Maakt u zich niet zenuwachtig, dames en heren?
Ondanks dat Poetin zegt, We zijn klaar om Europa aan te vallen.
Als Poetin het zegt, weet je zeker dat het niet waar is, Dat
is het fijne van Poetin dat de kleine opscheppertje dat het
kleine opscheppertje uit uit Petersburg Leningrad sorry uit
volwassen. Kunt u mij horen?
Bij het interbellum. Ja, moet ik dat nog doen?
Ja, Als je tijd hebt, ja, Je moet ook nog gedichten maken.
Hè ja, precies moet nog gedichten.
Maken, maar Je kunt toch wel eventjes naar hoe laat?
Ja interbellum is een hele onderneming.
Maar dat doen we in delen. Doe je nu deel één, is dat.
Weet je wat? Ik geef een veelbelovende intro,
die gaan we dan later gaan we die.
Uitwerken dus Dit is speciaal voor Iedereen die heeft gezegd,
Waarom gaat het steeds over de VVD speciaal voor jullie dames
en heren? Het interbellum.
Ja dus moet u thuis even als u de wekker heeft gezet, niet
waar? Voor het moment dat ik met de
VVD ophoud en iets anders gaan doen, dan moet u nu.
Dan loopt hij nu af en dan beginnen we nu even aan de het
interberm. Kortom, de periode tussen die is
en de Tweede Wereldoorlog om precies te zijn.
Maar we komen niet verder dan een intro waar we een aantal
thema's aanstippen die ik later hoop uit te werken.
Nou heel simpel het. Interbellum begint op 11
november twee en 1918. Het moment dag van de
wapenstilstand In de Eerste Wereldoorlog.
En het eindigt vanzelfsprekend. Op nee, zo dit was het einde,
sorry, zie ik zit nu al. Ik ben nu al vol, maar
verwarring. Het interbellum begint op 11
november 1918 en eindigt op één september 1939.
Dat is het. Het is bij mijn weten opgeteld
20 jaar en een paar maanden, dan komt er de grote trek op neer.
En het plaats zien eigenlijk Als je het zo beschouwt dat er een
eigen direct verband is tussen de eerste en de Tweede
Wereldoorlog. Dat het eigenlijk één reusachtig
conflict is, zo zou je het kunnen beschouwen als dit daar
wel een beetje een deterministisch element in.
Want je impliceert Natuurlijk nou ja, na die Eerste
Wereldoorlog en de manier waarop die afliep, kon het eigenlijk
niet anders dan dat er een tweede zou komen.
En daar moet je nog mee uitkijken.
Wie weet als er geen grote economische crisis was geweest
als wolstriet zich weer niet ingrijpend misdragen had.
Zou het dan anders zijn gelopen? Dat durven we niet te zeggen,
maar dan zal ik nader op ingaan. Maar eerst wil ik eigenlijk
beginnen met de grootste paradox van het interbell.
En, Dat is Natuurlijk dat Iedereen denkt, want daar staat
ook overal In de boeken en heeft u op school geleerd en gaan ze
maar door dat Duitsland de Eerste Wereldoorlog heeft
verloren op een pijnlijke wijze en vervolgens Natuurlijk veel
later met aan de wacht komen van de nazi's in revancisme waar een
tour gewerkt heeft naar een nieuwe oorlog die ze dan hoopte
te winnen. Maar daar is dan had die oorlog
helemaal niet verloren. Duitsland was de grote winnaar
van de Eerste Wereldoorlog. En, Ik weet wel dat ik dat voor
het eerst las, want laat ik eerlijk zijn, Ik heb Michelle
bedacht. Het is hè?
Ik heb het opgediept uit het boekje van Van een Engels
historicus. Ethië, pieteler, origines of the
second World war een boekje wat ik nog steeds warm kan
aanbevelen vanwege de feilloze analyse van met name de eerste
helft van dat boek. Want daar staat in Duitsland is
niet te verliezen van de Eerste Wereldoorlog.
Duitsland is de. Winnaar van de Eerste
Wereldoorlog. Althans, Als je de situatie.
Strategisch beschouwd en hoe komt dat nou zo?
Tussen wie en wie ging de Eerste Wereldoorlog tussen Duitsland,
Rusland, Frankrijk, Engeland en nou ja, Duitsland had heeft
schijnbaar dat conflict verloren.
