandgronden hè op droge 
zandgronden veel eerder uit zal 

1040
00:53:10,150 --> 00:53:14,270
kunnen, want dan zijn de 
effectengrootte en de grond is 

1041
00:53:14,270 --> 00:53:17,270
ook goedkoper en de en de 
productiewaarde van die grond. 

1042
00:53:18,080 --> 00:53:20,440
Dus eigenlijk is een 
flevopolder, maar goed, Dat is 

1043
00:53:20,440 --> 00:53:23,310
waar wij zitten. 
Maar Als je het financieel zou 

1044
00:53:23,310 --> 00:53:27,310
doorrekenen, zal je zien dat dat
in op in andere gebieden iets 

1045
00:53:27,590 --> 00:53:30,750
landbouwkundig iets minder zijn.
Verwacht ik dat aangevraagd die 

1046
00:53:30,750 --> 00:53:32,510
eerder uit kan, maar is het niet
zo dat Als je. 

1047
00:53:32,510 --> 00:53:35,590
Die grondprijs gaat inbrengen 
dat alles eigenlijk verdwijnt 

1048
00:53:35,630 --> 00:53:38,630
uit de verhouding, hè? 
Dus de balans is zo uit balans, 

1049
00:53:38,630 --> 00:53:40,670
zeg Maar de de verhouding is zo 
uit balans. 

1050
00:53:40,710 --> 00:53:43,230
Ja, ja, nee, dat klopt ja. 
Ja ja nee maar goed dat speelt. 

1051
00:53:43,230 --> 00:53:44,670
Dat speelt Natuurlijk voor de 
hele landbouw. 

1052
00:53:44,670 --> 00:53:46,030
Dat speelt voor de hele 
landbouw. 

1053
00:53:47,790 --> 00:53:50,750
Ik zit ook op de tijd te letten,
want we zitten alweer op een 

1054
00:53:50,750 --> 00:53:53,190
uur. 
Ja, zo snel gaat dat ook. 

1055
00:53:53,190 --> 00:53:55,790
Voorspeld. 
Ik heb het Marcel, je weet 

1056
00:53:55,790 --> 00:54:00,000
zoveel. 
Maar goed, ja, We gaan dan nu 

1057
00:54:00,000 --> 00:54:02,600
naar de laatste vraag, Marcel, 
dat je dat weet. 

1058
00:54:02,680 --> 00:54:05,760
Dus mijn laatste vraag gaat dan 
toch even om aangevores door te 

1059
00:54:05,760 --> 00:54:08,960
trekken richting complexe 
aangevorasterie dus, zoals 

1060
00:54:08,960 --> 00:54:13,040
voedselbossen waar het hele 
systeem meer laag systeem is, 

1061
00:54:13,040 --> 00:54:16,120
waar dus ook de bedoeling is dat
je uit dat meer lager systeem je

1062
00:54:16,120 --> 00:54:19,070
oogsten haalt. 
Wat is jouw visie daarop? 

1063
00:54:19,070 --> 00:54:22,070
Denk je dat dat ooit uit kan? 
Want Dat is toch wel heel erg 

1064
00:54:22,070 --> 00:54:24,230
zoals jij denkt. 
Ja, nou ja. 

1065
00:54:25,800 --> 00:54:27,840
Het is wel grappig dat je dat 
vraagt. 

1066
00:54:28,000 --> 00:54:30,400
Kijk, We hebben een tijdje 
aangevorsten. 

1067
00:54:30,480 --> 00:54:33,160
Die is Natuurlijk een heel 
complex systeem. 

1068
00:54:33,160 --> 00:54:35,000
Er zijn ook heel veel 
verschillende systemen. 

1069
00:54:35,960 --> 00:54:38,560
We hebben op een gegeven moment 
Samen met met met Louis Bolk 

1070
00:54:38,560 --> 00:54:42,000
hebben we gezegd, nou we typeren
8 verschillende systemen. 

1071
00:54:43,600 --> 00:54:46,760
Bolk, het onderzoeksinstituut, 
het onderzoeksinstituut, maar 

1072
00:54:46,760 --> 00:54:49,640
wel dat ook naar anderen die 
niet zo verstandig hebben 

1073
00:54:49,640 --> 00:54:51,920
vandaag gevoel een beetje een 
beeld te geven, hoe kan dat er 

1074
00:54:51,920 --> 00:54:55,590
nou uitzien? 
En, Als je mij nou vraagt van 

1075
00:54:55,950 --> 00:54:59,350
wat zie jij nou op dit moment? 
Ik, ik kijk even heel duidelijk 

1076
00:54:59,350 --> 00:55:05,070
op dit moment Als het meest 
kansrijke agroforsterry concept 

1077
00:55:05,710 --> 00:55:07,390
dan kom ik en dat zal jullie 
verrassen. 

