1
00:00:00,110 --> 00:00:05,260
Handel is altijd, heeft altijd 
economisch gezien een positief 

2
00:00:05,270 --> 00:00:09,340
effect dat het sommige Mensen 
tijdelijk In de problemen kan 

3
00:00:09,350 --> 00:00:12,340
brengen. 
Dat is volkomen juist denk aan 

4
00:00:12,350 --> 00:00:15,560
die arme Amerikaanse still towns
hè? 

5
00:00:15,570 --> 00:00:18,720
Waar 1 grote staalfabriek was, 
die gaat dicht. 

6
00:00:18,730 --> 00:00:22,520
Ja, Dat is Natuurlijk klote van 
de bok, Dat is waar, maar dan is

7
00:00:22,530 --> 00:00:25,840
het ook zo, dat kan. 
De overheid kan daar heel erg 

8
00:00:25,850 --> 00:00:29,570
veel positiefs aan doen. 
Het volwassen kunt u mij horen. 

9
00:00:33,500 --> 00:00:36,330
Zit er een groei aan 
globalisering daarover buigt 

10
00:00:36,340 --> 00:00:39,590
Maarten van Rossem zich in deze 
speciale podcast, die onderdeel 

11
00:00:39,600 --> 00:00:42,770
is van de Dag van de 
globalisering van het CBS. het 

12
00:00:42,780 --> 00:00:46,630
Centraal Bureau voor de 
Statistiek op 16 juni 2022 zijn 

13
00:00:46,640 --> 00:00:49,300
deel uit deze podcast gebruikt 
tijdens het gelijknamige 

14
00:00:49,310 --> 00:00:51,810
symposium om verder te 
discussiëren met verschillende 

15
00:00:51,820 --> 00:00:54,320
aanwezigen In de zaal. 
Maarten van Rossem over 

16
00:00:54,330 --> 00:00:59,580
globalisering dan nu het 
onderwerp van de dag en Dat is. 

17
00:01:00,500 --> 00:01:05,390
De globalisering uw eten, een 
onderwerp wat gedurende zekere 

18
00:01:05,400 --> 00:01:10,350
jaar of 20 een ongekende 
populariteit genoot en wat de 

19
00:01:10,360 --> 00:01:13,820
Zonder meer verantwoordelijk is 
geweest voor een enorm sterke 

20
00:01:13,850 --> 00:01:18,920
groei van de wereldeconomie die 
die uitzonderlijk is geweest. 

21
00:01:18,930 --> 00:01:21,690
Daar hoeven we helemaal niet zo 
verschrikkelijk moeilijk over te

22
00:01:21,700 --> 00:01:24,090
doen. 
Zeer In het bijzonder 

23
00:01:24,100 --> 00:01:27,190
Natuurlijk. 
Doordat China in feite in. 

24
00:01:27,220 --> 00:01:28,770
Nou ja, wat zullen we ervan 
maken? 

25
00:01:28,780 --> 00:01:34,850
40 jaar van een straatarm? 
Het land met met 900 miljoen 

26
00:01:34,860 --> 00:01:38,000
inwoners een. 
Nou ja, een land is met een met 

27
00:01:38,010 --> 00:01:42,750
een middeninkomen positie Ana 
Portugal Als ik laatst en nou 

28
00:01:42,760 --> 00:01:45,530
zal er een enkeling In de zaal 
zeggen, Nou, Portugal, Dat is 

29
00:01:45,540 --> 00:01:49,190
ook niet veel luxe. 
Behalve dan al die experts die 

30
00:01:49,200 --> 00:01:52,310
daar nou gaven wonen. 
Maar dat is Natuurlijk op 

31
00:01:52,320 --> 00:01:56,640
zichzelf toch al een hele 
aantrekkelijke positie Als je 

32
00:01:56,670 --> 00:02:00,460
gemiddelde inkomen ongeveer op 
dat niveau ligt dat je dat 

33
00:02:00,470 --> 00:02:05,670
bovendien realiseert in 40 jaar.
Dat is betrekkelijk uniek, hè? 

34
00:02:05,680 --> 00:02:07,750
De voorbeelden zijn algemeen 
bekend. 

35
00:02:08,020 --> 00:02:11,390
De redenen van die groei, die 
zijn ook eigenlijk algemeen 

36
00:02:11,400 --> 00:02:14,360
bekend. 
Nog steeds is het zo overigens 

37
00:02:14,370 --> 00:02:18,930
dat het meest winstgevende deel 
van de Chinese industrie dat 

38
00:02:18,940 --> 00:02:23,790
zijn buitenlandse bedrijven ook 
het meest verdienende deel van 

39
00:02:23,800 --> 00:02:26,650
de Chinese export betreft, nog 
steeds producten van 

40
00:02:26,660 --> 00:02:31,390
Buitenlandse bedrijven meest 
kwetsbare sector in de Chinese 

41
00:02:31,400 --> 00:02:34,420
economie zijn de zogenaamde 
staatsbedrijven. 

42
00:02:34,470 --> 00:02:38,140
Het heeft nooit veel zaaks 
geweest in, Dat is het bij mijn 

43
00:02:38,150 --> 00:02:40,260
weten tot op de dag van vandaag 
niet. 

44
00:02:40,730 --> 00:02:43,200
U weet dat het Misschien al 
ondertussen een beetje de andere

45
00:02:43,210 --> 00:02:45,800
kant opgaat. 
Ons enthousiasme over China is 

46
00:02:45,830 --> 00:02:49,520
beduidend bekoeld In de loop der
tijden en dat hangt Misschien 

47
00:02:49,530 --> 00:02:52,730
ook wel. 
Samen met ond hele bekoeld zijn 

48
00:02:53,110 --> 00:02:57,540
van die globalisering. 
En nou zal ik bij voorbaat 

49
00:02:57,550 --> 00:03:02,740
zeggen dat ik anders dan de 
modieuze praat In de kranten 

50
00:03:03,050 --> 00:03:06,470
eigenlijk geen voorstander. 
En van het beëindigen van de 

51
00:03:06,480 --> 00:03:10,510
globalisering om verschillende 
redenen, al zou een zekere 

52
00:03:10,520 --> 00:03:14,540
aanpassingen wel nuttig en 
wellicht ook noodzakelijk zijn. 

53
00:03:14,800 --> 00:03:16,750
Waar ben ik geen voorstander 
van? 

54
00:03:16,760 --> 00:03:20,910
Omdat dan het hele proces, 
waarbij in feite ook dat deel 

55
00:03:20,920 --> 00:03:24,420
van de wereldbevolking wat in 
armoede en rende verkeerd 

56
00:03:24,430 --> 00:03:28,940
nietwaar min of meer de pas 
wordt afgesneden na een wel wat 

57
00:03:28,950 --> 00:03:32,570
welvarender wereld. 
U zult bij uzelf Misschien een 

58
00:03:32,580 --> 00:03:35,860
enkeling op uw stoeltje gezeten,
zult u denken het goed? 