Maar hoe is er een? Hoe heeft hebben de verhouding
zich ontwikkeld nadat Duitsland verloren had en nadat Duitsland
de schuld van oorlog had gekregen?
Bovendien? Want wat gebeurt er met de
Duitse tegenstanders? Dat moet je goed in het in het
hoofd houden, maar Laten we eerst nog even kijken, wat
gebeurt er met de Duitse medestander Oostenrijk,
Hongarije, Oostenrijk, Hongarije verdwijnt volledig van het
Europese toneel en valt uiteen in allerlei kleine landjes die
Natuurlijk, er was geen Europese Unie zoals toen het Sovjetrijk
uit mekaar viel. Dus wat moesten die landjes wat
moest zeggen? Slowakije en godsnaam en?
Allerlei andere splinters in Oost Europa.
Wie zijn na de oorlog haast onvermijdelijk In de zuigkracht
van de Duitse economie geraakt toen de grootste Europese
economie. En nu is Als je weet, dan
sukkelen ze verschrikkelijk ook nog steeds de grootste economie.
Dat is Oostenrijk Hongarije, de enige bondgenoot van Duitsland
die verdwijnt. Maar wat gebeurt er met Rusland?
Omdat de Bas weliswaar verslagen door de Duitsers?
Maar wat gebeurt daarmee? Rusland verdwijnt gedurende
enige jaren volledig van het Europese toneel, Omdat Rusland
verwikkeld raakte in een vrij ingrijpende, langdurige en
verwoestende burgeroorlog, namelijk tussen de rode en de
witte. Om het even simpel Samen te
vatten vatten die de rode tenslotte winnen.
Maar Rusland is jarenlang niet aanwezig op het.
Europeesje toneel. Wat gebeurt er met de Engelsen
die imagose aan het westelijke front die hele oorlog hadden
meegevochten? de Engelse hadden spijt als
hagen op hun hoofd dat ze zich bij dat conflict hadden Laten
betrekken, dus die hebben onmiddellijk een na dat conflict
besloten. Zo weinig mogelijk engagement in
Europa, want dat levert ons niets op.
Dat heeft ons nu opgeleverd dat een hele generatie jonge mannen
niet waren. Totaal voorop gesneuveld is aan
het westelijke front, dus wij moeten ons verder gaan
concentreren op het Empire, het British Empir.
Hele belangrijke realisatie is dat verdovende interbellum gaan
hebben dat het British Empire toen nog steeds verreweg het
grootste Empire ter wereld was. Er zaten wel barsten in, maar
Niemand kon vermoeden dat het binnen 50 jaar feiten in stukken
uit elkaar zou val. Dan komen we ten slotte aan het
land, want uiteindelijk in 1917 beslissend had meegedaan,
namelijk de Verenigde Staten, dat niet Alleen de Verenigde
Staten stelde, zelfs voor om een internationale organisatie te
creëren die ervoor zou moeten zorgen dat dit de laatste grote
oorlog was. The war to end on wars en dat
hoopten ze te doen door een organisatie.
Het het. Hoe heet het?
League of Nations te sterven die ervoor zou moeten zorgen dat
agressieve Naties bestraft zouden worden en tegengehouden
zouden worden en dat er goede Naties in gezamenlijk beleid
ervoor zouden zorgen dat de wereldvrede spoedig naarbij zou
komen. Amerika had zo'n ontzettende
spijt en had zo genoeg schoon genoeg gekregen van de
president. Moet ook Wilson, die dat
voorstel had gedaan toen andlongs met die met die League
of Nations dat de Amerikanen niet eens lid zijn geworden van
de League of Nations dat de Amerikanen zeiden we net Als de
Engelsen, maar nog veel sterker, We hebben er schoon geloof van
de Europeanen, hè? Wat heeft ons dit gekost en wat
heeft het opgeleverd? Niets is de Amerikanen besloten
eigenlijk afgezien van financieel economische
overwegingen. Om in het isolationisme te
verdwijnen om niet zeg niet te Laten engageren in de Europese
burgerstrijd van. Zo werd het te veel gezien, dus
je ziet de enige natie die nu overblijft na deze interessante
opsomming is Frankrijk. Wat te compenseren Als de
overwinnaar van de oorlog? Want ja, die oorlog in het
westelijke front aan in feite wat grotendeels door Frankrijk
liep. Die was door onder andere de
Franse Amerikanen en Nederlandse geworden.
