1
00:00:00,240 --> 00:00:03,500
Ik begrijp die boeren wel en de 
overheid heeft heeft hier 

2
00:00:03,510 --> 00:00:07,100
Natuurlijk heel weinig 
consequent of consistent beleid 

3
00:00:07,110 --> 00:00:09,800
gevoerd, hè? 
Eerst was het allemaal geweldig.

4
00:00:09,810 --> 00:00:13,120
Wat de boeren deden, modernste 
landbouw ter wereld, meest 

5
00:00:13,130 --> 00:00:16,980
productieve landbouw ter wereld.
Ja, en nu blijkt Natuurlijk dat 

6
00:00:16,990 --> 00:00:19,390
we volledig de bocht 
uitgeschoten zijn, hè? 

7
00:00:19,790 --> 00:00:22,060
Het is eigenlijk Max Verstappen 
die met zijn met zijn 

8
00:00:22,070 --> 00:00:24,960
racemachine eigenlijk op de 
Boulevard in Zandvoort 

9
00:00:24,970 --> 00:00:27,820
terechtgekomen is. 
Het verrassend kunt u mij horen.

10
00:00:33,810 --> 00:00:39,340
De BB gaan we doen a de BB ja en
wonderbaarlijke, zeg maar rustig

11
00:00:39,350 --> 00:00:42,700
tragikomische organisatie, waar 
staat het voor? 

12
00:00:43,860 --> 00:00:47,000
Bescherm en bevolking ja, want 
Dat is goed dat je het vraagt. 

13
00:00:47,630 --> 00:00:50,540
Voor mij is dat volkomen 
vanzelfsprekend en voor Iedereen

14
00:00:50,550 --> 00:00:55,010
Natuurlijk die zo oud is Als ik 
of zelfs nog een fractie jongen.

15
00:00:55,480 --> 00:00:58,700
Maar veel jongeren zullen geen 
flauw idee hebben wat de BB is. 

16
00:00:58,710 --> 00:01:02,400
Bescherming, bevolking en 
omvangrijker nationale 

17
00:01:02,410 --> 00:01:07,500
organisatie zoals we zullen 
zien, want de BB is opgeheven en

18
00:01:07,510 --> 00:01:14,520
min of meer geruisloos opgeheven
in 1986, dus Dat is alweer een 

19
00:01:14,530 --> 00:01:17,600
minnee 37 jaar geleden Als ik 
goed rekenen. 

20
00:01:18,320 --> 00:01:21,020
Ja wel nu, maar Laten we bij het
begin beginnen. 

21
00:01:21,070 --> 00:01:26,010
Bescherming bevolking, een 
primaire taak van deze nationale

22
00:01:26,020 --> 00:01:29,900
organisatie was het beschermen 
van de bevolking In het 

23
00:01:29,910 --> 00:01:32,920
bijzonder in oorlogstijd, maar 
eventueel ook bij andere 

24
00:01:33,360 --> 00:01:36,390
calamiteit. 
En die dienst, die was opgericht

25
00:01:36,430 --> 00:01:43,390
in 1952 en  eigenlijk was het 
grote voorbeeld, was Londen In 

26
00:01:43,400 --> 00:01:47,360
de Tweede Wereldoorlog, want 
Londen had Laten zien dat Als je

27
00:01:47,370 --> 00:01:50,240
gebombardeerd wordt. 
Ontstaan er vrijwel altijd 

28
00:01:50,250 --> 00:01:53,840
branden en Het is van essentiële
betekenis dat je zo snel 

29
00:01:53,850 --> 00:01:57,880
mogelijk die branden blust en en
bijvoorbeeld in Rotterdam 

30
00:01:57,930 --> 00:02:02,710
bombardeert. 1940 Natuurlijk, 
Dat is de de enorme schade. 

31
00:02:02,980 --> 00:02:06,420
Als je ooit foto's hebt gezien 
van Rotterdam, kort na Duitse 

32
00:02:06,430 --> 00:02:08,770
bommen. 
De mensenrechten houden zijn, 

33
00:02:08,780 --> 00:02:11,380
maar twee gebouwen blijven 
staan, namelijk gek genoeg het 

34
00:02:11,390 --> 00:02:13,810
het gemeentehuis en het 
postkantoor. 

35
00:02:14,380 --> 00:02:16,860
Fantastisch gemeentehuis 
trouwens in Rotterdam ga eens 

36
00:02:16,870 --> 00:02:20,600
kijken, mag er vast wel in. 
Ook een heel leuk kantoor voor 

37
00:02:20,610 --> 00:02:23,080
de burgemeester zou ik wel 
burgemeester van Rotterdam 

38
00:02:23,090 --> 00:02:25,440
binnen zijn, dus je zit daar 
echt fantastisch. 

39
00:02:25,880 --> 00:02:29,780
Maar goed, Dat was het idee. 
Dus als wij gebombardeerd 

40
00:02:29,790 --> 00:02:33,800
worden, dan moeten we zorgen dat
we die schade die daar ontstaat,

41
00:02:34,250 --> 00:02:36,410
dat we in ieder geval die 
branden zo snel mogelijk. 

42
00:02:36,420 --> 00:02:39,500
Plus bovendien moeten Natuurlijk
een soort luchtalarm zijn. 

43
00:02:39,510 --> 00:02:42,880
We moeten We moeten gewaarschuwd
worden, dus daar werd ook een 

44
00:02:42,890 --> 00:02:45,840
waarschuwings en 
alarmeringssysteem opgetuigd. 

45
00:02:46,270 --> 00:02:50,260
Dat is de sirene die nog steeds 
op de eerste maandag van de 

46
00:02:50,270 --> 00:02:54,090
maand. 
Afgaat Dat is in 1952 begonnen. 

47
00:02:54,640 --> 00:03:00,670
Er zijn ruim 4200 sirene punten 
in Nederland en die worden 

48
00:03:00,680 --> 00:03:02,630
allemaal individueel 
aangestuurd. 

49
00:03:02,640 --> 00:03:06,790
Het is niet zo dat iemand in Den
Haag een knop indrukte dan In 

50
00:03:06,800 --> 00:03:09,280
het ganse land is. 
Sirene gaat, nee, Dat is niet 

51
00:03:09,290 --> 00:03:12,970
zo, Maar ik geloof wel dat het 
altijd keurig precies op tijd 

52
00:03:12,980 --> 00:03:17,640
gebeurt en die sirenes die 
produceren 105 decibel Je kunt 

53
00:03:17,650 --> 00:03:22,090
ze ook, Je kunt ze goed horen. 
Overigens is de sirene een 

54
00:03:22,100 --> 00:03:24,470
tijdje stilgezet Omdat we 
dachten, het hoeft eigenlijk 

55
00:03:24,480 --> 00:03:29,460
niet meer en zo. 
Dus in 97 is het stopgezet en 

56
00:03:29,470 --> 00:03:31,920
toen hebben ze besloten het maar
één keer per jaar te doen is 

57
00:03:31,930 --> 00:03:34,250
gereden. 
Maar Omdat dat kennelijk niet 

58
00:03:34,260 --> 00:03:38,540
goed genoeg gecommuniceerd was, 
schrokken de Mensen zich bij die

59
00:03:38,550 --> 00:03:41,000
ene keer per jaar werkelijk dat 
takken en dachten dat 

60
00:03:41,010 --> 00:03:44,400
daadwerkelijk is aan de hand was
Omdat je nu Natuurlijk weet Als 

61
00:03:44,410 --> 00:03:46,060
het de eerste maandag van de 
maand is. 

62
00:03:46,070 --> 00:03:49,640
Dat zijn niet de Russen, Dat is 
gewoon het testen van het 

63
00:03:49,650 --> 00:03:55,360
systeem of het nog werkt. 
Maar kortom, de in 52 is 1 

64
00:03:55,370 --> 00:03:57,670
organisatie opgetrokken, niet 
waar? 

65
00:03:58,130 --> 00:04:02,270
Die ons In het geval van een 
oorlog, het leefde toen relatief

66
00:04:02,280 --> 00:04:07,290
sterk dat 1/3 Wereldoorlog 
bepaald niet onmogelijk was, die

67
00:04:07,300 --> 00:04:11,830
In het geval dat zo'n oorlog 
zich voordeed, de veiligheid van

68
00:04:11,840 --> 00:04:15,270
de burgers zoveel mogelijk zou 
moeten beschermen. 