59
00:03:36,120 --> 00:03:40,330
Hè, zoals we die andere 5 
miljard verlies het 4 miljard 

60
00:03:40,340 --> 00:03:41,950
Als we die ook nog moeten 
optillen. 

61
00:03:41,960 --> 00:03:45,710
Redelijke staat van welvaart, 
dan weten we helemaal zeker dat 

62
00:03:45,720 --> 00:03:48,380
de planeet In de fik raakt én 
het niet gaat overleven. 

63
00:03:48,390 --> 00:03:51,760
Maar ik moet u zeggen, Ik vind 
het wel een hele simpele 

64
00:03:51,770 --> 00:03:56,350
egoïstische gedachte, temeer 
Omdat we in principe ook wel 

65
00:03:56,360 --> 00:03:59,410
weten hoe we het wat beter 
zouden kunnen aanpakken en hoe 

66
00:03:59,420 --> 00:04:04,000
we op den duur zouden kunnen 
afkomen van de co twee uitstoot 

67
00:04:04,010 --> 00:04:06,390
die het gevolg is van het 
verbranden van fossiele 

68
00:04:06,400 --> 00:04:09,510
brandstoffen. 
Overigens zal dat niet gaan op 

69
00:04:09,520 --> 00:04:14,010
die utopische termijnen die de 
Nederlandse regering 

70
00:04:14,020 --> 00:04:18,089
bijvoorbeeld aanhoudt, een 
regering die sowieso opvalt door

71
00:04:18,100 --> 00:04:22,490
zijn utopische plannen en die 
tegelijkertijd geen van allen 

72
00:04:22,500 --> 00:04:25,650
ooit gerealiseerd worden, 
waardoor we steeds met enorme 

73
00:04:25,660 --> 00:04:28,650
praktische problemen zitten die 
in weinig utopisch karakter 

74
00:04:28,660 --> 00:04:30,250
hebben. 
Maar dit terzijde. 

75
00:04:30,260 --> 00:04:32,680
We hebben het over de 
globalisering overigens. 

76
00:04:33,100 --> 00:04:37,350
Als er nou één land is wat in 
feite een geschiedenis kent van 

77
00:04:37,360 --> 00:04:40,320
globalisering. 
Als er een land is wat 

78
00:04:40,330 --> 00:04:43,780
geprofiteerd heeft van 
Buitenlandse handel, dan is het 

79
00:04:43,790 --> 00:04:47,420
toch wel Nederland. 
Nederland en België zijn de twee

80
00:04:47,430 --> 00:04:52,160
landen waarbij het de handel, 
het het aller grootste 

81
00:04:52,170 --> 00:04:57,100
percentage vormt van de Van het 
van het bruto product. 

82
00:04:57,110 --> 00:04:59,280
Wat die twee landen 
voortbrengen. 

83
00:04:59,630 --> 00:05:02,680
Dus wij. 
Wij zijn een in feite een 

84
00:05:02,690 --> 00:05:05,440
handelsland wat wereldwijd 
opereert. 

85
00:05:05,950 --> 00:05:09,630
Nou ja, sinds 1600 kun je rustig
stellen. 

86
00:05:09,920 --> 00:05:14,410
Waar het eerste land met een 
effectenbeurs de VOC was, zoals 

87
00:05:14,420 --> 00:05:17,270
u weet, het allereerste 
internationaal opererende 

88
00:05:17,280 --> 00:05:20,300
bedrijf wat functioneerde met 
aandelen. 

89
00:05:20,310 --> 00:05:23,590
Dus zeker wij in Nederland 
zouden ons moeten realiseren 

90
00:05:23,600 --> 00:05:26,660
waar de wortels van onze 
welvaart liggen. 

91
00:05:27,140 --> 00:05:30,890
Er lagen liggen en ook 
waarschijnlijk In de toekomst 

92
00:05:30,900 --> 00:05:33,950
nog zullen liggen. 
Nu is Natuurlijk de EU van het 

93
00:05:33,960 --> 00:05:37,450
allergrootste belang en voor de 
Nederlandse export. 

94
00:05:37,840 --> 00:05:39,870
Ik geloof dat 3/4 van onze 
export. 

95
00:05:39,920 --> 00:05:44,130
Ja maar EU landen, dan hoor ik 
iemand die zij zeggen op een 

96
00:05:44,140 --> 00:05:47,930
ander stoeltje weer Natuurlijk 
van ja, maar is de EU ook een 

97
00:05:47,940 --> 00:05:52,670
onderdeel van de globalisering? 
Ja, Dat is de EU ook alles wat 

98
00:05:52,680 --> 00:05:56,370
in feite boven nationaal 
opereert op een veel grotere 

99
00:05:56,380 --> 00:06:00,630
schaal dan waartoe een natie in 
staat is, is in feite een aspect

100
00:06:00,640 --> 00:06:04,730
van de mondialisering. 
Laten we eerst voordat we de 

101
00:06:04,740 --> 00:06:08,790
voordelen van de mondialisering 
verder bezingen en Laten we dan 

102
00:06:08,800 --> 00:06:11,970
eerst iets zeggen over de 
nadelen die nou juist de laatste

103
00:06:11,980 --> 00:06:14,580
paar jaar. 
Aan het licht getreden zijn. 

104
00:06:15,020 --> 00:06:20,110
Allereerst blijkt Natuurlijk dat
na of door de COVID periode waar

105
00:06:20,120 --> 00:06:23,970
we doorheen zijn gegaan. 
Boven mij vliegt een helikopter.

106
00:06:24,700 --> 00:06:27,650
Die ongetwijfeld ook in allerlei
opzichten een product van de 

107
00:06:27,660 --> 00:06:31,550
mondialisering is gezien de 
onderdelen waar hij ongetwijfeld

108
00:06:31,560 --> 00:06:34,400
uit bestaat, hè? 
Kijkt u ook trouwens eens naar 

109
00:06:34,410 --> 00:06:36,740
uw eigen auto? 
Waarom naar alle 

110
00:06:36,750 --> 00:06:40,090
waarschijnlijkheid een een 
eindproduct van een lange, 

111
00:06:40,100 --> 00:06:44,910
lange, lange productieketen? 
RU auto zit vol met onderdelen 

112
00:06:44,920 --> 00:06:48,510
die op plaatsen worden gemaakt. 
Ik zweer het waarvan u het 

113
00:06:48,520 --> 00:06:53,610
totaal niet verwacht had dat ze 
daar gemaakt zouden zijn en Dat 

114
00:06:53,620 --> 00:06:56,980
is het leuke van de wereld. 
Economie niet waar dat Misschien

115
00:06:56,990 --> 00:07:00,870
is er nog lollige voorbeeld is 
de I Phone en daar bestaat een 

116
00:07:00,880 --> 00:07:04,480
heel leuk artikeltje over. 
Zoek het pas op hoe ingewikkeld 

117
00:07:04,490 --> 00:07:08,330
de productieketen van een I 
Phone is, waarbij u tot uw 

118
00:07:08,340 --> 00:07:11,820
verrassing gemerkt dat er een 
van de vitale onderdelen van de 

119
00:07:11,830 --> 00:07:14,380
I Phone in Nederland werd 
gemaakt. 