1078
00:55:07,390 --> 00:55:11,190
Dan kom ik uit op het 
romantische voedselbos op het 

1079
00:55:11,190 --> 00:55:14,510
voedselbos, zoals bij Wouter van
ik en Waarom zeg ik dat? 

1080
00:55:15,150 --> 00:55:17,790
En dat zal ik Misschien wel heel
veel Mensen tegen het hoofd 

1081
00:55:17,790 --> 00:55:20,600
stoten, Maar dat moet dan maar. 
Ik geloof helemaal niet in het 

1082
00:55:20,600 --> 00:55:23,120
romantische voedselbos als 
voedselproducent. 

1083
00:55:23,790 --> 00:55:26,550
Dat daar valt vanaf, komt dat 
zal beest, Maar dat daar heel 

1084
00:55:26,550 --> 00:55:28,990
veel voedsel van af komt. 
Daar geloof ik gewoon echt niet,

1085
00:55:29,470 --> 00:55:32,910
Maar ik vind wel en dat vind ik 
jammer dat romantische 

1086
00:55:32,910 --> 00:55:35,510
voedselbossen die zouden zich 
wat mij betreft daar wat meer op

1087
00:55:35,510 --> 00:55:38,350
kunnen richten is. 
Je kunt er heel veel leuke 

1088
00:55:38,350 --> 00:55:44,310
dingen doen rond landbouw en 
zorg rond recreatie rond Mensen 

1089
00:55:44,310 --> 00:55:48,030
opvoedenqua voeding met 
kinderen, dat soort waarden en 

1090
00:55:48,030 --> 00:55:50,350
dat soort waarden. 
Die zijn volgens mij ook heel 

1091
00:55:50,350 --> 00:55:54,510
goed te verwaarde. 
Ja, al dat heb ik gewoon gezien.

1092
00:55:54,630 --> 00:55:57,150
Brede of in die multifunctionele
landbouw, dus daar zie ik 

1093
00:55:57,150 --> 00:56:00,710
mogelijkheden, dus dan haal je 
je geld in het romantische 

1094
00:56:00,710 --> 00:56:02,790
voedselbos. 
Niet zozeer uit de productie, 

1095
00:56:02,830 --> 00:56:05,870
maar uit die andere waarden die 
je daar aan het creëren bent 

1096
00:56:06,190 --> 00:56:11,030
voor alle andere systemen waar 
je dus echt probeert geld te 

1097
00:56:11,030 --> 00:56:14,350
verdienen met de productie. 
Ja, Dat is gewoon best een 

1098
00:56:14,350 --> 00:56:16,910
ingewikkeld verhaal en daar 
moeten we nog heel goed naar 

1099
00:56:16,910 --> 00:56:19,510
kijken met z'n allen. 
Hoe is dat mogelijk, hè? 

1100
00:56:19,510 --> 00:56:22,190
En dan zit ik ook bijvoorbeeld 
te denken aan arbeid. 

1101
00:56:23,590 --> 00:56:26,590
Hè, kijk, Als je allemaal 
vrijwilligers hebt, dan is dat 

1102
00:56:26,830 --> 00:56:29,550
prima. 
Maar Als je daar betaalde 

1103
00:56:29,550 --> 00:56:32,950
krachten voor moet gaan inzetten
en in betaalde krachten zijn in 

1104
00:56:32,950 --> 00:56:35,710
Nederland toch vaak 
arbeidsmigranten waar nu in 

1105
00:56:35,710 --> 00:56:39,230
Nederland echt wel echt wel de, 
hè ik, ik sprak een een 

1106
00:56:39,230 --> 00:56:44,230
biologische blauwe bessen telen,
echt een geweldig leuk bedrijf, 

1107
00:56:44,230 --> 00:56:47,390
maar die zei ook ja, dat kan 
best nog wel een probleem gaan 

1108
00:56:47,390 --> 00:56:49,560
worden. 
Als straks die arbeidsmigratie 

1109
00:56:49,560 --> 00:56:52,800
beperkt gaat worden, dan kan ik 
ook mijn biologische blauwe 

1110
00:56:52,800 --> 00:56:55,830
bisse niet meer. 
Geplukt krijgen, want het lukt 

1111
00:56:55,830 --> 00:56:59,870
gewoon niet op een andere manier
en dan komt het ook nog neer op 

1112
00:56:59,870 --> 00:57:03,270
het verwaarde van die producten.
Kijk, er komen straks 

1113
00:57:03,270 --> 00:57:06,710
bijvoorbeeld gigantisch veel 
hazelnoten op de markt. 