69
00:04:17,709 --> 00:04:21,040
De regering allemaal de reis 
Natuurlijk, althans, de reis was

70
00:04:21,050 --> 00:04:25,240
de minister president hier een 
zuinige minister president zoals

71
00:04:25,250 --> 00:04:27,920
we zullen zien. 
De regera had ook een hele 

72
00:04:27,930 --> 00:04:31,530
officiële en deftige Commissie 
opdracht gegeven om zoek nou 

73
00:04:31,540 --> 00:04:34,640
eens uit wat dat gaat kosten als
wij een landelijk een 

74
00:04:34,650 --> 00:04:38,990
organisatie willen optuigen die 
in geval van oorlog de burgers 

75
00:04:39,050 --> 00:04:43,800
optimaal kan beschermen. 
Zo gezegd, zo gedaan. 

76
00:04:43,810 --> 00:04:48,320
Die Commissie komt na een jaar 
met een rapport waarin wordt 

77
00:04:48,330 --> 00:04:52,120
gezegd dat daarvoor bijna 600 
miljoen gulden nodig is. 

78
00:04:52,680 --> 00:04:55,080
Dat moet je even doorrekenen 
Natuurlijk. 

79
00:04:55,090 --> 00:04:58,620
Die gulden was toen veel meer 
waard dan hij later waard was en

80
00:04:59,190 --> 00:05:02,280
We moeten nog met met met de 
euros een beetje vimle. 

81
00:05:03,170 --> 00:05:06,220
Zeg maar rustig dat je die 
Commissie zijn te hard miljarden

82
00:05:06,230 --> 00:05:11,090
kost om om dat behoorlijk te 
doen waarop je al direct zijn. 

83
00:05:11,520 --> 00:05:14,070
Dat gaan wij niet doen. 
Dat is veel te duur. 

84
00:05:14,080 --> 00:05:16,680
Daar voel ik niks voor. 
Waarschijnlijk ook voor een deel

85
00:05:16,690 --> 00:05:20,920
aangeblazen door de race, want 
ik, Ik heb ook wel eens gelezen 

86
00:05:20,930 --> 00:05:23,050
dat de race eigenlijk helemaal 
niet geloofde. 

87
00:05:23,690 --> 00:05:26,500
Dat er een verschrikkelijke 
nieuwe oorlog op korte termijn 

88
00:05:26,510 --> 00:05:28,940
zou uitbreken. 
Dat leek hem bijzonder 

89
00:05:28,950 --> 00:05:31,920
onwaarschijnlijk. 
Daar had hij het grootste gelijk

90
00:05:31,930 --> 00:05:34,950
van de wereld in. 
Van onze belangrijkste grootste 

91
00:05:34,960 --> 00:05:38,210
en sterkste bondgenoten, 
Verenigde Staten, dachten daar 

92
00:05:38,220 --> 00:05:41,390
in allerlei opzichten Anton 
zover, want je weet Dat is een 

93
00:05:41,400 --> 00:05:45,360
doorn hoor paranoïde cultuur. 
Nu heb je dat gedoe met China. 

94
00:05:45,910 --> 00:05:50,070
China streef na wereld macht. 
Misschien moeten we daar ook nog

95
00:05:50,080 --> 00:05:51,900
eens iets aan doen om uit te 
leggen. 

96
00:05:52,520 --> 00:05:56,190
Dat Niemand weet wat die 
wereldmacht eigenlijk is en en 

97
00:05:56,200 --> 00:05:58,810
hoe dat dan vorm zou moeten 
worden gegeven. 

98
00:05:59,160 --> 00:06:02,010
Maar goed dat Dat is voor een 
ander en voor een andere keer. 

99
00:06:02,420 --> 00:06:05,770
Er is geloof er niet erg aan 
oorlog en Er is was de mening 

100
00:06:05,780 --> 00:06:08,130
toegedaan. 
Kijkers, We moeten wel aan de 

101
00:06:08,140 --> 00:06:11,470
Amerikanen Laten zien dat we er 
iets aan doen, hè? 

102
00:06:11,480 --> 00:06:15,050
Dat we meegaan in in officieel 
NATO beleid, want we waren 

103
00:06:15,060 --> 00:06:19,120
Natuurlijk horen tot de 
oprichters van de NATO in 49, 

104
00:06:19,520 --> 00:06:21,910
Maar het het mag niet in veel 
geld kosten. 

105
00:06:22,500 --> 00:06:25,990
Dus er werden tweede Commissie 
aan het werk gezet om eens uit 

106
00:06:26,000 --> 00:06:27,600
te zoeken hoeveel het zou gaan 
kosten. 

107
00:06:28,150 --> 00:06:31,780
Die kwam tot de helft van de 
kosten van de eerste Commissie, 

108
00:06:31,990 --> 00:06:35,570
Maar dat vond er een ring ook 
eigenlijk al veel te prijzen. 

109
00:06:36,110 --> 00:06:41,810
Dus tenslotte is de BB zeg, maar
heeft het het het? 

110
00:06:41,860 --> 00:06:44,680
Het wilde sop hoek heet het 
doorheen toen het warme sop 

111
00:06:44,690 --> 00:06:47,770
gekozen met 50 miljoen gulden 
per jaar. 

112
00:06:48,270 --> 00:06:52,030
Wat niet zo verschrikkelijk veel
was wat eigenlijk inherent. 

113
00:06:52,510 --> 00:06:57,070
Te weinig was de bh heeft iets 
moeten doen, namelijk beschermen

114
00:06:57,080 --> 00:07:00,750
van de bevolking in oorlogstijd.
We zullen zo zien dat er 

115
00:07:01,070 --> 00:07:04,210
allerlei enorm vervelende 
ontwikkelingen zeg, maar gingen 

116
00:07:04,220 --> 00:07:08,500
voordoen, maar voor geld wat er 
was te weinig geld eigenlijk. 

117
00:07:08,820 --> 00:07:12,390
De spullen die ze hadden waren 
ook aan met dieren en spullen. 

118
00:07:13,440 --> 00:07:16,870
Jij kreeg ook als als BB. 
Hij kreeg je een uniform wat, 

119
00:07:17,340 --> 00:07:21,940
want waarvan de kleur afgaf en 
zo het idee het oorspronkelijke 

120
00:07:21,950 --> 00:07:24,730
idee was dat. 
Deze hele organisatie zou moeten

121
00:07:24,740 --> 00:07:28,650
draaien met een kader dat wel, 
maar voor de haan voornamelijk 

122
00:07:28,660 --> 00:07:32,650
toch met vrijwilligers. 
En dan moesten er 230.000 

123
00:07:32,660 --> 00:07:36,590
vrijwilligers worden geworven. 
Dat is een enorme campagne tegen

124
00:07:36,600 --> 00:07:41,710
aan gegooid, maar meer dan de 
helft van die vrijwilligers is 

125
00:07:41,720 --> 00:07:45,590
het nooit geworden. 130.000 ten 
slotte waren ze ook gedwongen om

126
00:07:45,600 --> 00:07:49,810
buitengewoon dienstplichtige min
of meer te dwingen om aan die 

127
00:07:49,820 --> 00:07:53,050
baby B deel te nemen. 
Mijn vader bijvoorbeeld niet 

128
00:07:53,060 --> 00:07:56,950
waar had In de kast zo'n blauwe 
ogen hol hangen en die had ook 

129
00:07:56,960 --> 00:08:00,760
een soort schepje of een bijltje
en een helm. 

130
00:08:00,840 --> 00:08:05,690
Van de Van de P Pijpt dat wij 
daar enorm om gelachen hebben, 

131
00:08:06,060 --> 00:08:08,520
Hij is nooit. 
Hij heeft het nooit aangehad. 

132
00:08:08,700 --> 00:08:11,470
Hij is ook nooit naar een van 
die bijeenkomsten geweest. 

133
00:08:12,360 --> 00:08:15,660
Ik weet niet of er een blokhoofd
was bij ons waarschijnlijk wel, 

134
00:08:17,150 --> 00:08:20,450
maar goed, al heel snel bleek 
ook dat zelfs bij die 

135
00:08:20,460 --> 00:08:23,510
vrijwilligers die zich gemeld 
hadden dat die nooit naar de 

136
00:08:23,520 --> 00:08:26,790
cursussen kwamen, is het. 
Het was eigenlijk vanaf het 

137
00:08:26,800 --> 00:08:30,770
allereerste begin werkte het 
helemaal niet zoals het zou 

138
00:08:31,030 --> 00:08:34,890
moeten werken. 
En toen kwam halverwege de jaren

139
00:08:34,900 --> 00:08:40,090
50 tuurlijk het drama dat kijkt.
Die eerste B was sterk geënt 

140
00:08:40,380 --> 00:08:44,090
vanaf 52 op de Tweede 
Wereldoorlog en wat daar zou 

141
00:08:44,100 --> 00:08:48,230
kunnen gebeuren In het geval van
een enigszins vergelijkbare 

142
00:08:48,480 --> 00:08:51,680
nieuwe oorlog? 
Maar halverwege de jaren 50 

143
00:08:51,690 --> 00:08:55,820
begonnen Natuurlijk te dagen dat
die nieuwe oorlog een nucleaire 

144
00:08:55,830 --> 00:08:59,270
oorlog zou zijn. 
En Iedereen wist een hand 

145
00:08:59,280 --> 00:09:03,370
ondertussen wel eens gelezen wat
nare Zaki en die was je maar 

146
00:09:03,380 --> 00:09:08,240
overkomen was in augustus 45 Als
je die foto's ooit hebt gezien, 

147
00:09:08,250 --> 00:09:11,330
dan weet je. 
Dat is dramatisch en Als je dan 

148
00:09:11,340 --> 00:09:14,340
ook nog weet dat dat relatief 
hele kleine bommetjes 

149
00:09:14,930 --> 00:09:19,770
atoombommen waren, 18, 19 
kiloton iets in die geest, in 

150
00:09:19,780 --> 00:09:25,190
ieder geval hè is 18 19.002 t 
equivalent in feite. 