Maar als als er ging als in feite alfank Frankrijk
bondgenoten verdwenen van het toneel als Engeland niet meer
wilde als de Verenigde Staten niet meer wilde als Oost Europa
en het waren uit elkaar gevallen was en allerlei kleine
piepstaartjes dan. Nou ja, dan stond Frankrijk in
feite tegenover Duitsland. We moeten er Misschien hier ook
nog aandacht op vestigen dat Duitse toen het op op die 11e
november 1918 dat Duitse troepen nog gewoon in Noord Frankrijk
stonden. En nou ja, en en zich niet
hadden teruggetrokken op het eigen grondgebied, dat in feite
een hele andere toestand bestond dan in 1945 niet waard.
Toen de bondgenoten Natuurlijk opgerukt zijn naar Berlijn en
tenslotte met een stormaanval. Ook het in het centrum van
Berlijn veroverd hebben wat nog eens 1 keer 1 miljoen doden
heeft gekost. Als ik het weg heb, Frankrijk
stond er dus Alleen voor. En vaak.
Ik begreep wel waarschijnlijk begrijpen ze dat tot op de dag
van vandaag, al hebben ze altijd weer moeite mee.
Dat is Natuurlijk geen partij waren voor de Duitsland.
Krijgt ze bevolking was veel groter.
Duitsland was een eersteklas industrieland na de Verenigde
Staten Zonder meer belangrijkste industriële land ter wereld, ook
ook enorm inventief. Abuddeminine technologie hier,
daar was een manier niks aan de Duitse industrie eigenlijk nog
steeds niet. Dus moeten ze weer een beetje
herpakken, maar goed. Frankrijk at bange Frankrijk
stond tegenover de potentiële reus.
Duitsland weliswaar was in het vredesverdrag, was voorzien dat
het Duitse leger moest beperkt worden tot 100.000 man en.
Ze moesten al hun wapens wegdoen.
Nou, Dat was stuk allemaal verschrikkelijk.
Toen spraken ahaten nou toenmalige minister van
Buitenlandse Zaken uiteindelijk vermoord door rechtse
activisten. Ja ja.
Rechtse activisten moet je het maar hebben.
Raten nou, zei Joh, Dat is helemaal niet erg dat we al onze
wapens weg moeten doen. Want als er dan een volgende
oorlog komt, zijn we de oude spullen kwijt en kunnen we het
op zijn aller modernste manier aanpakken.
Zo is het ook gegaan, zo is het gegaan. de Franse en Engelse
hebben hun militaire apparaat eigenlijk niet wiezenloos
wezenlijk verbeterd en zijn tenslotte In de eerste twee jaar
van het Van de van de Tweede Wereldoorlog van de kaart
geveegd. Hè pas nadat ze ja de hele
baanbol opgewonden hadden. Is het wat geworden?
Dus, ja, daar was Frankrijk en Frankrijk heeft na de oorlog na
de Eerste Wereldoorlog geprobeerd om met al die kleine
landen in Oost Europa bondgenootschappen te sluiten,
allemaal allemaal in doodsangst voor.
Duitsland. Dat is, Dat is het paradoxale
uit slag, hoe moet je dat zeggen?
Resultaat van de Eerste Wereldoorlog?
Dat een eenzaam bank Frankrijk overblijft, geconfronteerd met
een mogelijk toen nog niet, maar mogelijk revancistisch, veel
groter en industrieel veel machtiger Duitsland.
Dit ene verhaal kunnen we nog eens een keer vertellen na de
Tweede Wereldoorlog. Justitie, daar zie je dat
paradox van het interbell. Niet Duitsland te verliezen is
Duitsland is strategisch de winnaar van het conflict.
Dat is punt één. Dat moet demon werd uitgebreid
over hebben. Vervolgens in het Verdrag van
Locarno. Dat is van VNE van 1925 is is
wel een soort redelijke orde. We hebben herschikte, lijkt het
erop alsof ze allemaal wel verder kunnen, maar toch dit dit
was de onderliggende. Ik heb ook wel eens gezegd, een
beetje flauw, Natuurlijk beetje deterministisch gereden.
Geredeneerd, maar zodra er in Duitsland iemand aan de macht
zou komen. Die het strategische inzicht zou
hebben dat Duitsland in feite in potentie veel sterker was dan
zijn mogelijke tegenstanders in Europa.
