1
00:00:00,110 --> 00:00:02,910
En ik dacht, ik moet een 
therapie vinden voor mijn 

2
00:00:02,910 --> 00:00:07,470
frustratie en mijn depressie. 
En toen dacht ik enige uitdaging

3
00:00:07,470 --> 00:00:11,310
die groter is dan mijn 
frustratie is promoveren en dan 

4
00:00:11,310 --> 00:00:14,990
ga ik promoveren over niet één 
theaatje, maar over mijn 30 jaar

5
00:00:14,990 --> 00:00:19,310
onderzoekswerk. 
En dan zit daar dus ook mijn 

6
00:00:19,390 --> 00:00:22,870
kippenonderzoek in en mijn 
nieuwe definitie van gezondheid 

7
00:00:22,870 --> 00:00:25,990
en met die nieuwe definitie van 
gezondheid kon ik de conclusie 

8
00:00:25,990 --> 00:00:28,710
trekken dat die 
biologischeetende kippen 

9
00:00:28,710 --> 00:00:31,440
gezonder waren. 
Want het punt is, die kippen 

10
00:00:31,440 --> 00:00:34,520
konden omgaan met de uitdaging 
van die ziekte en die herstelde 

11
00:00:34,520 --> 00:00:41,230
herstelde de groei sneller. 
Dit is het vierde seizoen van de

12
00:00:41,350 --> 00:00:43,950
voedselboscast. 
Vind je deze podcast van waarde?

13
00:00:44,110 --> 00:00:47,910
Ga dan naar voedselboskaas.nl en
doneer jouw bedrag voor deze 

14
00:00:47,910 --> 00:00:52,710
podcast. 
Nog even een slokje water? 

15
00:00:52,870 --> 00:00:55,910
Ja, Ik heb het al gedaan. 
Met een beetje een vlierbloesem 

16
00:00:55,910 --> 00:00:58,270
erin? 
Gewoon lekker heerlijk is wel 

17
00:00:58,270 --> 00:00:59,310
heel lang op. 
Ja. 

18
00:01:02,430 --> 00:01:04,269
Tja, kijk dat krijg. 
Je ja dat krijg je joh? 

19
00:01:04,550 --> 00:01:06,110
Pak nou. 
Een, ja, Ik ben de eigenwijs. 

20
00:01:07,720 --> 00:01:10,560
We pakken even een boek om de 
microfoon even goed. 

21
00:01:10,880 --> 00:01:17,910
Op te letten ja. 
Ja, dat heb ik al door. 

22
00:01:20,720 --> 00:01:29,040
OK nou, dan gaan we beginnen. 
Dit is het vierde seizoen van de

23
00:01:29,360 --> 00:01:32,360
voedselboskast, waarin Frank 
Gorter en Marieke Karsen de 

24
00:01:32,360 --> 00:01:36,800
vraag centraal stellen, wat is 
gezondheid, wat is gezonde 

25
00:01:36,800 --> 00:01:40,760
voeding of een gezonde bodem? 
Maar ook wat zijn gezonde 

26
00:01:40,760 --> 00:01:43,080
manieren om Samen te leven en te
werken? 

27
00:01:43,320 --> 00:01:47,390
Of wat is een gezonde economie? 
En, hoe komt het dat we al die 

28
00:01:47,390 --> 00:01:49,590
ongezondheid zo makkelijk 
accepteren? 

29
00:01:50,470 --> 00:01:52,190
Deze vragen lijken een open 
deur. 

30
00:01:52,190 --> 00:01:55,430
Maar Als we beter kijken blijkt 
het allemaal nog niet zo 

31
00:01:55,430 --> 00:01:58,270
eenduidig. 
Daarom vragen we ons in dit 

32
00:01:58,270 --> 00:02:01,870
seizoen af hoe voedselbossen 
bijdragen aan het gezonder maken

33
00:02:01,870 --> 00:02:07,190
van onszelf en ons ecosysteem. 
Zo zijn mond vol en ondertussen 

34
00:02:07,350 --> 00:02:09,990
krijg ik toch nog een berichtje 
op mijn telefoon binnen. 

35
00:02:10,870 --> 00:02:13,150
Ik weet niet hoe dat kan, Maar 
ik dacht dat ik hem net in 

36
00:02:13,150 --> 00:02:16,670
vliegtuigstand had gezet. 
Ja, nou ja, het leven, het leven

37
00:02:16,830 --> 00:02:18,510
in het leven. 
Het leven wordt steeds meer 

38
00:02:18,510 --> 00:02:20,350
vervuld. 
Van piepjes heeft ook te maken 

39
00:02:20,350 --> 00:02:21,990
met gezondheid, hè? 
Absoluut ja. 

40
00:02:22,030 --> 00:02:25,310
De mate waarin we gefragmenteerd
raken door gepiep. 

41
00:02:25,390 --> 00:02:27,550
Ja en schermpjes. 
Oh, Dat is Natuurlijk zon breed 

42
00:02:27,550 --> 00:02:30,070
onderwerp dat we er ook na dit 
seizoen nog lang niet over 

43
00:02:30,070 --> 00:02:33,320
uitgepraat zijn. 
Maar wat ik heel erg leuk vind 

44
00:02:33,320 --> 00:02:37,110
aan de gasten van vandaag. 
Is dat we dus nu eigenlijk een 

45
00:02:37,110 --> 00:02:39,790
professional in gezondheid. 
We hebben een arts, We hebben 

46
00:02:39,790 --> 00:02:43,110
een arts In de uitzending en Dat
is Natuurlijk super belangrijk. 

47
00:02:43,110 --> 00:02:46,950
Ja, hoe artsen denken over 
gezondheid bepaalt ook heel erg 

48
00:02:46,950 --> 00:02:49,670
hoe de meeste Mensen zullen 
denken over gezondheid. 

49
00:02:49,670 --> 00:02:52,870
Nou, het mag toch niet helemaal 
een normale arts, maar. 

50
00:02:52,870 --> 00:02:56,110
We hebben een arts te pakken die
haar leven toch wel heeft 

51
00:02:56,110 --> 00:02:58,190
besteed aan het hele thema 
gezondheid. 

52
00:02:58,190 --> 00:03:01,480
Ja, wat is gezondheid? 
Nou in onze voorbereiding was ik

53
00:03:01,480 --> 00:03:04,360
al lang alle kanten op 
geschoten, want Het is zo een 

54
00:03:04,360 --> 00:03:08,120
breed begrip, Maar ik denk dat 
we vandaag daar toch wel een 

55
00:03:08,120 --> 00:03:09,720
aantal hele nieuwe dingen over 
gaan horen. 

56
00:03:10,030 --> 00:03:14,510
Ja, dat denk ik ook ja nou en 
wat me ook wel gegrepen heeft in

57
00:03:14,510 --> 00:03:18,350
een beetje In de Research die Ik
heb gedaan is dat Machteld 

58
00:03:18,350 --> 00:03:21,670
Machteld Hubert, dat het hebben 
over iemand die ook haar eigen 

59
00:03:21,670 --> 00:03:24,390
tegenslagen heeft gebruikt om 
dat om te zetten naar iets 

60
00:03:24,390 --> 00:03:26,910
positiefs en ook Dat is 
gezondheid Natuurlijk. 

61
00:03:28,480 --> 00:03:31,040
Zo, zou je het kunnen zeggen? 
Ja in ons dagelijks leven hebben

62
00:03:31,040 --> 00:03:34,680
continu te maken met alle alle, 
ja, gewoon de realiteit met de 

63
00:03:34,680 --> 00:03:38,360
moeilijkheden en obstakels. 
En ja, dat heeft dus ook met een

64
00:03:38,360 --> 00:03:41,350
levenshouding te maken. 
Dus Dat is ook wel heel mooi. 

65
00:03:42,920 --> 00:03:46,760
Ik zit dus vandaag en Dat is ook
wel op zich de moeite waard om 

66
00:03:46,760 --> 00:03:49,320
te noemen. 
We zitten in 3 bergen op een 

67
00:03:49,600 --> 00:03:54,480
plek waar machteld heeft 
besloten om te gaan wonen nadat 

68
00:03:54,480 --> 00:03:57,240
ze ja over hun steentjes 
gestruikeld en heeft besloten. 

69
00:03:57,240 --> 00:04:01,680
Weet je wat Ik ga kleiner wonen 
met mijn man en dat betekent dat

70
00:04:01,680 --> 00:04:05,160
de toekomstige generaties dus 
niet te maken hebben met een te 

71
00:04:05,160 --> 00:04:07,800
laat besluit of een besluit op 
het moment dat het zover is dat 

72
00:04:07,800 --> 00:04:10,720
je iets moet gaan opruimen en 
daar ben jij dus al mee bezig. 

73
00:04:11,870 --> 00:04:15,480
Ja. 
Dus Dat is een gezond 

74
00:04:15,480 --> 00:04:17,600
ecosysteem? 
Nou ja, Je moet beseffen. 

75
00:04:17,600 --> 00:04:21,720
Ik ben bijna 74, hè, dus Ik ben 
nog wel een beetje druk met het 

76
00:04:21,720 --> 00:04:26,600
leven, Maar ik ben in ieder 
geval nu bezig met de vraag, hoe

77
00:04:26,600 --> 00:04:28,600
word je gezond oud? 
Want ik hoor bij die hele 

78
00:04:28,600 --> 00:04:32,200
babyboomgeneratie van na de 
oorlog en die wordt ook wel de 

79
00:04:32,200 --> 00:04:35,840
zilveren tsunami genoemd die 
eraan komt en die gaat de zorg 

80
00:04:35,840 --> 00:04:39,760
belasten en Dat is allemaal een 
probleem, dus ik wijd mij nu 

81
00:04:39,760 --> 00:04:43,440
vooral aan het opjutten van mijn
leeftijdgenoten om bij tijd ze 

82
00:04:43,440 --> 00:04:46,510
daar over na te denken. 
En ze ook ervan te doordringen 

83
00:04:46,510 --> 00:04:49,990
dat het eigenlijk ook een hele 
mooie levensfase is, Maar het 

84
00:04:50,070 --> 00:04:54,070
was een beetje onverwacht dat ik
struikelde over een steentje wat

85
00:04:54,070 --> 00:04:56,390
ik zelf voor me uit had geschopt
en van alles brak. 

86
00:04:56,670 --> 00:04:59,110
Toen dacht ik ja, maar als dit 
dan dit betekent, wat dan moet 

87
00:04:59,110 --> 00:05:01,790
ik wat mee doen? 
Ja, tot onze schrik hadden we 

88
00:05:01,790 --> 00:05:05,110
toen binnen een paar weken 
opeens een levensloopbestendig 

89
00:05:05,110 --> 00:05:08,230
huis waar we nu zitten. 
En toen kwam er een heleboel in 

90
00:05:08,230 --> 00:05:12,800
beweging van opruimen en. 
Dit verduurzamen en verkopen van

91
00:05:12,800 --> 00:05:16,630
het andere uit mijn hemel zeg. 
Maar Wij hebben het ontzettend 

92
00:05:16,630 --> 00:05:18,790
naar ons zin nu. 
En, wat levert het jou op dat 

93
00:05:18,790 --> 00:05:21,550
opruimen? 
Een loslaten schept ruimte. 

94
00:05:22,310 --> 00:05:24,470
Want ik vertel de mijn 
leeftijdgenoten. 

95
00:05:24,470 --> 00:05:27,470
Ook Wij zijn van de 
consumptiemaatschappij en na de 

96
00:05:27,470 --> 00:05:31,230
oorlog, dankzij het feit dat we 
alles zijn gaan kopen wat 

97
00:05:31,230 --> 00:05:34,310
geproduceerd werd en nog iedere 
keer met iedere mode mee en nog 

98
00:05:34,310 --> 00:05:38,190
weer meer meer heeft die 
maatschappij gedraaid en nu zie 

99
00:05:38,190 --> 00:05:42,190
je dat de oude Mensen verstopt 
raken In de troep en echt daar 

100
00:05:42,430 --> 00:05:44,390
niet meer door hun huis kunnen 
van de spullen. 

101
00:05:44,390 --> 00:05:47,390
Inderdaad en ik. 
Wij wonen in een oud huis waar 

102
00:05:47,390 --> 00:05:50,150
allerlei kasten verborgen waren,
dus je kon niet goed zien hoe 

103
00:05:50,150 --> 00:05:52,910
vol ze zaten, want Ik had ook 
nog veel geërfd. 

104
00:05:53,470 --> 00:05:56,470
Het opruimen is een kunst op 
zich geweest en daar heb ik 

105
00:05:56,470 --> 00:06:00,790
ontzettende lol in om voor alles
wat ik eerst het besluit van wat

106
00:06:00,790 --> 00:06:03,630
hou ik wel en wat wat gaat er 
weg en wat er dan weggaat. 

107
00:06:03,990 --> 00:06:08,670
Wie kan ik daar blij mee maken 
is Er is er een volgend leven 

108
00:06:08,670 --> 00:06:11,350
voor voor ieder object? 
En Als je dat met aandacht doet,

109
00:06:11,630 --> 00:06:14,430
gebeuren er hele bijzondere 
dingen en Dit is gewoon 

110
00:06:14,430 --> 00:06:17,990
ontzettend goed gelukt en heel 
veel Mensen blij kunnen maken en

111
00:06:17,990 --> 00:06:20,950
dat maakt mij ook blij dat de 
ruimte die het schept is vooral 

112
00:06:20,950 --> 00:06:22,070
heerlijk. 
Ja. 

113
00:06:23,840 --> 00:06:24,920
Nou, Ik kan het Alleen maar je 
gaat. 

114
00:06:24,920 --> 00:06:27,560
Dan ook over je eigen jaren heen
Natuurlijk, je gaat. 

115
00:06:27,560 --> 00:06:30,840
Ik heb het proces meegemaakt met
het Huis van mijn ouders, die 

116
00:06:30,920 --> 00:06:33,040
dus niet op tijd opgeruimd. 
Dus toen mochten. 

117
00:06:33,040 --> 00:06:35,920
Mensen toen Mensen meestal niet.
Nee, klopt. 

118
00:06:36,040 --> 00:06:38,080
Maar we hebben daar ook 
diezelfde zorg aan besteed. 

119
00:06:38,080 --> 00:06:40,040
We hadden geen haast, dus We 
hebben ook. 

120
00:06:40,040 --> 00:06:44,160
Wie kende lang met z'n tweeën 
door dat verleden van hen en 

121
00:06:44,160 --> 00:06:46,920
Natuurlijk deels ook van ons 
gegaan. 

122
00:06:47,640 --> 00:06:49,120
En daarmee sluit je het ook mooi
af. 

123
00:06:49,120 --> 00:06:52,720
Als je dat rustig doet dan. 
Is het niet Alleen loslaten, 

124
00:06:52,720 --> 00:06:55,830
maar ook. 
Echter even afronden. 

125
00:06:55,990 --> 00:06:57,830
Absoluut, maar daar hoef je niet
mee te wachten. 

126
00:06:57,830 --> 00:06:59,630
Kijk, mijn ouders hadden het ook
niet gedaan. 

127
00:06:59,630 --> 00:07:03,310
Ik ben er een jaar mee bezig 
geweest, maar wat het punt is 

128
00:07:03,310 --> 00:07:06,110
dat je. 
Ik heb een broer en een zus en 

129
00:07:06,110 --> 00:07:10,350
dan komen er allerlei oude 
kinderdingen komen dan kop weer 

130
00:07:10,350 --> 00:07:12,350
op en die heb je met elkaar te 
doorstaan. 

131
00:07:13,920 --> 00:07:16,360
Ik zit In de situatie dat ik 
geen eigen kinderen heb met 

132
00:07:16,360 --> 00:07:17,800
guus. 
Samen heb ik allemaal bonus 

133
00:07:17,800 --> 00:07:19,680
kinderen en bonus kleinkinderen.
Dat is heerlijk. 

134
00:07:20,000 --> 00:07:22,200
Maar stel dat guus eerder 
overlijdt. 

135
00:07:22,200 --> 00:07:24,240
Ik heb ook geen kinderen die 
mijn troepen opruimen. 

136
00:07:24,630 --> 00:07:28,230
En, Ik wil de ander ook niet mee
belasten, Maar het fijnste vind 

137
00:07:28,230 --> 00:07:29,990
ik. 
Ik ben in Japan geweest, want 

138
00:07:29,990 --> 00:07:33,070
daar is positieve gezondheid ook
al om, want daar ben ik van ook 

139
00:07:33,070 --> 00:07:35,710
al omarmd. 
En Als je dan in zo'n zendtuin 

140
00:07:35,710 --> 00:07:40,830
komt met Alleen maar een steen 
en daar een watertje en daar een

141
00:07:40,830 --> 00:07:45,310
boom en de rust die daar hangt 
en de harmonie die daar is, vond

142
00:07:45,310 --> 00:07:49,790
ik zo indrukwekkend dat dat een 
voor mij een nieuw beeld 

143
00:07:49,910 --> 00:07:55,080
geworden is om met weinig. 
Zo'n sfeer te creëren, en Ik heb

144
00:07:55,080 --> 00:07:58,790
nog wel. 
Nog nog steeds spullen nog niet 

145
00:07:58,790 --> 00:08:01,150
eens zoveel teveel. 
Ik ben nog een laatste restjes 

146
00:08:01,150 --> 00:08:05,590
aan het opruimen, Maar ik vind 
eigenlijk, We moeten toch naar 

147
00:08:05,590 --> 00:08:10,070
circulaire economie toe en de 
veelheid van de spullen die 

148
00:08:10,070 --> 00:08:11,830
Iedereen heeft. 
Daar moet je wat mee. 

149
00:08:12,270 --> 00:08:15,590
En dat nou, daar probeer ik dus 
mijn leeftijdgenoten ook mee te 

150
00:08:16,030 --> 00:08:18,470
te enthousiasmeren. 
En dat werkt ook, dan hoor ik 

151
00:08:18,470 --> 00:08:21,470
dat In de plaatsen waar ik 
geweest ben dat opeens kringloop

152
00:08:21,470 --> 00:08:24,870
een enorme toestroom krijgt en 
dat Mensen hun huizen te koop 

153
00:08:24,870 --> 00:08:27,190
gaan zetten. 
En dan denk ik, nou, kijk eens. 

154
00:08:28,030 --> 00:08:29,070
Begint te werken? 
Ja. 

155
00:08:29,470 --> 00:08:32,830
Nou ja je noemde het net al je 
bent van de positieve gezondheid

156
00:08:33,110 --> 00:08:35,990
en de valkuil van vandaag is 
denk ik dat het ook een heel 

157
00:08:35,990 --> 00:08:38,549
breed onderwerp kan zijn, hè? 
We kunnen het hebben over de 

158
00:08:38,549 --> 00:08:42,549
ruimte die je voelt Als je 
bereid bent om los te Laten, wat

159
00:08:42,549 --> 00:08:44,510
ook met gezondheid te maken 
heeft. 

160
00:08:45,150 --> 00:08:49,630
Maar jij hebt in jouw leven 
getracht om het thema gezondheid

161
00:08:49,630 --> 00:08:53,230
op een manier op de agenda te 
zetten, zodat we heel breed. 

162
00:08:54,040 --> 00:08:56,440
Over na kunnen denken en in 
kunnen zetten. 

163
00:08:58,070 --> 00:09:00,910
Maar Er is een heleboel aan 
vooraf gegaan waar ik me heel 

164
00:09:00,910 --> 00:09:03,870
erg met voeding bezig heb 
gehouden en voedsel. 

165
00:09:04,550 --> 00:09:06,990
En Ik vind het eigenlijk leuk om
daar wat over te vertellen 

166
00:09:06,990 --> 00:09:09,230
eerst, en dan kunnen we daarna 
nog naar die gezondheid toe. 

167
00:09:09,950 --> 00:09:15,230
Want Ik ben als als arts als 
jonge arts tussen mijn 30e en 

168
00:09:15,230 --> 00:09:18,830
mijn 35e 4 keer flink ziek 
geweest en met verschillende 

169
00:09:18,830 --> 00:09:21,030
ernstige ziektes laatste ziekte 
was kanker. 

170
00:09:21,430 --> 00:09:24,870
Dus Ik heb het patiënt zijn zeer
intensief doorleefd zelf. 

171
00:09:25,640 --> 00:09:29,240
En mijn conclusie was medisch, 
wist ik precies wat Ik had. 

172
00:09:30,110 --> 00:09:34,790
Maar Er is zo ontzettend veel 
meer, wat een rol speelt bij 

173
00:09:34,790 --> 00:09:38,030
ziekte en waar je ook 
aanknopingspunten hebt om te 

174
00:09:38,030 --> 00:09:41,110
genezen en te herstellen. 
Meer dan Alleen het fysieke. 

175
00:09:41,110 --> 00:09:43,790
Absoluut, maar daar bende was ik
niet in opgeleid, Maar ik heb 

176
00:09:43,790 --> 00:09:47,070
mijzelf als onderzoeksobject 
gebruikt in al die jaren bij 

177
00:09:47,070 --> 00:09:49,950
mijn eerste ziekte was ik totaal
verrast en toen heb ik mijn 

178
00:09:49,950 --> 00:09:52,510
tweede en mijn derde en mijn 
vierde ziekte tussendoor werkte 

179
00:09:52,510 --> 00:09:54,750
ik dan even. 
Ik ga mijn volgende ziekte, heb 

180
00:09:54,750 --> 00:09:56,550
ik mijzelf. 
Dus als onderzoeksobject 

181
00:09:56,550 --> 00:10:00,470
gebruikt of dat die ervaring bij
al die verschillende ziektes ook

182
00:10:00,470 --> 00:10:02,550
zo was. 
Werd gewoon bevestigd. 

183
00:10:02,830 --> 00:10:06,750
En dat past bij jou dat je dus 
dat ziet Als de ziekte geeft 

184
00:10:06,750 --> 00:10:09,990
iets aan en geeft eigenlijk 
betekenis aan je leven. 

185
00:10:11,800 --> 00:10:14,400
Wat ik gewoon er gebeurde, 
dingen die ik medisch niet kon 

186
00:10:14,400 --> 00:10:16,640
verklaren, dus ik dacht er 
speelt meer een rol. 

187
00:10:16,640 --> 00:10:19,520
En wat is dat dan? 
En dan ben ik wel zo dat ik dat 

188
00:10:19,520 --> 00:10:22,720
ga zitten uitvogelen bij mezelf 
en heel probeer. 

189
00:10:23,040 --> 00:10:25,840
Ik wil me niks verbeelden, Maar 
ik wil gewoon observeren aan 

190
00:10:25,840 --> 00:10:28,800
mezelf en experimenteren wat 
werkt en wat werkt niet. 

191
00:10:29,240 --> 00:10:33,040
Dat was zo overtuigend dat ik 
besloot Toen ik weer ongeveer 

192
00:10:33,040 --> 00:10:35,950
genezen was. 
Het is een hele zware jaren 

193
00:10:35,950 --> 00:10:38,270
geweest, Maar de leerzaamste 
jaren van mijn leven. 

194
00:10:39,230 --> 00:10:42,070
Maar Toen ik ongeveer genees 
was, dacht ik, Ik vind mijn vak 

195
00:10:42,070 --> 00:10:45,270
als huisarts fantastisch, Maar 
ik heb ervaring die mijn 

196
00:10:45,270 --> 00:10:50,270
collega's niet hebben en Als je 
dat volgt, dan is er zo'n wereld

197
00:10:50,270 --> 00:10:52,070
te winnen. 
Ik ga proberen dat toe te voegen

198
00:10:52,070 --> 00:10:55,750
aan de geneeskunde, Maar dat 
moet dan wetenschap zijn, anders

199
00:10:55,750 --> 00:10:58,070
wordt het niet geaccepteerd In 
de medische wereld. 

200
00:10:59,840 --> 00:11:03,760
Dus Ik heb toen besloten om 
onderzoeker te worden en een 

201
00:11:03,760 --> 00:11:07,840
wetenschap van te maken. 
En, Ik ben toen gegaan naar het 

202
00:11:07,840 --> 00:11:10,000
Louis Bolk Instituut in 
Driebergen. 

203
00:11:10,350 --> 00:11:13,630
Voordat je daarheen gaat, kan, 
kan je nog even zeggen van, We 

204
00:11:13,950 --> 00:11:16,110
hebben allemaal wel een gevoel 
bij wat je nu zegt. 

205
00:11:16,150 --> 00:11:19,830
Maar kan je met een voorbeeld 
komen van Van wat voor jou nou 

206
00:11:19,830 --> 00:11:23,350
echt een enorme eye opener was 
in die periode? 

207
00:11:23,750 --> 00:11:27,310
Nou, dan vertel ik iets over 
mijn eerste ziekte over de rest 

208
00:11:27,310 --> 00:11:30,950
wil ik het even nu niet hebben 
mijn eerste ziekte. 

209
00:11:32,150 --> 00:11:33,550
Dan moet ik het over mijn jeugd 
hebben. 