120
00:07:14,390 --> 00:07:18,200
In ieder geval nog steeds zo is 
dat durf ik niet te zeggen, maar

121
00:07:18,210 --> 00:07:21,800
In het artikeltje wat ik las 
werd dat onderdeel in Nederland 

122
00:07:21,810 --> 00:07:25,780
gefabriceerd, dus ook Zonder 
onze bijdrage zou het allemaal. 

123
00:07:26,020 --> 00:07:31,090
In zekere zin niet kunnen bel nu
het bleek die die productie 

124
00:07:31,100 --> 00:07:34,330
wereldwijde productieketens die 
bleken toch verstoord te zijn 

125
00:07:34,340 --> 00:07:38,770
door de COVID periode en het 
opstarten van die van die 

126
00:07:38,780 --> 00:07:43,160
productieketens na afloop van de
COVID plek kan lastig probleem 

127
00:07:43,170 --> 00:07:46,800
te zijn, want de containers 
waren niet lollig verdeeld over 

128
00:07:46,810 --> 00:07:48,610
de wereld. 
Op sommige plekken stonden heel 

129
00:07:48,620 --> 00:07:51,390
veel containers in, op andere 
plekken stonden helemaal geen 

130
00:07:51,400 --> 00:07:53,970
containers. 
En nou ja, voordat dat daar maar

131
00:07:53,980 --> 00:07:57,400
recht gebreid zou zijn, dat kon 
wel even duren. 

132
00:07:57,770 --> 00:08:00,840
Dat, dat lijkt me inderdaad 
bezwaar, al zal dat 

133
00:08:00,850 --> 00:08:02,200
waarschijnlijk ondervangen 
worden. 

134
00:08:02,470 --> 00:08:05,910
Ik begreep dat ook die rare 
inflatie, waardoor we plotseling

135
00:08:05,920 --> 00:08:08,500
getroffen zijn, deels door dit 
soort van problemen werd 

136
00:08:08,510 --> 00:08:11,950
veroorzaakt. 
En ja, zal ik daar van zeggen, 

137
00:08:12,630 --> 00:08:15,850
heel erg allemaal, maar daar 
gaan we niet dood aan. 

138
00:08:16,190 --> 00:08:20,140
Ik herinner mijzelf, zo oud ben 
ik wel inflatie periode van de 

139
00:08:20,150 --> 00:08:24,690
laatste jaren 60 tot de vroege 
jaren 80 waar je u tegen zegt en

140
00:08:25,070 --> 00:08:28,180
zijn we daar veel slechter van 
geworden, zijn daar rampen uit 

141
00:08:28,190 --> 00:08:30,990
voortgekomen. 
Nou eigenlijk niet daarnaast 

142
00:08:31,000 --> 00:08:33,650
afgeremd en nu hebben we weer 
inflatie. 

143
00:08:33,799 --> 00:08:35,570
We zullen zien hoe lang dat gaat
duren. 

144
00:08:36,000 --> 00:08:39,450
Misschien toch wel korter dan 
Iedereen denkt, Maar ik ben 

145
00:08:39,460 --> 00:08:43,070
altijd optimistisch over dit 
soort van dingen en bovendien 

146
00:08:43,080 --> 00:08:47,110
houd ik een bekend stelregel aan
wat economen voorspellen klopt 

147
00:08:47,120 --> 00:08:50,710
meestal niet, dus u leest In de 
krant dat de economen ervan 

148
00:08:50,720 --> 00:08:52,890
denken. 
Dat klopt meestal niet in idem 

149
00:08:52,900 --> 00:08:56,800
dito de beurs in New York let 
dan niet op, het wordt gerund 

150
00:08:56,810 --> 00:09:00,380
door gekken. 
Nee nee, die beleggers die 

151
00:09:00,390 --> 00:09:03,160
waaien van de ene kant naar de 
andere kant en dan hebben we 

152
00:09:03,170 --> 00:09:05,140
tegenwoordig ook nog bitcoin 
beleggers. 

153
00:09:05,150 --> 00:09:09,080
Het is, dat komt allemaal. 
Dat begrijpt u eigenlijk ook 

154
00:09:09,090 --> 00:09:12,040
wel. 
Als cbs medewerkers door de 

155
00:09:12,050 --> 00:09:15,940
extreem lage rentestand. 
Dat geld moet ergens heen waar 

156
00:09:15,950 --> 00:09:18,970
het rendement oplevert. 
Nou, Dat is enorm lastig en 

157
00:09:18,980 --> 00:09:22,550
vandaar dat het vlucht in 
allerlei wonderlijke richtingen 

158
00:09:22,560 --> 00:09:25,560
waarin het naar mijn idee niet 
zou moeten vluchten. 

159
00:09:26,430 --> 00:09:29,510
Dus ja, het opstarten van die 
van die productieketens. 

160
00:09:29,560 --> 00:09:33,070
Al problematisch zijn Er is 
Natuurlijk het klassieke 

161
00:09:33,080 --> 00:09:36,610
voorbeeld van Donald Trump die 
al jaren geleden zei ja, dat Dat

162
00:09:36,620 --> 00:09:40,090
is toch te gek voor woorden dat 
hij Phone niet waarde is 

163
00:09:40,100 --> 00:09:45,060
ontworpen in Californië en Dat 
is toch te gek dat dat ding 

164
00:09:45,090 --> 00:09:49,030
gemaakt wordt in in China door 
een bedrijf wat feitelijk uit 

165
00:09:49,040 --> 00:09:51,100
Taiwan komt? 
Dat is Foxconn. 

166
00:09:51,440 --> 00:09:53,870
Dat moet anders. 
Kortom, die die hiervoor moet 

167
00:09:53,880 --> 00:09:56,400
weer terug naar de Verenigde 
Staten, daar moet die 

168
00:09:56,620 --> 00:09:59,970
geproduceerd worden. 
Enige berekeningen leerden al 

169
00:09:59,980 --> 00:10:03,110
snel dat de I Phone. 
Die toch al achterlijk deur is, 

170
00:10:03,120 --> 00:10:05,650
dat zult u wel met me eens zijn.
Voelt u even aan het 

171
00:10:05,660 --> 00:10:09,190
toestelletje in uw zak niet? 
Waar heeft ze flink voor moeten 

172
00:10:09,200 --> 00:10:13,730
dokken als u denkt dat mijn 
broer een Nokia gebruik van € 46

173
00:10:13,740 --> 00:10:16,890
waar je ook prima mee kunt 
bellen, maar allerlei andere 

174
00:10:16,900 --> 00:10:20,580
dingen vanzelfsprekend niet maar
goed uit de berekeningen brengt 

175
00:10:20,590 --> 00:10:23,420
dat de I Phone geproduceerd in 
de Verenigde Staten nog eens 1 

176
00:10:23,430 --> 00:10:26,410
keer 2 keer zo duur zou worden 
Als de I Phone zoals die 

177
00:10:26,420 --> 00:10:30,410
geproduceerd wordt in China. 
Dus het het heeft ook voordelen 

178
00:10:30,420 --> 00:10:32,870
om artikelen elders te 
produceren. 