151
00:09:26,610 --> 00:09:30,140
Ja en nu, nu beseften ze dat dit
een hele andere oorlog zou 

152
00:09:30,150 --> 00:09:33,260
worden. 
Bovendien, met stralingsgevaar 

153
00:09:33,630 --> 00:09:37,780
straling, slachtoffers al die 
dingen die zich in Japan hadden 

154
00:09:37,790 --> 00:09:42,650
hadden gemanifesteerd en er werd
hij dan ook berekeningen gemaakt

155
00:09:42,660 --> 00:09:46,460
dat eerst dachten zijn 100.000 
en slachtoffers. 

156
00:09:46,470 --> 00:09:50,360
Maar tenslotte was er iemand die
zei, ja, als onze grote 

157
00:09:50,370 --> 00:09:55,040
bevolking zit daar gaat golfen 
worden, dan kan ik er nog wel 6 

158
00:09:55,050 --> 00:09:58,280
miljoen slachtoffers vallen. 
Aanvankelijk ook wel 

159
00:09:58,290 --> 00:10:01,900
evacuatieplannen geweest. 
Maar ja, je begrijpt wel. 

160
00:10:02,080 --> 00:10:06,330
Dat sloeg in feite nergens over 
Omdat ik nou algemene 

161
00:10:06,340 --> 00:10:09,970
verwachting ook was dat zo een 
nucleaire oorlog eigenlijk in in

162
00:10:10,010 --> 00:10:13,090
in twee weken afgelopen zou 
zijn, Omdat dan alles en 

163
00:10:13,100 --> 00:10:17,060
Iedereen kapot was. 
En ja, iemand zou ergens zou 

164
00:10:17,070 --> 00:10:21,020
moeten zeggen, Het is klaar. 
Er zijn Natuurlijk allerlei 

165
00:10:21,030 --> 00:10:23,580
stukken in verband met deze 
ideeën. 

166
00:10:24,530 --> 00:10:27,300
Zie je omvangrijke 
infrastructuur opgebouwd in 

167
00:10:27,310 --> 00:10:29,530
Nederland van schuilkelders, 
enzovoort. 

168
00:10:30,930 --> 00:10:34,050
Die zijn vrijwel overal zijn die
er nog. 

169
00:10:34,060 --> 00:10:39,550
Je kunt ze soms wel en soms niet
bezoeken, maar nu is het een 

170
00:10:39,560 --> 00:10:43,450
nucleair conflict geworden en je
hoefde Natuurlijk geen grote 

171
00:10:43,460 --> 00:10:47,850
denken te zijn om te beseffen 
dat een toch al kwetsbare en 

172
00:10:47,860 --> 00:10:52,130
eigenlijk veel te goedkope 
organisatie In de verste verte 

173
00:10:52,140 --> 00:10:55,490
niet in staat zou zijn om de 
bevolking te beschermen. 

174
00:10:55,500 --> 00:10:58,360
In het geval van een nucleair 
conflict. 

175
00:10:59,100 --> 00:11:02,650
Iedereen wist dat in zekere zin 
wel. 

176
00:11:02,980 --> 00:11:06,100
Nou, Dat is een soort illusie, 
was dat het hele idee dat je de 

177
00:11:06,110 --> 00:11:09,560
bevolking zou kunnen beschermen 
In het geval van een groot 

178
00:11:09,570 --> 00:11:12,690
nucleair conflict dat dat 
flauwekul was. 

179
00:11:13,130 --> 00:11:17,930
Die baby B was dus eigenlijk 
toch een soort van signaal aan 

180
00:11:17,940 --> 00:11:21,060
de Amerikanen. 
Kijkers, wij, wij doen serieus 

181
00:11:21,070 --> 00:11:22,500
mee. 
Wij waren houden het voor 

182
00:11:22,510 --> 00:11:26,440
mogelijk, maar sorry, in 
werkelijkheid geloven we niet 

183
00:11:26,450 --> 00:11:29,220
dat het 1 2 3 had gebeuren. 
Bovendien zijn we van mening dat

184
00:11:29,230 --> 00:11:33,220
er toch Als het zover zou komen,
niets aan aan gedaan zou kunnen 

185
00:11:33,230 --> 00:11:35,370
worden. 
We hebben, Ik heb mijn mijn 

186
00:11:35,380 --> 00:11:38,870
broer, dus die schuil een van 
die grootste schuilkelders in 

187
00:11:38,880 --> 00:11:41,530
Den Haag bezocht. 
Ik geloof van het ministerie van

188
00:11:41,540 --> 00:11:45,210
Binnenlandse Zaken en dat zijn 
nota bene In de Amerikanen komen

189
00:11:45,220 --> 00:11:49,530
kijken of we de boel wel op orde
hadden en waren klaarblijkelijk.

190
00:11:49,540 --> 00:11:53,850
Dat is een hele grote redelijk 
van waarde, redelijk van onder 

191
00:11:53,860 --> 00:11:57,260
de indruk, hè? 
Dus het snapt wat steeds een rol

192
00:11:57,270 --> 00:12:00,350
speelde, is dat We moeten een 
soort Koerdische bouwen. 

193
00:12:00,360 --> 00:12:05,120
We moeten een beetje zoals dat 
het paleisje, een broen van die 

194
00:12:05,130 --> 00:12:07,510
van die Villa uit Maastricht. 
Hoe heet IE OOK alweer. 

195
00:12:07,590 --> 00:12:12,400
André Rieu hè zo zoiets was het 
eigenlijk schitterende façade, 

196
00:12:12,720 --> 00:12:15,520
Maar dat was eigenlijk De Haag. 
Dat was eigenlijk niks. 

197
00:12:16,040 --> 00:12:19,180
En en ja, dat het dat het 
daardoor ook door door door dat 

198
00:12:19,190 --> 00:12:23,300
illusoire karakter ook een 
beetje flauwekul was. 

199
00:12:23,780 --> 00:12:28,530
Dat werd nog aan gepunt door een
fameuze folder die de BB Laten 

200
00:12:28,540 --> 00:12:33,300
maken, namelijk wenken voor de 
bescherming van uw gezin en 

201
00:12:33,310 --> 00:12:36,020
uzelf. 
In het geval van een nucleair 

202
00:12:36,030 --> 00:12:42,780
conflict, een folder die ze in. 
1961 heel nationaal verspreid 

203
00:12:42,790 --> 00:12:46,120
hebben, is bij elk gezin in 
principe In de bus gegooid en. 

204
00:12:47,050 --> 00:12:49,220
Nou ja, daar is veel over 
gelachen. 

205
00:12:49,810 --> 00:12:53,260
Harry moeders heeft in een tijd 
in satire gemaakt wenken voor de

206
00:12:53,270 --> 00:12:56,510
jongste dag waarin je eigenlijk 
dat hele idee is. 

207
00:12:56,520 --> 00:13:00,380
Het hele idee op de op de hak 
neemt en terecht op de hak 

208
00:13:00,390 --> 00:13:04,180
nemen, Omdat er staan 
wonderlijke dingen in het Van 

209
00:13:04,190 --> 00:13:07,160
meest fameuze is een plaatje dat
je onder je bureau moet gaan 

210
00:13:07,170 --> 00:13:10,740
zitten en dat je dan hele 
redelijke kans hebt om een 

211
00:13:11,170 --> 00:13:14,380
nucleaire oorlog te overleven 
dat je een krant voor Je moet 

212
00:13:14,390 --> 00:13:17,630
houden om de lichtflits van de 
bommen op te vangen. 

213
00:13:18,090 --> 00:13:21,470
Dat je een nat verhaal doekje op
je hoofd moet leggen, het dat je

214
00:13:21,480 --> 00:13:23,870
met je hele gezin onder de trap 
moet gaan zitten. 