210
00:11:33,550 --> 00:11:37,750
Mijn moeder was Alcoholiste, 
mijn jeugd was helemaal niet 

211
00:11:37,750 --> 00:11:40,990
leuk. 
En, Ik ben op de Veluwe 

212
00:11:40,990 --> 00:11:42,590
opgroeit. 
Ik was eigenlijk altijd buiten 

213
00:11:42,590 --> 00:11:45,030
en ik met mijn beesten en ik 
stond een beetje met mijn rug 

214
00:11:45,030 --> 00:11:48,550
naar naar haar en en Dat was 
altijd heel veel ruzie. 

215
00:11:48,550 --> 00:11:54,710
Enzo, nou, Ik was al dokter. 
Toen kreeg mijn moeder, mijn 

216
00:11:54,710 --> 00:11:57,750
vader was al overleden. 
Ik was weekend even bij haar op 

217
00:11:57,750 --> 00:12:01,030
bezoek kreeg ze een een insult, 
een epileptische aanval en toen 

218
00:12:01,030 --> 00:12:03,750
bleek ze dus een hersentumor te 
hebben. 

219
00:12:05,320 --> 00:12:06,840
En, Dat was echt heel 
dramatisch. 

220
00:12:06,840 --> 00:12:09,520
Zij gaat het ziekenhuis in en Ik
ben andere plek ook. 

221
00:12:09,520 --> 00:12:12,320
Dat was In de tijd dat ik Ik was
met de huisartsenopleiding 

222
00:12:12,320 --> 00:12:15,510
bezig. 
Ik was in Haarlem, zei in 

223
00:12:15,510 --> 00:12:21,800
Apeldoorn en ik werd zelf ziek. 
En ik kreeg keelontsteking, zeg 

224
00:12:21,920 --> 00:12:25,720
maar echt aan beide kanten. 
Heb je je amandelen zitten? 

225
00:12:26,120 --> 00:12:29,480
Ik had als kind heel vaak 
keelontstekingen gehad. 

226
00:12:29,880 --> 00:12:31,600
Ze hebben die amandelen er nooit
uitgehaald. 

227
00:12:31,600 --> 00:12:34,840
Nou, gelukkig maar, maar goed, 
Ik heb als kind dat heel veel 

228
00:12:34,840 --> 00:12:36,000
gehad. 
Met die amandelen waren een 

229
00:12:36,000 --> 00:12:37,920
soort littekentjes geworden van 
die knobbeltjes. 

230
00:12:37,920 --> 00:12:40,760
Daar merkte ik verder niks meer 
van, maar nu kreeg ik rond 

231
00:12:40,840 --> 00:12:45,640
iedere amandel een enorm abces. 
Mijn nek liep recht naar beneden

232
00:12:45,640 --> 00:12:47,160
in mijn keelgatje was een soort 
klein. 

233
00:12:47,160 --> 00:12:49,600
Gaatje nog in een keel naar zijn
oren zei dit heb ik Alleen In de

234
00:12:49,600 --> 00:12:53,590
oorlog één keer eerder gezien. 
Dus ik moest geopereerd worden, 

235
00:12:53,590 --> 00:12:58,350
want anders zou ik gewoon bijna 
stikken en Ik ben onder narcose 

236
00:12:58,350 --> 00:13:01,390
gebracht en die kano's zei 
later, Het is een onsmakelijk 

237
00:13:01,390 --> 00:13:03,990
verhaal, maar hij zei, aan 
iedere kant hoeft ik er Alleen 

238
00:13:03,990 --> 00:13:07,190
maar tegenaan te tikken en toen 
viel er Als het ware met een 

239
00:13:07,190 --> 00:13:09,990
heel kopje pus en iedere kant 
die amandel gewoon eruit, die 

240
00:13:09,990 --> 00:13:12,910
had je eruit gewerkt en ik 
hoefde Alleen Maar de boel 

241
00:13:12,910 --> 00:13:17,030
schoon te maken en Het was klaar
en ik lag dus daarna in het 

242
00:13:17,030 --> 00:13:19,710
ziekenhuisbed met een keel die 
wel aan flarden was en ik kon 

243
00:13:19,710 --> 00:13:23,190
Ellie. 
Dan lach ik in dat bed, en dan 

244
00:13:23,190 --> 00:13:26,270
dacht ik aan mijn moeder en dan,
toen voelde ik een enorme. 

245
00:13:27,230 --> 00:13:30,230
Ja stroom van warmte naar haar 
toegaan. 

246
00:13:30,990 --> 00:13:35,230
En ik dacht. 
Dat had ik nog nooit gevoeld en 

247
00:13:35,230 --> 00:13:37,750
toen probeerde ik terug te gaan.
Wat voelde ik dan eerder naar 

248
00:13:37,750 --> 00:13:39,270
haar toe? 
En Dat was eigenlijk altijd 

249
00:13:39,550 --> 00:13:44,190
afweer en afkeer en. 
Als ik het goed begrijp, zat er 

250
00:13:44,190 --> 00:13:46,670
dus een relatie tussen jouw 
moeder en jouw ziekte. 

251
00:13:46,990 --> 00:13:50,230
Dat bleek gewoon wat ik wat er 
gebeurd was als dat mijn gevoel 

252
00:13:50,230 --> 00:13:53,310
naar mijn moeder 180 graden 
veranderd was. 

253
00:13:53,710 --> 00:13:55,310
En Ik ben dan ook zover dat Ik 
denk. 

254
00:13:55,310 --> 00:13:58,550
Verbeeld ik me dat Ik ben dagen 
bezig geweest met opnieuw 

255
00:13:58,550 --> 00:14:02,030
proberen terug te gaan naar wat 
ik daarvoor, hoe ik mij voelde, 

256
00:14:02,030 --> 00:14:06,790
naar haar, echt in een soort 
afkeer en wat ik nu voelde dat 

257
00:14:06,790 --> 00:14:10,360
er een soort. 
Warmte was en medelijden en en 

258
00:14:10,360 --> 00:14:12,440
en. 
Vergeving nou. 

259
00:14:12,440 --> 00:14:15,200
Dat is dus, Dat was toen nog een
beetje te vroeg, Maar het 

260
00:14:15,200 --> 00:14:18,520
contrast tussen de afkeer en de 
warmte was zo overtuigend. 

261
00:14:18,520 --> 00:14:21,080
Nou, ik dacht, dat krijgen we 
nou, Ik heb gewoon. 

262
00:14:21,550 --> 00:14:26,510
Peritonsillaire abcessen die 
behandeld zijn medisch, is het 

263
00:14:26,510 --> 00:14:30,830
dat Dat is het Maar dat dat zo 
verbonden was met gevoel alsof 

264
00:14:30,830 --> 00:14:35,270
ik hier in mijn keel mijn haat 
had naar haar had opgeslagen die

265
00:14:35,270 --> 00:14:37,550
ik in mijn hele leven had 
opgebouwd en dat ik die dus met 

266
00:14:37,550 --> 00:14:42,760
mijn lijf eruit heb gewerkt. 
Nou, mijn moeder is geopereerd 

267
00:14:42,760 --> 00:14:45,880
op aandringen van bijen, mijn 
toenmalige partner, ook dokter. 

268
00:14:45,880 --> 00:14:47,600
En die operatie is ook nog 
misgegaan. 

269
00:14:47,600 --> 00:14:50,280
Ze heeft nabloeding gehad. 
Hoe dan ook, zij is er 

270
00:14:50,320 --> 00:14:52,800
uiteindelijk naar huis gegaan en
kon nauwelijks meer praten. 

271
00:14:52,800 --> 00:14:54,560
Ik kon ook nauwelijks meer 
praten. 

272
00:14:54,830 --> 00:14:56,750
Tegen mijn keel, die aan flarden
was, en Ik ben haar gaan 

273
00:14:56,750 --> 00:15:00,270
verzorgen en ze is niet zo lang 
daarna overleden, toch? 

274
00:15:00,270 --> 00:15:04,310
En We zijn als vriendinnen uit 
elkaar gegaan, Maar dat mijn 

275
00:15:04,310 --> 00:15:10,310
lijf totaal uit zichzelf zo'n 
reactie doet die psychisch zo'n 

276
00:15:10,310 --> 00:15:13,910
effect heeft dat ik inderdaad 
echt mijn hart kon openen naar 

277
00:15:13,910 --> 00:15:17,390
haar. 
Ik was totaal verbijsterd, dus 

278
00:15:17,390 --> 00:15:19,430
Toen ik een volgende en een 
volgende en nog een volgende 

279
00:15:19,430 --> 00:15:21,070
ziekte kreeg, was het de vraag, 
zit. 

280
00:15:22,000 --> 00:15:23,560
Wat heeft mijn lijf te 
vertellen? 

281
00:15:23,560 --> 00:15:26,000
Wat is dit voor verhaal wat 
hierachter zit? 

282
00:15:26,510 --> 00:15:29,830
En, Dat is helemaal niet zo dat 
ik maar even dat die vraag kon 

283
00:15:29,830 --> 00:15:32,350
stellen dat ik eenantwoord had. 
Maar Als ik gewoon intensief 

284
00:15:32,350 --> 00:15:34,830
leefde met die vraag, kwam er 
eenantwoord bij. 

285
00:15:34,830 --> 00:15:38,030
Iedere ziekte kwam eenantwoord, 
en Als ik daar naar handelde. 

286
00:15:39,150 --> 00:15:43,070
Ging die ziekte over zelfs bij 
de kanker ging dat zo nou, Het 

287
00:15:43,070 --> 00:15:45,710
was. 
Ik noemde dat mijn gehaktmolen 

288
00:15:45,710 --> 00:15:47,350
jaren, Dat is echt wel een 
beetje. 

289
00:15:47,550 --> 00:15:50,550
Het was je toen? 
Ik was tussen 30 en 35. 

290
00:15:50,550 --> 00:15:52,990
Is dit gebeurd met tussendoor 
was ik dan weer even aan het 

291
00:15:52,990 --> 00:15:55,070
werk en dan toen kwam er weer 
een volgende ziekte. 

292
00:15:56,600 --> 00:15:59,720
De zwaarste en de meest 
leerzaamste jaren van mijn leven

293
00:15:59,840 --> 00:16:03,640
heeft mijn visie dus op de 
geneeskunde totaal veranderd. 

294
00:16:04,040 --> 00:16:06,240
En Ik heb wel. 
Ik had al tijdens mijn studie 

295
00:16:06,280 --> 00:16:09,640
ontdekt wat die studie met mij 
deed. 

296
00:16:10,190 --> 00:16:13,390
Want Ik was als kind In de 
natuur heel erg verbonden met de

297
00:16:13,390 --> 00:16:17,800
natuur. 
En merkte welgaande weg dat ik 

298
00:16:18,320 --> 00:16:20,800
onder bepaalde ervaring ook in 
het ziekenhuis dat ik. 

299
00:16:22,230 --> 00:16:25,390
Hoe langer hoe meer een het 
gevoel dat er 1 grote kaasstolp 

300
00:16:25,390 --> 00:16:28,630
over me heen kwam dat ik dat ik 
niet meer kon mee voelen. 

301
00:16:28,630 --> 00:16:33,350
Met Als het herfst werd en de 
blaadjes verkleurde en en en en 

302
00:16:33,350 --> 00:16:36,190
hoe mooi Dat was, Maar dat ik 
dacht van wat voor chemische 

303
00:16:36,190 --> 00:16:39,110
processen zijn dit? 
Hoe langer je dus In de In de? 

304
00:16:39,470 --> 00:16:42,710
Medische denken. 
En medisch denken zat. 

305
00:16:42,750 --> 00:16:46,550
Merkte ik dat ik helemaal een 
soort wandelend hoofd werd, en 

306
00:16:46,550 --> 00:16:48,630
Ik heb dus. 
En Als je dus afgescheiden, 

307
00:16:48,630 --> 00:16:52,080
eigenlijk van de wereld. 
Ja ja heb ik ook ervaren met 

308
00:16:52,120 --> 00:16:54,870
mijn computerjaren. 
Zal ik zo ontzettend achter die 

309
00:16:54,870 --> 00:16:58,070
computer dat ik inderdaad het 
gevoel van de seizoenen kwijt 

310
00:16:58,070 --> 00:17:01,870
was helemaal kwijt. 
Maar het punt was Toen ik dat 

311
00:17:01,870 --> 00:17:04,190
eenmaal ontdekte, dacht ik ja, 
Maar dat wil ik dus niet. 

312
00:17:04,190 --> 00:17:06,670
En toen kwam dus die eigenlijk 
hebben mijn ziektes mij weer 

313
00:17:06,670 --> 00:17:08,950
helemaal mijn mijn gevoel 
geopend. 

314
00:17:10,440 --> 00:17:12,520
En, Maar het belangrijkste. 
Was dat? 

315
00:17:14,160 --> 00:17:17,800
Mijn lijf gaf eigenlijk 
deantwoorden over wat ik nodig 

316
00:17:17,800 --> 00:17:20,920
had en Als ik daar naar 
handelde, ging die ziekte over. 

317
00:17:21,630 --> 00:17:24,430
Ja dus medisch kan je daar 
helemaal niks mee met het gewone

318
00:17:24,430 --> 00:17:28,310
gangbare het gangbare. 
Medische dekking is iets wat je 

319
00:17:28,310 --> 00:17:30,390
niet kan meten. 
Ja, maar Je moet je realiseren. 

320
00:17:30,390 --> 00:17:33,710
Ik heb naast na mijn studie ook 
nog filosofie gestudeerd tot 

321
00:17:33,710 --> 00:17:37,470
mijn kandidaat en je hebt 
Natuurlijk in het Westen de hele

322
00:17:38,350 --> 00:17:41,830
vroeger dachten geneeskunde in 
in kwaliteiten die in evenwicht 

323
00:17:41,830 --> 00:17:44,670
moesten zijn. in China heb je 
yinyang die in evenwicht moeten 

324
00:17:44,670 --> 00:17:46,750
zijn. 
Ajurveda heeft verschillende 

325
00:17:46,750 --> 00:17:49,710
kwaliteiten. 
Wij hadden vanuit de Grieken, de

326
00:17:49,710 --> 00:17:53,510
ja, de de 4. 
De elementen en humores noemden 

327
00:17:53,510 --> 00:17:55,470
ze dat dan. 
Het ging steeds over de 

328
00:17:55,470 --> 00:17:58,590
evenwicht van kwaliteiten en 
daar is de verlichting gekomen 

329
00:17:58,910 --> 00:18:00,630
en die is dat helemaal. 
Toen krijg je die hele 

330
00:18:00,630 --> 00:18:03,390
geschiedenis dat ze de 
bloedsomloop gingen ontdekken en

331
00:18:03,390 --> 00:18:05,910
de anatomie en de microbiologie.
En het werd steeds meer 

332
00:18:05,910 --> 00:18:08,430
dingetjes. 
Het werd eigenlijk 1 grote 

333
00:18:08,590 --> 00:18:13,110
biochemische machine en Dat is 
waanzinnig wat ze kunnen en wat 

334
00:18:13,110 --> 00:18:15,910
ze ook technisch kunnen en Maar 
het is maar een deel. 

335
00:18:16,720 --> 00:18:19,800
En het ik vond Als het ware de 
verbinding met de kwaliteit en 

336
00:18:19,800 --> 00:18:22,920
het gevoel en mijn lijf weer 
terug, dus waar ik van vervreemd

337
00:18:22,920 --> 00:18:26,160
was, vond ik door die ziektes 
terug en dacht Toen ik ga 

338
00:18:26,160 --> 00:18:29,270
proberen. 
Dat aan de geneeskunde toe te 

339
00:18:29,270 --> 00:18:32,310
voegen. 
Maar Als je wat wilt toevoegen, 

340
00:18:32,310 --> 00:18:35,350
moet het wetenschap zijn. 
En daar kwam het besluit uit 

341
00:18:35,350 --> 00:18:38,150
voort. 
Ik ga dan nu onderzoeker worden.

342
00:18:39,800 --> 00:18:42,280
Eigenlijk beschouw je dus het 
lichaam niet Alleen meer als een

343
00:18:42,400 --> 00:18:44,960
auto, hè? 
Alle onderdelen kan je eruit 

344
00:18:44,960 --> 00:18:46,720
halen en weer erin zetten. 
En dan doet hij het weer. 

345
00:18:47,320 --> 00:18:49,720
Je auto staat geparkeerd en de 
carburateur zit er niet in. 

346
00:18:49,720 --> 00:18:52,000
Die zet je er wel in en dan rij 
je weer zo zit een lichaam dus 

347
00:18:52,000 --> 00:18:55,400
niet in elkaar. 
Ja, Je moet één van de kinderen 

348
00:18:55,400 --> 00:18:58,560
van mijn partner. 
Die bleek op zijn 40e hele 

349
00:18:58,560 --> 00:19:00,640
ernstig hartafwijking te hebben 
en die had. 

350
00:19:00,640 --> 00:19:03,000
Het was net de laatste kind zo 
geboren worden. 

351
00:19:03,550 --> 00:19:06,150
En hij bleek eigenlijk nog maar 
heel kort te leven te hebben. 

352
00:19:06,670 --> 00:19:10,510
En wat ze dan kunnen doen met 
een kunsthart klep en een kunst 

353
00:19:10,750 --> 00:19:14,800
aorta erin zetten? 
Onwaarschijnlijk knap, dat 

354
00:19:14,800 --> 00:19:18,160
kunnen ze en hij staat nu alweer
te kites surfen en loopt halve 

355
00:19:18,160 --> 00:19:21,600
marathon bij wijze van spreken. 
Dat is ook wat We kunnen, dus 

356
00:19:21,600 --> 00:19:25,960
dat heb ik heel groot. 
Respect voor, Maar het is Het is

357
00:19:25,960 --> 00:19:28,600
we Laten een heleboel liggen. 
Nou goed, ik besloot 

358
00:19:28,600 --> 00:19:31,640
wetenschapper te worden. 
Ik wou heel graag niet in een 

359
00:19:31,640 --> 00:19:34,720
gangbaar instituut waar ze 
sowieso op de ouderwetse manier,

360
00:19:34,720 --> 00:19:38,320
zeg maar denken, het Louis Bolk 
Instituut wist ik wel wat van 

361
00:19:38,320 --> 00:19:41,360
dat ze dat het heel 
multidisciplinair was met veel 

362
00:19:41,360 --> 00:19:43,720
landbouwonderzoek en dat ze ook 
vernieuwend onderzoek. 

363
00:19:44,070 --> 00:19:48,190
Doen dus ik dacht, nou, dan wil 
ik daar graag gaan werken en tot

364
00:19:48,190 --> 00:19:50,910
mijn stomme verbazing. 
Ik wou medisch onderzoek doen en

365
00:19:50,910 --> 00:19:53,230
ik kwam daarvoor een gesprek en 
toen vroegen ze of ik 

366
00:19:53,830 --> 00:19:56,230
kristallisatieonderzoek wilde 
gaan doen. 

367
00:19:56,230 --> 00:19:58,270
Nou, Dat was. 
Dat moet je even uitleggen. 

368
00:19:58,550 --> 00:20:04,750
Het was een bepaalde methode. 
En dat Dat is typerend voor het 

369
00:20:05,630 --> 00:20:07,790
bolkinstituut. 
Ook naar planten kijken zij 

370
00:20:07,790 --> 00:20:11,230
breder dan Alleen maar, zeg maar
in voedingsstoffen. 

371
00:20:11,470 --> 00:20:14,110
Moleculen, We hebben een 
aflevering met de huidige 

372
00:20:14,110 --> 00:20:17,190
directeur van Louis Bolk nu. 
Ja, dus luisteraars zouden die 

373
00:20:17,270 --> 00:20:19,270
terug kunnen luisteren. 
En welke is dat dan? 

374
00:20:19,270 --> 00:20:23,550
Wat Er is net een wijziging. 
Ilse Grijzedorf en zij vertelde 

375
00:20:23,550 --> 00:20:25,630
dat dat BD stuk. 
Dat zat toch wel een beetje aan 

376
00:20:25,630 --> 00:20:27,480
het verlaten zijn. 
Hè? 

377
00:20:27,480 --> 00:20:29,240
Dat ze doet en, Maar dat is wel 
heel duidelijk. 

378
00:20:29,240 --> 00:20:32,440
Nog steeds zich focussen op en 
landbouw en medisch onderzoek. 

379
00:20:32,870 --> 00:20:36,230
Ja. 
Ja, maar wat ik daar merkte is 

380
00:20:36,230 --> 00:20:39,830
wat ze daar deden en dat deden 
ze dus al is is een bepaalde 

381
00:20:39,830 --> 00:20:43,200
methode. 
Die ontkomt uit de antroposofie 

382
00:20:43,200 --> 00:20:45,800
In de bol gestituut komt. 
Ook is door antroposof 

383
00:20:45,880 --> 00:20:47,680
opgericht. 
Dat is heel lang geleden. 

384
00:20:47,680 --> 00:20:51,080
Dat is allemaal inmiddels niet 
meer zo sterk en niet, maar die 

385
00:20:51,080 --> 00:20:54,440
methode die ze hadden precies 
iemand heeft ook an shigne 

386
00:20:54,560 --> 00:20:57,440
gevraagd kan, kan je 
levenskrachten zichtbaar maken, 

387
00:20:57,600 --> 00:21:01,280
want je daarna zei in een leven 
werken levenskrachten en dat 

388
00:21:01,280 --> 00:21:04,080
zijn kwaliteiten. 
En toen vroegen ze me hoe dan, 

389
00:21:04,080 --> 00:21:07,360
en toen zei hij, dan moet je een
zoutoplossing zoeken. 

390
00:21:07,950 --> 00:21:13,270
Die je mengt met. 
Wortelsap of melk of bloed. 

391
00:21:14,070 --> 00:21:18,990
Dat laat je uitkristalliseren en
ontstaan er vormpatronen en die 

392
00:21:18,990 --> 00:21:21,590
vormpatronen die zeggen iets 
over de levenskrachten. 

393
00:21:22,230 --> 00:21:24,470
Ik kreeg een vraag of ik me daar
mee bezig wilde houden. 

394
00:21:24,470 --> 00:21:27,550
Nou, daar kwam ik totaal niet 
voor, Maar ik vond het wel 

395
00:21:27,550 --> 00:21:30,550
fascinerend en. 
Waar kwam dat onderzoek dan 

396
00:21:30,550 --> 00:21:32,430
vandaan? 
Uit welke hoek kwam dat dan? 

397
00:21:32,470 --> 00:21:35,910
Nee, Maar dat was boek, was daar
al mee bezig en Het was dus dat 

398
00:21:35,910 --> 00:21:38,510
heeft Steiner gezegd. 
Dat is ontwikkeld door een 

399
00:21:38,510 --> 00:21:41,880
meneer Pfeiffer. 
Pfeiffer, die heeft de 

400
00:21:41,880 --> 00:21:44,200
Kopergloride gevonden als een 
geschikt zout. 

401
00:21:44,990 --> 00:21:48,710
Dat is zo'n turquoise vloeistof 
een geschikt zout om in een dat 

402
00:21:48,710 --> 00:21:51,630
heet dan een petrischaaltje zo 
een glazen schaaltje te doen. 

403
00:21:52,110 --> 00:21:56,510
En daar voeg je dan iets van 
levend levende Assen SAP aan toe

404
00:21:56,590 --> 00:22:01,590
of bloed en daar bolinstituut 
deze dat bloed onder 

405
00:22:01,590 --> 00:22:03,790
bloedkristallisaties. 
Nou, Ik heb daar wat van gezien.

406
00:22:03,790 --> 00:22:06,670
En ik dacht, Ik vind dat ik, ik 
snap er niks van, Maar ik vind 

407
00:22:06,670 --> 00:22:09,590
het wel fascinerend en iemand 
ging daar. 

408
00:22:09,590 --> 00:22:11,590
Weg. 
Om vertegenwoordigd ook gewoon 

409
00:22:11,590 --> 00:22:14,030
in ons lichaam. 
Nee, die zouten zijn een soort 

410
00:22:14,030 --> 00:22:18,230
soort medium, weet je, Als je 
magnetische krachten wil 

411
00:22:18,230 --> 00:22:20,990
zichtbaar maken, je hebt 
ijzervijlsel en je doet dat in 

412
00:22:20,990 --> 00:22:23,470
een magnetisch veld, dan gaan ze
een bepaald vorm aannemen. 

413
00:22:23,670 --> 00:22:27,710
Magnetische kracht mag je 
zichtbaar en dat dat 

414
00:22:27,710 --> 00:22:30,190
kopergloride is het Als het ware
hetzelfde als ijzervijlsel. 

415
00:22:30,390 --> 00:22:34,510
Die maakt zichtbaar wat de 
kwaliteit van de wortel is of 

416
00:22:34,510 --> 00:22:37,520
van het bloed nou. 
Weten we hoe dat werkt precies? 

417
00:22:37,910 --> 00:22:42,670
Nou, Dat is Dat is een totaal 
nieuwe totaal nieuwe benadering 

418
00:22:43,150 --> 00:22:47,470
en inmiddels is het nou, Ik ben 
daar 40 jaar. 