1114
00:57:07,350 --> 00:57:11,190
Daar is bijna in mijn ogen bijna
niet over nagedacht over hoe je 

1115
00:57:11,190 --> 00:57:13,990
die zou moeten vermarkten. 
Dan spreken we allemaal die. 

1116
00:57:13,990 --> 00:57:17,270
Nieuwe aquaries systemen en die 
nieuwe voedselbossen waren al 

1117
00:57:17,270 --> 00:57:18,910
die hazardnota, en dan spreek 
ik. 

1118
00:57:18,910 --> 00:57:21,270
Een ondernemer en die heeft dan 
een paar haazelaars en die gaat 

1119
00:57:21,270 --> 00:57:24,350
dan om honderden aanplanten dus 
en en en dan zeg ik ja, hoe ga 

1120
00:57:24,350 --> 00:57:26,630
je dat verkopen? 
Ja, ik verkoop ze nou in netjes.

1121
00:57:26,910 --> 00:57:28,310
Ja, het zijn allemaal van 
verschillende. 

1122
00:57:28,310 --> 00:57:30,310
Variëteiten waarschijnlijk, dat 
vind ik dat. 

1123
00:57:30,350 --> 00:57:33,470
Ja, dat vind ik dus echt een 
groot probleem is van kijk. 

1124
00:57:33,470 --> 00:57:37,830
Ik denk dat we toe moeten. 
Kijk wat ik mooi zou vinden Als 

1125
00:57:37,830 --> 00:57:41,830
we in Nederland bijvoorbeeld een
fair Trade hazelnootpasta zouden

1126
00:57:41,830 --> 00:57:45,350
kunnen produceren hè, want daar 
kan je heel veel hazelnoten in 

1127
00:57:45,350 --> 00:57:48,310
kwijt die hazelnoot teelt in het
buitenland. 

1128
00:57:48,710 --> 00:57:52,070
Dat is echt wel problematisch en
zeker in Turkije, waar met 

1129
00:57:52,070 --> 00:57:55,390
Koerdische kinderhandjes die 
hazelnoten worden geplukt. 

1130
00:57:55,990 --> 00:57:57,910
Maar dan zou je een 
onderscheidend Nederlands 

1131
00:57:57,910 --> 00:58:01,110
product kunnen neerzetten. 
Alleen die fabrikanten, hè. 

1132
00:58:01,190 --> 00:58:04,030
Je hebt in Frankrijk. 
Heb je bijvoorbeeld hazelnoot 

1133
00:58:04,070 --> 00:58:07,310
corporaties? 
Nou en de ene dan mag je twee 

1134
00:58:07,310 --> 00:58:09,470
rassen en bij de andere 3 
rassen. 

1135
00:58:09,470 --> 00:58:12,270
Nou in Nederland zien we nu dat 
Mensen allemaal wel 10 12 

1136
00:58:12,270 --> 00:58:14,990
verschillende rassen en soms 
geeneens rassen hebben 

1137
00:58:14,990 --> 00:58:18,390
aangeplant. 
En ja, dan krijg je een hele 

1138
00:58:18,390 --> 00:58:21,510
grote diversiteit en dan kun je 
wel zeggen, ja, Maar we gaan een

1139
00:58:21,510 --> 00:58:23,470
korte keten We gaan het 
rechtstreeks aan consumenten, 

1140
00:58:23,470 --> 00:58:25,910
maar wie gaat dat allemaal? 
Zie je al die consumenten 

1141
00:58:25,910 --> 00:58:27,710
allemaal zakjes? 
Te gaan pellen. 

1142
00:58:27,710 --> 00:58:29,710
Ja, dat vinden ze heus wel een 
keer leuk, hè? 

1143
00:58:29,710 --> 00:58:32,910
En dat kan nu met de 
hoeveelheden die nu zijn, Maar 

1144
00:58:33,030 --> 00:58:35,550
dat gaat gewoon niet werken op 
de lange termijn en. 

1145
00:58:35,550 --> 00:58:39,430
Maar dat vind ik dus typisch de 
landbouw en dat zie je dus 

1146
00:58:39,430 --> 00:58:41,830
helaas dus ook voor een deel 
terug bij agroforistry. 