179
00:10:33,160 --> 00:10:37,360
Je kunt in elk simpel economisch
boek Economieboek moet ik 

180
00:10:37,370 --> 00:10:42,180
zeggen, kunt u leren dat handel 
altijd voordeel oplevert, Omdat 

181
00:10:42,190 --> 00:10:46,060
handelt er toe leidt dat het 
product daar vervaardigd wordt, 

182
00:10:46,070 --> 00:10:48,760
waar het het goedkoopste én het 
beste vervaardigd kan worden. 

183
00:10:49,170 --> 00:10:52,120
Ik denk ja, dat, Dat is altijd 
zo geweest. 

184
00:10:52,130 --> 00:10:55,280
Er zijn wel, dat kan ook soms 
negatieve effecten hebben. 

185
00:10:55,290 --> 00:10:58,510
Dat weten we allemaal, maar Als 
je bijvoorbeeld, ik zal een 

186
00:10:58,520 --> 00:11:01,940
simpel voorbeeld geven waar 
Trump het nu ook enorm druk over

187
00:11:01,950 --> 00:11:05,760
had, wat ook aan direct aansluit
op globalisering. 

188
00:11:05,940 --> 00:11:08,710
Dat is de staalindustrie in de 
Verenigde Staten. 

189
00:11:09,160 --> 00:11:12,110
Want ja, je weet dat hij. 
Die heeft zich heel droevig 

190
00:11:12,120 --> 00:11:16,110
ontwikkeld in allerlei opzichten
en dat heeft meerdere kanten. 

191
00:11:16,480 --> 00:11:19,230
Ten eerste hebben de Amerikanen 
de modernisering van hun 

192
00:11:19,240 --> 00:11:23,550
staalindustrie enorm Laten 
sloffen In de jaren 50 en 60 en 

193
00:11:23,560 --> 00:11:27,330
het begin van de jaren 70, Omdat
ze dachten dat ze sowieso altijd

194
00:11:27,340 --> 00:11:30,310
alles beter zouden kunnen dan 
alle andere Mensen in deze 

195
00:11:30,320 --> 00:11:32,880
wereld. 
Wat tijdelijk zo geweest is. 

196
00:11:33,120 --> 00:11:36,760
Maar wat nu al heel lang, al 
heel lang niet meer zo is. 

197
00:11:36,990 --> 00:11:40,810
Marokkaanse economie is ook veel
minder competitief dan u wel 

198
00:11:40,840 --> 00:11:45,100
denkt en in velerlei opzichten 
veel minder competitief dan de 

199
00:11:45,110 --> 00:11:48,220
Europese Unie. 
Kijken maar eens eens watjes na,

200
00:11:48,230 --> 00:11:52,880
dan zul je zien dat ik daarin 
gelijk heb en dat het gevolg van

201
00:11:52,890 --> 00:11:55,740
die staalindustrie of van de 
ontwikkelingen daar is geweest 

202
00:11:55,750 --> 00:11:59,380
dat de Japanners op grote schaal
de staalindustrie vernieuwd 

203
00:11:59,390 --> 00:12:03,120
hebben en als daardoor veel 
goedkoper staal konden 

204
00:12:03,130 --> 00:12:05,720
produceren. 
De hele wijze we op staal 

205
00:12:05,730 --> 00:12:08,530
geproduceerd wordt, is ook sterk
veranderd. 

206
00:12:08,780 --> 00:12:12,650
En het resultaat is geweest dat 
de Amerikaanse traditionele 

207
00:12:12,660 --> 00:12:16,110
Amerikaanse staalindustrie, dat 
die voor een belangrijk gedeelte

208
00:12:16,120 --> 00:12:19,620
stil staan of verdwenen is, 
overigens daar waar de 

209
00:12:19,630 --> 00:12:22,960
Amerikaanse staalindustrie 
wilde, het contact heeft 

210
00:12:22,970 --> 00:12:25,070
verzocht. 
Met de wereldmarkt gaat het er 

211
00:12:25,080 --> 00:12:27,180
helemaal niet zo verschrikkelijk
slecht mee. 

212
00:12:27,340 --> 00:12:29,970
Alleen moderne 
productietechnieken In de 

213
00:12:29,980 --> 00:12:32,850
staalindustrie hebben maar 
ongeveer de helft van het 

214
00:12:32,860 --> 00:12:36,750
personeel nodig van traditionele
productietechnieken In de 

215
00:12:36,760 --> 00:12:39,440
staalindustrie. 
Dus ook hier zie je dat. 

216
00:12:39,670 --> 00:12:43,400
Dat we eigenlijk, Als je het 
wereldwijd beschouwd, nu veel 

217
00:12:43,430 --> 00:12:46,730
voordeliger aan ons staal komen 
dan wanneer we zouden hebben 

218
00:12:46,740 --> 00:12:51,120
vastgehouden aan traditionele 
productietechnieken die ooit 

219
00:12:51,130 --> 00:12:54,080
superieur waren in de Verenigde 
Staten maar die door de 

220
00:12:54,090 --> 00:12:59,660
Japanners onderuit gehaald zijn.
Nu nog even die die ja dat Dat 

221
00:12:59,670 --> 00:13:02,840
was al dat gepraat van Trump 
Natuurlijk die dat heeft 

222
00:13:02,850 --> 00:13:07,280
geprobeerd te compenseren door 
door tarieven te leggen op op 

223
00:13:07,290 --> 00:13:09,900
geïmporteerd staal. 
Dat is een houten mislukking 

224
00:13:09,910 --> 00:13:12,840
geworden. 
El al heeft ook bieden ze nog 

225
00:13:12,850 --> 00:13:16,800
een hele tijd door Laten lopen, 
voor zover het ook producten van

226
00:13:16,810 --> 00:13:20,760
Europese staalindustrie betrof. 
Ik heb begrepen dat uit 

227
00:13:20,770 --> 00:13:23,900
berekeningen blijkt dat dat die 
tarieven hè? 

228
00:13:23,910 --> 00:13:27,320
Omdat de Chinezen Natuurlijk ook
geantwoord hebben op Chinees en 

229
00:13:27,330 --> 00:13:30,890
ondertussen ja bij die grootste 
staalindustrie ter wereld. 

230
00:13:30,930 --> 00:13:34,180
Wat een beetje voor de hand ligt
ook gezien het inwoneraantal van

231
00:13:34,190 --> 00:13:37,600
het land, Maar het heeft geen 
van beide partijen enig voordeel

232
00:13:37,610 --> 00:13:40,760
opgebracht. 
Kortom, Het is een, Het is een 

233
00:13:40,770 --> 00:13:44,470
dwaalweg om te denken dat je met
met veranderende tarieven. 