419
00:22:48,430 --> 00:22:50,390
Ik ben er 15 jaar mee bezig 
geweest. 

420
00:22:50,390 --> 00:22:53,150
Ik heb ook de hele 
beoordelingsmethode helemaal 

421
00:22:53,150 --> 00:22:56,030
systematisch ontwikkeld, want ik
wou echt wetenschap ontwikkelen 

422
00:22:56,710 --> 00:22:59,270
en Ik had een heel groepje 
artsen waar we daarmee werkten. 

423
00:22:59,270 --> 00:23:02,270
En nou hadden we ook patiënten 
en later ben ik 

424
00:23:02,350 --> 00:23:03,910
voedingskrisaties ook nog gaan 
ontwikkelen. 

425
00:23:03,910 --> 00:23:06,590
Maar op een gegeven moment had 
ik zoveel thema's. 

426
00:23:06,870 --> 00:23:08,830
Toen hebben collega's van mij 
het overgenomen. 

427
00:23:08,950 --> 00:23:11,270
Is er in Duitsland. 
We hadden een groep Duitse 

428
00:23:11,470 --> 00:23:14,710
Zwitserland en Denemarken en die
zijn er nog steeds mee bezig en 

429
00:23:14,710 --> 00:23:17,430
die publiceren nu in in 
wetenschappelijke tijdschriften.

430
00:23:17,790 --> 00:23:20,030
En die hebben ook 
computeranalyses en Dat is. 

431
00:23:20,030 --> 00:23:22,350
Het is inmiddels tot 
hoogwetenschappelijk niveau al 

432
00:23:22,350 --> 00:23:26,230
ontwikkeld, maar Dit is dit 
heeft een heel nieuw paradigma. 

433
00:23:26,230 --> 00:23:28,470
Is het dat je overlevenskrachten
denkt? 

434
00:23:28,990 --> 00:23:31,630
Maar hoe, hoe krijg je dat dan 
zichtbaar dus je je hè dus bij 

435
00:23:31,670 --> 00:23:34,270
dat magnetisme is duidelijk het 
het, Het gaat maar een Noord of 

436
00:23:34,270 --> 00:23:37,360
een Zuidpool of het. 
Maar die vorm van dat kristal 

437
00:23:37,760 --> 00:23:40,950
vertelt dan wat. 
Heeft een centrum en vanuit dat 

438
00:23:40,950 --> 00:23:44,430
centrum straalt het alle kanten 
uit, dus je legt dat schaaltje 

439
00:23:44,430 --> 00:23:46,270
in. 
Dat gaat in een soort broedstoof

440
00:23:46,270 --> 00:23:49,950
in een warmtekast en dat laat je
dan een nacht daar In de warmte 

441
00:23:49,950 --> 00:23:52,150
en dan is het uitgekristiseerd 
en dan zet je het op een op een 

442
00:23:52,150 --> 00:23:53,990
lichtkast. 
En dan kan je dus die vormen 

443
00:23:53,990 --> 00:23:58,350
bekijken, dus Ik heb jaren die 
vormen ook moeten beoordelen en 

444
00:23:58,350 --> 00:24:01,350
beschrijven over Mensen. 
En nou heb ik ontzettend van 

445
00:24:01,350 --> 00:24:04,590
geleerd om ja naar vormpatronen 
te kijken. 

446
00:24:05,360 --> 00:24:07,800
Is het al een mooie vorm of een 
regelmatige vorm of een 

447
00:24:07,800 --> 00:24:11,470
gedetailleerde vorm. 
Het is het spannende, dus dat je

448
00:24:11,470 --> 00:24:16,390
het moet koppelen aan zaken waar
je ook wat mee kan en er zit in 

449
00:24:16,390 --> 00:24:18,390
ieder geval. 
We hebben dus langdurig met 

450
00:24:18,390 --> 00:24:21,950
dokters gewerkt dat we heel 
uitvoerig naar levende patiënten

451
00:24:21,950 --> 00:24:26,110
keken en dan voor ook vervolgens
heel lang naar hun hun hun 

452
00:24:26,110 --> 00:24:29,350
bloedkristallisaties. 
En daar is inderdaad een vorm 

453
00:24:29,350 --> 00:24:32,710
van Van beoordeling uit 
voortgekomen waarmee je iets 

454
00:24:32,710 --> 00:24:36,910
over Mensen zegt en Ik heb dat 
dat nu gebeurt dat niet meer 

455
00:24:36,910 --> 00:24:39,350
hoor, daar is toch te veel? 
En Het was ook wel. 

456
00:24:40,240 --> 00:24:42,160
Men dacht dat wordt Misschien 
een soort test om. 

457
00:24:42,910 --> 00:24:47,510
Komen ontstaan de kanker, zeg 
maar soort precanserosetest dat 

458
00:24:47,510 --> 00:24:49,830
je tenminste tot kanker al kan 
zien. 

459
00:24:50,110 --> 00:24:51,630
Uit dat patroon. 
Wat? 

460
00:24:51,670 --> 00:24:53,950
Ja uit de Maar dat de. 
Patiënt. 

461
00:24:53,950 --> 00:24:56,870
Ik wensen, Ik ben daar te 
wetenschappelijk voor dat zo 

462
00:24:56,870 --> 00:25:00,150
hard is dat nog niet. 
Ik weet dat dat uit mijn 

463
00:25:00,150 --> 00:25:03,190
beoordelingen soms Mensen in 
tranen uitbarsten en zij bij de 

464
00:25:03,190 --> 00:25:05,350
huisarts, ja, maar dit gaat 
helemaal over mij. 

465
00:25:05,670 --> 00:25:08,670
Maar ik heb niet de pretentie 
dat ik daarmee dwars door iemand

466
00:25:08,670 --> 00:25:11,630
heen kan kijken. 
Maar Dit is de aanloop naar wat 

467
00:25:11,630 --> 00:25:15,710
ik verder wil vertellen. 
Ik ik, Ik wil eerst. 

468
00:25:18,220 --> 00:25:22,060
Eerst vertellen wat ik ontdekte 
daar, Dat was het leuke van het 

469
00:25:22,060 --> 00:25:25,740
boek Instituut dat het dus 
meerdere afdelingen heeft en 

470
00:25:25,740 --> 00:25:29,700
daar werd op dat moment 
landbouwonderzoek gedaan aan een

471
00:25:29,700 --> 00:25:32,100
nieuwe manier van groenten 
telen. 

472
00:25:33,180 --> 00:25:36,940
En daar heb Ik ga ik even jullie
in meenemen. 

473
00:25:36,940 --> 00:25:38,460
Want dan hebben we het over welk
jaar. 

474
00:25:38,780 --> 00:25:42,700
Dit is in, want Ik ben er in 4 
en 86. 

475
00:25:42,700 --> 00:25:45,180
Ik denk dat dat begin negentiger
jaren was. 

476
00:25:46,110 --> 00:25:50,510
Wat nu al omgaande is, werd toen
als experiment opgezet, is 

477
00:25:50,510 --> 00:25:55,670
namelijk zogenaamde hightech 
agro productie, oftewel. 

478
00:25:57,240 --> 00:26:01,000
Normaal wordt er geteeld op een 
akker en wordt er nou wel of 

479
00:26:01,000 --> 00:26:03,920
niet in een kas maar goed 
warmtipjes nodig. 

480
00:26:03,920 --> 00:26:08,600
Zon mest, maar ze hadden ontdekt
en dat komt dan heel erg uit. 

481
00:26:08,600 --> 00:26:11,200
Het technische wetenschappen. 
Wat heeft een plant nodig? 

482
00:26:11,200 --> 00:26:15,120
Ja, we weten dat die stikstof 
nodig heeft en dat die kalie 

483
00:26:15,120 --> 00:26:18,950
nodig heeft en. 
Dergelijke en ze er was de 

484
00:26:18,950 --> 00:26:23,950
eerste hele grote kas om sla te 
telen op een hightech manier. 

485
00:26:25,310 --> 00:26:28,670
Onbespoten. 
Milieuvriendelijk vlakbij 

486
00:26:28,670 --> 00:26:34,070
Schiphol enorm snelle slateelt 
en daarmee konden ze 

487
00:26:34,070 --> 00:26:37,470
slaapplanten in no time telen. 
En dan kon dat meteen via 

488
00:26:37,470 --> 00:26:39,590
Schiphol over heel Europa 
verspreid worden. 

489
00:26:39,870 --> 00:26:43,550
En die club die vroeg het 
ecommerk aan, dus het merk van 

490
00:26:43,550 --> 00:26:46,590
de biologisch landbouw, want ze,
ze waren milieuvriendelijk. 

491
00:26:46,590 --> 00:26:49,830
Nou alle bioboeren op de 
achterste benen van ja, maar dit

492
00:26:49,830 --> 00:26:53,600
was toch niet de bedoeling? 
En toen hebben collega's van mij

493
00:26:53,600 --> 00:26:56,640
van het bolk een vergelijkend 
sla onderzoek gedaan. 

494
00:26:56,920 --> 00:26:59,640
Ja, Ik heb je plaatjes voor, 
Maar dat kan ik niet Laten zien.

495
00:27:00,150 --> 00:27:04,750
Maar de de technologische kas 
was een enorme grote kas, waar 

496
00:27:04,750 --> 00:27:08,830
dus helemaal op water hardropics
nooit zit ook maar op water 

497
00:27:08,950 --> 00:27:12,390
slaapp planten in hingen. 
Het is nog steeds een discussie 

498
00:27:12,430 --> 00:27:14,910
dit. 
Ja, ik zie dus een plaatje. 

499
00:27:14,910 --> 00:27:18,670
Met ja Als je die plaatjes kan 
kan scannen of meenemen, dan dan

500
00:27:18,670 --> 00:27:20,550
kan ik ze op de site erbij 
zetten straks. 

501
00:27:20,550 --> 00:27:23,470
Ja, Dat is Misschien het beste. 
Ja, Dat was in ieder geval en 

502
00:27:23,470 --> 00:27:25,670
daar Dat was onbespoten. 
Waarom? 

503
00:27:25,710 --> 00:27:27,510
Omdat er dus geen mens aan te 
pas kwam. 

504
00:27:27,510 --> 00:27:29,950
Het werd helemaal 
computergestuurd die computers 

505
00:27:29,950 --> 00:27:32,910
die bepaalde. 
Wanneer er welke voedingsstoffen

506
00:27:32,910 --> 00:27:35,190
aan het water werden toegevoegd 
voor die planten. 

507
00:27:35,670 --> 00:27:38,630
Er ging ook geen raam open, 
waardoor er ook geen insecten 

508
00:27:38,630 --> 00:27:42,150
binnen konden komen en ook geen 
besmettingen met ziektes. 

509
00:27:42,270 --> 00:27:45,350
Ja nu doet ze het nog sterker 
met dat roze licht en zo. 

510
00:27:45,510 --> 00:27:47,470
Precies Dat is nu verder 
ontwikkeld. 

511
00:27:47,870 --> 00:27:50,670
Het was werd daar bijna 24 uur 
belicht. 

512
00:27:50,750 --> 00:27:53,950
Als er Mensen kwamen, dan liepen
ze helemaal alsof ze steriel 

513
00:27:53,950 --> 00:27:58,720
alsof ze gingen opereren. 
En Het was Daarom duurzaam Omdat

514
00:27:58,720 --> 00:28:01,800
ze dat water dus recyclden, dus 
ze vervuilden ook niet, dus ze 

515
00:28:01,800 --> 00:28:04,240
vonden gewoon dat ze recht 
hadden op hun milieuvriendelijk 

516
00:28:04,240 --> 00:28:06,670
keurmerk. 
Ja en weinig landgebruik 

517
00:28:06,670 --> 00:28:07,750
waarschijnlijk. 
Een hoge productieperwikkelde 

518
00:28:07,750 --> 00:28:12,110
meter efficiënt dus mijn 
collega's zijn toen een 

519
00:28:12,110 --> 00:28:15,790
vergelijkend onderzoek gaan doen
met dicas en daarnaast een 

520
00:28:15,790 --> 00:28:19,350
biologische kas ergens in de 
Achterhoek die op volle grond 

521
00:28:19,350 --> 00:28:21,430
teelde. 
Maar het was wel een kas, Maar 

522
00:28:21,430 --> 00:28:24,550
de ramen stonden gewoon open. 
Hij was niet verwarmd, de Mensen

523
00:28:24,550 --> 00:28:28,310
werkte daar gewoon op de grond. 
Het was op een een zorgboerderij

524
00:28:28,830 --> 00:28:32,670
en ze hebben dezelfde slazaad op
dezelfde dag In de andere 

525
00:28:32,670 --> 00:28:36,790
omstandigheid gezaaid. 
En zijn die planten gaan volgen 

526
00:28:36,830 --> 00:28:39,790
en wat kwam daar uit? 
Ten eerste dat die planten in 

527
00:28:39,790 --> 00:28:45,110
die technologische setting twee 
keer zo snel groeide Als de als 

528
00:28:45,110 --> 00:28:47,670
in die andere. 
Setting Maar dat komt dus In de 

529
00:28:47,670 --> 00:28:51,190
shownotes te staan, ja. 
Ja ten eerste kon je dus bij 

530
00:28:51,190 --> 00:28:53,950
wijze van spreken na een maand 
al de technologische slaap 

531
00:28:53,950 --> 00:28:56,950
oogsten, terwijl op dat moment 
de biologische slaap nog 

532
00:28:56,950 --> 00:28:59,710
piepklein was. 
Dus je kan veel efficiënter. 

533
00:28:59,710 --> 00:29:02,550
Je kan twee oogsten hebben, een 
tijd dat die biologische slaap 

534
00:29:02,550 --> 00:29:05,750
beter is. 
Ja wat dan wel opviel was dat de

535
00:29:05,750 --> 00:29:09,830
Crop die geoogst werd, anders 
uitzag bij de biologische sla 

536
00:29:09,830 --> 00:29:13,110
als bij de technologische sla, 
dus de vorm of uit hetzelfde 

537
00:29:13,110 --> 00:29:18,190
zaad kreeg je een heel ander 
vorm van crop, maar wat typerend

538
00:29:18,190 --> 00:29:21,270
was voor het bolkinstituut. 
Destijds is dat ze die planten 

539
00:29:21,270 --> 00:29:25,350
ook lieten doorgroeien. 
Ze keken naar de levensloop en 

540
00:29:25,350 --> 00:29:28,910
toen werd het spannend. 
Die plaatjes die komen er wel 

541
00:29:28,910 --> 00:29:33,990
bij dan dat die technologische 
sla die groeiden door en door en

542
00:29:33,990 --> 00:29:37,430
door en maakten steeds grotere 
crop en werd een soort enorm 

543
00:29:37,430 --> 00:29:43,790
blad, een blad ja, zeg maar blad
plant, terwijl de biologische 

544
00:29:43,790 --> 00:29:47,590
sla die ging op een gegeven 
moment schieten Als je ooit sla 

545
00:29:47,590 --> 00:29:49,070
in je tuin hebt gehad, dan zie 
je dus. 

546
00:29:49,070 --> 00:29:51,390
Dat Als je. 
Hem niet oogst, dan gaat hij 

547
00:29:51,390 --> 00:29:54,160
opeens, gaat hij omhoog. 
En dan verandert hij totaal van 

548
00:29:54,160 --> 00:29:56,400
vorm. 
Dan komt daar een hele 

549
00:29:56,400 --> 00:29:58,510
bloemkroon op. 
En die eerst met bloemetjes en 

550
00:29:58,510 --> 00:30:00,430
uiteindelijk wordt dat een 
enorme hoeveelheid zaad. 

551
00:30:00,430 --> 00:30:02,350
En dan droogt hij in een sterft 
hij af. 

552
00:30:02,350 --> 00:30:05,590
Ja, het grootste verschil wat ik
nu zie is dat die hightech SLA. 

553
00:30:05,590 --> 00:30:09,030
Die blijft meer op de grond in 
een soort heel grote ja blad 

554
00:30:09,030 --> 00:30:11,390
bladeren nou ik. 
Werd dus ook niet. 

555
00:30:11,390 --> 00:30:13,590
Bitterynamische, die gaat, ja, 
dat maakt eigenlijk gewoon een 

556
00:30:13,590 --> 00:30:14,270
plant. 
Het gaat. 

557
00:30:14,270 --> 00:30:17,870
Omhoog. 
Maar wat je wat wat je aan wat 

558
00:30:17,870 --> 00:30:22,390
hier duidelijk aan werd. 
Is dat die plant 1 1 1 de 

559
00:30:22,390 --> 00:30:26,190
levensloop die een normale 
slaapplant doormaakte biologisch

560
00:30:26,550 --> 00:30:31,350
is namelijk groeien en dan gaan 
schieten en bloeien zaad vormen 

561
00:30:31,350 --> 00:30:35,070
en afstermen dat dan en dat die 
technologische slaat dat dus 

562
00:30:35,070 --> 00:30:36,670
niet deed. 
Die kon Alleen nog maar meer 

563
00:30:36,670 --> 00:30:39,110
blad en nog meer bad en 
uiteindelijk rotte die weg. 

564
00:30:40,590 --> 00:30:43,870
En dan kan je je dus afvragen 
wat voor mij fascinerend was. 

565
00:30:43,870 --> 00:30:45,430
Maakt dat verschil voor de 
voedingskwaliteit? 

566
00:30:45,430 --> 00:30:50,870
Dat vond ik dus, maar je eet. 
Die bloeiende sla eet je niet, 

567
00:30:50,870 --> 00:30:53,230
je oogst m voordat hij gaat 
schieten en ook die 

568
00:30:53,230 --> 00:30:56,790
technologische sla oogst je 
voordat hij die enorme bladmassa

569
00:30:56,790 --> 00:30:58,710
maakt. 
Maar wat? 

570
00:30:58,710 --> 00:31:02,190
Betekent is dat hij iets mist 
die technologische sla in zijn 

571
00:31:02,390 --> 00:31:05,310
voedingsstoffen om naar die 
volgende fase te gaan. 

572
00:31:05,430 --> 00:31:07,470
Nou ja, maar dan kijk je dus 
naar de voedingsstoffen en wat 

573
00:31:07,470 --> 00:31:11,190
ik hier geleerd heb aan dit 
experiment is dat er in. 

574
00:31:11,310 --> 00:31:14,430
Ons processen van zo'n plant 
twee fasen zijn. 

575
00:31:15,960 --> 00:31:19,240
En, dat betekent dat iedere 
plant begint met een groeifase 

576
00:31:19,720 --> 00:31:22,960
en Dat is ook Als je gewoon naar
gras kijkt, dan wordt het groen.

577
00:31:23,320 --> 00:31:28,040
Maar dat Als je die die die 
levensloop de klok van oma. 

578
00:31:29,640 --> 00:31:32,080
Als je die levensloop van die 
biologische slaafvocht gaat, dat

579
00:31:32,080 --> 00:31:35,280
noemen ze de differentiatie. 
Dan valt inderdaad de 

580
00:31:35,320 --> 00:31:38,880
inhoudsstoffen veranderen ook, 
maar hij krijgt een totaal 

581
00:31:38,880 --> 00:31:41,880
andere vorm en hij gaat dus in 
een hele volgende fase. 

582
00:31:42,430 --> 00:31:44,990
En wat je ziet bij die 
biologische sla dat die in die 

583
00:31:44,990 --> 00:31:48,470
groeifase blijft hangen en op 
basis hiervan. 

584
00:31:48,510 --> 00:31:50,990
Ja, Het is In de technologische 
blijft die hangen. 

585
00:31:51,030 --> 00:31:54,350
Ja, bedoel je ja, en toen was, 
dus werd voor mij de vraag, wat 

586
00:31:54,350 --> 00:31:57,990
is nou voedingskwaliteit? 
En inmiddels toen heb ik, dus Ik

587
00:31:57,990 --> 00:32:01,150
heb heel erg gewerkt aan wat is 
voedingskwaliteit en 

588
00:32:01,310 --> 00:32:04,910
voedingskwaliteit is wat mij 
betreft dat er en een goede 

589
00:32:04,910 --> 00:32:08,590
groeifase en een goede 
differentiatiefase is en de. 

590
00:32:09,600 --> 00:32:12,600
Optimale kwaliteit is op het 
moment dat die twee fasen Als 

591
00:32:12,600 --> 00:32:17,310
het ware allebei aanwezig zijn. 
En het dus en vanuit het goede 

592
00:32:17,310 --> 00:32:21,350
sappigheid is Maar dat er ook 
een eerste verandering In de 

593
00:32:21,350 --> 00:32:23,870
smaak komt en dat kan je dus 
heel precies. 

594
00:32:23,870 --> 00:32:27,070
Als je dus een groeiende 
slaapplant volgt, is eerst water

595
00:32:27,070 --> 00:32:29,590
en op een gegeven moment krijgt 
hij die notenachtige smaak dat 

596
00:32:29,590 --> 00:32:34,190
je echt echt een volle slasmaak 
dan is die dan zeg je, dan heb 

597
00:32:34,190 --> 00:32:36,910
je dan begint dat. 
Dat komt door de differentiatie 

598
00:32:36,910 --> 00:32:39,990
fase die aanbreekt. 
Als je dan door laat gaan, dan 

599
00:32:39,990 --> 00:32:42,750
gaat hij dan kan je hem niet 
mijn oogsten kan je hem ook niet

600
00:32:42,750 --> 00:32:44,320
meereten. 
Maar we hebben gezegd, goede 

601
00:32:44,320 --> 00:32:46,560
kwaliteit, dat noemen we 
innerlijke kwaliteit, zwemmen we

602
00:32:46,560 --> 00:32:50,270
dat gaan doen. 
Ja en het bijzondere was en zo 

603
00:32:50,270 --> 00:32:53,910
ging dat toen dat bij mij dat 
dat ik dat groeiende 

604
00:32:53,910 --> 00:32:57,110
differentiatie is, zijn best 
bekende biologische begrippen, 

605
00:32:57,430 --> 00:33:00,910
maar precies in die tijd las ik 
een in een tijdschrift een 

606
00:33:00,910 --> 00:33:05,110
publicatie van een bekende 
farmacie firma die allerlei 

607
00:33:05,110 --> 00:33:09,790
medicamenten maakt en die hadden
een nieuwe kankerbehandeling 

608
00:33:09,910 --> 00:33:13,750
ontwikkeld en er was een heel 
verhaal van In de normale 

609
00:33:13,750 --> 00:33:16,190
menselijke lichaam. 
In iedere cel zijn twee 

610
00:33:16,190 --> 00:33:20,870
processen werkzaam. 
Groei en differentiatie een cel 

611
00:33:20,870 --> 00:33:24,030
begint en groeit. 
En dan Als het goed is, komt er 

612
00:33:24,030 --> 00:33:27,270
die differentiatie dat hij zich 
specialiseert tot de levensstijl

613
00:33:27,270 --> 00:33:31,110
tot een niercel spieren. 
Dat is de verfijning en de 

614
00:33:31,110 --> 00:33:34,670
specificering. 
En wat is nou kanker? 

615
00:33:35,590 --> 00:33:38,190
Nu moeten we even stoppen er? 
Komt iemand aan de deur? 

616
00:33:42,470 --> 00:33:45,710
Ja, we komen even tussendoor met
een kleine oproep hè, Marieke? 

617
00:33:46,310 --> 00:33:51,070
We maken namelijk deze podcast 
in onze vrije uren en wat we 

618
00:33:51,070 --> 00:33:53,190
nodig hebben is dat we Mensen 
hebben. 

619
00:33:53,190 --> 00:33:55,470
Onze luisteraars die ons gaan 
ondersteunen. 

620
00:33:56,350 --> 00:34:00,150
Dat het kan eigenlijk niet 
anders, want het kost best veel 

621
00:34:00,150 --> 00:34:03,710
tijd podcast maken vooral voor 
jou, want jij moet alles editen 

622
00:34:04,430 --> 00:34:07,510
en We willen heel graag door. 
En we denken ook en dat kunnen 

623
00:34:07,510 --> 00:34:10,520
we ook aan de cijfers zien. 
Dat het een gewaardeerde podcast

624
00:34:10,520 --> 00:34:14,199
is die belangrijk is in het 
gesprek over de toekomst van 

625
00:34:14,199 --> 00:34:16,230
Van. 
De landbouw en de natuur in 

626
00:34:16,230 --> 00:34:19,190
Nederland. 
Precies en de podcast groeit, 

627
00:34:19,190 --> 00:34:22,310
dus Als we dit de reclame vrij 
willen blijven doorzetten. 

628
00:34:22,510 --> 00:34:24,550
Ja Alleen maar onze eigen 
reclame, zeg maar er nu 

629
00:34:24,550 --> 00:34:26,670
tussendoor. 
Nou, wat doen we nu tussendoor? 