215
00:13:23,880 --> 00:13:28,670
Het is nou ja het het. 
Ik zei het, de B was een 

216
00:13:28,680 --> 00:13:34,070
tragikomische organisatie en en 
van dat tragikomische beeld zijn

217
00:13:34,080 --> 00:13:36,990
ze nooit afgekomen. 
Want In de loop der tijden 

218
00:13:37,000 --> 00:13:39,890
moesten ze dan toch. 
Dat was een landelijke staf bij 

219
00:13:39,900 --> 00:13:43,950
mij weten van ongeveer 600 
Mensen die het hele idee dat het

220
00:13:43,960 --> 00:13:47,150
zou kunnen, dat je de 
Nederlandse bevolking in een 

221
00:13:47,160 --> 00:13:50,320
tijd. 
Van nucleair conflict serieus 

222
00:13:50,330 --> 00:13:54,250
zou kunnen beschermen, was een 
volstrekte misvatting, want Als 

223
00:13:54,260 --> 00:13:57,630
je even kijken naar dat boekje 
denken, dan zie je dat de burger

224
00:13:57,640 --> 00:14:00,730
er zelf op moest draaien, moest 
zelf onder zit erop gaan zitten,

225
00:14:00,740 --> 00:14:03,690
moest zelf een waar doekje op 
zijn hoofd leggen en moest zelf 

226
00:14:03,700 --> 00:14:05,080
wonnen. 
Ze berouw gaan zitten. 

227
00:14:05,660 --> 00:14:08,050
Ik weet niet hoeveel burgers 
hebben gedacht, zeg maar, ik 

228
00:14:08,060 --> 00:14:12,110
neem aan solide bureau Misschien
Misschien ga ik het dan wel veel

229
00:14:12,120 --> 00:14:14,410
van die ouderwetse 
overheidsgebouwen dat van die 

230
00:14:14,420 --> 00:14:18,080
waren van ezel, toch ja, die 
waren Misschien wel solide. 

231
00:14:18,550 --> 00:14:20,240
Ist Ik kan me herinner dat jij 
ook nog een keer op de 

232
00:14:20,250 --> 00:14:21,810
universiteit jouw bureau hebt 
Laten zien. 

233
00:14:22,720 --> 00:14:24,870
Dat je nog een keer terug was, 
een paar jaar later en dat je 

234
00:14:24,880 --> 00:14:28,090
toen verbaasd was over hoe dat 
veranderd was, was een nieuw 

235
00:14:28,100 --> 00:14:31,630
modern bureau met. 
Ze hebben mij echt. 

236
00:14:31,870 --> 00:14:35,520
Ik heb bijna een carrière lang 
opgescheept met met vertrek kjes

237
00:14:35,970 --> 00:14:38,510
waar waar de ergonomische 
diensten die die hadden zou 

238
00:14:38,520 --> 00:14:41,110
onmiddellijk zijn afgekeurd Als 
we daar Als we de 

239
00:14:41,120 --> 00:14:43,220
arbeidsinspectie hadden geroepen
voor mij. 

240
00:14:43,230 --> 00:14:46,050
Maar ja, dat deed je ook niet. 
Je dacht dat ze alsof waar het 

241
00:14:46,060 --> 00:14:49,150
wel allemaal niet lopen. 
Het was verschrikkelijk vaak 

242
00:14:49,570 --> 00:14:53,060
deels mijn eigen schuld Omdat ik
niet ik wou Alleen zitten. 

243
00:14:53,770 --> 00:14:56,420
Ik wou niet met in ieder of 4 
Mensen op mijn Kamer zitten, 

244
00:14:56,430 --> 00:14:59,580
vond ik afschuwelijk. 
Idee waren we een privacy? 

245
00:15:00,060 --> 00:15:03,100
Ja, je kan niet meer in je neus 
peuteren, Je kunt geen wind 

246
00:15:03,110 --> 00:15:05,320
Laten. 
Je kunt niet in diepe 

247
00:15:05,330 --> 00:15:11,560
frustraties geen dingen roepen, 
kunt niet een een stukje rapport

248
00:15:11,570 --> 00:15:14,080
tegen de muur. 
Nou kortom, Je kunt al die 

249
00:15:14,090 --> 00:15:17,080
dingen, die kun je niet meer 
wat, Je moet je steeds beheersen

250
00:15:17,090 --> 00:15:20,600
dat je er met 3 collega's even 
een aversie van Natuurlijk de 

251
00:15:20,650 --> 00:15:24,070
natuurlijke aard van de mens, 
zeker van deze mens. 

252
00:15:24,570 --> 00:15:27,710
Ja, Maar dat namelijk dat je de 
hele dag vol wil Zonder dat er 

253
00:15:28,080 --> 00:15:30,130
Zonder dat er iets had. 
Je vingers komt Natuurlijk. 

254
00:15:30,580 --> 00:15:34,040
Ik heb beter Alleen zijn. 
Sowieso heb ik eerlijk gezegd, 

255
00:15:34,580 --> 00:15:37,310
afgezien van mijn dissertatie 
die je competitie tuut heb 

256
00:15:37,320 --> 00:15:39,630
geschreven. 
Maar ja, Dat was een instituut 

257
00:15:39,640 --> 00:15:41,520
in Uithof. 
Daar kwam nooit iemand, dus Dat 

258
00:15:41,530 --> 00:15:44,350
was wel. 
Dat was handig, heb ik alles 

259
00:15:44,360 --> 00:15:46,900
later gewoon tegen hem had ik 
thuis gewerkt. 

260
00:15:47,440 --> 00:15:51,210
Ja, Als je maar mijn college 
kwam, Dat was voldoen ja, dus 

261
00:15:51,220 --> 00:15:54,320
hoe is het verder met die b 
afgelopen, die is eigenlijk. 

262
00:15:54,790 --> 00:15:57,200
Stap voor stap is die 
afgetakeld. 

263
00:15:57,210 --> 00:16:02,310
Zij het dat we In de loop van de
jaren 60 en 70 nog die omvang 

264
00:16:02,610 --> 00:16:06,420
aan die omvangrijke in vast 
structuur van schuilplaatsen 

265
00:16:06,910 --> 00:16:10,280
hebben vastgehouden Natuurlijk, 
Maar dat waren eigenlijk 

266
00:16:10,290 --> 00:16:14,920
noodvoorzieningen, In de zin dat
dat zij bestemd waren voor de 

267
00:16:14,930 --> 00:16:17,760
bestuurlijke elite. 
Ook die schuilkelders in Den 

268
00:16:17,770 --> 00:16:20,620
Haag. 
Daar konden 200 topambtenaren 

269
00:16:20,630 --> 00:16:23,900
in, moesten nog wat 
administratief personeel moest 

270
00:16:23,910 --> 00:16:26,730
er meegenomen worden. 
Het is Natuurlijk allemaal nooit

271
00:16:26,740 --> 00:16:31,590
gebruikt, Maar het was er wel en
en vooral Omdat het handig was 

272
00:16:31,960 --> 00:16:35,030
dat om zo een schuilkelder te 
bouwen Als je een nieuw gebouw 

273
00:16:35,040 --> 00:16:38,290
bouwde, want de bouwde eerst die
schuilkelder hem hond erin en 

274
00:16:38,300 --> 00:16:39,650
dan kon je de rest van het 
gebouw. 

275
00:16:39,970 --> 00:16:42,330
Dus ook In de jaren 70 is dat 
nog gebeurd. 

276
00:16:43,210 --> 00:16:46,290
In de jaren 80 begin Natuurlijk 
wel duidelijk te worden. 

277
00:16:47,050 --> 00:16:50,850
We hebben Natuurlijk nog even 
niet regen tijd van dat je dat 

278
00:16:50,950 --> 00:16:52,650
hè? 
Zoals reken zei, je komt best 

279
00:16:52,660 --> 00:16:56,130
een nucleaire oorlog kon je best
overleven, moet je namelijk wel 

280
00:16:56,140 --> 00:16:59,800
schuttersputje graven en dan 
moest je de keukendeur uit het 

281
00:16:59,810 --> 00:17:02,400
hengsel richten en die moest je 
je eroverheen leggen. 

282
00:17:02,410 --> 00:17:07,630
Nou, dan zat het wel goed met 
een pijl al die schuilplaatsen 

283
00:17:07,640 --> 00:17:10,280
Natuurlijk was Natuurlijk het 
wat gebeurd, je hebt maar twee 

284
00:17:10,290 --> 00:17:12,140
weken in gezeten, was meestal 
zo'n beetje. 

285
00:17:12,150 --> 00:17:15,410
De termijn was twee weken en 
daar kwam weer boven weer. 

286
00:17:16,069 --> 00:17:18,190
En daar was dus alles weg en 
kapot. 

287
00:17:18,200 --> 00:17:20,290
In het geval van de nucleaire 
conflict. 