234
00:13:44,770 --> 00:13:51,200
Dat je daarmee in feite de de en
eventuele nadelen van de 

235
00:13:51,210 --> 00:13:55,600
wereldeconomie kunt ondervangen.
Nogmaals Het is ook theoretische

236
00:13:55,610 --> 00:13:58,620
economisch altijd zo dat Je moet
uitzoeken. 

237
00:13:58,630 --> 00:14:02,550
Waar kan het goed het meest 
goedkoop worden geproduceerd? 

238
00:14:02,790 --> 00:14:05,900
En als dat nou toevallig in 
China is, dan moet dat in China 

239
00:14:05,910 --> 00:14:07,460
gebeuren. 
Lang niet alles wordt 

240
00:14:07,470 --> 00:14:10,900
noodzakelijkerwijs het 
goedkoopst in China geproduceerd

241
00:14:10,910 --> 00:14:14,600
in bovendien zullen ook in China
de lonen op gaan lopen, dus dan 

242
00:14:14,610 --> 00:14:17,870
krijg je toch weer. 
Andere situatie en 

243
00:14:17,880 --> 00:14:20,460
verschuivingen In de 
wereldeconomie. 

244
00:14:20,830 --> 00:14:23,880
Maar laat ik toch nog een aantal
negatieve punten opnoemen die 

245
00:14:23,890 --> 00:14:29,480
ook naar mijn idee wel wel van 
een negatief karakter zijn en 

246
00:14:29,490 --> 00:14:33,270
Dat is dat een deel van onze 
farmaceutische industrie. 

247
00:14:33,690 --> 00:14:37,120
U grijpt niet de Research en de 
directie en dat soort van lui. 

248
00:14:37,130 --> 00:14:40,120
Die zitten gewoon hier in 
West-Europa of in de Verenigde 

249
00:14:40,130 --> 00:14:45,340
Staten maar de productie van hoe
heet dat geneesmiddelen vindt 

250
00:14:45,350 --> 00:14:47,770
voor. 
Belangrijk gedeelte daar plaats 

251
00:14:47,780 --> 00:14:50,310
waar het inderdaad het 
goedkoopste is, dan zou ik 

252
00:14:50,320 --> 00:14:53,730
moeten zeggen, ja, Dat is 
hartstikke mooi, Maar dat is 

253
00:14:53,740 --> 00:14:59,300
vaak in India, soms in China en 
dat blijkt In de praktijk dat de

254
00:14:59,480 --> 00:15:03,510
de regels van zuivere productie 
en zo daar niet altijd nageleefd

255
00:15:03,520 --> 00:15:05,990
worden. 
En met als gevolg dat die 

256
00:15:06,000 --> 00:15:09,350
fabrieken gesloten worden, of 
dat die tijdelijke hun productie

257
00:15:09,360 --> 00:15:11,020
moeten beëindigen in ieder 
geval. 

258
00:15:11,140 --> 00:15:15,150
En dat leidt er in Nederland toe
dat wij soms van de meest voor 

259
00:15:15,160 --> 00:15:18,060
de hand liggende medicijnen dat 
die niet geleverd worden. 

260
00:15:18,230 --> 00:15:22,340
Te traag geleverd worden of? 
Nou ja, ja, dat geldt ook voor 

261
00:15:22,350 --> 00:15:26,950
de Nederlandse inkopers zou 
zeggen, zoek niet altijd onder 

262
00:15:26,960 --> 00:15:30,450
alle denkbare omstandigheden Als
het om medicijnen gaat naar de 

263
00:15:30,460 --> 00:15:34,720
goedkoopste producenten en zou 
je daar ook niet een soort van 

264
00:15:35,170 --> 00:15:38,780
rugdekking kunnen ontwikkelen 
dat dat een deel van de meest 

265
00:15:38,790 --> 00:15:43,170
essentiële medicijnen dat die in
Europa zelf geproduceerd wordt 

266
00:15:43,850 --> 00:15:48,400
en ik zwijg even over alle 
problemen met met patenten in In

267
00:15:48,410 --> 00:15:52,530
de medicijnen enzo dat. 
Medicijnen vaak vaak absurd, 

268
00:15:52,540 --> 00:15:55,600
duur zijn, terwijl ze 
betrekkelijk makkelijk is simpel

269
00:15:55,610 --> 00:15:58,050
en goedkoop gemaakt kunnen 
worden. 

270
00:15:58,060 --> 00:16:02,280
Maar ikzelf heb als medicijn 
gebruiken meerdere malen moeten 

271
00:16:02,290 --> 00:16:05,420
ondervinden dat het medicijn 
tijdelijk niet geleverd kon 

272
00:16:05,430 --> 00:16:08,600
worden, dat je plotseling een 
heel ander merk krijgt dat er 

273
00:16:08,610 --> 00:16:11,290
heel anders uitziet, terwijl er 
eigenlijk dezelfde spullen in 

274
00:16:11,300 --> 00:16:13,930
zitten. 
Daar zou ik zeggen daar daar is 

275
00:16:13,940 --> 00:16:17,650
een een wereld te winnen In de 
zin dat je dat stel je voor dat 

276
00:16:17,660 --> 00:16:19,800
je morgen heel simpel medicijn 
wat. 

277
00:16:20,430 --> 00:16:24,020
Staan van alles en nog wat zijn 
hartmedicijn dat je daar 

278
00:16:24,030 --> 00:16:25,900
plotseling helemaal niet meer 
geleverd krijgt. 

279
00:16:25,910 --> 00:16:29,560
Dat zou een mooie boel zijn. 
Daar zou ik zeggen, laat Europa 

280
00:16:29,570 --> 00:16:34,220
daar zijn backup industrie 
creëren dat, dat lijkt mij niet 

281
00:16:34,230 --> 00:16:37,280
meer dan redelijk. 
Dat geldt Misschien ook voor een

282
00:16:37,310 --> 00:16:41,890
aantal andere essentialia die we
altijd onder alle omstandigheden

283
00:16:41,900 --> 00:16:44,840
nodig hebben. 
Daar zou je kunnen afvragen, zou

284
00:16:44,850 --> 00:16:48,360
het niet verstandig zijn om te 
kijken of we dat eventueel in 

285
00:16:48,370 --> 00:16:52,680
eigen hand zouden kunnen doen? 
Maar nou bijvoorbeeld laptops om

286
00:16:52,690 --> 00:16:56,390
dat nou in in Albanië te gaan 
vervaardigen, hè? 

287
00:16:56,400 --> 00:17:00,430
Omdat dat het Chinese laptop 
industrie Misschien ons had 

288
00:17:00,920 --> 00:17:04,130
bedreigen met het weigeren van 
laptop leveranciers? 

289
00:17:04,140 --> 00:17:07,089
Dat zie ik eerlijk gezegd 
allemaal niet zo gebeuren. 

290
00:17:07,560 --> 00:17:10,050
Dat sluit Natuurlijk aan met 
mijn beschouwing van een 

291
00:17:10,060 --> 00:17:12,839
mogelijk beschouwing mijnerzijds
over China zelf. 