630
00:34:28,280 --> 00:34:30,159
Nee, dat mag toch hè? 
Voor jezelf is het toch voor je 

631
00:34:30,159 --> 00:34:31,760
anders. 
Nou ja, maar dan hebben we jouw 

632
00:34:31,760 --> 00:34:36,760
hulp dus hard nodig, dus doneer 
wat je kan like share. 

633
00:34:36,880 --> 00:34:40,679
Vertel het aan je vrienden zodat
deze podcast kan blijven 

634
00:34:40,679 --> 00:34:44,030
bestaan. 
Help ons. 

635
00:34:47,550 --> 00:34:52,000
Dat was een pakketje, denk ik. 
Ja ja. 

636
00:34:52,000 --> 00:34:54,040
Spullen. 
Ja nou ja kan gebeuren. 

637
00:34:54,440 --> 00:34:55,960
Dit knip je er maar uit. 
Ja, dit. 

638
00:34:55,960 --> 00:34:58,840
Knipper eruit of nee, Misschien 
blijft het er ook nog wel in, 

639
00:34:58,840 --> 00:35:01,160
maar dan Daarom vertel ik ook 
even dat er een pakketje komt. 

640
00:35:01,160 --> 00:35:07,480
Dan weten Mensen wat Het was. 
Kanker is het moment dat een cel

641
00:35:07,480 --> 00:35:11,520
die op zich volwassen is. 
Groei en differentiatie heeft 

642
00:35:11,520 --> 00:35:13,640
dat de differentiatie. 
Zich terugtrekt. 

643
00:35:16,110 --> 00:35:19,150
Gaamcel heeft dat ja in iedere 
lichaamscel zijn 

644
00:35:19,510 --> 00:35:21,310
groeienddifferentiatie in 
evenwicht, Dat is gewoon iedere 

645
00:35:21,310 --> 00:35:25,150
bioloog weet dat, maar kanker is
een proces dat uit de cel de 

646
00:35:25,150 --> 00:35:28,910
differentiatie zich terugtrekt 
dat die cel een primitievere 

647
00:35:28,910 --> 00:35:31,950
vorm krijgt en dat die gaat 
groeien, groeien, groeien en dus

648
00:35:31,950 --> 00:35:34,590
ten koste van zijn omgeving gaat
woekeren. 

649
00:35:35,350 --> 00:35:37,630
Dat is kanker. 
En, dat lijkt Misschien een 

650
00:35:37,630 --> 00:35:40,350
beetje op die hightech. 
Ho Ho Ho. 

651
00:35:40,550 --> 00:35:43,590
Wat zei die farmaceut? 
Wij hebben een methode gevonden,

652
00:35:43,590 --> 00:35:46,280
want normaal. 
Snijden die kanker die cellen 

653
00:35:46,280 --> 00:35:49,720
weg of je bestraalt ze of je 
probeert ze dood te maken. 

654
00:35:50,430 --> 00:35:54,870
Maar zij hadden een methode 
gevonden om die cellen zo te 

655
00:35:54,870 --> 00:35:57,990
behandelend lichaam dat die 
differentiatie weer terugkwam in

656
00:35:57,990 --> 00:36:00,230
die cellen. 
OK. 

657
00:36:00,470 --> 00:36:02,870
Dus dat ze het proces wisten om 
te keren. 

658
00:36:02,870 --> 00:36:05,630
Ja, Dat is precies In de tijd 
dat ik hier mee bezig was dat ik

659
00:36:05,630 --> 00:36:09,470
dacht mijn hemel. 
Dat zijn dus verwante processen 

660
00:36:09,790 --> 00:36:13,790
en ik vond het briljant dat je 
dus dat het een omkeerbaar 

661
00:36:13,790 --> 00:36:17,830
proces is blijkbaar, Maar het 
punt was, Het is ze wel gelukt 

662
00:36:17,830 --> 00:36:19,710
om het bij tumoren met ratten te
doen. 

663
00:36:19,710 --> 00:36:22,630
Het is niet gelukt om het bij 
Mensen voor elkaar te krijgen en

664
00:36:22,630 --> 00:36:25,230
hun onderzoek is gestopt, Maar 
het hele idee dat het dus. 

665
00:36:26,000 --> 00:36:28,920
Een proces is wat eerst weggaat.
Die differentiatie gaat uit de 

666
00:36:28,920 --> 00:36:30,800
cel en ze konden het 
terugbrengen. 

667
00:36:31,670 --> 00:36:34,910
En, Dat is dan met vitamine A 
derivaten en dan moet je weten 

668
00:36:34,910 --> 00:36:39,030
dat vitamine A onder invloed van
licht en warmte wordt gemaakt. 

669
00:36:40,600 --> 00:36:43,680
Terwijl bij de plant deze 
processen de groei is, is 

670
00:36:44,080 --> 00:36:47,920
voeding en water en de 
differentiatie komt door licht 

671
00:36:47,920 --> 00:36:52,440
en warmte en zij nemen dus 
vitamine A uit plant is een 

672
00:36:52,440 --> 00:36:56,880
plantaardig product wat onder 
licht en warmte wordt gemaakt en

673
00:36:56,880 --> 00:36:59,160
dat dat daar hadden ze 
medicament van gemaakt en 

674
00:36:59,160 --> 00:37:02,200
daarmee kwam dus in levende 
kankercel. 

675
00:37:02,200 --> 00:37:03,840
Kwam die differentiatie weer 
terug. 

676
00:37:04,390 --> 00:37:08,790
En, dat begon bij mij te dagen 
dat ik dacht heeft 

677
00:37:08,790 --> 00:37:11,150
voedingskwaliteit dus niet 
Alleen maar met een stofje te 

678
00:37:11,150 --> 00:37:13,830
maken, maar met levensprocessen 
en moet je die levensprocessen 

679
00:37:13,830 --> 00:37:19,230
dus niet zo sturen dat ze dus 
goed in evenwicht zijn en die 

680
00:37:19,230 --> 00:37:22,510
hele hightech productie met dat 
paarse licht waar je het ook 

681
00:37:22,510 --> 00:37:25,110
over hebt. 
Dat is op het ogenblik plant 

682
00:37:25,110 --> 00:37:27,390
lab. 
Dat is algemeen wordt dat Als de

683
00:37:27,390 --> 00:37:30,960
moderne. 
Want efficiënt en. 

684
00:37:31,000 --> 00:37:34,920
En onbespoten en geweldig, 
waarbij ik dus best mijn vragen 

685
00:37:34,920 --> 00:37:37,470
heb van. 
Is dat wel goeie voeding, want 

686
00:37:37,470 --> 00:37:41,430
mijn grote vraag was, kan het 
zijn dat Als je Alleen maar 

687
00:37:41,550 --> 00:37:43,830
voeding hebt? 
Plantaardige voeding die Alleen 

688
00:37:43,830 --> 00:37:47,630
maar in die groeifase zit, dat 
dat toch uiteindelijk op je lijf

689
00:37:47,630 --> 00:37:50,750
effect heeft? 
Dus toen begon de vraag naar de 

690
00:37:51,270 --> 00:37:55,950
de gezondheid begon al te dagen 
en inmiddels had ik 3 thema's 

691
00:37:55,950 --> 00:37:59,150
waar ik aan werkte, wat is 
voedingskwaliteit? 

692
00:37:59,630 --> 00:38:02,630
Hoe kan je die meten, kan je die
meten? 

693
00:38:03,440 --> 00:38:05,920
En kan ik aantonen dat er 
gezondheidseffecten zijn? 

694
00:38:06,270 --> 00:38:09,190
Ja, nou, Dat is een heel breed 
gebied, Maar dat is jaren mijn 

695
00:38:09,190 --> 00:38:12,030
thema geweest. 
En, Dat is wat jij als 

696
00:38:12,030 --> 00:38:13,590
wetenschapper bij het Louis 
Bolk. 

697
00:38:14,270 --> 00:38:16,150
Er zijn er 3 thema's waar je mee
bezig was. 

698
00:38:16,270 --> 00:38:18,070
Maar toen kwam er nog iets bij, 
dan wordt het helemaal 

699
00:38:18,070 --> 00:38:22,190
ingewikkeld. 
Ik was dus die die die 

700
00:38:22,190 --> 00:38:23,630
groeiendifferentiatie. 
Als dat noemden we innerlijke 

701
00:38:23,630 --> 00:38:25,270
kwaliteit. 
Daar hebben we ook veel over 

702
00:38:25,310 --> 00:38:28,510
geschreven en ook experimenten. 
Gedaan de term innerlijke. 

703
00:38:28,550 --> 00:38:32,230
Kwaliteit waar moet je het? 
Je moet iets pakken waarmee je 

704
00:38:32,230 --> 00:38:34,790
het een naam geeft die anders is
dan het andere en over het 

705
00:38:34,790 --> 00:38:36,670
algemeen wordt kwaliteit altijd 
in. 

706
00:38:36,990 --> 00:38:39,830
Is uitgedrukt. 
In materiële zin. 

707
00:38:40,630 --> 00:38:45,030
En, wij wilden het in 
levensprocessen dus, nou, toen 

708
00:38:45,030 --> 00:38:47,070
hebben we dat innerlijke 
kwaliteit gevonden. 

709
00:38:48,230 --> 00:38:52,510
Als onderzoeksmethode om het te 
meten kan je je kan er stoffen 

710
00:38:52,510 --> 00:38:55,590
kijken, want die plant de 
stoffen in zo'n plant veranderen

711
00:38:55,590 --> 00:38:59,190
ook echt als die als die zeg 
maar rijp wordt, want Het is 

712
00:38:59,230 --> 00:39:03,270
differentiatie is eigenlijk wat 
je rijpen noemt eerst die appel 

713
00:39:03,270 --> 00:39:06,910
onrijpen, dan wordt die rijp. 
Ja, dus die cel is eerst beetje 

714
00:39:06,910 --> 00:39:09,590
onbestemd en vervolgens krijgt 
het een bestemming. 

715
00:39:09,670 --> 00:39:11,510
Zoiets. 
Ja. 

716
00:39:11,510 --> 00:39:15,470
Nou die christelisatie is een 
methode om dat ook zichtbaar te 

717
00:39:15,470 --> 00:39:18,150
maken en dat lukt ons ook met de
voedingskrisatie toen we die 

718
00:39:18,150 --> 00:39:20,390
eenmaal hadden. 
Maar toen gebeurde er nog iets 

719
00:39:20,390 --> 00:39:24,040
anders. 
En ik vertelde dus dat ik met 

720
00:39:24,040 --> 00:39:27,720
die christelisaties werkte en 
die zijn ontwikkeld door een 

721
00:39:27,720 --> 00:39:30,000
meneer die heet Erenfried 
Pfeiffer. 

722
00:39:30,760 --> 00:39:37,080
Dat was 1 1 1 chemicus die als 
student al hoorde van Rudolf 

723
00:39:37,080 --> 00:39:41,760
Steiner en Rudolfsteiner nam hem
vaak mee als op zijn zijn 

724
00:39:41,760 --> 00:39:43,480
reizen. 
Als die voordrachten ging 

725
00:39:43,480 --> 00:39:45,120
houden, want dan sjouwt hij zijn
koffer. 

726
00:39:45,120 --> 00:39:47,040
Geloof ik zo, die was erg op hem
gesteld. 

727
00:39:47,760 --> 00:39:51,240
En op enig moment staan ze 
ergens op de trein te wachten. 

728
00:39:51,240 --> 00:39:54,920
Nou, dat moet dan zo rond 1910 
zijn geweest of zo ergens op een

729
00:39:54,960 --> 00:39:58,710
stationnetje. 
En vraag die Pfeiffer Unsteiner 

730
00:39:58,710 --> 00:40:04,110
Steiner, dokter Steiner, Waarom 
doen de Mensen zo weinig met? 

731
00:40:04,870 --> 00:40:06,830
Alles wat je vertelt? 
Ja. 

732
00:40:08,110 --> 00:40:13,190
En steinner, die denkt even na 
en die zegt dat komt Omdat ze 

733
00:40:13,190 --> 00:40:14,670
verkeerdeten. 
Dat komt door de voeding. 

734
00:40:15,390 --> 00:40:18,990
Nou, ik dacht, hè? 
En toen zei hij het merkwaardige

735
00:40:19,990 --> 00:40:25,310
raadselachtige woorden. 
Eigenlijk zouden alle voedingen 

736
00:40:25,310 --> 00:40:28,550
de hele wereld zo besproeid 
moeten worden met biologisch 

737
00:40:28,550 --> 00:40:34,070
dynamische spuitpreparaten en. 
Daar leggen we weer de relatie 

738
00:40:34,070 --> 00:40:35,470
met die zouten waar je mee 
begon. 

739
00:40:35,470 --> 00:40:39,270
Denk ik, nee, ik las de 
biografie van Pfeiffer, Omdat 

740
00:40:39,270 --> 00:40:42,670
die man die zout die kristallen 
had, die chrisisatiemethode had 

741
00:40:42,670 --> 00:40:45,270
ontwikkeld en kwam daar dit 
gesprek tegen. 

742
00:40:45,710 --> 00:40:49,830
En ik dacht, hè, Mensen doen 
weinig met wat hij zegt. 

743
00:40:49,870 --> 00:40:52,310
Door de voeding werkt voeding 
zo. 

744
00:40:52,550 --> 00:40:56,550
En wat is de relatie met 
preparaten dan in vredesnaam? 

745
00:40:56,870 --> 00:41:00,390
Nou preparaten gaan nog veel 
verder dan high tech of 

746
00:41:00,390 --> 00:41:03,670
biologische teelt. 
Biologische dynamische 

747
00:41:03,670 --> 00:41:07,230
preparaten zijn heel speciaal en
daar ben ik mij toen in gaan 

748
00:41:07,230 --> 00:41:10,030
verdiepen en het leuke is dat ik
dus bij die landbouwafdeling van

749
00:41:10,030 --> 00:41:12,590
Bolk ja daar daar deden ze 
allerlei onderzoeken ook met 

750
00:41:12,590 --> 00:41:15,510
preparaten en daar hoorde ik 
best wel bijzondere dingen over.

751
00:41:15,950 --> 00:41:18,550
Maar ik ben eerst maar gaan 
denken van wat zijn die 

752
00:41:18,550 --> 00:41:22,870
preparaten dan? 
En dus de de de spuitpreparaten.

753
00:41:22,870 --> 00:41:25,510
Dat klinkt spuiten klinkt als 
giftig, Maar dat is het niet. 

754
00:41:25,710 --> 00:41:27,830
Ja, Dit is echt. 
Dit is alchemie hoor. 

755
00:41:28,550 --> 00:41:33,030
Dat zijn twee twee preparaten, 
twee, twee verschillende 

756
00:41:33,030 --> 00:41:36,470
preparaten. 
De ene heet het 

757
00:41:36,470 --> 00:41:37,430
koemestpreparaten en de andere 
heet het kiezelpreparaat. 

758
00:41:37,790 --> 00:41:41,830
De biodynamische landbouw werkt 
ook met preparaten. 

759
00:41:41,870 --> 00:41:44,150
Daarmee onderscheidt het zich 
van de biolandbouw. 

760
00:41:44,390 --> 00:41:48,470
Ja ja ja, maar dus. 
Daarna doen de Mensen zo weinig 

761
00:41:48,470 --> 00:41:52,470
met wat hij zegt, van ja, we 
weten toch, dan denk ik ja, we 

762
00:41:52,470 --> 00:41:54,350
weten toch dat er klimaatcrisis 
is? 

763
00:41:54,350 --> 00:41:56,070
En we weten toch dat er 
vervuiling is? 

764
00:41:56,070 --> 00:42:00,430
Waarom doen we er zo weinig mee?
En dan zegt ja, het ligt aan die

765
00:42:00,430 --> 00:42:02,510
preparaten. 
Ik denk, wat krijgen we nou? 

766
00:42:02,510 --> 00:42:05,400
Zeg. 
Nou, wat zijn nou die 

767
00:42:05,400 --> 00:42:10,110
preparaten? 
Aan de ene kant neemt die 

768
00:42:10,790 --> 00:42:13,550
koemest en de andere kant neemt 
die kiezel dus gewoon 

769
00:42:13,550 --> 00:42:18,750
kristalberg kristal, ja, maar 
maar hele speciale steen. 

770
00:42:19,430 --> 00:42:26,190
Dat neemt die koehoorns. 
Ja, ja, die zijn hol als ze en 

771
00:42:26,190 --> 00:42:30,110
die die koemes die stopt die in 
die Hoorn en de kiezel die 

772
00:42:30,750 --> 00:42:33,150
kristal stamt die fijn stopt hij
ook In de Hoorn. 

773
00:42:33,960 --> 00:42:35,680
En begraft het In de grond, 
maar. 

774
00:42:37,610 --> 00:42:42,370
De Hoorn met koel mest stopt hij
In de herfst In de grond en 

775
00:42:42,370 --> 00:42:47,150
haalt hij in het voorjaar eruit.
En de Hoorn met kiezel. 

776
00:42:47,750 --> 00:42:50,710
Stopt ie in het voorjaar In de 
grond en haalt ie In de herfst 

777
00:42:50,710 --> 00:42:54,110
eruit en dan denk je, hè, ik. 
Dacht dat ze in een compost gooi

778
00:42:54,190 --> 00:42:56,390
deden. 
Nee, dat zijn andere preparaten,

779
00:42:56,390 --> 00:42:58,710
dat zijn andere preparaten. 
OK, dit zijn de spuitpreparaten 

780
00:42:58,710 --> 00:43:03,670
en Als je dus kijkt naar de 
seizoenen en eerst naar die twee

781
00:43:03,670 --> 00:43:08,670
substanties van de mest en de 
kiezel en hij doet dus blijkbaar

782
00:43:08,670 --> 00:43:11,030
iets de ene na In de zomer en de
andere In de winter In de. 

783
00:43:11,030 --> 00:43:14,590
Grond de hele koehoorn wordt 
ergens begraven waar waar wordt 

784
00:43:14,590 --> 00:43:16,110
hij begraven? 
Nou ergens op het 

785
00:43:16,110 --> 00:43:18,670
landbouwbedrijf. 
Ja, dus je hebt een bedrijf en 

786
00:43:18,670 --> 00:43:20,670
ergens op dat bedrijf wordt het 
begraven. 

787
00:43:20,670 --> 00:43:24,430
Maar het belangrijkste is, de 
ene gaat de hele winter onder de

788
00:43:24,430 --> 00:43:26,790
grond en de ander gaat de hele 
zomer onder de grond. 

789
00:43:27,030 --> 00:43:29,390
En wat stopt die s winters nou 
in onder de grond? 

790
00:43:29,470 --> 00:43:34,150
De Hoorn met koemest en zomer 
stopt hij de Hoorn met kiezel 

791
00:43:34,150 --> 00:43:37,190
onder de grond, dus zomer en 
winter. 

792
00:43:38,030 --> 00:43:41,550
Hebben een een betekenis. 
En Als je nou naar die twee 

793
00:43:41,550 --> 00:43:46,070
substanties kijkt, wat is dan 
meer winters en wat is meer 

794
00:43:46,070 --> 00:43:50,790
zomers? 
Dan zou ik toch zeggen, ja, dat 

795
00:43:50,910 --> 00:43:52,870
kristalbergkristal, Dat is toch 
eigenlijk wat je In de winter 

796
00:43:52,870 --> 00:43:55,630
ziet als er ijspegels hangen? 
En Als de alles onder de rijp 

797
00:43:55,630 --> 00:44:00,190
zit, heeft meer winter karakter 
en die dampende warme koemest 

798
00:44:00,470 --> 00:44:04,310
heeft meer zomerkarakter. 
Hij stopt die koemest dus In de 

799
00:44:04,310 --> 00:44:08,190
winter onder de grond. 
En de kristallen In de. 

800
00:44:08,190 --> 00:44:10,390
Zomer krijgen om te compenseren,
dus. 

801
00:44:10,510 --> 00:44:13,790
Nou precies, toen dacht ik, Dat 
is toch te gek. 

802
00:44:13,830 --> 00:44:17,070
En dan zegt hij vervolgens, Als 
je het opgraaft, dan doe je dat 

803
00:44:17,070 --> 00:44:21,190
in 1 t met water, dat een hele 
grote ton en dan roer je daar 

804
00:44:21,190 --> 00:44:25,630
een tijd dat en dat die 
vloeistof met wat er uit die 

805
00:44:25,630 --> 00:44:29,030
Hoorn komt, die sproei je over 
je planten. 

806
00:44:30,600 --> 00:44:35,080
En die die bewerkte koemest 
sproeien In de eerste fase de 

807
00:44:35,080 --> 00:44:39,850
groeifase. 
En de kiezel bewerkt de kiezels 

808
00:44:39,850 --> 00:44:44,010
sproeien In de In de 
differentiatie periode. 

809
00:44:45,480 --> 00:44:49,600
Rara en waar blijkt nou? 
Op een gegeven moment dacht ik, 

810
00:44:49,600 --> 00:44:52,280
Het is precies je, zegt hij. 
Compenseert en opeens dacht ik 

811
00:44:52,480 --> 00:44:56,560
verrek, hij maakt een soort 
yinyang teken, want Als je het 

812
00:44:56,560 --> 00:45:00,480
Yin yangtteken neemt, de ene is 
donker, maar er zit dan zo een 

813
00:45:00,480 --> 00:45:04,120
lichte kern in en die andere is 
licht en zit een donkere kern. 

814
00:45:04,120 --> 00:45:08,560
Het is net alsof hij dat wat 
zomerse kwaliteit heeft Als het 

815
00:45:08,560 --> 00:45:10,640
ware in een soort winterbad 
doet. 

816
00:45:11,310 --> 00:45:14,750
En wat de winterse kwaliteit 
heeft, stopt ie In de zomer In 

817
00:45:14,750 --> 00:45:18,790
de zomer bad en dat neemt dus 
blijkbaar iets daarvan op. 

818
00:45:19,390 --> 00:45:22,990
Ja, zo begreep ik het, maar dan 
ga ik dus kijken wat voor 

819
00:45:22,990 --> 00:45:28,590
onderzoek mijn collega's doen. 
En wat blijkt dan dat boeren die

820
00:45:28,590 --> 00:45:34,160
die preparaten gebruiken? 
Dat harmoniseert de planten. 

821
00:45:35,310 --> 00:45:38,630
Wat betekent dat? 
Dat onder andere met wortels 

822
00:45:38,630 --> 00:45:41,670
hebben ze het onderzocht, maar 
met veel meer producten dat een 

823
00:45:41,670 --> 00:45:45,310
wortel die op de zandgrond 
groeit, ontwikkelt zich anders 

824
00:45:45,310 --> 00:45:48,070
dan een wortel op de klei. 
Dat kan je je voorstellen. 

825
00:45:49,640 --> 00:45:54,240
En, wat blijkt nou dat het 
gebruik van preparaten 

826
00:45:54,240 --> 00:45:58,760
harmoniserend werkt in die zin 
dat de wortels op de zandgrond 

827
00:45:58,800 --> 00:46:04,120
voller en sappiger worden en de 
wortels op de kleigrond minder 

828
00:46:04,120 --> 00:46:07,640
opgeblazen, maar iets Als het 
ware iets iets verfijnder zijn? 

829
00:46:08,630 --> 00:46:13,110
Dus ze krijgen een tegengestelde
werking aan wat de omgeving op 

830
00:46:13,110 --> 00:46:14,630
ze zou doen. 
Ze worden harmonischer. 

831
00:46:16,560 --> 00:46:21,360
Nou, Ik vind dit pure ja, wat 
moet ik zeggen magie alchemie? 

832
00:46:21,360 --> 00:46:24,200
Ik vind dit zo verbijsterend, 
heeft me waanzinnig 

833
00:46:24,200 --> 00:46:26,760
gefascineerd. 
En jullie hebben daar dus 

834
00:46:27,120 --> 00:46:30,040
onderzoek naar gedaan. 
Mijn collega's op het bol, Ik 

835
00:46:30,040 --> 00:46:33,360
heb niet die planten. 
Ik volg dat met met voor met 

836
00:46:33,360 --> 00:46:36,760
grote open oren voortdurend er 
mee te kijken wat er gebeurde. 

837
00:46:37,470 --> 00:46:39,110
Maar dat is allemaal 
gepubliceerd. 

838
00:46:39,110 --> 00:46:42,710
Het is allemaal bekende kost en.
Dan heeft charner dus gezegd, 

839
00:46:43,070 --> 00:46:48,070
als Mensen voedingeten die met 
preparaten behandeld is, komen 

840
00:46:48,070 --> 00:46:53,390
ze makkelijker tot handelen. 
Ze horen iets, maar je Hij is de

841
00:46:53,390 --> 00:46:55,590
vraag, was Waarom doen ze er zo 
weinig mee? 

842
00:46:55,590 --> 00:46:57,310
En dan komt ze daar met dat 
verhaal. 

843
00:46:57,310 --> 00:47:00,990
Je moet die preparaten 
gebruiken, nou, nou nou nou zeg.

844
00:47:02,320 --> 00:47:04,990
Dat zo fascinerend. 
Ja goed. 