1147
00:58:43,190 --> 00:58:46,350
Men gaat eerst produceren en dan
pas nadenken, hoe kan ik het nou

1148
00:58:46,350 --> 00:58:49,110
gaan verkopen, terwijl 
Natuurlijk een een normale 

1149
00:58:49,110 --> 00:58:51,590
tussen aanhalingsteken 
ondernemen die denkt, wat wil ik

1150
00:58:51,590 --> 00:58:53,710
gaan verkopen? 
Ik noem maar wat hazelnootpasta 

1151
00:58:53,790 --> 00:58:56,110
wat heb ik daarvoor nodig? 
En die gaat dan backcast die 

1152
00:58:56,110 --> 00:58:59,070
gaat dan zeggen, oké, dan moet 
ik twee of 3 van die rassen 

1153
00:58:59,070 --> 00:59:01,110
hebben. 
Nee, wij doen het weer andersom,

1154
00:59:01,110 --> 00:59:04,230
dus We gaan van alles doen en 
dan zie je Natuurlijk nog 

1155
00:59:04,230 --> 00:59:05,870
allerlei andere problemen 
opkomen. 

1156
00:59:05,870 --> 00:59:08,630
Dat is Natuurlijk een nadeel. 
Van een meerjarig systeem, het 

1157
00:59:08,630 --> 00:59:11,430
éénjarig systeem, dan kan je 
gewoon heel makkelijk 

1158
00:59:11,750 --> 00:59:12,870
backcasten. 
Nee, Dat is. 

1159
00:59:12,870 --> 00:59:16,390
Heel mooi, maar ook gewoon wat 
je nou ziet er gebeuren ja ja, 

1160
00:59:16,390 --> 00:59:19,470
maar wat je nou bijvoorbeeld 
ziet bij die noten is van hè? 

1161
00:59:19,510 --> 00:59:21,630
Als je die ook wil gaan 
aanleveren, dan moet je die 

1162
00:59:21,630 --> 00:59:22,830
gaan. 
Drogen hè? 

1163
00:59:22,830 --> 00:59:25,270
Je moet verwerkingscapaciteit. 
Verwerkingscap, dan zie je dat? 

1164
00:59:25,270 --> 00:59:28,310
Er heel weinig nog geïnvesteerd 
is in verwerkingscapaciteit. 

1165
00:59:28,310 --> 00:59:30,870
Als je ziet wat er aan noten op 
ons afkomt. 

1166
00:59:31,190 --> 00:59:33,830
Ja, dat betekent dat er één elke
provincie een paar 

1167
00:59:34,390 --> 00:59:37,270
droogaciliteiten moeten komen om
die noten echt. 

1168
00:59:38,240 --> 00:59:40,360
Want anders, ben je die 
kwaliteit helemaal kwijt? 

1169
00:59:40,510 --> 00:59:43,430
Nou, wie gaat dat doen? 
Dat is een enorme puzzel. 

1170
00:59:43,470 --> 00:59:44,630
Nou, Dat is mooi. 
Nou dat. 

1171
00:59:44,630 --> 00:59:46,910
Gaan wij doen als vereniging? 
Oh, nou ja, dat. 

1172
00:59:47,190 --> 00:59:48,590
Dat juichen, wij willen dat 
oppakken. 

1173
00:59:48,590 --> 00:59:52,110
Ja precies, want kijk, Het is. 
Toch doodzonde Als we straks uit

1174
00:59:52,110 --> 00:59:56,150
die prachtige agorensie systemen
fantastische walnoten hebben. 

1175
00:59:56,230 --> 01:00:00,550
En dan gaat het na de oogst mis 
Omdat het allemaal loopt te 

1176
01:00:00,550 --> 01:00:03,070
beschimmen mee. 
Beginnen dan, want Dat is nu. 

1177
01:00:03,070 --> 01:00:06,670
Waar we nu zitten, die systemen 
die die beginnen we een beetje 

1178
01:00:06,670 --> 01:00:09,790
nu In de vingers te krijgen en 
nu gaat het om, hoe krijgen we 

1179
01:00:09,790 --> 01:00:12,950
die producten? 
Nou op een goede manier, hè? 

1180
01:00:12,950 --> 01:00:15,430
Waar we ook rekening houden met 
opschaling. 

1181
01:00:15,430 --> 01:00:18,630
We gaan het niet meer redden met
met zakjes walnoten richting de 

1182
01:00:18,630 --> 01:00:21,350
consument en. 
Dat betekent dus dat of we dat 

1183
01:00:21,350 --> 01:00:24,150
nou leuk vinden of niet dat we 
met fabrikanten moeten gaan 

1184
01:00:24,270 --> 01:00:27,190
bespreken of in ieder geval 
partijen die grotere 

1185
01:00:27,190 --> 01:00:30,990
hoeveelheden kunnen afnemen. 
Van hoe gaan we zo'n keten dat 

1186
01:00:30,990 --> 01:00:32,590
kan best ook een korte keten 
zijn. 