292
00:17:13,660 --> 00:17:15,680
China is een heel ander land dan
Rusland. 

293
00:17:15,690 --> 00:17:17,420
Daar heb ik daar primair op 
wijzen. 

294
00:17:17,740 --> 00:17:20,319
Dat is het in zekere zin altijd 
geweest. 

295
00:17:20,329 --> 00:17:23,319
Sinds de industrialisatie van 
China begonnen is. 

296
00:17:23,599 --> 00:17:26,880
Want China is volledig 
afhankelijk van de mondiale 

297
00:17:26,910 --> 00:17:29,580
economie. 
Dat is Rusland niet, Omdat ze 

298
00:17:29,590 --> 00:17:31,340
daar ook sowieso niks kunnen 
maken. 

299
00:17:31,350 --> 00:17:33,400
Wat wat iemand überhaupt hebben 
wil. 

300
00:17:33,410 --> 00:17:37,490
Afgezien van de AK 47. 
Wat ze Natuurlijk iemand zal 

301
00:17:37,500 --> 00:17:40,410
zeggen, ja, wacht even, maar ze 
hebben toch de grondstof, ja, 

302
00:17:40,420 --> 00:17:41,770
maar die hebben ze niet zelf 
gemaakt. 

303
00:17:41,780 --> 00:17:44,560
Die zouden ze ook niet zelf te 
maken kunnen maken. 

304
00:17:44,920 --> 00:17:47,430
Sterker nog, de economie 
schrijven als een briljant 

305
00:17:47,440 --> 00:17:50,670
artikeltje dat de Russen veel 
beter de grondstoffen In de 

306
00:17:50,680 --> 00:17:54,540
grond kunnen Laten zitten tot ze
ook daadwerkelijk geëxporteerd. 

307
00:17:54,590 --> 00:17:57,370
Kunnen worden Omdat ze proberen 
er zelf iets van te maken. 

308
00:17:57,630 --> 00:18:00,750
Dan worden de grondstoffen 
minder waard dan ze waard waren 

309
00:18:00,990 --> 00:18:03,440
voordat de Russen hadden 
geprobeerd om er iets van te 

310
00:18:03,450 --> 00:18:06,210
maken. 
Dat geeft Natuurlijk al aan na. 

311
00:18:07,560 --> 00:18:10,680
Trouwens, nu ik dat toch over 
denk over die of die Russen. 

312
00:18:10,690 --> 00:18:14,090
Ja, ik zou zeggen, arme Russen, 
ja, de meeste Russen zijn arme 

313
00:18:14,100 --> 00:18:16,810
Russen, niet waar? 
Omdat het Natuurlijk een regime 

314
00:18:16,820 --> 00:18:18,650
is. 
Wat voor geen meter deugt en wat

315
00:18:18,660 --> 00:18:22,960
ook volstrekt niet in staat is 
om die eigen economie enigszins 

316
00:18:23,300 --> 00:18:26,740
rendabel en vitaal te te Laten 
functioneren. 

317
00:18:26,920 --> 00:18:29,960
En laat ik even wijzen op de 
ontwikkeling In de sinds de 

318
00:18:29,970 --> 00:18:32,830
Tweede Wereldoorlog Natuurlijk. 
Een aantal landen hebben 

319
00:18:32,840 --> 00:18:35,250
namelijk sinds de Tweede 
Wereldoorlog geprobeerd om zich 

320
00:18:35,260 --> 00:18:37,560
te onttrekken aan de 
wereldeconomie. 

321
00:18:37,760 --> 00:18:41,140
Om, Laten we zeggen hun hun 
producten als alles zelf te 

322
00:18:41,150 --> 00:18:43,360
maken. 
Je hebt het in Zuid-Amerika ook 

323
00:18:43,370 --> 00:18:48,000
een tijdje gehad, hè, dat je dat
je alles wat je wat je wat wat 

324
00:18:48,010 --> 00:18:51,060
Als het geïmporteerd werd, kost 
dat geld vaak dollars, dus 

325
00:18:51,070 --> 00:18:54,170
hadden ze geen zin in. 
Maar wie zich onttrekt aan de 

326
00:18:54,180 --> 00:18:57,940
competitie van de wereldmarkt 
maakt over het algemeen 

327
00:18:57,950 --> 00:19:00,760
waardeloze producten Omdat ze 
niet getoetst worden aan de 

328
00:19:00,770 --> 00:19:04,280
competitie van de wereldmarkt. 
Ik zal maar zeggen, Waarom is de

329
00:19:04,290 --> 00:19:06,910
Trabant geen uniek export succes
geworden? 

330
00:19:07,410 --> 00:19:10,340
Eenvoudige reden dat een 
onbeschrijflijk klote autootje. 

331
00:19:10,750 --> 00:19:14,140
Hè, daaraan kun je sowieso zien 
Natuurlijk dat deel van 

332
00:19:14,150 --> 00:19:18,740
Duitsland, het Oosten, de DDR, 
wat ze onttrokken heeft aan de 

333
00:19:18,750 --> 00:19:22,220
competitie op de wereldmarkt 
heeft nooit iets van enige 

334
00:19:22,230 --> 00:19:25,820
betekenis weten te produceren. 
Nou, het kan zijn breipennen wat

335
00:19:25,830 --> 00:19:28,350
een unieke karakter. 
Daar wil ik even vanaf sluiten, 

336
00:19:28,670 --> 00:19:33,180
maar vergelijk het West Duitse 
auto instrumenten Oost Duitse 

337
00:19:33,190 --> 00:19:36,560
auto industrie en heeft u een 
heel aardig beeld van wat het 

338
00:19:36,570 --> 00:19:40,020
betekent om niet competitief te 
wat 8 u We hebben. 

339
00:19:40,030 --> 00:19:43,140
Dat is het aardige eigenlijk. 
Nu op dit thema terecht ben 

340
00:19:43,150 --> 00:19:47,390
gekomen en Noord en Zuid-Korea, 
Oost en West Duitsland. 

341
00:19:47,400 --> 00:19:51,790
We hebben dus een paar hele 
praktische experimenten waarbij 

342
00:19:51,800 --> 00:19:55,590
een land wat een redelijke 
reputatie had, plotseling door 

343
00:19:55,600 --> 00:19:58,890
politieke ontwikkelingen 
doormidden is geknipt en waarbij

344
00:19:58,900 --> 00:20:02,450
het ene land communistisch is 
geworden en het andere land niet

345
00:20:02,460 --> 00:20:07,030
waar het competitief opereert op
In de wereldmarkt, op het met 

346
00:20:07,040 --> 00:20:11,700
tal van verschillende artikelen 
en als u nou zeg realiseert. 

347
00:20:12,090 --> 00:20:15,460
Dat Oost Duitsland althans een 
deel van de Duitse auto 

348
00:20:15,470 --> 00:20:18,270
industrie van voor de oorlog had
geërfd, maar daar niets van 

349
00:20:18,280 --> 00:20:21,160
heeft weten te bakken. 
U zou voor de lol moeten eens 

350
00:20:21,170 --> 00:20:23,860
naar het motortje van een van 
een Trabant kijken. 