Ja hoefde niet, maar aan een noodrem te trekken om een om een
nieuw conflict te beginnen. Ja, We hebben toch wel een
failliet gedaan en dat zal duidelijk zijn.
Dat is denk ik punt één wat ik. Wat Ik denk ik Iedereen zich
moet realiseren over het interbellum.
Dat is de onderliggende strategische structuur van het
interbellum eigenlijk en een uitnodiging was voor een voor
een potentieel nieuw conflict. En dan is er nog iets heel
merkwaardigs in het interbell. Meestal eigenlijk weinig of geen
aandacht aan wordt besteed. Dat is de enorme versnelling van
het moderniseringsproces wat zich in Europa en nou zeg maar
in alle westerse landen voltrekt.
En dan bedoel ik modernisering niet Alleen op het punt van de
korte rokken voor de dames. Of of dat soort van zaken, maar
ook de modernisering van bijvoorbeeld fabricage, lopende
band, de lopende band productie. Film.
En de opkomst van de filmassa's was fantastisch uitje voor
Iedereen. De opkomst van de radio, de
opkomst in feite van het moderne mediasysteem, hè, je zou ook
kunnen zeggen. Boucheline in Hitler zijn ook in
een aller opzichte producten van een modern mediabedrijf en.
Je ziet eigenlijk dat In de aanloop naar de Eerste
Wereldoorlog toch nog heel hè? Labelle pocks zoals het heette.
Hij is nog heel veel van de 19e eeuw over, maar je ziet juist in
het interbellum dat op allerlei terreinen de 19e eeuw rucksyst
opgeruimd en vervangen wordt door door de samenleving die wij
nog die voor ons nog heel herkenbaar is in feite en
Natuurlijk ook die enorme. Technologische voorsprong die de
Amerikanen nemen hè? Want Als je ziet in welke jaren
de Amerikaanse arbeidsproductiviteit het
sterkste stijgt als gevolg, Natuurlijk van technologische
vernieuwing. Dat zijn gek genoeg de jaren 30.
Dat is we dat fantastische productieapparaat, wat
Natuurlijk ons onder de indruk heeft gebracht tijdens de Tweede
Wereldoorlog en kort daarna. Dat hadden ze gebouwd In de
jaren 30 in allerlei opzichten. Tenslotte hebben ze het
verwaarloosd In de jaren 60, 70 en daarvoor hebben ze ook een
dure prijs moeten betalen. Maar dat is een een onderdeel
van het verhaal wat wij nu niet gaan vertellen over het
interbell. Dus het interbellum is eigenlijk
onder de oppervlakte, onzeker van hoe het verder moet en
tegelijkertijd verandert de samenleving de westerse zeg.
Ik heb het niet over Oeganda. De westerse samenleving
verandert in een hoog tempo. Dat is thema twee.
En dan is Natuurlijk thema 3. Dat de landen waren die hadden
gewonnen, dus die waren nog wel een beetje tevreden met zichzelf
eigenlijk. Dat waren Natuurlijk de landen,
de grote imperiale mogendheden in Europa.
Wij waren neutraal geweest, dus wij hadden nergens last van
gehad. Wij hadden nog steeds
Nederlands-Indië, Maar het Franse imperium was nog intact.
het Engelse reuzen Empire was nog in takje.
Zouden ze een kaartje? Kijkt u ook vooral eens even op
een kaartje dat u ziet hoe dat British Empire daar eigenlijk
uit staat, Dat is echt enorm. Er staat.
Ogen zit met uw ogen te flapperen als u zich realiseert
wat dat in feite was. Wat ik al zei, dan staat te
barsten in. En zeker in India zaten de
barsten in, maar toch, Het was en nog.
Een. En tegenover de tevreden machten
en en de machten die uitgestapt waren, zoals zoals de Verenigde
Staten stonden, de ontevreden macht en de ontevreden machten
waren Japan, wat ze snel industrialiseerde, maar dacht
dat ze grondstoffen nodig hadden en daartoe meende grote delen
van China te moeten verhogen. En Dat was Natuurlijk
musvaardini Italië. Mussolini komt in 22 aan de
macht. En Italië had grootse imperiale
dromen gek genoeg op het moment dat het British Empire begon te
onttakelen, nietwaar? Waren opkomende ontevreden
machten zagen juist Engeland als dat moest je hebben, een empir
dat moest je hebben. En ontevreden was tuurlijk
Duitsland, Omdat Duitsland ja Duitsland voelde zich belazerd.