1187
01:00:32,590 --> 01:00:35,030
Hoe gaan we dat? 
En Ik vind dus ook dat we veel 

1188
01:00:35,030 --> 01:00:37,110
meer moeten gaan werken en daar 
ligt Misschien voor jullie ook 

1189
01:00:37,110 --> 01:00:39,880
nog wel een taak is van. 
Om te gaan kijken, kunnen we 

1190
01:00:39,880 --> 01:00:42,840
veel meer met coöperaties van 
boeren gaan werken. 

1191
01:00:43,070 --> 01:00:45,870
Hè, die boeren moeten zich gaan 
organiseren, geen fabrikant 

1192
01:00:45,870 --> 01:00:49,470
zitten wachten of wie dan ook 
allemaal aparte of 50 boeren die

1193
01:00:49,470 --> 01:00:51,550
allemaal een zakje noten komen 
afleveren. 

1194
01:00:51,550 --> 01:00:55,670
Daar moet gewoon een coöperatie 
zijn die de kwaliteit regelt die

1195
01:00:55,750 --> 01:00:58,190
gewoon, zegt jongens, wanneer 
kunnen we langskomen met een 

1196
01:00:58,190 --> 01:01:02,150
vrachtwagen met goede kwaliteit?
Noten die we uit die eigen 

1197
01:01:02,150 --> 01:01:04,670
forrestiesystemen en dan 
vervolgens denk ik nog, hoe 

1198
01:01:04,670 --> 01:01:07,870
kunnen we nou dat agroforisch 3 
product onderscheidend maken? 

1199
01:01:08,600 --> 01:01:12,000
Van gangbare van andere systemen
kunnen we Misschien een soort 

1200
01:01:12,000 --> 01:01:14,600
keurmerk ontwikkelen of een 
soort merk. 

1201
01:01:15,070 --> 01:01:19,310
Waarin we de meerwaarde van het 
agroforcie systeem naar die 

1202
01:01:19,310 --> 01:01:22,590
consument tot uiting weten te 
brengen, dus We hebben echt wel 

1203
01:01:22,590 --> 01:01:25,910
wat uitdagingen nog voor ons, 
zeker nou, ik zei het plan. 

1204
01:01:25,910 --> 01:01:28,790
Opsturen Marcel, volgens mij 
staat alles wat jij nu dacht. 

1205
01:01:28,790 --> 01:01:30,990
Even er ook in is goed, ja. 
En dan mag je. 

1206
01:01:30,990 --> 01:01:34,270
Meedenken en ja kritische 
feedback geven. 

1207
01:01:34,310 --> 01:01:36,030
Oké, heel. 
Leuk, heel leuk. 

1208
01:01:36,030 --> 01:01:38,710
Want Dit is precies wat wij 
denken dat er moet gebeuren, hè?

1209
01:01:39,030 --> 01:01:41,390
En juist Omdat wij een 
vereniging zijn, zouden wij dat 

1210
01:01:41,390 --> 01:01:44,110
nationaal heel mooi kunnen 
coördineren. 

1211
01:01:44,110 --> 01:01:45,960
Maar. 
We blijven een vereniging die 

1212
01:01:45,960 --> 01:01:48,880
bottom-up is, dus wij zeggen, 
die boeren moeten zich inderdaad

1213
01:01:48,880 --> 01:01:53,110
in coöperaties gaan organiseren.
Je wil juist die bottom-up 

1214
01:01:53,110 --> 01:01:57,590
kracht tot kracht maken en niet 
Alleen tot een tot 1 hindernis, 

1215
01:01:57,950 --> 01:02:00,870
maar superleuk ben het helemaal 
fijn om dat van jou te horen. 

1216
01:02:02,520 --> 01:02:04,320
Het is wel grappig, hè, want 
wij? 

1217
01:02:04,320 --> 01:02:06,240
Hebben. 
Natuurlijk allebei verstand van 

1218
01:02:06,240 --> 01:02:09,880
korte ketens en en ook vandaag 
voor Forrest 3, want dan is het 

1219
01:02:09,880 --> 01:02:13,080
ook niet verbazingwekkend dat we
dan op dezelfde oplossingen 

1220
01:02:13,080 --> 01:02:13,600
komen. 
Inderdaad. 

1221
01:02:13,950 --> 01:02:16,230
Ja ja, Ik vind het ook wel. 
Een heel mooiantwoord eigenlijk,

1222
01:02:16,230 --> 01:02:20,230
want het doet mij ook naar mijn 
laatste vraag toe denken om die 

1223
01:02:20,230 --> 01:02:22,470
slag te maken, zitten op elkaar 
te wachten hè? 