351
00:20:24,190 --> 00:20:27,500
Dat kunt u zelf eventueel met uw
oudste zoon ook wel een keertje 

352
00:20:27,510 --> 00:20:30,530
zelf In de schuur bouwen. 
Dat is van hem extreme 

353
00:20:30,540 --> 00:20:33,010
simpelheid in allerlei 
opzichten. 

354
00:20:33,330 --> 00:20:36,240
Maar Noord én Zuid-Korea zijn 
ook een prachtig voorbeeld. 

355
00:20:36,250 --> 00:20:40,240
Noord-Korea was traditionele de 
rijke deel van Korea en 

356
00:20:40,250 --> 00:20:42,770
Zuid-Korea was het arme 
agrarische deel. 

357
00:20:43,040 --> 00:20:46,370
We weten hoe dat gelopen is. 
Noord-Korea is een communistisch

358
00:20:46,380 --> 00:20:50,960
land waar ze in feite niks 
kunnen behalve gebrekkige 

359
00:20:50,990 --> 00:20:55,540
nucleaire wapens bouwen en en de
weinig indrukwekkende raketten 

360
00:20:55,550 --> 00:20:57,540
waarmee die moeten worden 
afgeschoten. 

361
00:20:58,220 --> 00:21:02,470
Ja, dat komt dat ze doodsbang 
zijn dat ze op enigerlei wijze 

362
00:21:02,480 --> 00:21:06,410
aangepakt worden en ze denken 
dat nucleaire wapens de beste 

363
00:21:06,420 --> 00:21:09,390
garantie dat tegen IS, wat 
Misschien ook op dit moment In 

364
00:21:09,400 --> 00:21:13,480
de wereld wel zo is, hè. 
Je kunt ook in dit verband. 

365
00:21:13,530 --> 00:21:16,440
Even afdwalen dan Poetin denken 
die Natuurlijk voortdurend 

366
00:21:16,450 --> 00:21:19,880
schrijft dat over die nucleaire 
wapens, Omdat dat het enige 

367
00:21:19,890 --> 00:21:23,700
aspect is van zijn militaire 
apparaat waar we echt een klein 

368
00:21:23,710 --> 00:21:27,160
beetje bang voor zijn. 
Bij zoiets niet bevreesd gaat 

369
00:21:27,170 --> 00:21:29,930
die rommel niet gebruiken. 
Dat gulle daar geloof ik niks 

370
00:21:29,940 --> 00:21:33,090
van, ondanks mijn andere 
onjuiste voorspellingen geloof 

371
00:21:33,100 --> 00:21:35,740
ik dat dit een hele juiste 
voorspelling is. 

372
00:21:36,060 --> 00:21:39,610
Eerlijk gezegd, nou ja, nu 
hebben we een aantal negatieve 

373
00:21:39,620 --> 00:21:42,700
factoren gezien van die akte 
complexiteit van de 

374
00:21:42,710 --> 00:21:46,270
productieketens die een paar 
jaar hebben stil paar jaar twee 

375
00:21:46,280 --> 00:21:49,290
jaar hebben stilgelegen ofzo en 
die nu opgestart moeten worden, 

376
00:21:49,300 --> 00:21:52,770
dan blijkt heel lastig te zijn. 
Dan zou je eventueel maatregelen

377
00:21:53,240 --> 00:21:57,070
voor kunnen nemen, met name die 
slechte verdeling van die 

378
00:21:57,080 --> 00:21:58,730
containers. 
Dat is Natuurlijk hartstikke 

379
00:21:58,740 --> 00:22:00,320
onhandig met je niet zo heel 
gauw. 

380
00:22:00,370 --> 00:22:04,000
Zo een paar miljoen nieuwe 
containers kunt bouwen, neem ik 

381
00:22:04,010 --> 00:22:07,900
aan en Er zijn een aantal 
essentialia die je ja waar wel 

382
00:22:07,960 --> 00:22:11,900
ze moeten zorgen dat we 
onafhankelijk zijn van aanbod op

383
00:22:11,910 --> 00:22:14,400
de wereldmarkt. 
En dat denk ik vooral aan 

384
00:22:14,410 --> 00:22:18,260
medicijnen woonde ik Omdat ik er
zelf ook last van heb gehad dat 

385
00:22:18,270 --> 00:22:21,300
je ineens leest. 
Ja, dit medicijn wordt tijdelijk

386
00:22:21,310 --> 00:22:24,560
niet geleverd, hè? 
Ik ben apotheek. 

387
00:22:24,570 --> 00:22:26,630
Ook doen ze ook altijd heel 
normaal over. 

388
00:22:26,660 --> 00:22:30,290
Ja, sorry maar, maar je wordt er
niet geleverd hè? 

389
00:22:30,730 --> 00:22:34,060
Ja je zit er toch wel voren dus 
ik zal een kwestie van leven en 

390
00:22:34,070 --> 00:22:36,950
dood zijn, dan is dat dus niet 
zo aangenaam. 

391
00:22:37,130 --> 00:22:41,160
Omdat horen dan dan keer ik de 
sonde toch terug. 

392
00:22:41,750 --> 00:22:46,960
En naar mijn thema, dat 
globalisering dat dat de beste 

393
00:22:46,970 --> 00:22:51,080
oplossing is om deze planeet om 
de bewoners de menselijke 

394
00:22:51,090 --> 00:22:55,330
bewoners van deze planeet een 
meer of minder humaan bestaan te

395
00:22:55,340 --> 00:22:57,750
bieden. 
Want dat betekent Natuurlijk dat

396
00:22:57,760 --> 00:23:00,360
die dat geleidelijk aan stap 
voor stap. 

397
00:23:01,270 --> 00:23:04,630
Allerlei landen kennen zullen 
maken met het industrialisatie 

398
00:23:04,640 --> 00:23:07,350
proces laat ik trouwens bij 
zeggen de. 

399
00:23:07,380 --> 00:23:11,110
De eerste fase van dat proces 
zijn vaak helemaal niet fijn 

400
00:23:11,400 --> 00:23:15,250
voor degene die door die inste 
fases heen moeten denken in 

401
00:23:15,260 --> 00:23:18,840
Europa in de 19e eeuw 
Natuurlijk, dat spreekt voor 

402
00:23:18,850 --> 00:23:20,630
zich. 
Denk aan de start van die van 

403
00:23:20,640 --> 00:23:25,160
die Chinese industriële 
revolutie in In de jaren 80. 

404
00:23:26,040 --> 00:23:28,810
Nog begrijp ik dat de 
arbeidsomstandigheden daar 

405
00:23:28,820 --> 00:23:32,980
bepaald niet altijd ideaal zijn.
Maar het is Natuurlijk beter dan

406
00:23:32,990 --> 00:23:37,090
het lijden van bittere armoe met
de dreiging van hongersnood 

407
00:23:37,290 --> 00:23:41,100
direct achter het schuurtje bij 
wijze van spreken, hè? 