Ze had de schuld gekregen, ze vonden dat ze het zelf eigenlijk
niet de schuldigen waren en ze hadden verloren en ze waren
vernederd. Ze moesten herstelbetalingen
doen die ze niet wilden doen of niet konden doen.
Dan zullen we het ook over moeten hebben.
Wat een wonderlijke effecten die gehad hebben.
Dus ja, er waren tevreden machten en 3 machten in Japan.
Duitsland en Italië die ambities hadden om de wereldorde grondig.
Te veranderen. Ook daar zullen we het over
moeten hebben, Omdat de enige nou Japanners konden ook wel
aardig horen voeren, Maar we zullen zien dat Italië.
Ja, Dat is blijft één van de grootste raadselen dat een nazi
als Italië denk aan de ouwe Rome ooit de meest efficiënte.
Een beetje fantastische militaire a machine had
ontwikkelt die althans in dat tijd in dat tijdperk bestond,
namelijk het Romeinse leger. Dat dat dat die Italianen echt
dat je denkt, hoe is het mogelijk?
Dat je dat je dan niet dat je vechten, kun je ken ik verleren.
En, soms kunnen ze het en soms, nou ja.
Dat zijn de grote thema's van het interbellum.
Daar gaan we het over hebben. En ja waren er nou ook landen
die al dit wat jij nu hè met afstand tot de gebeurtenissen
kunt analyseren, waren er al landen die zich dat op dat
moment beseften? Is een fameus voorbeeld van een
van een Franse generaal, die kort nadat het vredesverdrag
getekend is en die armen twee Duitse vertegenwoordigers die
eigenlijk niet wilden tekenen maar gedwongen waren om te
tekenen, waren afgedropen. Die zei toen de historische
woorden. Dit is een wapenstilstand voor
20 jaar. Dat zei die serieus, ja, dat zei
die Dit is te kort. Na de ondertekening van het
Verdrag van Versailles. Dus ja.
Je hoefde niet te diep bedenken te zijn om te realiseren dat
het. Het moest niet zo gaan, Maar het
kon zo gaan en de kansen waren aanzienlijk.
We houden het zo zeggen. En temeer Natuurlijk ja, de
angsten van de Frans. Kijk vanaf achtienzeventig zijn
de Fransen gewoon altijd doodsbenauwd voor de Duitsers
geweest. Moet er nog bij zeggen dat de
Duitsers ook wel zelfs als Lotharingen, wat ze in
achttienzeventig hadden ingelijfd, weer kwijt waren
gehakt na het Verdrag door het Verdrag van Versailles.
Dus Dat is weer bij Frankrijk getrokken.
Zijn er lessen getrokken eigenlijk uit deze situatie voor
conflicten later, waarbij ze hebben gezegd, We moeten het
niet zo doen zoals toen na die Eerste Wereldoorlog.
Ja, dan moet je dat boek van Alfred moet je lezen die in dat
boek heeft geschreven, hè van. Bij heugennaam voortdurend In de
steek. Over de tucidles trap.
Dat is de ondertitel van het boek, maar niet de titel van het
boek. En Dat is dat boek waarin die
zegt, Kijk, hoe komt dat nou zo? Die conflicten in Europa?
Dat komt Omdat een zittende macht zittende dopinante macht,
in dit geval een beetje Frankrijk en Engeland in feite,
maar in het bijzonder Engeland uitgedaagd worden door een
opkomende markt. En die geloofde kijken Ellen, ze
geeft Als ik het nog moet herinneren in 16 voorbeelden en
start Natuurlijk met Sparta in Athene en Sparta was jaloers op
Athene grote succes van Athene goed.
Dat leidt tenslotte tot de oorlog, waarbij de beide
partijen je begrijpt het al mekaar min of meer om het leven
hebben gebracht. En, dat heeft alles een
geschreven na aanleiding van het idee zouden China en de
Verenigde Staten ook niet langs die weg met elkaar in conflict
kunnen gaan. En geeft zegt ook van die 16
gevallen die die analyseert zijn er geloof ik 12 die tot oorlog
hebben geleid en 4 niet. Met als gevolg dat je dat te
lezen Natuurlijk moet denken. Oeh, dat zou wel eens helemaal
fout kunnen gaan of dat zo is het op analogien zeggen niks,
dat moet je goed realiseren als situatie die op een calijken
zitten vaak intern heel anders in elkaar dan je wel denkt, denk
ik dat er een gelijk heeft. Kijk, ergens is een bedoeling
was Natuurlijk 1 1 1 voorspelling te doen waarvan hij
hoopt dat hij niet uitkomt doordat de voorspelling gedaan
is. Maar.