845
00:47:05,230 --> 00:47:09,910
Ja dus dus voeding gaat veel 
verder dan jouw Energy geven of 

846
00:47:09,910 --> 00:47:13,670
bepaalde ja, mineralen die jouw 
botten maken of je spieren 

847
00:47:13,670 --> 00:47:15,750
maken. 
Normaal denken we over voeding 

848
00:47:15,750 --> 00:47:18,550
in voedingsstoffen en dat wordt 
helemaal geanalyseerd. 

849
00:47:18,550 --> 00:47:22,510
Hoeveel calcium en en ijzer en 
magnesium en weet ik wat erin 

850
00:47:22,510 --> 00:47:26,390
zit, maar er speelt veel meer. 
Er speelt veel meer, want die 

851
00:47:26,390 --> 00:47:29,630
preparaten die uit die Hoorn 
komen en die ton komen. 

852
00:47:29,630 --> 00:47:31,310
Je kan zeggen dat zijn 
homeopathisch. 

853
00:47:31,310 --> 00:47:34,320
Het wordt homeopathisch verdund.
En dan over die planten 

854
00:47:34,320 --> 00:47:38,190
gesproeid. 
Ja want is, Er is er iets te 

855
00:47:38,190 --> 00:47:41,430
zeggen over wat er dan gebeurt, 
wat wat voor een proces wordt er

856
00:47:41,430 --> 00:47:43,710
dan in gang gezet Als je die 
preparaten gebruikt? 

857
00:47:45,320 --> 00:47:48,600
Het harmoniseert, maar hoe kan 
dat dan? 

858
00:47:50,440 --> 00:47:51,920
Ja en dan. 
Moet je, Misschien is dat wel 

859
00:47:51,920 --> 00:47:55,000
een interessante sleutel, dus 
jij zei in allerlei oude 

860
00:47:55,000 --> 00:48:00,280
culturen ging men op zoek naar 
een naar een balancsysteem en 

861
00:48:00,280 --> 00:48:02,960
Dit is ook een balansysteem. 
Hoe je het ook weet of keert. 

862
00:48:02,960 --> 00:48:07,000
Het is op zoek naar volledigheid
en een soort rust en een soort 

863
00:48:07,000 --> 00:48:10,390
balans en. 
Wij denken hebben geleerd In de 

864
00:48:10,390 --> 00:48:13,150
Verlichting om heel erg te 
denken in stofjes in dingetjes 

865
00:48:13,150 --> 00:48:16,990
in petrischaaltjes, in het 
isoleren van een ding en op die 

866
00:48:16,990 --> 00:48:18,590
manier gaan begrijpen hoe het 
zit. 

867
00:48:19,430 --> 00:48:23,630
Teruggaand naar dat slaonderzoek
denk ik dat allebei wel aan de 

868
00:48:23,630 --> 00:48:26,070
hand was met die sla. 
Dus enerzijds is Natuurlijk dat 

869
00:48:26,070 --> 00:48:28,790
het niet in een natuurlijke 
balans situatie terecht kwam, 

870
00:48:28,790 --> 00:48:33,710
dus je eet niet iets wat met die
ritmes van de planeet meegaat, 

871
00:48:33,710 --> 00:48:36,310
maar je eet iets wat helemaal 
uit het uit een steriele 

872
00:48:36,310 --> 00:48:38,470
omgeving komt uit het 
petrischaaltje zou je kunnen 

873
00:48:38,470 --> 00:48:41,030
zeggen. 
Ja, en dat mist dus ook 

874
00:48:41,030 --> 00:48:43,910
letterlijk voedingsstoffen. 
Niet Alleen die wat je nu net 

875
00:48:43,910 --> 00:48:48,350
hebt beschreven die Yin Yin 
Yang, maar ook letterlijk de wat

876
00:48:48,350 --> 00:48:52,150
de bodem kan geven aan micro 
elementen, want dat soort 

877
00:48:52,150 --> 00:48:55,350
onderzoek is inmiddels ook 
gedaan dat in een gezonde bodem 

878
00:48:55,350 --> 00:48:58,550
met schimmels en bacteriën en 
regenworm en al die dingen 

879
00:48:58,670 --> 00:49:03,910
zitten alle 50 micro elementen 
en in zo'n korreltje structuur 

880
00:49:03,950 --> 00:49:07,310
met roze licht zit Alleen NPK 
punt. 

881
00:49:08,350 --> 00:49:10,950
Heb je hebben jullie daar ook 
naar gekeken naar dat aspect van

882
00:49:10,950 --> 00:49:13,110
de volledige voeding of de 
gezonde voeding? 

883
00:49:13,470 --> 00:49:17,230
Nee, kijk, Dat is sowieso bekend
dat die bodemkwaliteiten de 

884
00:49:17,230 --> 00:49:20,510
levende bodem vreselijk 
essentieel en belangrijk is, 

885
00:49:20,990 --> 00:49:23,430
maar daar weet ik daar op. 
Een gegeven moment moest ik maar

886
00:49:23,430 --> 00:49:26,470
gaan specialiseren en ben ik mij
gaan afvragen, kan ik nou iets 

887
00:49:26,470 --> 00:49:29,470
aantonen van die 
gezondheidseffecten? 

888
00:49:30,070 --> 00:49:34,550
Want het begon dus. 
Kijk, Dit is, Dit is hier. 

889
00:49:34,550 --> 00:49:37,590
Zou je nog eindeloos veel meer 
onderzoek naar moeten doen, 

890
00:49:37,590 --> 00:49:40,510
maar. 
Ik, wat gebeurt er op dit moment

891
00:49:40,510 --> 00:49:43,230
op dat vlak? 
Ik ben er niet meer helemaal van

892
00:49:43,230 --> 00:49:45,350
op de hoogte, Omdat ik 
uiteindelijk helemaal de de 

893
00:49:45,350 --> 00:49:48,630
gezondheidskant op ben gegaan. 
Het belangrijkste is dat ik hoe 

894
00:49:48,630 --> 00:49:52,830
langer hoe meer ging begrijpen 
je om los te komen of niet. 

895
00:49:52,870 --> 00:49:56,710
De de stofjes zijn er wel en die
die schimmels en dergelijke 

896
00:49:56,710 --> 00:49:59,550
zijn, maar dan blijf je nog 
steeds in deeltjes denken, maar 

897
00:49:59,550 --> 00:50:02,990
In de antroposofie heet dat het 
levende heet het etherische. 

898
00:50:03,510 --> 00:50:07,310
En dat zijn Als het ware 
waterstromen en die kan je 

899
00:50:07,310 --> 00:50:10,790
beïnvloeden en Dat is dus wat er
met die preparaten gebeurt, 

900
00:50:10,990 --> 00:50:13,630
waterstromen en. 
Vormkrachten het element 

901
00:50:13,630 --> 00:50:16,590
Waterstaat voor verbinding voor 
dat er geen schotten tussen 

902
00:50:16,590 --> 00:50:17,750
dingen. 
Zitten ja, Maar dat is ook het 

903
00:50:17,750 --> 00:50:19,910
leven. 
Het hele leven doet het op 

904
00:50:19,910 --> 00:50:22,190
water. 
Ja, Dat is gewoon de de drager 

905
00:50:22,190 --> 00:50:25,750
daarvan en die kan je dus en Dat
is Dat is ja. 

906
00:50:25,750 --> 00:50:28,710
Hoe werkt werkt homeopathie? 
Dat is ook zo'n vraagstuk. 

907
00:50:28,710 --> 00:50:32,390
Als je stofjes denkt kan het 
niet, maar je kan ook zeggen dat

908
00:50:32,390 --> 00:50:36,790
er 1 1 1 1. 
Van informatie overgedragen 

909
00:50:36,790 --> 00:50:39,830
wordt en het water kan dus 
informatie dragen. 

910
00:50:39,830 --> 00:50:43,510
Nou, je kent vast wel die 
experimenten van die Japanner, 

911
00:50:43,510 --> 00:50:45,670
die dus water laat 
kristalliseren tot 

912
00:50:45,670 --> 00:50:47,670
ijskristallen, dus nog weer 
hele. 

913
00:50:47,670 --> 00:50:51,230
Andere tak van sport van een 
experiment waarin Mensen gingen 

914
00:50:51,230 --> 00:50:55,070
mediteren en dat dat inderdaad 
een invloed heeft op het water 

915
00:50:55,070 --> 00:50:57,470
wat bevriest. 
Ja of harthrock en klassieke 

916
00:50:57,470 --> 00:51:00,030
muziek, en. 
Dat soort nou, dan zie je dus 

917
00:51:00,030 --> 00:51:02,880
dat. 
Water in staat is om ja 

918
00:51:02,880 --> 00:51:05,950
bepaalde. 
Informatie laat ik het maar zo 

919
00:51:05,950 --> 00:51:09,270
zeggen op te nemen, Maar ik was 
dus geïnteresseerd in die 

920
00:51:09,270 --> 00:51:11,430
voeding en Ik wilde 
gezondheidsonderzoek doen. 

921
00:51:11,750 --> 00:51:16,270
Ik heb gezocht een tijd lang 
naar een eenvoudig model om 

922
00:51:16,790 --> 00:51:19,910
gezondheidsonderzoek te doen. 
Zou het mogelijk zijn om 

923
00:51:19,910 --> 00:51:23,470
bijvoorbeeld met celcultuur dus,
want ze hebben van die 

924
00:51:23,590 --> 00:51:28,230
celcultures die dan kanker gaan 
vormen, gewoon ook in 

925
00:51:28,230 --> 00:51:30,470
petrischaaltjes. 
Maar dat je dan lichaamscellen 

926
00:51:30,710 --> 00:51:34,230
die kanker vormen of je die 
Misschien dan met plantensap 

927
00:51:34,230 --> 00:51:36,030
zich anders zou. 
Gaat ontwikkelen. 

928
00:51:36,030 --> 00:51:40,150
Nou, dat dat, dan moet je echt 
bij Wageningen zijn en bij TNO 

929
00:51:40,150 --> 00:51:42,910
ers en weet ik wat, Maar dat was
veel te te ver veel te 

930
00:51:42,910 --> 00:51:43,950
ingewikkeld. 
Dat ging niet. 

931
00:51:45,480 --> 00:51:47,800
Toen kwam ik tot de conclusie, 
dan moet je het dus echt wel. 

932
00:51:47,800 --> 00:51:50,800
Met Als je onderzoek wil gaan 
doen naar gezondheidseffecten 

933
00:51:51,080 --> 00:51:53,240
moet je het echt bij dieren 
doen, hè? 

934
00:51:53,240 --> 00:51:57,160
Dus niet bij celcultuur dus bij 
dieren en dat kwam Omdat ik een 

935
00:51:57,200 --> 00:52:00,520
en dat kwam helemaal in beweging
Toen ik ook op één van die ik 

936
00:52:00,520 --> 00:52:03,000
zat graag op bij die 
landbouwconferenties een plaatje

937
00:52:03,000 --> 00:52:07,320
zag over, dat kan je weer niet 
zien, Marieke. 

938
00:52:07,750 --> 00:52:10,070
Weer een blaadje voor ons? 
Maar hier zie je dus een 

939
00:52:10,230 --> 00:52:12,430
toenemende hoeveelheid 
bemesting. 

940
00:52:13,150 --> 00:52:16,590
Ja, en hier zie je de planten 
allerlei plantenfuncties en hier

941
00:52:16,590 --> 00:52:18,670
zie je Als de bemesting 
toeneemt, zie je de 

942
00:52:18,670 --> 00:52:20,470
stofwisseling ontzettend 
toenemen. 

943
00:52:20,470 --> 00:52:23,230
Dat is deze. 
Je ziet de groei ontzettend 

944
00:52:23,230 --> 00:52:24,830
toenemen. 
Nou, Als je kunstmest op je 

945
00:52:24,950 --> 00:52:27,430
gazonnetje gooit, dan zie je dus
een enorme explosie. 

946
00:52:27,790 --> 00:52:30,230
Maar deze curve interesseerde 
mij ontzettend. 

947
00:52:30,230 --> 00:52:33,670
Dat zijn de secundaire 
metabolieten, oftewel het zijn 

948
00:52:33,670 --> 00:52:36,390
de de kleine hoeveelheden 
stofjes. 

949
00:52:36,590 --> 00:52:39,750
Die zie je eerst oplopen en 
naarmate er meer bemest wordt, 

950
00:52:39,750 --> 00:52:43,230
zie je hem opeens scherp dalen. 
Ja dus het secundaire 

951
00:52:43,230 --> 00:52:47,950
metabolisme gaat dus ook over de
ja overige nutriënten die er ook

952
00:52:47,950 --> 00:52:49,710
nog zijn. 
Dat zijn de overige nutriënten. 

953
00:52:49,710 --> 00:52:52,550
Voor ons zijn die heel erg 
belangrijk, maar voor de plan is

954
00:52:52,550 --> 00:52:55,950
dat zijn afweersysteem. 
Daar beschermt ie zich mee en 

955
00:52:55,950 --> 00:52:58,790
dan is het nogal logisch ook dat
Als je doorgaat met bemest je 

956
00:52:58,790 --> 00:53:02,070
krijgt een enorme opbrengst, 
maar zijn afweersysteem daalt en

957
00:53:02,070 --> 00:53:05,070
dan is het ook logisch dat je 
gewasbeschermingsmiddelen of 

958
00:53:05,070 --> 00:53:08,110
pesticiden nodig hebt om die 
plant ook te beschermen, want 

959
00:53:08,110 --> 00:53:11,070
dan kan hij zelf niet meer. 
Maar wat mij nou interesseerde 

960
00:53:11,070 --> 00:53:14,230
is Dat is van een andere orde 
dan preparaten. 

961
00:53:14,230 --> 00:53:19,150
Dit ging gewoon bemestingshoogte
van bemesting als die dit laat 

962
00:53:19,150 --> 00:53:23,990
zien deze curve, dan moet dat 
een gezondheidseffect hebben en 

963
00:53:24,030 --> 00:53:27,790
de lage bemestingen, dan zit je 
toch meestal in het biologische 

964
00:53:27,790 --> 00:53:30,750
systeem en die hoge bemestingen 
zit je toch echt meer In de 

965
00:53:30,750 --> 00:53:32,550
gangbare systeem. 
Dan heb ik het nog niet eens 

966
00:53:32,550 --> 00:53:35,910
over agro hightech agro 
productie en zo. 

967
00:53:36,640 --> 00:53:39,880
Nu zegt men dit, deze zag ik 
rond 2002. 

968
00:53:40,670 --> 00:53:43,430
Het plaatje helemaal 
gepubliceerd, maar nu zegt men 

969
00:53:43,430 --> 00:53:46,230
ja, het ligt toch wel een beetje
ingewikkelder, maar dit was voor

970
00:53:46,230 --> 00:53:49,710
mij de aanleiding om te zeggen, 
maar nu wil ik een groot 

971
00:53:49,710 --> 00:53:53,790
onderzoek opzetten met dieren om
toch die hoogte van de 

972
00:53:53,990 --> 00:53:57,630
bemestingsniveau die verschillen
om te kijken of die een effect 

973
00:53:57,630 --> 00:53:59,910
hebben op de gezondheid. 
Van de plant. 

974
00:54:00,070 --> 00:54:02,550
Van het dier die het eet. 
Van de Van het. 

975
00:54:02,550 --> 00:54:08,670
Dier en toen is het experiment 
ontwikkeld wat ik het 

976
00:54:08,670 --> 00:54:11,110
kippenprojecten uiteindelijk ben
gaan noemen of Dat is het 

977
00:54:11,110 --> 00:54:12,350
kippenproject. 
Dat ken je Misschien wel of 

978
00:54:12,350 --> 00:54:13,830
niet, maar. 
Nou ja, Ik weet niet of de 

979
00:54:13,830 --> 00:54:16,630
luisteraars dit gehoord hebben. 
Ik heb de Zembla uitzending 

980
00:54:16,630 --> 00:54:18,110
daarover gezien. 
Ja, precies. 

981
00:54:18,110 --> 00:54:20,070
Ja, Maar het is Misschien wel 
goed om daar iets over te 

982
00:54:20,070 --> 00:54:21,390
vertellen, want Er zijn 
Natuurlijk Mensen. 

983
00:54:21,390 --> 00:54:24,870
Die dat niet weten, maar dit 
soort gezondheidsonderzoek is 

984
00:54:25,070 --> 00:54:29,150
hartstikke ingewikkeld, dus het 
eerste wat ik en dat kan ik al 

985
00:54:29,150 --> 00:54:30,430
helemaal niet, want het zijn 
dit. 

986
00:54:30,470 --> 00:54:32,830
Je moet dat voordat je het met 
Mensen kan doen, moet je het 

987
00:54:32,830 --> 00:54:35,030
altijd eerst met dieren doen. 
Nou, ik hou niet van 

988
00:54:35,030 --> 00:54:37,670
dierproeven, maar je kan heel 
diervriendelijke dierproeven 

989
00:54:37,670 --> 00:54:40,430
doen en dat begrijp ik ook best 
dat je het niet meteen met 

990
00:54:40,430 --> 00:54:41,910
Mensen mag doen. 
Dat is ethisch. 

991
00:54:41,990 --> 00:54:43,950
Niet verantwoord, Als je niet 
weet wat de effecten zijn. 

992
00:54:44,630 --> 00:54:47,710
Nou, Ik heb eerst maar eens 
internationale 

993
00:54:47,710 --> 00:54:50,950
onderzoeksvereniging opgericht, 
Omdat ja in het buitenland ook 

994
00:54:50,950 --> 00:54:55,230
allemaal knappe Mensen zitten en
met elkaar hebben we toen een 

995
00:54:55,310 --> 00:54:58,190
paar conferenties gehouden en 
dat deed je ook allemaal 

996
00:54:58,350 --> 00:55:01,150
hotemetoten van uit Nederland 
aan mee hoor van TNO en 

997
00:55:01,150 --> 00:55:05,990
Wageningen en zo van als er 
effecten zijn, waar zou je die 

998
00:55:05,990 --> 00:55:09,520
dan aanzien? 
Nou, eigenlijk was Iedereen het 

999
00:55:09,520 --> 00:55:12,680
erover eens als er een effect 
is, dan zal het aan het 

1000
00:55:12,720 --> 00:55:17,180
immuunsysteem zijn. 
En dan moet je tenminste twee 

1001
00:55:17,180 --> 00:55:22,120
generaties volgen, want. 
Het voeding komt binnen in je 

1002
00:55:22,240 --> 00:55:26,840
spijsverteringsstelsel in je 
darmen en bij een jong organisme

1003
00:55:26,840 --> 00:55:30,880
dus een jong dier, maar ook een 
jonge Mensen bij een baby'tje in

1004
00:55:30,880 --> 00:55:33,640
het contact met de buitenwereld 
in je darm. 

1005
00:55:34,510 --> 00:55:36,590
Daar komt de buitenwereld dus je
voedingste baard. 

1006
00:55:36,590 --> 00:55:40,550
Daar wordt het immuunsysteem 
aangelegd in die ontmoeting. 

1007
00:55:41,270 --> 00:55:44,110
OK. 
Ja, als er een verschil tussen 

1008
00:55:44,110 --> 00:55:46,910
die voeding is de ene is 
hoogbemest geteeld en de ander 

1009
00:55:46,910 --> 00:55:49,990
is laag. 
Bemest, geteeld, gangbaar en 

1010
00:55:49,990 --> 00:55:52,550
biologisch. 
Als er een effect is, dan 

1011
00:55:52,550 --> 00:55:57,670
verwacht ik dat als eerst papa 
en mama al het ene of het andere

1012
00:55:57,670 --> 00:56:00,830
hebben gegeten en dan ook het 
kind van een begin af aan. 

1013
00:56:02,110 --> 00:56:05,350
Voeding van het ene of het 
andere TYPE krijgt, dan zou in 

1014
00:56:05,350 --> 00:56:09,150
het immuunsysteem van dat die 
tweede generatie dat kind of dat

1015
00:56:09,150 --> 00:56:12,630
jonge dier zou je mogelijk 
verschillen kunnen vinden. 

1016
00:56:13,110 --> 00:56:15,990
Dat was de conclusie waar 
Iedereen het over eens was dat 

1017
00:56:16,030 --> 00:56:19,830
Als je iets wil gaan onderzoeken
want, want de Mensen en dieren 

1018
00:56:19,830 --> 00:56:23,150
zitten zo waanzinnig ingewikkeld
in mekaar, dan zijn ze dan zou 

1019
00:56:23,150 --> 00:56:26,150
het in het immuunsysteem moeten 
zijn en dan moet je het bij 

1020
00:56:26,150 --> 00:56:27,790
dieren moet je twee generaties 
hebben. 

1021
00:56:28,960 --> 00:56:31,880
Nou zo hebben we dat toen 
opgezet en we zouden dus vooral 

1022
00:56:31,880 --> 00:56:33,720
naar het immuunsysteem gaan 
kijken. 

1023
00:56:34,040 --> 00:56:36,120
En wat bleek, normaal? 
Doe je die proeven dan met 

1024
00:56:36,120 --> 00:56:39,670
ratten of muizen? 
Maar ze hadden in Wageningen een

1025
00:56:39,670 --> 00:56:43,230
immunologisch kippenmodel. 
En wat is nou? 

1026
00:56:44,960 --> 00:56:49,440
Dat is op zich is dat niet zo 
raar, want het immuun wij weten 

1027
00:56:49,440 --> 00:56:52,080
heel veel van het immuunsysteem 
van Mensen door hebben we 

1028
00:56:52,080 --> 00:56:54,000
geleerd via het immuunsysteem 
van vogels. 

1029
00:56:54,000 --> 00:56:57,080
Dat lijkt best heel erg op 
elkaar, dus zo vreemd is het ook

1030
00:56:57,080 --> 00:57:01,640
niet om dat bij kippen te doen. 
Maar wat blijkt nou bij iedere 

1031
00:57:01,640 --> 00:57:05,150
groep? 
Dieren of Mensen heb je? 

1032
00:57:06,190 --> 00:57:10,510
Wat ze noemen lowresponders en 
high responders en de 

1033
00:57:10,510 --> 00:57:13,950
middengroep. 
Oftewel, Er zijn Mensen die high

1034
00:57:13,950 --> 00:57:18,150
responders die geven hele felle 
reacties op wat er naar ze toe 

1035
00:57:18,150 --> 00:57:19,510
komt. 
Die kunnen ook allergieën 

1036
00:57:19,510 --> 00:57:21,310
krijgen. 
Die maken een enorme 

1037
00:57:21,310 --> 00:57:24,590
immuunreactie. 
De lowresponders die reageren 

1038
00:57:24,590 --> 00:57:26,550
nauwelijks. 
Dat gaat allemaal langzaam en 

1039
00:57:26,590 --> 00:57:29,630
minder heftig en daartussen 
zitten grote bulk. 

1040
00:57:30,470 --> 00:57:32,910
En wat hadden ze nou in Medippen
in Wageningen? 

1041
00:57:33,680 --> 00:57:37,040
Hebben ze al generaties lang kan
je dus aan het Als je Als je ze 

1042
00:57:37,040 --> 00:57:40,270
een. 
Ja een, een vaccinatie geeft, 

1043
00:57:40,270 --> 00:57:43,830
dan ga je meten hoeveel 
antilichamen er gevormd worden, 

1044
00:57:43,830 --> 00:57:47,110
konden ze de lowresponders en de
high responden is duidelijk 

1045
00:57:47,230 --> 00:57:50,350
onderscheiden en die lieten ze 
dan zich vermeerderen. 

1046
00:57:50,750 --> 00:57:53,390
Dan hadden ze 3 groepen ze 
lowresponders, hard response en 

1047
00:57:53,390 --> 00:57:56,710
de gewone middenmaat waar het 
zo'n beetje en Dat is bij 

1048
00:57:56,750 --> 00:58:01,710
vogelsomar bij Mensen net zo. 
Sommige hebben aanleg tot heftig

1049
00:58:01,710 --> 00:58:04,070
reageren, dat kunnen allergieën 
worden en anderen hebben 

1050
00:58:04,070 --> 00:58:05,590
helemaal nergens last van, maar 
die. 

1051
00:58:06,320 --> 00:58:07,790
Reageren ook nauwelijks. 
Ja. 

1052
00:58:08,830 --> 00:58:12,950
Toen hebben we gezegd, Als we 
nou die 3 dieren, die groepen 3 

1053
00:58:12,950 --> 00:58:17,790
groepen maken. 
En, die geven we ofwel allemaal 

1054
00:58:17,790 --> 00:58:22,390
hoogbemest, voedsel en de andere
3 groepen geven laag bemest 

1055
00:58:22,390 --> 00:58:27,670
voedsel en Dat is dan A of B en 
Niemand mag weten wat A of B is.