1224
01:02:22,470 --> 01:02:25,950
Dus de de boer die wacht op de 
consument en de consument die 

1225
01:02:25,950 --> 01:02:27,950
kijkt naar de overheid en de 
overheid, wacht tot tot de 

1226
01:02:27,950 --> 01:02:32,310
bottom up acties plaatsvinden. 
En jij zegt tegelijkertijd ja, 

1227
01:02:32,430 --> 01:02:34,670
dat rationele voedselbos 
hartstikke leuk, Maar dat 

1228
01:02:34,670 --> 01:02:38,350
romantische voedselbos. 
Dat heeft een functie en dat 

1229
01:02:38,350 --> 01:02:41,750
triggert mij wel op de vraag van
nou, dat heeft dus een functie 

1230
01:02:41,750 --> 01:02:44,470
op bewustwording dat Mensen die 
verbinding. 

1231
01:02:44,710 --> 01:02:47,190
Maken dat ze weer een tripje 
maken naar dat platteland en 

1232
01:02:47,630 --> 01:02:50,310
verbinding maken met een boer 
verbinding maken met die 

1233
01:02:50,310 --> 01:02:53,390
hazelnoot met de verschillende 
hazelnoten met de hazelnoot 

1234
01:02:53,390 --> 01:02:56,230
border en is dat hele kennisstuk
en bewustzijnsstuk dus. 

1235
01:02:57,190 --> 01:03:00,670
Met andere woorden, Omdat het 
doorbreken gaan die romantische 

1236
01:03:00,670 --> 01:03:02,990
voedselbossen in jouw visie daar
een rol in spelen? 

1237
01:03:03,150 --> 01:03:05,950
Nou, zeker, Ik heb nu. 
Bij bij bedrijven geweest die 

1238
01:03:05,990 --> 01:03:07,910
die zorg met landbouw 
combineren. 

1239
01:03:07,910 --> 01:03:10,670
Nou, wat zou het nou mooi zijn 
Als je daar een voedselbos bij 

1240
01:03:10,670 --> 01:03:12,790
hebt? 
Want dat heeft enorm veel meer 

1241
01:03:12,790 --> 01:03:14,550
waarde, want zo'n zo'n 
voedselbos. 

1242
01:03:15,350 --> 01:03:18,990
Schept een omgeving waar Mensen 
zich heel prettig voelen, wat 

1243
01:03:19,350 --> 01:03:22,550
zorgvragers vaak hebben. 
Maar het heeft ook een voordeel,

1244
01:03:22,830 --> 01:03:27,950
want je hebt ook handjes, hè? 
Die zorg heten vaak hulp boeren.

1245
01:03:27,990 --> 01:03:31,150
Nou zit die hulpboeren maar aan 
de gang rond die oogst. 

1246
01:03:31,470 --> 01:03:34,270
Dus Ik denk dat je als jij 
bijvoorbeeld een moestuin hebt 

1247
01:03:34,270 --> 01:03:38,070
en een voedselbos dat dat heel 
goed te combineren is met 

1248
01:03:38,070 --> 01:03:40,960
allerlei zorg. 
Vragen, maar ook Misschien wel 

1249
01:03:40,960 --> 01:03:44,280
met met recreatie dingen. 
Als je nou kijkt bij dat 

1250
01:03:44,280 --> 01:03:47,430
voedselbos van. 
Van Wouter van Wouter van Eck. 

1251
01:03:48,350 --> 01:03:51,030
Ja, dat staat in een soort 
woestijn, is er omheen hè? 

1252
01:03:51,030 --> 01:03:52,750
Allemaal maïsland of wat dan 
ook. 

1253
01:03:52,910 --> 01:03:56,630
En Hij heeft daar zijn eigen 
paradijsje geschapen waar waar 

1254
01:03:56,630 --> 01:03:59,990
Mensen graag komen. 
Nou, Hij heeft dan als 

1255
01:03:59,990 --> 01:04:03,270
verdienmodel een heel duur 
restaurant gevonden, maar Je 

1256
01:04:03,270 --> 01:04:05,870
kunt Natuurlijk ook andere 
verdienmodellen daaraan koppelen

1257
01:04:06,030 --> 01:04:08,870
aan die waarden die daar 
gecreëerd worden. 

1258
01:04:09,110 --> 01:04:12,070
Er zijn andere. 
Die dat ook echt doen nu hè dus 

1259
01:04:12,390 --> 01:04:14,750
nog niet zozeer. 
Maar ja, de coöperatie arbrechts

1260
01:04:14,750 --> 01:04:18,320
hè van joke Veenstra en. 
Frank de GAM, die hebben we echt

1261
01:04:18,320 --> 01:04:20,200
ook die werken met Mensen met 
afstand tot de arbeidsmarkt. 