288
00:17:20,300 --> 00:17:24,329
Denk aan Jorritsma, hè, wat je 
wat altijd vergeten werd bij 

289
00:17:24,339 --> 00:17:28,750
nucleaire oorlogs situé. 
Basis is Natuurlijk dat alle 

290
00:17:28,760 --> 00:17:33,270
hulpverleners ook dood waren. 
Dat de ziekenhuizen ook zwaar 

291
00:17:33,280 --> 00:17:35,680
getroffen waren niet meer 
functioneren, enzovoort. 

292
00:17:35,690 --> 00:17:38,580
Heel veel grote nieuwe 
Nederlandse ziekenhuizen hebben 

293
00:17:38,590 --> 00:17:42,210
nog steeds een schuilkelder 
soort noodziekenhuis In de 

294
00:17:42,220 --> 00:17:44,890
kelder. 
Voor het geval dat maar goed dat

295
00:17:44,900 --> 00:17:48,260
het uiteindelijk toch 1, 1, 1 
nutteloze onderneming was, was 

296
00:17:48,270 --> 00:17:54,080
In de jaren 80 toch wel 100 
doorgedrongen en toen is het in 

297
00:17:54,090 --> 00:17:57,960
86 opgeheven. 
Daar is genoeg personeel wat er 

298
00:17:57,970 --> 00:18:00,000
nog was, moest dat op de radio 
horen. 

299
00:18:00,010 --> 00:18:03,740
Die hadden geen briefje gekregen
van zeg je moest er klaar maken 

300
00:18:03,750 --> 00:18:06,800
voor iets verschrikkelijks, Maar
we gaan verstoppen met de baby 

301
00:18:06,810 --> 00:18:09,760
B. 
Maar goed het het geluidssignaal

302
00:18:09,770 --> 00:18:13,200
is er nog van. 
Het was de waarschuwings en 

303
00:18:13,210 --> 00:18:17,400
alarmeringssysteem systeem wat 
We hadden opgetuigd. 

304
00:18:17,730 --> 00:18:21,560
En ja, Ik ben er wel hecht 
eigenlijk aan dat geluid ik, Het

305
00:18:21,570 --> 00:18:25,680
is wel een soort geluids 
monument, wat naar mijn idee hij

306
00:18:25,690 --> 00:18:28,700
continueert moet worden, want 
het doet ons toch ook denken aan

307
00:18:28,710 --> 00:18:31,590
die wonderlijke tijd. 
En dan is Natuurlijk meteen de 

308
00:18:31,600 --> 00:18:35,610
vraag, gaan we nu ook weer op 
weg naar een nucleaire oorlog? 

309
00:18:35,620 --> 00:18:38,630
Poetin enzo? 
Nou ja, ik geloof dus van niet. 

310
00:18:38,640 --> 00:18:42,340
Maar met voorspellingen moet ik 
ondertussen voorzichtig zijn. 

311
00:18:42,680 --> 00:18:48,120
Maar de BW? 
Is dus 1 1 1 bij uitstek een 

312
00:18:48,130 --> 00:18:53,820
zonderlinge situatie Omdat die 
eigenlijk opgetuigd is, 

313
00:18:53,950 --> 00:18:57,240
aanvankelijk Omdat ze dachten 
dat het wel zou kunnen helpen. 

314
00:18:57,790 --> 00:18:59,790
Terugdenkend aan de Tweede 
Wereldoorlog. 

315
00:19:00,250 --> 00:19:03,850
Vervolgens kwamen ze te zitten 
met het onoplosbare probleem van

316
00:19:03,860 --> 00:19:08,790
een nucleair conflict, Maar het 
was een een illusie, niet waar 

317
00:19:08,830 --> 00:19:11,880
die ze in stand hielden om ook 
de bondgenoot duidelijk te 

318
00:19:11,890 --> 00:19:14,200
maken. 
We zijn daarbij, wij doen mee, 

319
00:19:14,210 --> 00:19:17,680
we nemen het hartstikke serieus.
Maar dat deden ze dus eigenlijk 

320
00:19:17,690 --> 00:19:20,140
niet. 
Het was een coulisse wat ik al 

321
00:19:20,150 --> 00:19:24,610
zei, Het was een. 
De BB was een tragische illusie.

322
00:19:25,810 --> 00:19:28,590
Meer kun je er niet van maken, 
maar Wij hebben wel dat 

323
00:19:28,600 --> 00:19:31,620
Feyenoord SIRENE moment eraan 
overgehouden. 

324
00:19:32,090 --> 00:19:34,000
Kunnen we dat geluid dingetje in
monteren? 

325
00:19:35,460 --> 00:19:38,050
Is dat echt moet kunnen, Maar ik
weet niet hoe klinkt dat? 

326
00:19:38,090 --> 00:19:40,290
Ja, Je kunt het niet nadoen, 
Maar het is anders dan dat we nu

327
00:19:40,300 --> 00:19:42,730
gewend zijn, toch? 
Of is het nog is hetzelfde 

328
00:19:42,740 --> 00:19:44,950
geluid nog steeds? 
Oké zijn wel meestal van die 

329
00:19:44,960 --> 00:19:48,570
nieuwe sirenes die het zijn van 
die wanneer van die platte dozen

330
00:19:48,580 --> 00:19:54,050
3 bovenop elkaar. 
Volgens mij wel, ja, en wat we 

331
00:19:54,060 --> 00:19:56,190
dus nog van kunnen worden? 
Luchtalarm eigenlijk? 

332
00:19:56,200 --> 00:19:58,570
Ja, en in Den Haag kunnen we dus
nog die bunker zien. 

333
00:19:58,580 --> 00:20:00,900
Dat kunnen we ook in en die 
torentjes zijn er niet meer 

334
00:20:00,910 --> 00:20:03,440
rijden hè? 
Jawel die en dat waren twee al 

335
00:20:03,450 --> 00:20:09,190
dat 76 torens gebouwd in die 
jaren en die werden bemand door 

336
00:20:09,200 --> 00:20:12,110
mannen die moesten kijken of er 
Russische bommenwerpers 

337
00:20:12,120 --> 00:20:14,390
aankwamen vliegen om ons te 
bombarderen. 

338
00:20:14,950 --> 00:20:18,010
En Waarom moest dat nou door 
door menselijke waarneming 

339
00:20:18,020 --> 00:20:21,800
gedaan worden? 
Omdat het idee was de de radar 

340
00:20:21,810 --> 00:20:25,680
rijker maar tot 100 m. 
Of in ieder geval onder de 100 m

341
00:20:25,890 --> 00:20:29,110
werkten de radar niet, dus het 
idee was die bommenwerpers 

342
00:20:29,120 --> 00:20:32,580
zouden dan met lager dan 100 m 
aan komen vliegen. 

343
00:20:33,040 --> 00:20:37,170
Hoe ze dat dan precies voorstelt
of ze dan al vanaf Rusland onder

344
00:20:37,180 --> 00:20:38,820
de 100 m? 
Want ja, je begrijpt een 

345
00:20:38,830 --> 00:20:44,100
bommenwerper die op 75 m hoog 
vliegt, Dat is Dat is aniet zo 

346
00:20:44,110 --> 00:20:48,220
makkelijk voor de piloot en B 
nou ja, levensgevaarlijk in in 

347
00:20:48,230 --> 00:20:50,880
allerlei opzichten. 
Maar goed, die torens waren 

348
00:20:50,890 --> 00:20:54,920
bemand door meerdere mannen en 
die moesten dan Als het mocht er

349
00:20:54,930 --> 00:20:57,450
een bommenwerper aankomen en Dat
is Natuurlijk nooit gebeurd. 

350
00:20:57,880 --> 00:21:01,030
Maar mocht er eentje aankomen, 
dan moesten ze naar een centrum 

351
00:21:01,040 --> 00:21:03,430
bellen in Den Haag en daar 
stonden van die dames. 

352
00:21:03,810 --> 00:21:07,410
Wat je nog wel eens ziet bij de 
battle of Britain die dan zo'n 

353
00:21:07,420 --> 00:21:11,190
vliegtuig moesten verschuiven op
een kaart met zo'n stok met zo'n

354
00:21:11,200 --> 00:21:16,110
duw stok en heb er twee van die 
bejaarde mannen geïnterviewd 

355
00:21:16,120 --> 00:21:20,310
daar in Den Haag. 
Die ene geloofde er nog wel in 

356
00:21:20,320 --> 00:21:23,450
die zei Van ja, nee, Het was 
toch voor het vaderland en had 

357
00:21:23,460 --> 00:21:26,220
toch gevonden wat fijn dat hij 
toch iets kon doen, wordt vader 

358
00:21:26,290 --> 00:21:30,250
die anders zei, ik wist al toen 
al dat het volstrekte flauwekul 

359
00:21:30,260 --> 00:21:33,350
was. 
Dat niet Alleen tot onze stomme 

360
00:21:33,360 --> 00:21:36,440
bewondering bleek dat die 
waarneming van die Russische 

361
00:21:36,450 --> 00:21:39,920
bommenwerpers dat deze geloof ik
Alleen 's middags of Alleen s 

362
00:21:39,930 --> 00:21:43,300
avonds, Maar het is de grootste 
deel van de tijd, werd er 

363
00:21:43,310 --> 00:21:46,540
helemaal niks waargenomen. 
In feite, Het was echt. 