Denk aan het hele kwestie Taiwan Natuurlijk, hè, je had het er
ook nog vorige week over dat hij al die generaals die hij achter
de tussen de coulissen spreekt, niet waar dat hij onze aan laat
de koers op een gigantisch. Jaren slepen mondiaalconflict,
waarbij miljoenen doden zitten, vallen hele gedeelte van de
planeet door nucleaire explosies vernietigd zullen worden,
enzovoort, enzovoort zorgt dat u In de kelder alle spulletjes bij
elkaar heeft kleren, zodat u nog 14 dagen langer kan leven dan uw
buren. Ja, ik moet zeggen, Ik hoop dat
dit de andere ironische ondertoon hier wel gevallen is.
Daar maakt u zich niet zenuwachtig, dames en heren.
Ondanks dat Poetin zegt, We zijn klaar om Europa aan te vallen.
Als Poetin is echt, weet je zeker dat het niet waar is.
Dat is het fijne van Poetin dat de kleine opscheppertje dat het
kleine opscheppertje uit uit Petersburg, Leningrad sorry, hè,
Ik kan Iedereen zou dat kantoortje van een Drees de
boete bezoeken. Nee, ik vond dat en dan staat ie
daar weer met zo'n witte tafel heb je zeker wel gezien.
Ja de kinderachtig gedoe, allemaal, maar goed.
Ja, wat kan je anders zeggen? Natuurlijk.
Dus ja, ik geloof elison niet zo.
Destent Four dat zo heet het boek Sorry dat hij kijk, Ik kan
die dingen wel het, Maar het kost even voor de aap. 7, Maar
dat is heel normaal. Dat ik ze opgezocht heb in mijn
hersens destend verwoord, Ik weet het eigenlijk niet eens of
er een Nederlandse vertaling is. Het is best een leuk boek om te
lezen over zijn totaalde situaties geanalyseerd worden,
een beetje strategisch afgewogen en zo Maar het het zegt
uiteindelijk, niets is mijn. Overtuiging eet 8 Het nog steeds
uiterst onwaarschijnlijk dat China een een Serieuze
Wereldoorlog zou kijk. Als ze een pad zouden kunnen
vinden om ineens bij nacht en ontij nietwaar Taiwan te
overweldigen, dan zou ik ze zeker een staat achten om dat te
doen. Het is een wetenloos clubje ook
daar, Maar dat is niet zo simpel.
Woontje Taiwan ook geografisch heel raar in mekaar het het.
Japan heeft zich nu ook gecommitteerd hè?
Die me gaan takaïchi heet ze, geloof ik.
Mocht wel een cordaan de dame, ja, het, Het is een beetje.
Hoe heet dat? Ik weet niet hoe je dit moet
beschrijven dat ik altijd weer geamuseerd ben.
Als er een dame aan de macht komt.
Ik was in alle opzichten faliekant tegen tredge, Maar ik
vond het. Het was wel een paar minners dat
die er stond. Hè, nou, wat denk je jezidi's
hier in Nederland? Nee is een beetje zilver is
uiteindelijk een warm hoofd, Maar ik was enorm onder de
invloed van Angela Merkel. Weten we eigenlijk een?
Grote Merkel bewonderaar Skype kan alternatieve.
Vandaar dat die partij dus alternatieven voor Duitsland
heet. Dat is sikkel ja, daar wordt
daar wordt Merkel getreiterd lang lang na dat ze er
regelmatig deze uitspraak deed en nu in Japan.
Ik had het van Japan echt niet verwacht, eerlijk gezegd.
Want ik het wel vermakelijk en ook met zo'n handtasje zo, Dat
is wel. Nou ja, het deed mij veel goed,
laat ik het zo zeggen. En Duitsland hoe was het
sentiment eigenlijk onder de gewoon de bevolking na het
sluiten van die deal naar de Eerste Wereldoorlog?
Nou, Dat was wel revanchistisch. Je waren al inzetten boos.