1262
01:04:21,050 --> 01:04:24,130
En, het probleem is om die 
Mensen in een voedselbos het 

1263
01:04:24,130 --> 01:04:27,770
jaar rond de activiteiten te 
geven, dus hebben zij ook het 

1264
01:04:27,770 --> 01:04:30,330
gecombineerd met een 
kleinschalige kwekerij en met 

1265
01:04:30,330 --> 01:04:33,930
een moestuin, zodat er inderdaad
jaren onze activiteit is. 

1266
01:04:34,170 --> 01:04:38,050
Dus ze hebben die nood gekraakt 
om het even zo te zeggen, want 

1267
01:04:38,050 --> 01:04:41,090
Het is ook je krijgt er een deel
inkomsten uit. 

1268
01:04:41,090 --> 01:04:42,970
Je krijgt er een deel voor 
betaald. 

1269
01:04:42,970 --> 01:04:45,010
Kijk bij. 
De meeste bedrijven. 

1270
01:04:45,840 --> 01:04:49,560
Die aan zorglandbouw doen is al 
gauw het bedrag wat je verdient 

1271
01:04:49,560 --> 01:04:53,240
aan aan de zorg, zeg maar groter
dan want daar agrarisch bedrijf.

1272
01:04:54,150 --> 01:04:56,190
Dan moet je wel aan steeds meer 
eisen voldoen, hè? 

1273
01:04:56,190 --> 01:05:00,510
Vroeger was dat heel simpel, 
maar in Nederland is die zorg 

1274
01:05:00,510 --> 01:05:04,960
landbouw heel goed geregeld. 
Daar liggen zeker kansen 

1275
01:05:05,240 --> 01:05:07,400
richting voedselbossen. 
Nou mooi mooi. 

1276
01:05:07,600 --> 01:05:11,760
Mooie afsluiter, heb jij zelf 
nog een vraag voor ons iets wat 

1277
01:05:11,760 --> 01:05:13,280
je nog wil kwijt willen in deze 
podcast? 

1278
01:05:13,280 --> 01:05:14,440
Nou ja, goed, Ik denk dat we 
heel. 

1279
01:05:14,440 --> 01:05:17,640
Veel hebben aangeraakt, hè? 
Dus inderdaad, we We hebben het 

1280
01:05:17,640 --> 01:05:20,760
gehad over dat verdienmodel en 
aan de ene kant dat dat kan door

1281
01:05:20,760 --> 01:05:23,920
daar waarde aan te hangen als 
zorg en recreatie en dergelijke,

1282
01:05:23,920 --> 01:05:26,560
zeker Als het gaat rond die 
mantisch voedselbos en bij die 

1283
01:05:26,560 --> 01:05:29,600
andere gevorst systemen waar het
meer gaat om. 

1284
01:05:30,310 --> 01:05:34,310
Om de producten zelf dat we daar
met zijn allen en daar hebben 

1285
01:05:34,310 --> 01:05:36,830
jullie dus ook al plannen voor, 
hoe kunnen we dat nou op een 

1286
01:05:36,830 --> 01:05:39,270
goede manier produceren en en 
verwaarden? 

1287
01:05:39,270 --> 01:05:41,470
Ja, hoe gaan we die puzzel? 
Leggen, hoe gaan we die puzzel 

1288
01:05:41,470 --> 01:05:42,950
leggen? 
Nou, als dat met zijn allen lukt

1289
01:05:42,950 --> 01:05:46,550
en als dat lukt met met jullie 
en met het onderzoek bij 

1290
01:05:46,550 --> 01:05:49,590
Wageningen hè en even voor 
jullie, hè? 

1291
01:05:49,830 --> 01:05:52,670
Dat is Misschien nog wel iets. 
Wat Als het om een vraag gaat? 

1292
01:05:53,110 --> 01:05:57,230
Je ziet heel vaak dat als Mensen
naar de wurg kijken, ja, Dat is 

1293
01:05:57,230 --> 01:05:59,270
1 grote onderzoek instelling en 
die zijn. 

1294
01:05:59,750 --> 01:06:03,030
Nou allemaal voor de grote 
landbouw en en voor de 

1295
01:06:03,030 --> 01:06:05,190
gewasbeschermingsmiddelenindustrie
en enzovoort. 

1296
01:06:05,470 --> 01:06:09,510
Maar Er zijn dus ook Mensen 
zoals ik en een aantal collega's

1297
01:06:09,510 --> 01:06:12,670
die Misschien soms ook wel een 
beetje tegen de stroom in roeien

1298
01:06:12,670 --> 01:06:15,230
om wel dit soort onderzoek te 
doen. 

1299
01:06:15,430 --> 01:06:19,430
En Wij hebben echt jullie hulp 
nodig om ons daarin te 

1300
01:06:19,430 --> 01:06:22,270
ondersteunen. 
Want als Iedereen maar roept van

1301
01:06:22,270 --> 01:06:24,750
ja, die WUR ja, dan gebeurt er 
ook niks bij die WUR. 