364
00:21:46,850 --> 00:21:50,340
Nou ja, het het het. 
Het is weer dat tragikomische 

365
00:21:50,350 --> 00:21:55,860
aspect, maar dus inschrijvingen 
stad of zo een Torentje wat over

366
00:21:55,870 --> 00:21:59,630
ze met prachtige renoveert is, 
want Er is ook wel nu een 

367
00:21:59,640 --> 00:22:02,680
programma, dus wat wat Laten we 
zeggen de restanten? 

368
00:22:03,170 --> 00:22:06,170
Van Van de Koude Oorlog In het 
breedste zin waar het hoort 

369
00:22:06,880 --> 00:22:09,740
zoveel mogelijk als monumenten 
stand wil houden en op wat voor 

370
00:22:09,750 --> 00:22:12,700
plekken stonden die torentjes 
dan geen idee, maar die moesten 

371
00:22:12,710 --> 00:22:15,370
redelijk verdeeld zijn over het 
hele Nederlandse grondgebied. 

372
00:22:15,380 --> 00:22:20,330
Daar waren dacht ik 176 van die 
waarneming stoeltjes, maar Er 

373
00:22:20,340 --> 00:22:23,870
zijn er nu nog maar een stuk of 
je bovenop gebouwen waren dat 

374
00:22:23,880 --> 00:22:26,930
aparte dingen of soms op 
kerktoren. 

375
00:22:26,940 --> 00:22:31,220
Soms waren ze apart. 
Mijn broer vond de constructie 

376
00:22:31,400 --> 00:22:34,210
constructie interessant van die 
dingen die ze toen daarvoor 

377
00:22:34,220 --> 00:22:36,750
gebouwd hebben. 
Nou ja in Scheveningen staan 

378
00:22:36,760 --> 00:22:41,270
heel hoog op het Duin en dus dan
dan kun je sta je ook wel een 

379
00:22:41,280 --> 00:22:46,500
vat van 50 m extra hoog. 
Maar het was zo koud, het waaide

380
00:22:46,510 --> 00:22:49,630
zo hard, maar. 
Ja, Dat is de bescherming 

381
00:22:49,640 --> 00:22:55,630
bevolking een wonderlijke. 
Tragische organisatie eigenlijk 

382
00:22:55,670 --> 00:22:58,750
wel interessant verhaal? 
Ja, Dat is daar wel een soort 

383
00:22:58,760 --> 00:23:00,730
museumpje. 
Daar In de buurt van Den Haag. 

384
00:23:00,740 --> 00:23:03,690
Dat kunnen Mensen even opzoeken.
En en. 

385
00:23:04,790 --> 00:23:08,940
Ja dat dat museumpje vangt 
eigenlijk Zonder waarschijnlijk 

386
00:23:08,950 --> 00:23:13,180
ooit die bedoeling te hebben 
gehad op een perfecte wijze, de 

387
00:23:13,190 --> 00:23:17,510
sfeer en de kleur en de aard der
dingen In de vorige jaren 50. 

388
00:23:18,220 --> 00:23:23,240
Want ik liep daar binnen. 
Het was net, Het was net de Dr. 

389
00:23:23,960 --> 00:23:27,730
DR Dat was ook eigenlijk de 
bevroren jaren 50 Als het ware, 

390
00:23:28,180 --> 00:23:30,970
want dat BB museumpje in Den 
Haag is dat dan? 

391
00:23:31,350 --> 00:23:35,210
Ja, dan zou ik op moeten zoeken.
Maar ik denk een stevig in TYPE 

392
00:23:35,220 --> 00:23:38,180
B museum dat ja, daar hebben we 
allemaal tegenwoordig het 

393
00:23:38,190 --> 00:23:45,560
internet voor, Maar het was. 
De Dr was ook ja, de jaren 50 

394
00:23:45,570 --> 00:23:50,170
die. 
Zeep dingetjes ja, mijn mijn 

395
00:23:50,180 --> 00:23:53,580
broer sloeg helemaal aan op de 
op de wetten op de op de 

396
00:23:53,590 --> 00:23:58,060
vaatdoekjes hebben weten dat het
dat ouderwetse TYPE vaatdoekje 

397
00:23:58,070 --> 00:24:00,820
tegenwoordig niet meer te 
krijgen was en er lag daar een 

398
00:24:00,830 --> 00:24:04,220
hele grote stapel ouderwetse 
vaatdoekjes. 

399
00:24:04,400 --> 00:24:09,060
Ook sunlight sappen nou ja, 
lucifers van het jaar nul 

400
00:24:09,070 --> 00:24:11,720
enzovoort enzovoort. 
Dus ik zei nog tegen mijn broers

401
00:24:11,730 --> 00:24:15,580
hebben zo een stapel vak zat. 
Vaatdoekjes je had dat nou eens,

402
00:24:15,590 --> 00:24:18,220
dan heb je een ouderwets 
vaatdoekje Maar dat. 

403
00:24:19,080 --> 00:24:21,850
Daar was die eerlijk voor, kijk,
ik zou rustig een vaatdoekje 

404
00:24:21,860 --> 00:24:25,650
stelen, maar hij niet dus en je 
had het ook nog over dat die 

405
00:24:25,660 --> 00:24:28,910
Amerikanen langs waren gekomen. 
Die waren nou op de been in die 

406
00:24:28,920 --> 00:24:31,830
reuzen schuilkelder van 
Ministerie kom ik kijken. 

407
00:24:31,840 --> 00:24:35,850
Die waren onder de indruk van 
wat we tot stand inspiratie of 

408
00:24:35,860 --> 00:24:40,170
wilden ze het controleren? 
Van degene die ons rondleidde, 

409
00:24:40,620 --> 00:24:43,170
begreep ik dat zat toch wel 
achter dat ze willen zien hoe 

410
00:24:43,180 --> 00:24:46,470
hij het gedaan hadden en of of 
wij ook weer de zaak wel serieus

411
00:24:46,480 --> 00:24:49,510
namen, hè? 
Die kon wel een autolift zijn, 

412
00:24:49,520 --> 00:24:53,590
maar ook ook de zelfverdediging 
die deed er ook wat toe in. in 

413
00:24:53,600 --> 00:24:56,780
Amerika heb je een hele 
craziness gehad met met, daar 

414
00:24:56,790 --> 00:25:00,720
kon je namelijk een schuilkelder
bestellen geprefabriceerde, 

415
00:25:00,730 --> 00:25:04,430
schuilkelder en die krijgen dan 
op een vrachtauto aangeleverd. 

416
00:25:04,440 --> 00:25:08,170
Een soort ijzeren constructie 
moet je heel groot gat in je 

417
00:25:08,180 --> 00:25:10,170
tuin graven. 
Dan ging je dan dat ding in 

418
00:25:10,180 --> 00:25:12,060
stoppen. 
Maar ook daar gold het 

419
00:25:12,070 --> 00:25:14,670
Natuurlijk. 
Ja, je zit er twee weken in met 

420
00:25:14,680 --> 00:25:18,600
de bekende zorgen BB voorraadje,
want dat moest je aanleggen. 

421
00:25:18,610 --> 00:25:23,470
Dat had de BB ook geadviseerd. 
Je moest een transistor 

422
00:25:23,480 --> 00:25:27,020
radiootje klaar hebben. 
Je moest. 

423
00:25:28,470 --> 00:25:31,410
Voedingsmiddelen die goed te 
bewaren waren, moest je hebben, 

424
00:25:31,850 --> 00:25:35,770
moet je een beetje zeep hebben. 
Nou ja, Maar dat soort van 

425
00:25:35,780 --> 00:25:39,290
dingen en en daar werd ook al 
geklaagd door dan ben je bij dat

426
00:25:39,300 --> 00:25:42,780
Niemand dat deed. 
Maar ik kan je dit verzekeren. 

427
00:25:42,820 --> 00:25:47,230
Mijn grootouders wel. 
Mijn grootouders hadden in In de

428
00:25:47,240 --> 00:25:51,560
kelder grote kelder hadden. 
Die hadden ze ruim voldoende om 

429
00:25:51,570 --> 00:25:54,690
de eerste twee weken van een 
nucleair conflict te overleven. 