Ze voelde zich vernederd. Je had Natuurlijk ook de
algemene media propaganda om het maar zo te noemen.
Die was ja, bovendien verkeerde Duitsland Natuurlijk voortdurend
in nood in economische nood, want wat ik helemaal niet
beschreven heb, is Natuurlijk dat dat die van die waanzinnige
razende inflatie. Waardoor Duitsland getroffen is
In de vorige jaren 20. En waardoor alle spaarders hun
celd de centen kwijt waren. Hè dat je dat je Als je het
kamermeisje wilde betalen, dan moest je dat, dan moest je
meteen betalen als ze dan draken zijn getrokken had, want anders
was. Het geld is een uur later.
Deed je was het geld al de helft waard geworden.
Iedereen heeft of transqua postzegels damelens uit de mode
geraakt, maar Misschien heeft Iedereen nog wel eens een
postzegel van Bismarck, waar dan 10 miljard mark overheen gedrukt
is, dan heb je een beetje niet tegen Dat was Dat is zo
ontzettend ontwrichtend. Hè dat je ene spaargeld de
feiten in een half jaar verdwijnt.
Dat valt niet mee, dus ja, thuis, want was het slecht aan
toe aan de andere kant Natuurlijk In de tweede helft
van de jaren 20 de roaring Twenties dat ja, Dat was wel een
beetje alle dagen feest toch? Zowel in Amerika als er ook in
West-Europa. De Weimarrepubliek gaat en Het
gaat in feite in feesten ten onde.
Vandaar zal ik het nog een keer zeggen, fantastische serie
Babylon Berlin. Geweldige serie kunnen de
Amerikanen punten zuiveren daar komt.
Daar komt zo'n feest. Dat is fantastisch in beeld
gebracht. Echt geweldig.
En in wat jij nu omschrijft in het interbellum hadden de
Verenigde Staten en bijvoorbeeld de Sovjet Unie daar ook nog een
rol in? Zeker hadden ze daar een rol in,
Maar dat dat komt pas later aan de orde.
Omdat de Verenigde Staten een rol spelen In de afwikkeling van
die herstelbetalingen. Geen geen verstandige hul en.
De Sovjetunie gaat Natuurlijk in een aantal jaren 30 een rol
spelen In de strategische overwegingen, zoals we ze hebben
zien. OK, maar Dit is een cliffhanger.
Ja kijk, Dat is één van de grote problemen van historicus dat
Iedereen die daar nu heeft zitten luisteren te weten.
Die weet hoe het afloopt. Hij moet nu gedichten gaan.
Schrijven. Gok dat hij de volgende oorlog
kan winnen, het leker afhankelijk komen uit te zien
dat hij dat ging doen en Hij heeft hem toch verloren.
Ja, ik moet gedichten aanschrijven.
Heb je al iets op papier of moet je nog echt helemaal beginnen?
Ik heb niets op papier. Ik zie er enorm tegenop.
Wordt nachtwerk, dan denk ik. Terwijl ik hond wandel in in het
dagelijks werkelijkheid heb ik voortdurend.
Kwamen er zin in mij op? Niet waar.
Het is moeilijk voor de oude botten.
De poëzie wil niet meer vlotten na dat soort, dat denk ik
voortdurend aan, dus Ik ben benieuwd wat het wordt.
Ja, ik moet een beetje ophangen aan de boeken die een cadeau
doe. Ja, Ik heb dat in boek wat zo
een prachtige voorkant heeft. Oh, dat moet ik ook niet
vertellen. Stel je voor dat.
De nee moet je niet doen. Nee, moet je daarna even doen?
Ja. Ik zal er na de Sinterklaas zal
ik rapporteren helemaal. Goed, dan heb je nog nagedacht
over hoe je zondag naar Eindhoven gaat.
Ik heb nu het plan opgevat om per taxi iets later te komen dan
jij. Oké, Maar ik wil wel graag met
jou terugdraaien. Dan OK helemaal goed, ja, Dat is
goed. Ja, Dat is goed, dus dus dan een
half uurtje van tevoren. Ben jij er?
Dan ga ik wel achterin zitten. Ja, Dat is perfect.
Dan plaatst zij iemand? Ja?
En mijn. Mijn trouwe medewerker bij het t
vuur, tenzij dat ik wel steeds een hing had om mee te rijden,
maar wij staan altijd stil, dus je hebt nooit.