1302
01:06:24,750 --> 01:06:27,750
Je moet ook de Mensen die binnen
die wurg ik zeg niet dat wij 

1303
01:06:27,750 --> 01:06:29,870
zielig zijn of dat we nou heel 
veel, hè maar. 

1304
01:06:30,470 --> 01:06:34,270
Wel als Mensen zoals jullie ook 
zeggen, ja, maar Er is ook wel 

1305
01:06:34,270 --> 01:06:38,150
echt onderzoek nodig en zo 
kunnen we elkaar helpen en 

1306
01:06:38,150 --> 01:06:40,230
elkaar ondersteunen. 
Wij proberen dan jullie te 

1307
01:06:40,230 --> 01:06:43,910
ondersteunen met met echte goede
kennis waar je ook naar het 

1308
01:06:43,910 --> 01:06:46,390
ministerie of anderen kan. 
Van jongens, Dit is echt 

1309
01:06:46,390 --> 01:06:49,670
wetenschappelijk verantwoorde 
kennis en wij kunnen weer 

1310
01:06:49,670 --> 01:06:52,870
zeggen, ja, Maar de dingen die 
wij doen, die worden echt door 

1311
01:06:52,870 --> 01:06:55,710
de praktijk gevraagd en 
gewaardeerd. 

1312
01:06:55,910 --> 01:06:58,950
Dus Laten we gewoon elkaar 
daarin zo goed mogelijk 

1313
01:06:58,950 --> 01:07:01,430
ondersteunen en niet proberen 
vliegen af te vangen. 

1314
01:07:01,550 --> 01:07:05,950
Of of vervelend naar elkaar te 
doen hebben in het verleden waar

1315
01:07:05,950 --> 01:07:09,070
ze best wel wat beetje 
anemositeit tussen voedselbossen

1316
01:07:09,070 --> 01:07:11,710
en en ook wat wij Misschien bij 
de word deden we ik. 

1317
01:07:11,710 --> 01:07:14,430
We hebben daar toen echt met 
Wouter en toen ook nog Wijnand 

1318
01:07:14,430 --> 01:07:17,470
sukkel, hebben wij excursies 
over en weer georganiseerd. 

1319
01:07:17,470 --> 01:07:21,510
En toen bleek eigenlijk dat we 
het voor 99% met elkaar eens 

1320
01:07:21,630 --> 01:07:23,990
waren, hè? 
Dus vaak ligt het meer in 

1321
01:07:24,750 --> 01:07:27,470
onduidelijkheden of dat je 
elkaar niet kent, maar Als we 

1322
01:07:27,510 --> 01:07:30,350
maar gewoon tijd in elkaar 
investeren en proberen elkaar te

1323
01:07:30,350 --> 01:07:33,350
begrijpen. 
Ja, dat kunnen we echt 

1324
01:07:33,350 --> 01:07:35,430
kruisbestuiven en dan kunnen we 
echt Samen verder komen. 

1325
01:07:35,430 --> 01:07:37,510
Ja, de data. 
Die jullie vergaren is zo 

1326
01:07:37,510 --> 01:07:41,270
belangrijk voor onze toekomst. 
En nou ja, andersom dus ook ja 

1327
01:07:41,350 --> 01:07:42,990
hè? 
Dat wij dit Samen kunnen bouwen?

1328
01:07:42,990 --> 01:07:45,710
Ja, Dat is een mooie oproep. 
Dit dankjewel. 

1329
01:07:45,750 --> 01:07:48,350
Marcel voor dit gesprek? 
Ja, graag gedaan. 

1330
01:07:48,350 --> 01:07:52,110
Ik vond het heel leuk. 
Dag Doei Doei. 

1331
01:07:54,820 --> 01:07:58,260
De voedselbos. 
Kaas is een concept van Marieke 

1332
01:07:58,260 --> 01:08:01,350
Karsen en Frank Gorter. 
Deze podcast bestaat dankzij 

1333
01:08:01,350 --> 01:08:05,190
donaties van luisteraars. 
Vind je deze podcast van waarde?

1334
01:08:05,390 --> 01:08:09,150
Ga dan naar voedselboskaas.nl en
doneer jouw bedrag voor deze 

1335
01:08:09,150 --> 01:08:11,910
podcast. 
Wil je meer over voedselbossen 

1336
01:08:11,910 --> 01:08:14,830
weten en op de hoogte gehouden 
worden, wordt dan lid van de 

1337
01:08:14,830 --> 01:08:16,870
nieuwe vereniging voedsel uit 
het bos.