430
00:25:55,230 --> 00:25:57,750
Wat wij dan nog? 
Wat ik dan weer erg amusant vond

431
00:25:57,760 --> 00:26:02,200
dat dat allemaal stond? 
Trouwens van de B niet de BBB, 

432
00:26:02,210 --> 00:26:04,140
hè? 
Want nee dat. 

433
00:26:04,150 --> 00:26:07,550
Ik heb ook tijdens de 
presentatie van het programma 

434
00:26:07,560 --> 00:26:11,960
heb ik regelmatig BBB gezegd, 
maar dan moest ik weer terug 

435
00:26:11,970 --> 00:26:17,760
naar de BB bescherming bevolking
ergens in 2025 bij de NPO op tv 

436
00:26:17,770 --> 00:26:21,250
denk ik. 
Nou, ik schat zelfs dat dat 

437
00:26:21,260 --> 00:26:23,750
ergens in September zal worden 
uitgevoerd. 

438
00:26:23,760 --> 00:26:25,330
Dat is al snel voor de NPO, weet
het niet. 

439
00:26:25,340 --> 00:26:27,410
Ik weet niet precies was ook nog
een vraag wanneer Emma 

440
00:26:27,420 --> 00:26:29,780
Wortelboer in jouw programma op 
tv komen komt. 

441
00:26:30,610 --> 00:26:34,690
Men zegt, Ik ga er niet over 
zoals je weet, Maar ik men zegt 

442
00:26:34,700 --> 00:26:37,530
in mei, Oh, Dat is ook wel snel 
maken. 

443
00:26:37,540 --> 00:26:40,570
Anale lopen de brand zijn 
opnames oude tempo wel erin, 

444
00:26:40,670 --> 00:26:43,790
maar zijn daar had ik wel twee 
dagen In de week vol de hele dag

445
00:26:43,800 --> 00:26:47,590
bezig ben met opnames leuk. 
Ik zag laatst dat programma met 

446
00:26:47,600 --> 00:26:50,490
Raven die ook Dat was dan niet 
op die boerderij. 

447
00:26:50,500 --> 00:26:54,110
Dat was eigenlijk de aanleiding 
voor om dat programma met 

448
00:26:54,320 --> 00:26:57,970
wortelboer te gaan maken. 
Gewoon willekeurig een 

449
00:26:57,980 --> 00:27:00,470
Nederlandse stad ingaat In de 
nacht dat hij ook volgens mij 

450
00:27:00,480 --> 00:27:01,610
nachtdieren en dan gaat ze 
kijken. 

451
00:27:01,620 --> 00:27:02,990
Wat gebeurt daar nou mee In de 
nacht? 

452
00:27:03,320 --> 00:27:06,090
Oh, ik vond het wel een leuk 
concept. 

453
00:27:06,100 --> 00:27:08,520
Waarschijnlijk gebeurde er 
voornamelijk niks, maar maar 

454
00:27:08,590 --> 00:27:10,700
zoals in Venlo in deze 
aflevering. 

455
00:27:12,070 --> 00:27:15,080
Maar vind je wel? 
Nou, nou ja, kijk theater in 

456
00:27:15,090 --> 00:27:18,520
Venlo de Maaspoort. 
Ja, daar ja, je hebt er verstand

457
00:27:18,530 --> 00:27:19,880
van. 
Ja, Ik ben ook een keer geweest.

458
00:27:20,700 --> 00:27:22,530
Het ligt op dat marktpleintje 
daar. 

459
00:27:22,850 --> 00:27:25,470
Ze hebben een leuk theater, Maar
het zijn allemaal van die van 

460
00:27:25,480 --> 00:27:29,750
die traditionele grote logge. 
Zalen. 

461
00:27:31,900 --> 00:27:34,460
Ik heb geen idee. 
Ik wil het zien. 

462
00:27:35,070 --> 00:27:37,470
We gaan eens even een groot 
voorstander van betrekkelijk 

463
00:27:37,480 --> 00:27:41,680
kleine theaterzalen en vlakke 
vloer theaters, waardoor je een 

464
00:27:41,690 --> 00:27:43,650
heel andere sfeer krijgt, toch 
In de zaal. 

465
00:27:44,900 --> 00:27:47,120
Ik was nu een, maar was ik nu in
Putten? 

466
00:27:47,810 --> 00:27:50,760
Relatief klein theater, 300 
stoelen of zo? 

467
00:27:51,670 --> 00:27:55,740
Ja vlakke, vloer. 
Hartstikke prettig schept een 

468
00:27:55,750 --> 00:27:58,770
soort intimiteit. 
We hebben een vraag 

469
00:27:58,780 --> 00:28:01,940
binnengekregen. 
En die vraag is van Celine, dat 

470
00:28:01,950 --> 00:28:06,020
gaat over kleurenblindheid 
toevallig was ik zegt toevallig 

471
00:28:06,030 --> 00:28:07,480
was ik ook een ander vraag aan 
het luisteren voor 

472
00:28:07,490 --> 00:28:09,440
kleurenblindheid, erg 
interessant en goed om te 

473
00:28:09,450 --> 00:28:10,880
beluisteren. 
Het gaat er met name om dat de 

474
00:28:10,890 --> 00:28:14,080
vrouwen ook wel kleurenblind 
kunnen zeggen, hebben dus vaak 

475
00:28:14,090 --> 00:28:15,900
gehoord. 
Inderdaad, ja in een veel 

476
00:28:15,910 --> 00:28:18,880
kleinere aantallen dan mannen, 
begrijp ik. 

477
00:28:19,660 --> 00:28:22,280
Maarten, heb je ook het gevoel 
dat het veelvuldig gebruik van 

478
00:28:22,290 --> 00:28:28,060
de term boeren je moe kan maken?
Nou eigenlijk niet. 

479
00:28:29,840 --> 00:28:33,870
Ik weet niet of ik of ik of ik 
zeg rare jas, dat geloof ik ook 

480
00:28:33,880 --> 00:28:38,090
weer niet. 
Ik vind wel, Maar het is een 

481
00:28:38,680 --> 00:28:42,570
veel algemenere formulier. 
Bezwaar dat een relatief zo 

482
00:28:42,580 --> 00:28:46,530
kleine groep in onze samenleving
Als de boerenbevolking. 

483
00:28:48,240 --> 00:28:51,190
Dat geldt ook voor hun 
economische bijdrage aan de 

484
00:28:51,200 --> 00:28:54,290
ruimste zin. 
Want hoe ja volstrekt 

485
00:28:54,300 --> 00:28:58,150
buitenproportionele aandacht 
krijgt In de media, maar je weet

486
00:28:58,160 --> 00:29:00,210
dat de media die hebben geen 
rem. 

487
00:29:00,950 --> 00:29:02,980
Hé, Dat is een heel eigenaardig 
soort auto. 

488
00:29:02,990 --> 00:29:05,510
De media dat ze kunnen Alleen 
volgas rijden. 

489
00:29:05,920 --> 00:29:09,640
Of ze staan stil, is het ook 
motortje uit of ze rijden 

490
00:29:09,650 --> 00:29:12,700
volgas, maar daartussen hebben 
ze geen mogelijkheden. 

491
00:29:13,590 --> 00:29:17,870
En vandaar die dat die bij bij 
de media ligt, history altijd op

492
00:29:17,880 --> 00:29:20,540
de loer, hè? 
Ook bij de NOS Journaal enzo. 

493
00:29:21,900 --> 00:29:27,070
Nou, dat valt wel mee. 
Nou bij ook bij het NOS Journaal

494
00:29:27,080 --> 00:29:29,170
denk ik van, Waarom doen jullie 
dit nou? 

495
00:29:29,180 --> 00:29:30,970
Wat? 
Wat is dit voor een raar bericht

496
00:29:30,980 --> 00:29:34,710
eigenlijk, hè? 
Maar dat zelfs bij bij teletekst

497
00:29:34,720 --> 00:29:39,390
mijn favoriete medium en dan 
staat er ik noem maar wat op. 

498
00:29:39,400 --> 00:29:42,110
Bob Johnson overleden, ja, Bob 
Johnson. 

499
00:29:42,860 --> 00:29:46,280
Daar blijkt aan een of andere 
tweederangs Amerikaanse musicus 

500
00:29:46,290 --> 00:29:49,800
te zijn, waarbij ik dan altijd 
maar denk dat de eindredacteur 

501
00:29:49,810 --> 00:29:53,650
muziek van het Journaal van het 
de hele tekst wordt, geloof ik 

502
00:29:53,660 --> 00:29:57,350
ook op de Journaal redactie 
gemaakt dat hij dan Bob Johnson 

503
00:29:57,360 --> 00:30:01,830
1 keer 1 leuke musicus vindt. 
Maar ik denk altijd, nou ja, Bob

504
00:30:01,840 --> 00:30:05,410
Johnson erop komt. 
Ik was al stom bevonden dat mijn

505
00:30:05,420 --> 00:30:09,650
zuster heeft was op het op de 
hele tekst verscheen dag nog 

506
00:30:09,660 --> 00:30:12,590
maar jammer dat ze dood is. 
Ze hadden best leuk gevonden. 