1056
00:58:28,150 --> 00:58:32,510
Maar toen hebben we wel gezegd, 
ja, maar die dieren die zijn als

1057
00:58:32,510 --> 00:58:36,590
model voor de mens. 
Ja en dat, want We willen naar 

1058
00:58:36,590 --> 00:58:40,590
de mens toe, dus dan is het heel
belangrijk dat die dieren ook 

1059
00:58:40,630 --> 00:58:44,630
echt dier eigen gedrag kunnen 
vertonen dat je ze niet in een 

1060
00:58:44,630 --> 00:58:46,950
hokje zet waar ze zich 
nauwelijks kunnen keren. 

1061
00:58:47,110 --> 00:58:48,590
Dat je niet achteraf nog kan 
zeggen? 

1062
00:58:48,630 --> 00:58:51,430
Maar het is de stress precies. 
Dus toen hebben ze in 

1063
00:58:51,430 --> 00:58:53,470
Wageningen. 
Kippen hield ons gebouwd, 

1064
00:58:53,630 --> 00:58:59,750
noemden ze dat hele rare 
kipkipels rennen waar ze zich 

1065
00:58:59,750 --> 00:59:01,230
konden verstoppen in een 
holletje. 

1066
00:59:02,000 --> 00:59:03,880
Ze hadden een zandbad om lekker 
zo hun veren te. 

1067
00:59:03,880 --> 00:59:06,040
Ze hadden takken waar ze op 
konden springen. 

1068
00:59:06,040 --> 00:59:10,470
Ze konden scharrelen. 
Nou riant echt en. 

1069
00:59:12,240 --> 00:59:15,440
En toen hebben we het voer. 
Dat is allemaal volledig van 

1070
00:59:15,440 --> 00:59:19,680
biologische of gangbare herkomst
gekomen en kippen voor. 

1071
00:59:19,680 --> 00:59:21,480
Daar zitten dan 6 ingrediënten 
in. 

1072
00:59:22,040 --> 00:59:25,280
En nou, dat werd allemaal 
volledig wat, zoals dat heet 

1073
00:59:25,280 --> 00:59:27,480
Geblindeerd. 
Niemand mocht weten wat nou wat 

1074
00:59:27,480 --> 00:59:31,480
was, want dan hoor je beïnvloed 
en eerst papa's en de mama's, 

1075
00:59:31,480 --> 00:59:34,920
dus die de hanen en de henne die
kregen voor A of voor B. 

1076
00:59:35,950 --> 00:59:39,550
De kuikentjes die daaruit kwamen
van de eieren uitgebroed. 

1077
00:59:39,550 --> 00:59:42,710
Die kregen ook A of B en krijgen
dus al die die die kuikenvoer en

1078
00:59:42,710 --> 00:59:44,550
de opgroeit voor hebben. 
Weet je? 

1079
00:59:44,870 --> 00:59:49,430
Dat werd allemaal keurig in een 
voederfabriek in Gouda gemaakt 

1080
00:59:50,230 --> 00:59:52,630
en We zijn die kippen gaan 
voeren en die kuikentjes. 

1081
00:59:52,630 --> 00:59:55,550
En toen bleek dus dat er die 
plaatjes kan ik ook nog wel 

1082
00:59:55,550 --> 00:59:59,510
leveren dat er tussen die 
verschillende groepen 

1083
00:59:59,510 --> 01:00:03,920
groeiverschillen kwamen. 
En we wisten al dat dat de 

1084
01:00:03,920 --> 01:00:08,440
hybride sponsors die zijn altijd
lichter dan de andere, want die 

1085
01:00:08,560 --> 01:00:11,160
maken veel immuunreactie, Maar 
dat kost. 

1086
01:00:11,710 --> 01:00:15,350
Kost veel Energy, dus die hebben
een lichter gewicht en de 

1087
01:00:15,350 --> 01:00:17,590
lowresponders zijn altijd de 
zwaarst en de de de beetje 

1088
01:00:17,590 --> 01:00:21,350
vadsig en zo en de rest zat er 
tussenin, maar tussen die 

1089
01:00:21,350 --> 01:00:25,790
groepen met A en B mout was de 
ene was rood en de andere was 

1090
01:00:25,790 --> 01:00:28,550
blauw. 
We werkte met kleurtjes tussen 

1091
01:00:28,550 --> 01:00:32,670
die groepen zat ook verschil. 
Dus de groep op het rooie voer 

1092
01:00:33,030 --> 01:00:36,390
groeideüberhaupt minder hard dan
de groep op het blauwe voer. 

1093
01:00:37,160 --> 01:00:39,480
En ze kregen ook een aantal 
vaccinaties normaal. 

1094
01:00:39,520 --> 01:00:42,120
Melk krijgen kippen heel veel 
vaccinaties In de 

1095
01:00:42,440 --> 01:00:44,320
kippenhouderij, maar hier kregen
ze er een aantal. 

1096
01:00:44,320 --> 01:00:45,840
Maar er werd ook gekeken 
hoeveel. 

1097
01:00:46,430 --> 01:00:50,070
Antistof maken ze daar op en 
toen bleek die groep die wat 

1098
01:00:50,070 --> 01:00:54,790
lichter was. 
Die had ook krachtiger 

1099
01:00:54,790 --> 01:00:57,070
immuunafweerstoffen maakte die 
op die vaccinaties en we wisten 

1100
01:00:57,070 --> 01:01:01,710
dus niet wat wat was. 
En toen was het het probleem. 

1101
01:01:02,430 --> 01:01:05,270
Ja, maar welke is nou gezonder? 
Ja, dat wisten we dus eigenlijk 

1102
01:01:05,270 --> 01:01:07,430
niet. 
En toen heb ik er een kippen 

1103
01:01:07,430 --> 01:01:10,870
dierenarts bijgehaald en die zei
JEE al, die beesten zijn zo 

1104
01:01:10,870 --> 01:01:12,750
blakend. 
Ik wou dat ik ze In de praktijk 

1105
01:01:12,750 --> 01:01:14,790
ook zo zag op die kippen farmen.
Dit is. 

1106
01:01:15,190 --> 01:01:18,430
Ik weet niet welke gezonder is. 
Ik hou weer van dikke vrouwen, 

1107
01:01:18,430 --> 01:01:20,830
dus Misschien die iets zwaardere
kippen, maar hij zei, Dat is 

1108
01:01:20,830 --> 01:01:23,670
onzin. 
Natuurlijk maak ze ziek, zij die

1109
01:01:23,670 --> 01:01:26,150
maak ze ziek en kijk dan wat er 
gebeurt. 

1110
01:01:26,790 --> 01:01:29,030
En, Dat is dat noemen ze dan een
Challenge. 

1111
01:01:29,350 --> 01:01:31,110
Dat is ook bekend, een immuun 
Challenge. 

1112
01:01:31,110 --> 01:01:35,830
Dan krijgen die beesten een 
vreemd eiwit, krijgen ze 

1113
01:01:36,350 --> 01:01:38,230
toegevoegd. 
Dat wordt me via een injectie en

1114
01:01:38,230 --> 01:01:41,430
dan maken ze een soort griep. 
Ze krijgen er koorts van, ze 

1115
01:01:41,430 --> 01:01:43,870
worden een beetje ziek en 
hangerig en Dat is na een paar 

1116
01:01:43,870 --> 01:01:46,590
dagen over, Maar dat hebben we 
dus gedaan. 

1117
01:01:46,590 --> 01:01:50,110
Die beesten, ze hebben ziek 
gemaakt, een beetje en inderdaad

1118
01:01:50,110 --> 01:01:53,510
waren nog vrij jonge beesten, 
maar die waren al nou ja, die 

1119
01:01:53,510 --> 01:01:56,150
die, die hadden toch een beetje 
hangerig en zo en. 

1120
01:01:57,320 --> 01:02:00,360
En toen was het spannend van 
over het herstel. 

1121
01:02:00,990 --> 01:02:06,590
Ze stopten allemaal met groeien.
Maar één groep ging sneller weer

1122
01:02:06,590 --> 01:02:09,870
groeien. 
En ging sneller en ging opeens 

1123
01:02:09,870 --> 01:02:13,670
en Dat was de groep met het het 
rode voer die steeds achterliep 

1124
01:02:13,750 --> 01:02:15,950
bij die blauwe. 
Maar die ging opeens die die 

1125
01:02:15,950 --> 01:02:18,670
blauwe inhalen en herstelde zich
veel sneller. 

1126
01:02:20,150 --> 01:02:22,910
En ook werd er gekeken naar, We 
hadden allemaal moderne 

1127
01:02:22,910 --> 01:02:25,030
technieken van. 
Hoe gaat het met de 

1128
01:02:25,030 --> 01:02:27,430
stofwisseling is die begonnen? 
Die waren wel ziek, maar die 

1129
01:02:27,790 --> 01:02:30,910
lever maakten sneller weer 
opbouw en. 

1130
01:02:32,270 --> 01:02:37,310
En door een probleem. 
Iedere zovel weken maakten we 

1131
01:02:37,310 --> 01:02:40,470
nieuw voer en iedere keer 
controleerde ik dat voer. 

1132
01:02:42,000 --> 01:02:43,840
In het laboratorium en opeens 
was het voer een beetje 

1133
01:02:43,840 --> 01:02:47,360
afwijkend anders dan anders 
zoeken zoeken zoeken. 

1134
01:02:47,360 --> 01:02:51,160
Wat is dat? 
Wat bleek toen dat enige 

1135
01:02:51,160 --> 01:02:55,160
ingrediënt wat niet in Gouda bij
de voerproducent was, de soja 

1136
01:02:55,560 --> 01:02:59,800
die werd dan in Wageningen 
altijd eerst verhit in die tijd,

1137
01:02:59,800 --> 01:03:03,520
dat dat speelde, was er de 
vogelpest rond Wageningen en was

1138
01:03:03,520 --> 01:03:05,880
er dus grote paniek. 
Eerst was het nul nul. 

1139
01:03:06,150 --> 01:03:09,790
Kippen moeten afgemaakt worden, 
maar men is gaan sjouwen met die

1140
01:03:09,790 --> 01:03:13,110
soja en uiteindelijk hebben we 
uitgevonden dat de bordjes de de

1141
01:03:13,110 --> 01:03:16,870
labels op de sojazakken 
verwisseld zijn en dat er dus 

1142
01:03:16,870 --> 01:03:19,230
verkeerde soja in dat voerder 
zat. 

1143
01:03:19,790 --> 01:03:22,830
En ja, bij zo'n onderzoek kan 
je, daar kan je niet verder. 

1144
01:03:23,150 --> 01:03:25,590
Nee, en er was geen andere soja 
meer over. 

1145
01:03:25,590 --> 01:03:29,390
Ze hadden al die die soja. 
Ja, want de resultaten zijn dan 

1146
01:03:29,390 --> 01:03:32,870
nooit meer betrouwbaar. 
Kan je niet meer, dan moet je, 

1147
01:03:33,230 --> 01:03:36,910
dus We hebben de proef moeten 
stoppen eigenlijk toen het 

1148
01:03:37,030 --> 01:03:40,430
gewoon het goede voer op was. 
En eigenlijk hadden we gepland 

1149
01:03:40,430 --> 01:03:42,790
om het nog eens tijd door te 
Laten gaan, Maar dat lukte dus 

1150
01:03:42,790 --> 01:03:46,310
niet en die beesten zijn 
inderdaad afgemaakt. 

1151
01:03:46,310 --> 01:03:48,190
We hebben zelfs nog een 
smaaktest gedaan. 

1152
01:03:48,190 --> 01:03:51,750
Het is een beetje, nou ja, toe, 
maar helemaal nagekeken. 

1153
01:03:52,960 --> 01:03:56,080
Maar ze zijn ook nog door een 
dierenarts helemaal onderzocht 

1154
01:03:56,080 --> 01:03:58,400
of er nog verschillen waren In 
de organen enzo. 

1155
01:03:59,070 --> 01:04:01,790
En, die waren er ook wel, maar 
toen kwam de conclusie, is er 

1156
01:04:01,790 --> 01:04:07,070
nou een gezondheidsverschil 
tussen rood en blauw of niet? 

1157
01:04:07,070 --> 01:04:10,990
En veel zwaar bemest en niet 
bemest lichtbemest biologische 

1158
01:04:10,990 --> 01:04:14,030
en gangbaar, dus Het was niet 
hightech, hè? 

1159
01:04:14,030 --> 01:04:18,150
Het is gewoon gangbare landbouw 
met al die tarwe en gerst en 

1160
01:04:18,150 --> 01:04:20,990
mais, die waren gewoon gangbaar 
gedeeld en biologisch geteeld. 

1161
01:04:22,190 --> 01:04:24,510
En, het probleem was dat 
Iedereen zei, ja, dit, dat we 

1162
01:04:24,510 --> 01:04:27,350
weten het niet. 
We kunnen dat niet zeggen en ik 

1163
01:04:27,350 --> 01:04:32,270
ja, Ik had 1,5 miljoen gekregen 
om hier door het van de overheid

1164
01:04:32,270 --> 01:04:35,190
en van de Rabobank. 
En ik ja, die wilde resultaten, 

1165
01:04:35,710 --> 01:04:37,910
dus toen we een keer allemaal 
bij elkaar zaten. 

1166
01:04:38,590 --> 01:04:42,790
En dan is, wie is we dan? 
Dat alle, want de TNO deed mee. 

1167
01:04:42,870 --> 01:04:46,030
Wageningen deed mee, riekelt 
deed mee en Ik was van het Boek 

1168
01:04:46,030 --> 01:04:49,310
Instituut projectleider van al 
die instituten deed je dus. 

1169
01:04:50,120 --> 01:04:53,040
Een aantal medewerkers mee een 
aantal hoogleraren zaten er ook 

1170
01:04:53,040 --> 01:04:55,360
en ik geloof dat we nog een keer
met 24 Mensen. 

1171
01:04:55,790 --> 01:04:58,390
Om de tafels zaten die allemaal 
betrokken waren bij dat 

1172
01:04:58,390 --> 01:05:00,910
onderzoek. 
Ja en het ministerie van 

1173
01:05:00,910 --> 01:05:02,750
Landbouw zat er ook bij In de 
Rabobank. 

1174
01:05:02,750 --> 01:05:05,790
Ook die wilde uitslag, die wilde
resultaten, dus Het was een hoop

1175
01:05:05,790 --> 01:05:10,030
geld en dit was het grootste 
onderzoek ooit en Dat is, Dat is

1176
01:05:10,030 --> 01:05:12,310
nog steeds het grootste 
onderzoek gebleven. 

1177
01:05:13,190 --> 01:05:15,470
Wat ik toen gedaan heb is dat ik
Iedereen niet er was een 

1178
01:05:15,470 --> 01:05:19,510
envelopje heb gegeven met een 
rood kaartje, een blauw kaartje 

1179
01:05:19,510 --> 01:05:22,240
en ik een geel kaartje. 
En, Ik heb gezegd, nu wil ik 

1180
01:05:22,240 --> 01:05:25,800
weten of jij zelf kip a of kip B
wil zijn. 

1181
01:05:25,800 --> 01:05:27,920
Wil je kip rood of kip blauw 
zijn? 

1182
01:05:28,790 --> 01:05:32,150
En ik tel tot 3 en dan moet 
Iedereen een kaartje op een 

1183
01:05:32,150 --> 01:05:35,710
hoogsteken en geel is. 
Ik weet het niet en ik zeg, en 

1184
01:05:35,710 --> 01:05:38,750
vervolgens ga ik je ook vragen 
om van Waarom dan? 

1185
01:05:39,550 --> 01:05:41,590
Ze zei allemaal van, ja, we 
weten Het is en ik vroeg me, 

1186
01:05:41,590 --> 01:05:46,230
welke kip wil je dan zelf zijn? 
Dus 1 2 3 bijna Alleen maar rode

1187
01:05:46,230 --> 01:05:50,710
kaartjes omhoog en toen heb ik 
Iedereen later vertellen Waarom 

1188
01:05:50,710 --> 01:05:54,350
die dan die kip wou zijn met dat
met dat rooie voer. 

1189
01:05:55,310 --> 01:05:59,510
Ja, Dat was toch Omdat ze vonden
dat hij sneller herstelde en en 

1190
01:05:59,510 --> 01:06:02,750
en dergelijke en minder zwaar? 
Ja, nee, dat die zou ze wel 

1191
01:06:02,750 --> 01:06:05,470
willen zijn. 
Maar ja, of dat nou gezonder is,

1192
01:06:05,470 --> 01:06:07,630
dat woord kan je 
wetenschappelijk niet 

1193
01:06:07,630 --> 01:06:11,110
uitspreken, Maar ik had 
tenminste de uitkomst dat ze 

1194
01:06:11,110 --> 01:06:13,430
graag die kip op het rode voer 
wilden zijn. 

1195
01:06:13,990 --> 01:06:16,470
Toen hebben we de envelop 
opengemaakt en toen bleek het 

1196
01:06:16,470 --> 01:06:20,870
rode voer biologisch te zijn en 
toen brakte hij los. 

1197
01:06:21,960 --> 01:06:26,750
Ja, want Dat was inderdaad. 
De aap uit de mouw kwam van wat 

1198
01:06:26,790 --> 01:06:28,150
wat. 
Waar hebben we nu naar zitten 

1199
01:06:28,150 --> 01:06:31,110
kijken? 
En Ik was gewaarschuwd door een 

1200
01:06:31,310 --> 01:06:36,070
een wetenschapsocioloog en die 
zei, je hebt, je hebt eigenlijk 

1201
01:06:36,070 --> 01:06:39,910
3 soorten wetenschap. 
Je hebt wetenschap die heel 

1202
01:06:39,910 --> 01:06:42,830
zeker is, maar maatschappelijk 
eigenlijk niet zo interessant. 

1203
01:06:43,270 --> 01:06:45,950
Dat is de regular Science. 
Dan heb je de expert Science. 

1204
01:06:45,950 --> 01:06:48,870
Dan komt de expert op de 
televisie vertellen hoe het zit.

1205
01:06:49,600 --> 01:06:52,440
Wetenschap die wat meer onzeker 
is, maar maatschappelijk al veel

1206
01:06:52,440 --> 01:06:54,400
interessanter, nog wel veel 
onzeker. 

1207
01:06:54,600 --> 01:06:57,320
En dan hebben ze noemen ze 
postmoderns Science. 

1208
01:06:57,910 --> 01:07:02,070
Heel veel onzekerheden, maar 
maatschappelijk vreselijk hot. 

1209
01:07:02,550 --> 01:07:06,550
En hij zei, jouw onderzoek zit 
in die derde schil en ik hou 

1210
01:07:06,590 --> 01:07:10,320
alles. 
Gesloten alle enveloppen met 

1211
01:07:10,320 --> 01:07:12,240
codes tot je alles op papier 
hebt. 

1212
01:07:12,360 --> 01:07:15,720
Want als die wetenschap in die 
wetenschap doen, wetenschappers 

1213
01:07:15,720 --> 01:07:18,560
maken hele rare bokkensprongen 
Als het eenmaal bekend wordt. 

1214
01:07:19,040 --> 01:07:24,310
Nou, dat gebeurde dus. 
De Wageningen die hadden gezegd 

1215
01:07:24,310 --> 01:07:26,950
dat ze de rode kip wilden zijn 
maar opeens begonnen ze dat 

1216
01:07:26,950 --> 01:07:30,230
biologisch tot minder gezond was
en zo ja voortschrijdend 

1217
01:07:30,230 --> 01:07:33,360
inzicht. 
En het erge was. 

1218
01:07:33,360 --> 01:07:36,240
Ik moest dus de resultaten 
vertellen aan de toenmalige 

1219
01:07:36,240 --> 01:07:40,600
minister in Nieuwspoort en ik 
kreeg een telefoontje van TNO, 

1220
01:07:40,600 --> 01:07:44,080
dat dit dat ik het hart niet 
moest hebben om te zeggen dat 

1221
01:07:44,080 --> 01:07:47,960
biologisch gezonder was, want 
dan zouden ze ons afmaken en 

1222
01:07:47,960 --> 01:07:50,320
zeggen dat dit een waardeloos 
onderzoek was. 

1223
01:07:50,320 --> 01:07:54,920
En dus is mij verboden om het 
begrip gezondheid In de mond te 

1224
01:07:54,920 --> 01:07:56,830
nemen. 
Maar dus hè? 

1225
01:07:58,310 --> 01:08:02,710
Dat je hier nu vandaag zo op 
ingaat, is het voor jou, zie ik 

1226
01:08:02,710 --> 01:08:06,310
ook is een onderwerp wat jij 
belangrijk vindt dat Mensen dit 

1227
01:08:06,310 --> 01:08:10,750
weten dat wellicht ook dat 
onderzoek wat niet ja gestoeld 

1228
01:08:10,750 --> 01:08:15,110
is op die 100% zekerheid. 
Dat dat wel degelijk toe doet. 

1229
01:08:15,310 --> 01:08:17,590
Nou ja, Het is. 
Ik vertel het, want het leuke 

1230
01:08:17,590 --> 01:08:20,830
is, want jullie begonnen over 
het feit dat ik met gezondheid 

1231
01:08:20,830 --> 01:08:24,189
bezig was en ik Dit is. 
Ik heb nu de tijd om de hele 

1232
01:08:24,189 --> 01:08:27,510
aanloop maar eens te vertellen. 
Mij werd verboden om dat te 

1233
01:08:27,510 --> 01:08:31,590
zeggen, Omdat wij niet weten wat
gezondheid is en Ik had al een 

1234
01:08:31,590 --> 01:08:35,390
ontwerp voor vervolgonderzoek en
dat mocht ook niet. 

1235
01:08:35,390 --> 01:08:38,310
Want want ja, je, we konden geen
conclusies trekken. 

1236
01:08:39,160 --> 01:08:41,720
En de enige kans die ik nog zag 
is om nou maar met het begrip 

1237
01:08:41,720 --> 01:08:44,790
gezondheid aan de gang te gaan. 
En dat ben ik gaan doen, het pad

1238
01:08:44,790 --> 01:08:48,990
ben ik gaan doen. 
Je mag het ook niet op een 

1239
01:08:49,149 --> 01:08:52,510
verpakking zeggen, hè, je mag je
mag het niet claimen in geen 

1240
01:08:52,510 --> 01:08:55,550
enkel product dat het gezond is.
Dat weten veel Mensen niet, Maar

1241
01:08:55,550 --> 01:09:00,630
dat je mag dat niet zeggen en Ik
heb dat altijd zo wonderbaarlijk

1242
01:09:00,630 --> 01:09:04,750
gevonden, want Natuurlijk weten 
we dat een kropslagen Zonder is 

1243
01:09:04,750 --> 01:09:07,750
dan een zak chips, dus zelfs dat
mag je niet zeggen. 

1244
01:09:08,560 --> 01:09:11,600
De voedingsadviezen van het 
Voedingscentrum, mag je dat wel 

1245
01:09:11,600 --> 01:09:13,630
zeggen? 
Dat mag wel. 

1246
01:09:13,630 --> 01:09:16,870
Zodra je ergens een een merk of 
een één of andere grote 

1247
01:09:16,870 --> 01:09:20,310
multinational raakt met je 
claim, dan zitten ze er bovenop.

1248
01:09:20,990 --> 01:09:24,750
Nou, dat heb ik dus gemerkt. 
Ja, en nou was ik ooit naar het 

1249
01:09:24,750 --> 01:09:27,470
Bolk instituut gegaan Omdat ik 
aan gezondheid wilde werken. 

1250
01:09:27,470 --> 01:09:32,310
Dus het pas achteraf zag ik dat 
doordat dit allemaal gebeurde. 

1251
01:09:32,310 --> 01:09:35,630
Ik was gierend, gefrustreerd. 
Ik was furieus. 

1252
01:09:35,630 --> 01:09:38,109
Ik ben ook echt heel depressief 
ervan geweest dat ik op zo een 

1253
01:09:38,109 --> 01:09:41,160
manier werd klemgereden. 
Maar achteraf dacht ik, Als het 

1254
01:09:41,160 --> 01:09:43,760
niet was gebeurd, was ik nooit 
op het spoor van gezondheid 

1255
01:09:43,760 --> 01:09:46,149
verder gegaan. 
Want Ik was een soort. 

1256
01:09:46,149 --> 01:09:48,310
Het is echter verhaal van. 
Er gaat ergens een deur dicht en

1257
01:09:48,310 --> 01:09:50,950
ergens anders gaat een raampje 
open en Ik ben door dat raampje 

1258
01:09:50,950 --> 01:09:52,990
gekropen. 
Dus opeens werd het politiek 

1259
01:09:52,990 --> 01:09:56,710
kwam er allerlei partijen met 
het ja gegeven eigenlijk dat je 

1260
01:09:56,710 --> 01:09:59,070
niet op die manier over 
gezondheid mag praten of kan 

1261
01:09:59,070 --> 01:10:00,550
praten. 
Nou ja, wetenschappelijk heb je 

1262
01:10:00,550 --> 01:10:04,190
hele zware eisen voordat je zo'n
term mag gebruiken. 

1263
01:10:05,190 --> 01:10:07,270
Nou en toen is het, is het gaan 
vliegen. 