Exact wij staan stil. Terwijl ik zelf altijd een
enorme hekel had aan meerijders. Oh ja, Maar dat die indruk heb
ik helemaal niet je. Moet mijn schoonvader was een
meerijer man die die hing de helft van de tijd van hing, die
hing die en dan ding dan die houtgreep die je boven de deur
je hebt. Heel veel Mensen ook hier in
Utrecht. Die hebben geen auto en die
zeggen van, hé, kan ik dan weer even met jou meerijden?
Nou ja, dat ja kan ik me voorstellen.
In Amsterdam ook van mij kunnen ze In de kofferbak meenemen,
vind ik verder geen probleem, maar dus.
Ik wou wel met jou mee, hè? Maar goed.
Geen probleem, hé. In de nieuwe Maarten is uit, hè,
hadden we het al gezegd. Heel interessant.
Oorlog met China wordt de VS. We hebben het de vorige keer al
gehad. Ja dat besluit een beetje aan,
want dat dat met een boek van Allison.
Ja en ook nog even kijken, wat staat er nog meer?
Ook jij stamt af van koningen en slaven is ook een.
Artikel ja is heel simpel Natuurlijk.
Je weet toch dat wesje. Kijken generaties 25 jaar.
Dus je hebt. Je hebt zelf sowieso al twee
oma's en twee opa's. En Als je dan een generatie
terug gaat, dan verdubbelt het en dan weer een generatie terug,
dan verdubbelt het weer naar je weet wat voor spectaculaire
numerieke effecten dat heeft. Ik geloof wel dat je dat Als je.
Dan stuur ik weer bij mijn geval 11 generaties teruggehaald en
dan heb je al. 10.000 voorouders ofzo en Als je nog verder terug
gaat, heb je meer voorouders dan dat er toen Mensen waren.
En Paul mailde mij ook nog van de Dom tot domreis.
Die vertelde mij dat jullie volgend jaar in Italië reis gaan
doen. Ja, Hij heeft het gesplitst in
twee reizen. En, Hij heeft mij Laten beloven
dat ik bereid ben om Ik kan. Ik ga niet 2 keer 1 hele week
mee. Je staat nog meer dan 2 keer 1
hele week, Maar ik ben wel bereid om twee dagen mee te
doen. En als dat in Italië is, dan
moet die mij dus wel zorgen dat ik daar in Italië kom, ja.
Dan moet je een taxi even bestellen.
Ja dat dat gaat In de prijs, want Ik heb er nog aan
toegevoegd dat ik wel hoopte dat hij voor de voor de verzending
van mijn persoonshal zou zorgen dan.
Als die mij als die mij erbij wil hebben, en.
Je bent Natuurlijk verwend, want je bent de NPO gewend en dan
wordt je helemaal lekker In de watten gelegd.
Ja geweldig. Ik zou altijd sowieso laat ik
dat meteen erbij zeggen. Ik zou al deze dingen niet
kunnen doen Als je niet bij met name televisie opname ja,
systematisch uit de wind wordt gehouden.
Die meisjes die sjouwen zich ongelukkig.
Ja, Maar dat is. Er komt dus nu wel een rij met.
Die TGV en waar stoppen waar die TGV maar één minuut stop er met
je met die hele barrang moet je. Hè bara typisch nog een in een
Indisch woord moet je eruit. Maar we genieten er nog wel even
van. Ja, nee, Ik denk dat ik zo'n
ploeg in dienst ga nemen van mijn spaargeld.
Ja, Als het op is pleeg ik zelfmoord.
Hoewel Ik heb nooit suïcidale neiging gehad.
Nooit. OK ik wens je succes met de
gedichten. Je.
Hebt het nodig. Dat heb ik zeker nodig.
Het is moeilijk voor de oude botten.
De poëzie wil niet meer vlotten. Rob Jetten wordt naar alle
waarschijnlijkheid de nieuwe premier van Nederland.
Maar wat maakt iemand nou eigenlijk een goede minister
president? Lubbers was onder hele moeilijke
omstandigheden zeker aanvankelijk een goede minister
president. Als je voor dat TYPE van beleid
had gekozen, was hij een goede minister president.
In het college minister president vertelt Maarten van
Rossem hoe eerdere leiders Nederland door crisis groei en
verandering leiden. Want dreef tot Rutte en nu dus
Rob Jetten. Luister vandaag via de link In
de shownotes.