507
00:30:13,650 --> 00:30:15,960
Hij legde nog eventjes uit die 
Peter cursus hij zegt, voor mij 

508
00:30:15,970 --> 00:30:18,860
is een boer, een veehouder en 
akkerbouwer of een agrariër. 

509
00:30:18,910 --> 00:30:21,230
Mijn schoonvader die was met 
zijn gemengd bedrijf een beetje 

510
00:30:21,240 --> 00:30:23,440
van alles en Ik heb het gevoel 
dat de echte boer het 

511
00:30:23,450 --> 00:30:25,810
slachtoffer zijn van de 
industriële veehouderij aan 

512
00:30:25,820 --> 00:30:29,130
landbouw is. 
Dat volkomen juist Natuurlijk, 

513
00:30:29,460 --> 00:30:32,440
want Ik weet wel dat ik nog niet
zo lang geleden een groot stuk 

514
00:30:32,450 --> 00:30:35,200
In de NRC las In de 
kwaliteitskrant. 

515
00:30:35,210 --> 00:30:39,080
Sorry waar ik bleek dat de 
schaalvergroting met name In de 

516
00:30:39,090 --> 00:30:42,920
veehouderij dat die gewoon 
doorheen dat die bedrijven nog 

517
00:30:42,930 --> 00:30:45,480
steeds veel groter worden. 
Zie je het daarbij begrijp je 

518
00:30:45,950 --> 00:30:50,170
door door door de banken en door
de door de veevoederindustrie 

519
00:30:50,210 --> 00:30:55,530
link naar ik begreep ook vrij 
ruimhartig bijdrage levert aan 

520
00:30:55,540 --> 00:30:58,990
aan al die aan die opwinding en 
die optochten die zorgen niseren

521
00:30:59,760 --> 00:31:01,770
de boel een beetje op dat Lubach
het van de week over. 

522
00:31:01,780 --> 00:31:03,370
Inderdaad, die had dat helemaal 
uitgezocht. 

523
00:31:03,380 --> 00:31:06,730
Er zijn volgens mij, hoe heet de
heus is, zo'n bedrijf. 

524
00:31:06,970 --> 00:31:08,470
Hij had er een paar op een 
kaartje gezet. 

525
00:31:09,790 --> 00:31:12,560
Begrijp je wel, jammer In de 
quote staan alle alle belang 

526
00:31:12,570 --> 00:31:14,160
bij. 
Natuurlijk dat dat die die 

527
00:31:14,170 --> 00:31:18,730
veehouderij op dit op zichzelf 
totaal onnatuurlijke peil houden

528
00:31:18,930 --> 00:31:22,290
en op zichzelf. 
Dat is op zichzelf zit daar ook 

529
00:31:22,300 --> 00:31:24,240
wel iets in die klachten van die
boeren. 

530
00:31:24,740 --> 00:31:27,400
Dat drukt de Nederlandse 
overheid eerst deze machine 

531
00:31:27,410 --> 00:31:32,020
aangejaagd heeft eigenlijk al 
vanaf de late jaren 40 en de 

532
00:31:32,030 --> 00:31:36,200
vorige jaren 50 met dat idee van
mansel denken om als er een 

533
00:31:36,210 --> 00:31:38,590
nieuwe oorlog komt, dan moeten 
we onszelf kunnen voelen. 

534
00:31:38,990 --> 00:31:41,370
Vandaar dat de. 
Boeren ook steeds zeggen, ja, 

535
00:31:41,380 --> 00:31:45,100
als jullie zouden niks te eten 
hebben als wij er niet waren en 

536
00:31:45,110 --> 00:31:48,780
dan altijd vergeten te vertellen
dat we 70% van de productie weer

537
00:31:48,790 --> 00:31:51,440
exporteren met alle gevolgen van
dien. 

538
00:31:51,970 --> 00:31:55,140
Dus ja, ik, ik begrijp die 
boeren wel en de overheid heeft 

539
00:31:55,450 --> 00:31:59,180
heeft hier Natuurlijk heel 
weinig consequent of consistent 

540
00:31:59,190 --> 00:32:02,220
beleid gevoerd, hè? 
Eerst was het allemaal geweldig,

541
00:32:02,230 --> 00:32:05,560
want de boeren deden modernste 
landbouw ter wereld, meest 

542
00:32:05,570 --> 00:32:09,420
productieve landbouw ter wereld.
Ja, en nu blijkt Natuurlijk dat 

543
00:32:09,430 --> 00:32:11,440
we volledig de bocht 
uitgeschoten zijn. 

544
00:32:12,260 --> 00:32:14,510
Het is eigenlijk Max Verstappen 
die met zijn met zijn 

545
00:32:14,520 --> 00:32:18,730
racemachine eigenlijk op de 
Boulevard in Zandvoort 

546
00:32:18,740 --> 00:32:22,020
terechtgekomen is. 
En je goed is om te realiseren 

547
00:32:22,030 --> 00:32:24,250
dat die bedrijven, dus ook die 
protesten financieren, hè? 

548
00:32:24,260 --> 00:32:27,500
En dus ook aan de boeren vragen.
Maar goed, Dat was volgens mij 

549
00:32:27,510 --> 00:32:31,640
al wel bekend dat het zo was, 
maar prima dat het verder 

550
00:32:31,650 --> 00:32:33,270
uitgezocht is. 
Ja, Natuurlijk. 

551
00:32:33,500 --> 00:32:36,780
Je begrijpt wel dat de 
belanghebbenden en niet Alleen 

552
00:32:36,790 --> 00:32:40,160
die boeren dat spreekt voor 
zich, maar daar zit een enorme 

553
00:32:40,170 --> 00:32:43,800
industrie achter. 
Wij hebben letterlijk een bio 

554
00:32:43,810 --> 00:32:47,930
industrie, namelijk de meest 
succesvolle bio industrie ter 

555
00:32:47,940 --> 00:32:50,890
wereld. 
Alleen is die zo succesvol. 

556
00:32:51,090 --> 00:32:54,250
Dat we er nu meer lastig gemaakt
van hebben, Dat is het 

557
00:32:54,260 --> 00:33:01,000
eigenlijk. 
ABB zeg maar rustig 

558
00:33:01,010 --> 00:33:05,260
tragikomische organisatie heb je
de live Podcast over de oorlog 

559
00:33:05,270 --> 00:33:08,520
in Oekraïne gemist vervolgens 
voor je eigenlijk uitgemaakt 

560
00:33:08,530 --> 00:33:12,480
voor een randdebiel die niet 
wist wat er aan de hand was en 

561
00:33:12,490 --> 00:33:15,300
dat volk zeker In het geval 
Natuurlijk van Arend Jan wel 

562
00:33:15,310 --> 00:33:18,530
heel vreemd, aangezien hij 
vrijwel nooit gelijk gehad 

563
00:33:18,540 --> 00:33:20,420
heeft. 
De live Podcast is nu terug te 

564
00:33:20,430 --> 00:33:25,380
luisteren als luisterboek hoef 
je dan weer niet meteen, niet 

565
00:33:25,390 --> 00:33:27,790
waar sidderend wakker te 
schudden, Omdat je ook hebt 

566
00:33:27,800 --> 00:33:29,750
gehoord. 
Dat het Russische leger geen 

567
00:33:29,760 --> 00:33:33,150
kloont voorstelt en ook moeite 
zou hebben met Litouwen te 

568
00:33:33,160 --> 00:33:36,890
bezetten, geniet ruim twee uur 
lang van Maarten van Rossem op 

569
00:33:36,900 --> 00:33:40,190
ouderwets studium generale 
niveau de link naar het 

570
00:33:40,200 --> 00:33:41,770
luisterboek staat In de 
shownotes. 

571
00:33:49,530 --> 00:33:52,430
Je kent ze vast wel oude sleetse
merken die er eigenlijk niet 

572
00:33:52,440 --> 00:33:55,060
meer toe doen. 
Hoe maak je zo'n merk weer sexy?

573
00:33:55,340 --> 00:33:58,470
Daarover gaat het In de nieuwe 
aflevering van de Podcast Sea 

574
00:33:58,480 --> 00:34:00,850
Level de link die staat In de 
shownotes. 

575
00:34:02,290 --> 00:34:05,020
En, wil je weten wat podcasting 
voor jou kan betekenen? 

576
00:34:05,060 --> 00:34:08,860
Kijk dan op Stream punt Audio 
Stream II met een Y.