1264
01:10:07,270 --> 01:10:10,870
Toen kreeg ik kwam ik allemaal. 
Zeg maar Mensen op belangrijke 

1265
01:10:10,870 --> 01:10:12,790
posities tegen die mee gingen 
denken. 

1266
01:10:13,600 --> 01:10:16,080
Er is wel een definitie van 
gezondheid van de 

1267
01:10:16,080 --> 01:10:19,000
Wereldgezondheidsorganisatie, 
maar die daar kan je eigenlijk 

1268
01:10:19,000 --> 01:10:20,920
niks mee. 
Die is met heel veel idealisme. 

1269
01:10:21,280 --> 01:10:24,080
Pal na de Tweede Wereldoorlog is
die verkondigd. 

1270
01:10:24,550 --> 01:10:27,430
Gezondheid is een toestand van 
compleet welbevinden 

1271
01:10:27,430 --> 01:10:30,510
lichamelijk, psychisch en 
sociaal en niet de afwezigheid 

1272
01:10:30,510 --> 01:10:33,590
van ziekte en gebreken prachtig.
Ik kan er geen klap mee. 

1273
01:10:34,230 --> 01:10:37,190
Hoe zou ik er niks mee? 
Dan moet een toestand van 

1274
01:10:37,190 --> 01:10:41,510
compleet lichamelijk psychisch 
en sociaal welbevinden. 

1275
01:10:41,670 --> 01:10:44,270
Staats helemaal niet. 
Als het niet compleet is, ben je

1276
01:10:44,270 --> 01:10:47,630
niet gezond. 
Ja, Ik ben glas is leeg, Ik heb 

1277
01:10:47,750 --> 01:10:49,590
Ik heb wel dorst en ben ik niet 
gezond. 

1278
01:10:50,680 --> 01:10:53,480
Ja, maar weet je, toen dachten 
ze, Ik heb de oprichtings 

1279
01:10:53,480 --> 01:10:56,880
notulen van de WHO bestudeerd. 
Die Mensen waren hartstikke, 

1280
01:10:56,880 --> 01:11:00,400
idealistisch, Maar het hele 
begrip chronische ziektes kende 

1281
01:11:00,400 --> 01:11:02,400
ze nog niet. 
Ze kenden de infectieziektes, 

1282
01:11:02,400 --> 01:11:05,190
die waren er toen volop. 
En dankzij de Tweede 

1283
01:11:05,190 --> 01:11:08,390
Wereldoorlog zijn er antibiotica
in productie genomen. 

1284
01:11:08,710 --> 01:11:11,910
Dat is het enige goede Misschien
van maar. 

1285
01:11:11,990 --> 01:11:14,390
Is dat niet ook de start van de 
Wereldgezondheidsorganisatie? 

1286
01:11:14,390 --> 01:11:17,990
Ja, die heeft zich toen echt. 
En die die die Mensen die dat 

1287
01:11:17,990 --> 01:11:21,990
begonnen zijn, die waren heel 
idealistisch en die dachten, We 

1288
01:11:21,990 --> 01:11:24,590
hebben nu antibiotica. 
We gaan alle ziektes de wereld 

1289
01:11:24,590 --> 01:11:26,510
uit helpen. 
Maar ja, het heeft zich een 

1290
01:11:26,510 --> 01:11:28,990
beetje anders ontwikkeld door 
onze leefstijl hebben we al die 

1291
01:11:28,990 --> 01:11:32,400
chronische ziektes en. 
Dan voldoet maar ze hebben dus 

1292
01:11:32,400 --> 01:11:35,760
met hun definitie een enorme 
medicalisering in gang gezet, 

1293
01:11:35,760 --> 01:11:38,880
want Iedereen moest die toestand
van compleet lichamelijk 

1294
01:11:38,880 --> 01:11:42,440
psychose en ik ging me daar dus 
tegenkeren en Ik heb dus 

1295
01:11:42,440 --> 01:11:45,270
inderdaad. 
Weer in die hele nauwe definitie

1296
01:11:45,870 --> 01:11:47,590
Als je. 
Dat nou ja, In de praktijk werd 

1297
01:11:47,590 --> 01:11:51,950
het eigenlijk geïnterpreteerd 
als van ja, Je moet alle ziektes

1298
01:11:51,950 --> 01:11:55,510
uitroeien en dan is iemand 
gezond, dus Het is heel medisch 

1299
01:11:55,510 --> 01:11:59,470
geworden, terwijl ze eigenlijk 
zij keken veel breder en Ik heb 

1300
01:11:59,470 --> 01:12:03,270
het weten om te werken naar Het 
gaat om de zowel lichamelijk 

1301
01:12:03,270 --> 01:12:07,870
psychisch als sociaal gaat het 
erom dat je voortdurend in voor 

1302
01:12:07,870 --> 01:12:11,230
uitdagingen komt te staan. 
Nieuwe situaties hoe ga je 

1303
01:12:11,230 --> 01:12:13,070
daarmee om? 
Kijk voor het. 

1304
01:12:13,550 --> 01:12:18,230
Ja, Het is je vermogen om om te 
gaan met wat de wereld, zeg maar

1305
01:12:18,230 --> 01:12:20,590
naar je toe draagt. 
Precies als. 

1306
01:12:20,590 --> 01:12:22,470
Die kippen. 
Ja continu moet je eigenlijk 

1307
01:12:22,470 --> 01:12:25,310
weer in balans zien te komen. 
Ja, maar wel passend daar op een

1308
01:12:25,310 --> 01:12:28,510
goede manier mee om zien te gaan
en en ons immuunsysteem doet dat

1309
01:12:28,510 --> 01:12:31,350
de hele dag Als je bacteriën 
virus je maakt een antwoord, Als

1310
01:12:31,350 --> 01:12:36,630
je gezond bent maak je 
eenantwoord en nou die definitie

1311
01:12:36,630 --> 01:12:39,910
of dat dat concept dat Dat is 
gepubliceerd en Dat is een 

1312
01:12:39,910 --> 01:12:42,560
soort. 
Nou ja, dat dat wordt al, dat 

1313
01:12:42,560 --> 01:12:47,240
gaat 4000 keer geciteerd In de 
weten of van oh, de hele wereld 

1314
01:12:47,240 --> 01:12:49,910
wordt het omarmt. 
De WHO niet? 

1315
01:12:49,910 --> 01:12:52,990
Is heel conservatief, maar goed,
het aparte is. 

1316
01:12:52,990 --> 01:12:55,230
Dat is jammer dat. 
Het niet, nee, nou dat dat dat 

1317
01:12:55,230 --> 01:12:57,270
maak ik Misschien nog wel mee. 
Hoe dan ook. 

1318
01:12:57,630 --> 01:13:01,350
In de praktijk zegt Iedereen, 
ja, maar Dit is wat We willen. 

1319
01:13:01,950 --> 01:13:06,350
Maar ik bleef gefrustreerd over 
wat ze me geflikt hadden, want 

1320
01:13:06,350 --> 01:13:10,190
ze hebben echt gechanteerd en ik
dacht, ik moet een therapie 

1321
01:13:10,190 --> 01:13:12,670
vinden voor mijn frustratie en 
mijn depressie. 

1322
01:13:12,710 --> 01:13:16,670
En toen dacht ik enige uitdaging
die groter is dan mijn 

1323
01:13:16,670 --> 01:13:20,790
frustratie is promoveren. 
En dan ga ik promoveren over 

1324
01:13:20,790 --> 01:13:23,990
niet één theaatje, maar over 
mijn 30 jaar onderzoekswerk. 

1325
01:13:24,840 --> 01:13:27,800
En dan zit daar dus ook mijn 
kippenonderzoek in. 

1326
01:13:28,630 --> 01:13:31,670
En mijn nieuwe definitie van 
gezondheid en met die nieuwe 

1327
01:13:31,670 --> 01:13:36,510
definitie van gezondheid kon ik 
de conclusie trekken dat die 

1328
01:13:36,510 --> 01:13:37,990
biologischeetende kippen 
gezonder waren. 

1329
01:13:38,150 --> 01:13:41,870
Want het punt is, die kippen 
konden omgaan met de uitdaging 

1330
01:13:41,870 --> 01:13:44,910
van die ziekte en die herstelde 
de groei sneller en. 

1331
01:13:45,390 --> 01:13:48,990
Niet Alleen maar puur en 
materialistische kijk, maar ook 

1332
01:13:48,990 --> 01:13:52,870
gewoon de hele ja, de 
bewegelijkheid of ze, zo geef ik

1333
01:13:52,870 --> 01:13:55,920
het dan vorm. 
Dus de conditie van zo een kip 

1334
01:13:55,920 --> 01:13:59,320
en hoe blij Hij is bijvoorbeeld 
of hoe al die alles wat telt dan

1335
01:13:59,320 --> 01:14:01,790
mee. 
Hé, maar dit kan je ook heel 

1336
01:14:01,790 --> 01:14:04,830
mooi breder zetten van We zijn 
heel erg geneigd om te zeggen, 

1337
01:14:05,150 --> 01:14:09,390
de oogst is goed als er veel 
mais is of als er veel van iets 

1338
01:14:09,390 --> 01:14:12,230
is. 
Maar je kijkt dan niet naar het 

1339
01:14:12,230 --> 01:14:16,150
systeem en hoe het zich volgend 
jaar gedraagt en of het of die 

1340
01:14:16,150 --> 01:14:20,630
bodem uitgeput is ondertussen en
jouw definitie zit dus veel meer

1341
01:14:20,630 --> 01:14:24,990
dat je een systeem met een 
balans creëert wat braziliët is,

1342
01:14:24,990 --> 01:14:28,440
wat wat? 
Weerstand kan bieden aan diverse

1343
01:14:28,440 --> 01:14:31,560
problemen en waar we nu mee 
zitten met klimaatverandering 

1344
01:14:31,560 --> 01:14:35,560
met bodemuitputting met 
chronische ziektes gaat het dus 

1345
01:14:35,560 --> 01:14:39,030
eigenlijk ook Daarom. 
Van, hoe ben je? 

1346
01:14:39,470 --> 01:14:42,510
Heb je weerstand? 
Hoe heb je hoe gezond ben je in 

1347
01:14:42,510 --> 01:14:44,550
het weerstaan van alle 
gebruikte? 

1348
01:14:44,590 --> 01:14:46,630
Het woord resilience en Dat is 
precies. 

1349
01:14:46,630 --> 01:14:49,430
Ik mocht gezondheid niet zeggen,
Maar ik ben in mijn publicaties.

1350
01:14:49,430 --> 01:14:52,310
Het woord resilience gaan 
gebruiken en Ik was één van de 

1351
01:14:52,310 --> 01:14:54,990
eerste daarmee. 
En dat gebruikt Iedereen dat. 

1352
01:14:57,280 --> 01:15:00,200
Veerkracht zegt iets over de 
manier hoe je kan reageren op 

1353
01:15:00,280 --> 01:15:04,510
veranderende omstandigheden. 
Precies nou ja en toen. 

1354
01:15:05,710 --> 01:15:11,230
Ja heel, heel mooi gezegd. 
En ja, Het is echt bizar dat dat

1355
01:15:11,230 --> 01:15:13,390
toen zo en eigenlijk was 
gezondheid ook mijn 

1356
01:15:13,390 --> 01:15:16,030
oorspronkelijke reden om naar 
dat Louis Bolk Instituut te 

1357
01:15:16,030 --> 01:15:18,150
gaan. 
Maar ik was dus daar op mijn 

1358
01:15:18,190 --> 01:15:20,630
thema terechtgekomen. 
Het is gaan vliegen. 

1359
01:15:20,630 --> 01:15:24,550
Ik kreeg ook de toen het verzoek
werkt dat nog praktisch uit daar

1360
01:15:24,550 --> 01:15:28,190
is dan die positieve gezondheid 
met die die Mensen. 

1361
01:15:28,190 --> 01:15:30,630
Van het leven precies. 
Misschien is het wel goed om nu 

1362
01:15:30,630 --> 01:15:33,070
heel even die 6 dimensies te 
noemen voor de luisteraar. 

1363
01:15:33,190 --> 01:15:36,390
Nou, Ik heb ben, het moest eerst
wat je zeg, maar die die mijn 

1364
01:15:36,390 --> 01:15:40,150
omschrijving, gezondheid Als het
vermogen om je aan te passen aan

1365
01:15:40,150 --> 01:15:43,990
de lichamelijke, psychische en 
sociale uitdagingen van het 

1366
01:15:43,990 --> 01:15:47,630
leven en dat op je eigen manier.
Dat vind ik ook nog heel erg 

1367
01:15:47,630 --> 01:15:49,430
belangrijk. 
Dat dat Iedereen zijn 

1368
01:15:49,910 --> 01:15:52,990
eigenantwoord vindt, wat past 
bij jou en dat ben ik toen 

1369
01:15:53,230 --> 01:15:56,510
praktisch gaan maken In de voor 
de praktijk door heel erg veel 

1370
01:15:56,510 --> 01:15:58,390
Mensen te interviewen. 
Dat is een groot onderzoek 

1371
01:15:58,390 --> 01:16:00,360
geworden. 
Van, hoe kijk je naar gezondheid

1372
01:16:00,360 --> 01:16:03,360
en wat is belangrijk? 
En toen bleek het dat de enorme 

1373
01:16:03,360 --> 01:16:06,360
hoeveelheid patiënten die ik 
geïnterviewd die ervaring hadden

1374
01:16:06,360 --> 01:16:09,110
met ziekte. 
Die zei je gezondheid gaat over 

1375
01:16:09,110 --> 01:16:12,190
het hele leven. 
Nou had ik dat zelf ook ervaren 

1376
01:16:12,190 --> 01:16:15,950
Toen ik ziek was. 
Maar als uiteindelijk zo'n 750 

1377
01:16:16,230 --> 01:16:18,950
Mensen dat ook zeggen, dan heeft
dat wel gehalte. 

1378
01:16:19,390 --> 01:16:22,670
Terwijl de dokters en de 
beleidsmakers zeiden, nee, Het 

1379
01:16:22,670 --> 01:16:26,390
gaat toch eigenlijk over het 
lichamelijke, maar die patiënten

1380
01:16:26,430 --> 01:16:29,910
die ben ik gaan volgen en dat 
heb ik al die dimensies van het 

1381
01:16:29,910 --> 01:16:32,350
leven heb ik uiteindelijk 
teruggebracht tot 6. 

1382
01:16:33,040 --> 01:16:37,600
Hoofd dimensies noem ik dat het 
lichamelijke het psychische of 

1383
01:16:37,600 --> 01:16:41,120
mentaal welbevinden. 
De zingeving is een aparte 

1384
01:16:41,120 --> 01:16:44,350
dimensie. 
De kwaliteit van leven gewoon 

1385
01:16:44,350 --> 01:16:48,310
lekker in je vel zit te 
genieten, het sociale domein 

1386
01:16:48,430 --> 01:16:52,750
meedoen en het gewoon het 
dagelijks functioneren kan je 

1387
01:16:52,750 --> 01:16:55,950
gewoon je huishouden je je 
dagelijks leven runnen en dat 

1388
01:16:55,950 --> 01:16:58,310
zijn de hoofd dimensie naar 
hangen dan termen onder. 

1389
01:16:58,830 --> 01:17:01,390
En dan vraag ik aan de Mensen. 
We noemen dat het spinnenweb, 

1390
01:17:02,070 --> 01:17:05,550
hoe gaat het met je en wat voor 
rapportcijfer geef jij je nou op

1391
01:17:05,550 --> 01:17:08,280
die verschillende gebieden? 
En dan ga je dus Dat is 

1392
01:17:08,280 --> 01:17:11,160
eigenlijk een spiegel waar je in
kijkt en waar je vanaf. 

1393
01:17:11,160 --> 01:17:14,280
Hoe gaat het eigenlijk met me? 
En daar ben ik op uit dat iemand

1394
01:17:14,280 --> 01:17:18,720
van zichzelf zich afvraagt, hoe 
gaat het met me en gaat voelen? 

1395
01:17:18,840 --> 01:17:21,440
Van waar gaat het goed en waar 
zitten er dingen waar ik 

1396
01:17:21,440 --> 01:17:23,640
eigenlijk denk God, dat zou ik 
wel anders willen. 

1397
01:17:24,830 --> 01:17:28,670
En dan nog is de volgende vraag 
en dat sluit dus helemaal aan 

1398
01:17:28,670 --> 01:17:32,750
bij mijn eigen ziekte ervaring 
dat je niet tegen de dokter gaat

1399
01:17:32,750 --> 01:17:37,310
zeggen van nou ja, dat en dat 
bevalt me niet zo, Maar dat dat 

1400
01:17:37,430 --> 01:17:40,350
ook de dokter vraagt, wat kan je
daar zelf aan doen? 

1401
01:17:40,710 --> 01:17:43,990
Want eigenlijk weten Mensen van 
binnen als ze naar hun lijf 

1402
01:17:43,990 --> 01:17:47,350
luisteren, best wat goed voor ze
is en wat ze zou kunnen doen. 

1403
01:17:47,630 --> 01:17:51,110
En dan Het gaat me erom dat 
Mensen te activeren Omdat ze. 

1404
01:17:51,880 --> 01:17:55,360
Luisteren naar hun lijf en zelf 
die regie pakken van wat doet 

1405
01:17:55,360 --> 01:17:57,120
mij goed? 
En dan is tuurlijk de vraag, heb

1406
01:17:57,120 --> 01:17:58,920
je daar hulp bij nodig? 
Wat help je? 

1407
01:17:58,920 --> 01:18:01,440
Wat steuntje, want je, je hoeft 
het niet allemaal zelf te 

1408
01:18:01,440 --> 01:18:04,470
kunnen. 
Maar dat je wel zelf naar binnen

1409
01:18:04,470 --> 01:18:08,350
luistert en vraagt, wat heb ik 
nou nodig? 

1410
01:18:08,350 --> 01:18:11,470
Wat ze en met name niet wat van 
vind ik dat ik moet doen? 

1411
01:18:11,550 --> 01:18:15,030
Maar wat wil ik doen? 
Want alles wat Je moet, Dat is 

1412
01:18:15,030 --> 01:18:16,710
niet zo makkelijk. 
Hou je niet vol, maar Als je 

1413
01:18:16,710 --> 01:18:20,390
iets wil, dan gaat het wel. 
Dan gaat het stromen en daar is 

1414
01:18:20,390 --> 01:18:22,990
die hele uitwerking in die 
positieve gezondheid helemaal op

1415
01:18:22,990 --> 01:18:24,990
gebaseerd. 
Dat je dus? 

1416
01:18:27,000 --> 01:18:30,280
Naar binnen kunnen kijken om te 
achter komen wat je dan precies 

1417
01:18:30,280 --> 01:18:31,990
wil. 
En, dat kan je leren. 

1418
01:18:32,670 --> 01:18:36,750
We hebben verschillende 
spinnenwebben met heel 

1419
01:18:36,750 --> 01:18:40,430
uitgebreid, maar ook heel 
eenvoudig met maar 6 vragen en 

1420
01:18:40,510 --> 01:18:43,870
bij de positieve gezondheid 
hoort ook de gesprekstechnieken.

1421
01:18:43,870 --> 01:18:48,430
Die leren we ook aan Mensen om 
goed te luisteren en hun mond te

1422
01:18:48,430 --> 01:18:50,110
houden. 
Als ik de expert ben moet ik 

1423
01:18:50,110 --> 01:18:53,590
niet gaan, moet ik mijn mond 
houden en vooral luisteren en 

1424
01:18:53,590 --> 01:18:55,870
vragen helpende vragen hoogstens
van. 

1425
01:18:56,190 --> 01:18:59,310
Maar nou, waar denk je aan, waar
droom je van waar wil je 

1426
01:18:59,310 --> 01:19:00,910
naartoe? 
En. 

1427
01:19:01,670 --> 01:19:04,590
Eigenlijk komen Mensen altijd 
wel met iets, of ze gaan er nog 

1428
01:19:04,590 --> 01:19:06,430
eens even over nadenken en komen
terug. 

1429
01:19:06,630 --> 01:19:09,270
Ik ben erop uit dat Mensen dat 
aan zichzelf vragen. 

1430
01:19:09,270 --> 01:19:13,150
En Als het ware luisteren naar 
hun hart van wat wil ik zou waar

1431
01:19:13,150 --> 01:19:14,950
droom ik van. 
Waar wil ik eigenlijk naartoe? 

1432
01:19:15,430 --> 01:19:18,710
En dan ga je kijken van en hoe 
kan je dan in die richting 

1433
01:19:18,710 --> 01:19:23,190
komen? 
Dus dat en dat betekent helemaal

1434
01:19:23,190 --> 01:19:26,910
niet dat je niet meer medicijnen
geeft om een. 

1435
01:19:26,910 --> 01:19:30,710
Bepaalde omstandigheden. 
Dat kan soms nodig zijn en dat 

1436
01:19:30,710 --> 01:19:33,350
kan heel erg helpen, maar. 
Dat je niet? 

1437
01:19:33,350 --> 01:19:36,190
En, Dat is, dan moet je precies 
weten van wanneer is het echt 

1438
01:19:36,190 --> 01:19:38,350
zinvol en nodig en wanneer kan 
je het beter niet doen? 

1439
01:19:39,030 --> 01:19:43,110
Maar het feit dat je dus Mensen 
eerst vraagt zelf van, hoe gaat 

1440
01:19:43,110 --> 01:19:45,590
het met je en wat is eigenlijk 
wat je zou willen? 

1441
01:19:46,230 --> 01:19:48,990
Geeft een enorme besparing aan 
kosten. 

1442
01:19:49,470 --> 01:19:52,190
Mensen zijn ontzettend blij met 
dat soort gesprekken. 

1443
01:19:52,190 --> 01:19:55,590
Dat wist dus gemeten ook in 
huisartsenpraktijken worden veel

1444
01:19:55,590 --> 01:19:57,790
minder medicijnen 
voorgeschreven, minder naar de 

1445
01:19:57,790 --> 01:20:01,710
specialist verwezen. 
En Mensen zowel de patiënt of de

1446
01:20:01,710 --> 01:20:04,950
Mensen zijn blijer, Maar de 
artsen zijn gegeven, hebben ook 

1447
01:20:04,950 --> 01:20:07,270
veel meer voldoening van hun hun
hun werk. 

1448
01:20:07,910 --> 01:20:11,590
Dus Het is een enorme omweg die 
ik. 

1449
01:20:11,590 --> 01:20:14,590
Gegaan ben wat ik wel heel mooi 
vind is dat het een hele andere 

1450
01:20:14,590 --> 01:20:18,550
definitie van efficiëntie 
eigenlijk naar boven komt in 

1451
01:20:18,550 --> 01:20:21,230
mijn hoofd. 
Want efficiëntie heeft dus ook 

1452
01:20:21,230 --> 01:20:23,750
te maken met alle. 
Ja, eigenlijk moet in kunnen 

1453
01:20:23,750 --> 01:20:25,550
zoomen. 
Je moet uit kunnen zoomen en Als

1454
01:20:25,550 --> 01:20:28,270
je efficiëntie vindt op één zoom
niveau. 

1455
01:20:29,230 --> 01:20:32,270
Dat betekent nog niet dat je op 
al die niveaus ook efficiënt 

1456
01:20:32,270 --> 01:20:36,590
bent, dus eigenlijk uiteindelijk
Als je dus die positieve 

1457
01:20:36,590 --> 01:20:39,470
gezondheid neemt, dan kijk je 
eigenlijk naar al die 

1458
01:20:39,470 --> 01:20:43,350
verschillende niveaus. 
En dan pas ga je kijken naar, is

1459
01:20:43,350 --> 01:20:44,910
het efficiënt of is het niet 
efficiënt? 

1460
01:20:45,310 --> 01:20:48,390
Nou ja, je gaat niet heel erg 
analyseren, maar door Mensen dat

1461
01:20:48,390 --> 01:20:51,590
voor te leggen en ze zien dan 
tegelijkertijd al die versus 

1462
01:20:51,590 --> 01:20:54,070
dimensies, dan geven ze zelf 
aan. 

1463
01:20:56,240 --> 01:21:00,120
Waar de clou zit, Ik ga niet in 
discussie over welk niveau het 

1464
01:21:00,120 --> 01:21:03,600
zit, waar door die vragen direct
te stellen komen Mensen er zelf 

1465
01:21:03,600 --> 01:21:06,200
mee en dan. 
Wat ik bedoel is eigenlijk dat 

1466
01:21:07,160 --> 01:21:09,760
Als je kijkt naar de landbouw, 
dan zullen heel veel Mensen 

1467
01:21:09,760 --> 01:21:12,200
zeggen, ja, Dat is heel 
efficiënt, want Het is hightech 

1468
01:21:12,200 --> 01:21:15,680
met zoveel met zo min mogelijk 
arbeid kan je zoveel mogelijk 

1469
01:21:15,680 --> 01:21:16,830
land bewerken. 
Ja. 

1470
01:21:17,630 --> 01:21:19,470
Maar dat is op één niveau 
bekijken. 

1471
01:21:19,470 --> 01:21:22,310
Ja tuurlijk. 
Ja en eigenlijk waar dit gesprek

1472
01:21:22,310 --> 01:21:26,830
met gezondheid over gaat is. 
Als je uitzoomt is dat geen 

1473
01:21:26,830 --> 01:21:29,590
gezond systeem, Omdat het maar 
een deel van de werkelijkheid 

1474
01:21:29,590 --> 01:21:31,870
bekijkt. 
En dat systeem is ook helemaal 

1475
01:21:31,870 --> 01:21:36,040
niet veerkrachtig. 
Iets uit te vallen of Het is de 

1476
01:21:36,040 --> 01:21:38,960
hele boel ligt plat, ja. 
Dan kom ik wel met een vraag 

1477
01:21:38,960 --> 01:21:42,280
van, hè, dus jij bent je 
onderzoek gaan doen in in 

1478
01:21:42,280 --> 01:21:44,400
voedsel, hè? 
Je bent gaan kijken naar. 

1479
01:21:46,160 --> 01:21:49,360
Heb je gezonde sla of ongezonde 
sla heb je gezonde kippen of 

1480
01:21:49,440 --> 01:21:53,200
ongezonde kippen en dat had je 
gerelateerd aan hun voedsel voor

1481
01:21:53,200 --> 01:21:55,590
een deel. 
En je was geïnspireerd door 

1482
01:21:55,590 --> 01:21:59,430
meneer Pfeiffer en Steiner, die 
zeiden van Nou, Je moet Mensen 

1483
01:21:59,430 --> 01:22:02,590
anders lateneten, dan gaan ze 
anders denken. 

1484
01:22:02,990 --> 01:22:05,630
Dan gaan ze. 
Nou jouw 6 aspecten, bekijk dan 

1485
01:22:05,630 --> 01:22:07,630
stel jij de Mensen ook de vraag,
wat eet je? 

1486
01:22:07,830 --> 01:22:12,870
Nou. 
Kijk, Dat is, Dit is de eerste 

1487
01:22:12,870 --> 01:22:17,550
stap en we werken ook nauw Samen
met de vereniging artsen en 

1488
01:22:17,550 --> 01:22:20,630
leefstijl en die hebben het 
leefstijl roer. 

1489
01:22:21,430 --> 01:22:23,750
Ik zeg eigenlijk is dat 
spinnenweb van de pocivorotte. 

1490
01:22:23,750 --> 01:22:26,190
Dit is een soort kompas. 
Welke kant wil je uit? 

1491
01:22:27,720 --> 01:22:30,720
En aan heleboel chronische 
ziektes is de leefstijl heel erg

1492
01:22:30,720 --> 01:22:35,640
bepalend, zeg maar er heel erg 
gezondmakend, maar Je moet eerst

1493
01:22:35,640 --> 01:22:39,160
de Mensen motiveren en en 
vragen, waar is jouw droom? 

1494
01:22:39,160 --> 01:22:42,600
En dan ga je kijken van welke 
elementen kunnen je nog verder 

1495
01:22:42,600 --> 01:22:44,710
ondersteunen? 
Is dat? 

1496
01:22:44,710 --> 01:22:47,590
Dat is de plek waar jij voeding 
zet dat je zegt Van eerst moet 

1497
01:22:47,590 --> 01:22:51,670
je deze dit spinnenweb voor 
jezelf zien en kunnen dragen. 

1498
01:22:52,030 --> 01:22:56,590
En dan pas ga je dus naar naar 
bewegen en voedsel en dat soort 

1499
01:22:56,590 --> 01:22:59,150
zaken. 
Dat, dat heeft mijn voorkeur, 

1500
01:22:59,150 --> 01:23:01,870
Omdat het Mensen heel erg 
motiveert om vol te houden. 

1501
01:23:02,870 --> 01:23:05,550
Want we kennen heel veel uit de 
huisartsenpraktijk. 

1502
01:23:05,790 --> 01:23:08,670
Nou, ik werk met een aantal. 
Ik praktiseer Natuurlijk 

1503
01:23:08,670 --> 01:23:11,150
helemaal niet meer, Maar de de 
verhalen van Mensen die al 

1504
01:23:11,150 --> 01:23:14,870
eindeloos proberen af te vallen 
en naar de diëtist gaan en hun 

1505
01:23:14,910 --> 01:23:17,390
dit diëten en dat diëten en 
zusdieet en zo dieet. 

1506
01:23:17,390 --> 01:23:21,150
En dat lukt maar niet. 
En de clou dat een collega van 

1507
01:23:21,150 --> 01:23:25,590
mij zo iemand die dus veel te 
zwaar was dat spinnenweb liet 

1508
01:23:25,590 --> 01:23:28,990
invullen en naar een gesprek 
over had en dat hij die man 

1509
01:23:28,990 --> 01:23:33,470
opeens zei Van. 
O, maar nou weet ik waar ik 

1510
01:23:33,470 --> 01:23:37,950
eigenlijk naartoe wil en dat 
daar vervolgens Zonder veel 

1511
01:23:37,950 --> 01:23:40,630
problemen lukte om 20 kg te 
verliezen. 

1512
01:23:40,830 --> 01:23:42,870
Dat nam die erbij, want dat 
hoorde Dat was dan. 

1513
01:23:42,870 --> 01:23:45,350
Dat kwam daar wel goed. 
Kwam pas om naar zijn ideaal te 

1514
01:23:45,350 --> 01:23:47,470
gaan, dus niet Alleen maar te 
kijken. 

1515
01:23:48,190 --> 01:23:49,430
Naar heteten. 
Wat doe je, fout? 

1516
01:23:50,960 --> 01:23:54,040
Als ze dat moeten en dat willen.
Dat is, Dat is de clou dat 

1517
01:23:54,040 --> 01:24:00,310
willen heeft zo'n enorm. 
Dat er zit zo'n power in en We 

1518
01:24:00,310 --> 01:24:03,750
hebben ook een handboek en daar 
hebben we de slogan. 

1519
01:24:03,910 --> 01:24:06,630
Daar beginnen we mee. 
Dat is van Antoine de Centics, 

1520
01:24:06,630 --> 01:24:07,870
Superide man van de kleine 
prins. 

1521
01:24:08,150 --> 01:24:12,310
Als je een schip wil bouwen, dan
moet je niet werklui opdracht 

1522
01:24:12,310 --> 01:24:15,870
geven om hout te verzamelen, 
orders verdelen en en en en 

1523
01:24:15,870 --> 01:24:19,750
dergelijke laat de Mensen eerst 
verlangen naar de eindeloze zee.

1524
01:24:21,360 --> 01:24:22,720
En dan komt dat schip er 
vanzelf. 

1525
01:24:24,470 --> 01:24:29,110
Weet je dat dat dat die die wil 
die droom is, zo'n enorme, 

1526
01:24:29,110 --> 01:24:32,720
sterke inspirator? 
Nou ik, ik leg ook wel een 

1527
01:24:32,720 --> 01:24:35,080
vergelijking met de voedselbos, 
want er zitten Natuurlijk ook In

1528
01:24:35,080 --> 01:24:38,640
de voedselbos kast. 
In mijn optiek zijn 

1529
01:24:38,640 --> 01:24:41,880
voedselbossen een ja ik noem het
ook wel eens een Trojaans paard 

1530
01:24:41,880 --> 01:24:45,080
voor holistisch denken, dus je 
brengt iets in namelijk hè? 

1531
01:24:45,080 --> 01:24:47,880
We hebben het over planten en de
relatie tussen planten en de 

1532
01:24:48,120 --> 01:24:51,560
insecten bijvoorbeeld. 
En nou ja, welke vruchten eraan 

1533
01:24:51,560 --> 01:24:55,440
hangen en het hele systeem is 
een heel complex holistisch 

1534
01:24:55,440 --> 01:24:59,110
systeem. 
Uiteindelijk ben je bezig met de

1535
01:24:59,110 --> 01:25:02,990
relatie van die mens met het 
landschap met de wereld. 

1536
01:25:03,590 --> 01:25:06,310
En daar gaat het om. 
Ja, want dan zie je dus ook dat 

1537
01:25:06,310 --> 01:25:09,750
Mensen daar ongelooflijk veel 
plezier uithalen en. 

1538
01:25:10,110 --> 01:25:13,590
Inspiratie verbindt. 
En hoeveel Mensen zijn er wel 

1539
01:25:13,590 --> 01:25:16,990
niet hebben zich wel niet een 
burn out uitgetuierd, hè door 

1540
01:25:16,990 --> 01:25:20,310
gewoon in die wereld met de 
handen In de aarde te zitten? 

1541
01:25:20,350 --> 01:25:21,350
Helemaal. 
Rikken kom. 

1542
01:25:21,390 --> 01:25:22,470
Maar even een voorbeeld te 
noemen. 

1543
01:25:23,240 --> 01:25:24,240
Jij bent een heel goed 
voorbeeld. 

1544
01:25:25,470 --> 01:25:27,510
Bij mij is het echt. 
En toen die scheppende grond 

1545
01:25:27,510 --> 01:25:29,510
zetten, begon ik te begrijpen 
waar ik loog. 

1546
01:25:31,360 --> 01:25:33,480
En ik ik Toen ik mijn burn out 
had, had ik gelijk van. 

1547
01:25:33,480 --> 01:25:37,400
Nou, ik moet op zoek naar een 
leugen en wat ik ik lieg ergens 

1548
01:25:37,400 --> 01:25:40,040
in mijn leven. 
Ik put iets ontzettend uit, 

1549
01:25:40,040 --> 01:25:43,600
Daarom ben ik hier nu. 
Waar zit het waar ben ik niet 

1550
01:25:43,600 --> 01:25:48,560
gaan luisteren waar zo zo ben ik
bij burn out gaan benaderen en 

1551
01:25:48,560 --> 01:25:51,320
en is een hard woord Natuurlijk 
liegen, Maar het is ook een 

1552
01:25:51,960 --> 01:25:55,840
manier om echt op zoek te gaan 
naar ja wat wat, wat heb ik niet

1553
01:25:55,840 --> 01:25:57,910
gehoord? 
Stre ik niet naar? 

1554
01:25:58,270 --> 01:26:01,320
Precies. 
En en en toen kreeg ik een klein

1555
01:26:01,320 --> 01:26:04,320
stukje land en toen kon ik naar 
een moestuintje op beginnen en 

1556
01:26:04,320 --> 01:26:07,560
voor mij was voedsel heel 
belangrijk en en voedsel. 

1557
01:26:07,600 --> 01:26:10,520
En de aarde is voor mij vanaf 
dat moment een combinatie 

1558
01:26:10,520 --> 01:26:12,800
gebleven. 
Maar je herstelt de verbinding 

1559
01:26:12,800 --> 01:26:16,520
weer en dat vind ik de grote 
waarde. 

1560
01:26:18,070 --> 01:26:21,470
Een hoofd op wieltjes bijna hè? 
Dat lijf, Dat was er gewoon ik 

1561
01:26:21,470 --> 01:26:24,470
Ik kan dat ook heel goed. 
Ik kan echt in die zone terecht 

1562
01:26:24,470 --> 01:26:26,230
komen dat ik gewoon vergeet 
teeten. 

1563
01:26:26,230 --> 01:26:30,790
Vergeet dat ik maar doorga en 
dan weet ik dat ik dat ik iets 

1564
01:26:30,790 --> 01:26:34,830
verlies dat ik inderdaad verlies
wat het ritme van de dag en van 

1565
01:26:34,830 --> 01:26:37,270
het seizoen en van al die dingen
en heel veel Mensen verliezen 

1566
01:26:37,270 --> 01:26:42,030
dat tegenwoordig wat die kijk, 
ik krijg mijn burn out dat ik al

1567
01:26:42,030 --> 01:26:45,390
heel vroeg met computers bezig 
was in het jaar 2000. 

1568
01:26:45,910 --> 01:26:48,110
Ik ben een desktopmens ook nog 
steeds. 

1569
01:26:48,110 --> 01:26:49,830
Ik vind een telefoon echt een 
dingetje van. 

1570
01:26:49,830 --> 01:26:52,910
Ja, het, hoe dom heb je het 
kunnen bedenken dat je met dikke

1571
01:26:52,910 --> 01:26:55,150
vingers of kleine toetjes dingen
moet doen? 

1572
01:26:55,470 --> 01:26:57,830
Maar de meeste Mensen zijn 
helemaal aan die telefoons 

1573
01:26:57,830 --> 01:27:02,470
verslingerd geraakt en en en Het
is zo verslavend. 

1574
01:27:02,470 --> 01:27:06,870
Het is zo verslavend gemaakt. 
Wie dan ook, met welke goede 

1575
01:27:06,870 --> 01:27:10,350
bedoeling ook moet echt vechten 
om los te blijven van die 

1576
01:27:10,350 --> 01:27:12,880
dingen. 
Dat is de ziekte van nu toch zou

1577
01:27:12,880 --> 01:27:15,920
je kunnen zeggen, de ziekte van 
nu is dat zo gefragmenteerd 

1578
01:27:15,920 --> 01:27:18,720
raken zo in die piepjes in die 
kools in die. 

1579
01:27:19,550 --> 01:27:24,230
In die apps terechtkomen dat we 
nog niet 10 seconden lang kunnen

1580
01:27:24,230 --> 01:27:27,350
concentreren op één ding. 
Ja, dat wordt steeds erger. 

1581
01:27:27,350 --> 01:27:30,150
Dat is de ziekte van nu. 
Nou, die heb ik in een wat 

1582
01:27:30,150 --> 01:27:32,550
kleinere vorm in het jaar 2000 
meegemaakt. 

1583
01:27:34,470 --> 01:27:36,470
Ik zit al over verschillende 
redenen, Dat is tijdelijk. 

1584
01:27:36,630 --> 01:27:40,030
We zitten ook wel of hè ruim 
over. 

1585
01:27:40,030 --> 01:27:45,070
Een uur niet dat Dat is echt 
echt 1 grote zorg, de mentale 

1586
01:27:45,070 --> 01:27:48,390
gezondheid van Mensen nu. 
En als ze dan met voedselbos in 

1587
01:27:48,390 --> 01:27:50,670
aanraking komen, daar is het 
punt wat Ik wil maken. 

1588
01:27:51,230 --> 01:27:55,390
Dan herkennen ze Paradise. 
Ze herkennen het verlangen naar 

1589
01:27:56,030 --> 01:27:59,150
een soort zijn in verbinding met
de natuur. 

1590
01:27:59,840 --> 01:28:01,160
En Daarom zijn voedselbossen 
aantrekkelijk. 

1591
01:28:01,160 --> 01:28:03,400
Het woord is aantrekkelijk. 
Mensen voelen zich ertoe 

1592
01:28:03,440 --> 01:28:06,430
aangetrokken. 
Ze willen daar weer naartoe en 

1593
01:28:06,430 --> 01:28:07,670
Dat is heel mooi dat je, zegt 
ze. 

1594
01:28:07,670 --> 01:28:09,870
Verlangen naar de zee ze 
verlangen naar het paradijs. 

1595
01:28:10,110 --> 01:28:14,510
Ja, ja, en dan lukt de rest ook 
op één of andere manier, ja. 

1596
01:28:14,590 --> 01:28:18,230
Ja daarbij bedenk ik nu ook een 
hele mooie laatste vraag voor 

1597
01:28:18,230 --> 01:28:21,830
mezelf, maar wie weet, heb jij 
er nu ook één, weet ik niet. 

1598
01:28:21,830 --> 01:28:24,790
Nou, Ik had hem eigenlijk net al
van waar zit voeding voor jou 

1599
01:28:24,790 --> 01:28:27,030
nu, hè? 
En en en dat heb je goed 

1600
01:28:27,030 --> 01:28:28,830
beantwoord. 
Ik vind het nog steeds wel een 

1601
01:28:28,830 --> 01:28:33,110
heel belangrijk onderwerp 
omüberhaupt fit genoeg te zijn. 

1602
01:28:33,800 --> 01:28:37,030
Om de rest aan te kunnen? 
Menseneten heel slecht. 

1603
01:28:37,030 --> 01:28:40,030
Er zit gewoon hele slecht en en 
en supermarkten hebben daar een 

1604
01:28:40,030 --> 01:28:43,350
rol en en Iedereen heeft daar 
een rol om daar bewuster van te 

1605
01:28:43,350 --> 01:28:45,710
worden dat ze gezonder 
moeteneten. 

1606
01:28:45,910 --> 01:28:48,550
Voeding is voor mij 
verschrikkelijk belangrijk en 

1607
01:28:48,910 --> 01:28:53,350
jaeten denk ik heel erg gezond. 
En ja, Dat is zo zo helemaal 

1608
01:28:53,350 --> 01:28:57,870
niet ter discussie voor ons in 
ieder geval ja dus, maar die die

1609
01:28:57,870 --> 01:29:01,350
zoektocht die ik afgelegd heb 
met de ontdekkingen die ik 

1610
01:29:01,350 --> 01:29:04,150
gedaan heb, die Misschien andere
Mensen niet zo snel. 

1611
01:29:04,840 --> 01:29:07,200
Vertellen, dus Ik denk dat laat 
ik dat maar eens dit verhaal 

1612
01:29:07,200 --> 01:29:08,320
vertellen. 
Dat is. 

1613
01:29:08,750 --> 01:29:10,870
Eerst een andere andere 
invalshoek? 

1614
01:29:11,150 --> 01:29:14,310
Enorm geïnspireerd en eigenlijk 
ook weer ertoe aangezet om daar 

1615
01:29:14,310 --> 01:29:17,790
weer een wat meer mee te doen. 
Omdat het onderwerp ja 

1616
01:29:17,790 --> 01:29:21,030
ontzettend belangrijk is. 
En het brengt me ook tot een 

1617
01:29:21,030 --> 01:29:26,070
vraag eigenlijk van wat zou 
rudolfsteiner nu hebben 

1618
01:29:26,070 --> 01:29:28,990
geadviseerd? 
Gezien de telefoons die We 

1619
01:29:28,990 --> 01:29:31,150
hebben? 
En ja, de technologie die ons 

1620
01:29:31,150 --> 01:29:34,110
leven beheerst? 
Wat zou hij daarover hebben 

1621
01:29:34,110 --> 01:29:35,910
gezegd? 
Van wat zou je daaraan kunnen 

1622
01:29:35,910 --> 01:29:37,630
doen? 
De verdeeldheid ook tussen 

1623
01:29:37,630 --> 01:29:39,670
Mensen. 
Die er ook is, ja. 

1624
01:29:39,750 --> 01:29:42,270
Nee, maar kijk dit wat ik het 
mooie wat ik. 

1625
01:29:44,950 --> 01:29:48,190
Hij heeft voor de kinderen de 
vrije scholen geadviseerd en het

1626
01:29:48,190 --> 01:29:51,590
belangrijkste is dat vrije 
scholen kinderen heel erg in 

1627
01:29:51,590 --> 01:29:53,270
verbinding met hun lichaam 
brengen. 

1628
01:29:53,710 --> 01:29:57,150
En Als ik één ding uit mijn 
ziektes ook heb geleerd, is het 

1629
01:29:57,150 --> 01:30:00,350
hoe vreselijk belangrijk Het is 
om verbonden te zijn met je 

1630
01:30:00,350 --> 01:30:03,470
lichaam. 
En Ik ben ook later 

1631
01:30:03,750 --> 01:30:06,830
kristaltherapeut geworden, ook 
waar je heel erg met je lijf 

1632
01:30:06,830 --> 01:30:11,070
werkt en en net wat je zegt, ik 
steek een schop In de grond. 

1633
01:30:11,800 --> 01:30:14,680
Maar dan ga je met je lijf aan 
de gang en en daar dat haalt je 

1634
01:30:14,680 --> 01:30:16,160
uit je hoofd. 
Het zijn allemaal zitten we 

1635
01:30:16,160 --> 01:30:20,110
opgesloten in dat hoofd. 
En uit dat hoofd komen is 

1636
01:30:20,110 --> 01:30:24,110
inderdaad bewegen, maar ook met 
name met je handen dingen doen 

1637
01:30:24,350 --> 01:30:29,390
en met je zintuigen goed kijken.
Echt dat zou Ik denk ik dat dat 

1638
01:30:29,390 --> 01:30:34,190
hij daarop zou wijzen, want We 
zijn echt helemaal opgesloten in

1639
01:30:34,190 --> 01:30:37,310
ons ons hoofd en. 
En welke rol speelt voeding dan 

1640
01:30:37,310 --> 01:30:41,680
hier? 
Ik, daar kan je de de behalve 

1641
01:30:41,680 --> 01:30:44,360
dat je weet wat je moeteten 
hebben wij toch ook altijd aan 

1642
01:30:44,360 --> 01:30:47,960
elkaar vragen van Hoesje Buikje,
je kan gewoon voelen wat voeding

1643
01:30:47,960 --> 01:30:51,830
je doet. 
En voeding goed is of niet, wij 

1644
01:30:51,830 --> 01:30:54,550
eet hij hartstikke biologisch en
daar zaten we ergens op een 

1645
01:30:54,550 --> 01:30:57,110
boot. 
Moesten we een Buffet en we aten

1646
01:30:57,110 --> 01:30:59,710
zij allemaal van. 
Dit soort smaken kennen we niet 

1647
01:30:59,710 --> 01:31:02,430
meer, Dat is zo waterig. 
Het smaakt naar niks, dus We 

1648
01:31:02,430 --> 01:31:04,230
zijn echt wat. 
Dat betreft houden we ook heel 

1649
01:31:04,230 --> 01:31:07,230
erg van. 
Echt gewoon hele goede smaken en

1650
01:31:07,230 --> 01:31:09,910
die halen we of In de 
natuurvoedingswinkels op op de 

1651
01:31:09,910 --> 01:31:12,510
op de boerderij zelfs. 
Ja, maar als iets lekkers 

1652
01:31:12,510 --> 01:31:14,470
smaakt, dan zegt het ook iets 
over de voedingswaarde. 

1653
01:31:15,240 --> 01:31:18,560
Ja, Maar dat is dus niet lekker 
van de de snoepjes smaak, maar 

1654
01:31:18,560 --> 01:31:21,360
gewoon de volle smaak van. 
De volle kus. 

1655
01:31:22,310 --> 01:31:25,030
Rijpen. 
Rijpen precies ja, nou, daar 

1656
01:31:25,030 --> 01:31:30,720
zijn we erg van. 
Ja, dus Ik heb mijn laatste 

1657
01:31:30,720 --> 01:31:33,960
vraag al gesteld. 
Ja, nee, dat volgens mij moeten 

1658
01:31:33,960 --> 01:31:36,760
we gewoon ja, tenzij er nog iets
is wat je heel graag zou willen 

1659
01:31:36,760 --> 01:31:39,640
zeggen, want. 
Ik, nee, ik vond het heel leuk 

1660
01:31:39,640 --> 01:31:41,480
om maar eens. 
Ik vertel dit verhaal. 

1661
01:31:41,480 --> 01:31:44,680
Vroeger heb ik dat wel veel 
verteld over die hele omweg over

1662
01:31:44,680 --> 01:31:48,200
die ontdekkingen over. 
Ja, Het gaat over over leven en 

1663
01:31:48,200 --> 01:31:49,800
niet over stofjes. 
Dat is Misschien wel 

1664
01:31:49,800 --> 01:31:52,510
belangrijkste. 
En dat heb ik willen vertellen, 

1665
01:31:52,750 --> 01:31:56,710
het levensprocessen. 
Voeding is niet Alleen maar 

1666
01:31:57,550 --> 01:32:00,710
stofjes, Het is een hele jeeten 
levend organisme, ja. 

1667
01:32:01,870 --> 01:32:06,670
Ja nou tot ziens eind dankjewel.
Voor dit gesprek, je hebt er 

1668
01:32:06,670 --> 01:32:09,270
weer heleboel nieuwe dingen 
geleerd en hele nieuwe kijk op 

1669
01:32:09,270 --> 01:32:11,670
gezondheid. 
Maar dat is dan in zal het 

1670
01:32:11,670 --> 01:32:15,400
gesprek geweest. 
OK. 

1671
01:32:17,670 --> 01:32:21,750
De voedselboskaas is een concept
van Marieke karsen en Frank 

1672
01:32:21,750 --> 01:32:24,230
Gorter. 
Deze podcast bestaat dankzij 

1673
01:32:24,230 --> 01:32:28,070
donaties van luisteraars. 
Vind je deze podcast van waarde?

1674
01:32:28,190 --> 01:32:32,030
Ga dan naar voedselboskaas.nl en
doneer jouw bedrag voor deze 

1675
01:32:32,030 --> 01:32:34,830
podcast. 
Wil je meer over voedselbossen 

1676
01:32:34,830 --> 01:32:36,510
weten en op de hoogte gehouden 
worden? 

1677
01:32:36,790 --> 01:32:39,790
Wordt dan lid van de nieuwe 
vereniging voedsel uit het bos.