408
00:23:41,110 --> 00:23:45,820
Dat en Als je Natuurlijk kijkt 
naar naar naar het 

409
00:23:45,830 --> 00:23:49,820
industrialisatie proces kijk, 
eerst dachten wij dat wij de in 

410
00:23:49,830 --> 00:23:52,780
West-Europa bij eens West wij, 
wij is het Westen. 

411
00:23:52,790 --> 00:23:55,950
Als ik het daarover heb. 
Ik zie mezelf wel als een als 

412
00:23:55,960 --> 00:24:00,280
een onderdeel van het Westen, 
eventueel ook als een Europeaan 

413
00:24:00,310 --> 00:24:02,490
Nederlander is wel een beetje 
een. 

414
00:24:02,820 --> 00:24:09,170
Ja knullig dorp soort van Van 
identiteit moet ik erbij zeggen.

415
00:24:09,420 --> 00:24:12,180
Je bent Natuurlijk in alle 
opzichten al lang en breed geen 

416
00:24:12,190 --> 00:24:15,830
Nederlander meer, maar een kijk 
naar de producten die je 

417
00:24:15,840 --> 00:24:19,190
gebruikt. 
Kijk naar de nieuws wat je 

418
00:24:19,200 --> 00:24:21,830
volgt. 
Het is toch niet zo dat je wacht

419
00:24:21,840 --> 00:24:24,050
even? 
Dit is verder weg dan de 

420
00:24:24,060 --> 00:24:27,470
Achterhoek, dus daar hoef ik me 
niet in te interesseren hè? 

421
00:24:27,480 --> 00:24:29,750
Voordat je het weet ben je 
Alleen nog maar geïnteresseerd 

422
00:24:29,760 --> 00:24:32,650
in wat ze in Nederlandse 
talkshows al zo zeggen Als ik u 

423
00:24:32,660 --> 00:24:35,800
een tip mag geven. 
Als u iets van de planeet wil 

424
00:24:35,810 --> 00:24:39,440
begrijpen, als u iets wil weten 
van hoe de wereld in elkaar zit,

425
00:24:39,450 --> 00:24:43,510
dan hoeft u helemaal totaal niet
te kijken naar Nederlandse 

426
00:24:43,520 --> 00:24:44,970
talkshows. 
Dat is echt. 

427
00:24:44,980 --> 00:24:49,990
Ik kunt uren uitsparen door er 
gewoon mee op te houden en een 

428
00:24:50,000 --> 00:24:53,530
beetje een deftiger kan digitale
krant te lezen kun je ook de 

429
00:24:53,540 --> 00:24:58,000
hele dag mee bezig zijn op uw 
telefoontje en maar daar heb je 

430
00:24:58,010 --> 00:25:02,330
de Nederlandse nieuwsvoorziening
is vaak, hoewel die in allerlei 

431
00:25:02,340 --> 00:25:04,060
opzichten bijvoorbeeld 
beduidend. 

432
00:25:04,130 --> 00:25:07,500
Internationale gericht is dan de
Amerikaanse nieuwsvoorziening 

433
00:25:07,510 --> 00:25:12,140
die helemaal van een werkelijk 
uniek dorps karakter is in 

434
00:25:12,150 --> 00:25:15,590
allerlei opzichten, hè? 
Maar dan nog is ook onze 

435
00:25:15,600 --> 00:25:20,060
nieuwsvoorziening is wel erg 
gericht op het op het kleine 

436
00:25:20,070 --> 00:25:23,640
pruts nieuws van de dag, hè? 
Ja, ik zal er verder geen 

437
00:25:23,650 --> 00:25:26,630
voorbeelden van geven, maar je 
denkt ook wel eens jongen jongen

438
00:25:26,640 --> 00:25:29,560
jongen. 
Welke onnozelaars zijn in deze 

439
00:25:29,570 --> 00:25:33,420
flauwekul geïnteresseerd? 
Maar u weet Er zijn hele goede 

440
00:25:33,450 --> 00:25:36,280
kranten en tijdschriften. 
U kunt lezen Ik kan u The 

441
00:25:36,290 --> 00:25:40,460
Economist aanbevelen kan in New 
York Times aanbevelen een beetje

442
00:25:40,470 --> 00:25:43,760
ziekelijk Anti Trump. 
Maar ja, dat kun je ook in 

443
00:25:43,770 --> 00:25:47,460
Amerika wel enigszins 
voorstellen dat je dat je dat je

444
00:25:47,470 --> 00:25:50,240
enorme problemen hebt om 
eigenlijk met je eigen land te 

445
00:25:50,250 --> 00:25:52,520
leven. 
Dat is in Amerika wel een zaak 

446
00:25:52,530 --> 00:25:56,780
van gewicht, Maar we keren terug
naar de mondialisering en Waarom

447
00:25:56,790 --> 00:26:00,360
die een voordeel is, Laten we 
eens beginnen met zoiets simpels

448
00:26:00,370 --> 00:26:03,780
Als de scheepsbouw. 
Wij waren in Nederland 

449
00:26:03,790 --> 00:26:07,450
traditionele vrij forse 
scheepsbouwer en maar aan de 

450
00:26:07,460 --> 00:26:09,450
ouderen onder u. 
Ik weet niet of die nog In de 

451
00:26:09,460 --> 00:26:11,050
zaal zit. 
En Natuurlijk. 

452
00:26:11,520 --> 00:26:14,390
Ik ben Natuurlijk langzaam ook 
al ontzettend oud, maar begonnen

453
00:26:14,400 --> 00:26:17,840
met ging het ineens veel 
slechter met de scheepsbouw in 

454
00:26:17,850 --> 00:26:22,220
Nederland én van ommen en hadden
we nog meer dat het bedrijf, de 

455
00:26:22,230 --> 00:26:24,570
Rotterdamse droogdok 
maatschappij en zo. 

456
00:26:27,500 --> 00:26:30,560
Daar ging ik ineens hartstikke 
slecht mee en verholpen. 

457
00:26:30,800 --> 00:26:34,800
Eerste nationale held, maar toen
bleek het toch het bouwen van 

458
00:26:34,810 --> 00:26:36,590
schepen. 
Grote schepen in Nederland heeft

459
00:26:36,600 --> 00:26:39,880
geen factor te zijn waarmee je 
rendement gegenereerde. 

460
00:26:40,100 --> 00:26:44,090
Als ik maak een uitzondering 
voor jou superjacht en Nederland

461
00:26:44,100 --> 00:26:46,390
is een succesvolle bouwer van 
superjachten. 

462
00:26:46,400 --> 00:26:49,750
Dat ligt nu even wat moeilijker 
Natuurlijk, Omdat de afnemers 

463
00:26:50,140 --> 00:26:54,530
namelijk de grotere wereldwijde 
oplichters tijdelijk althans een

464
00:26:54,540 --> 00:26:56,510
deel ervan is tijdelijk 
geblokkeerd. 

465
00:26:57,290 --> 00:26:59,810
Maar goed, de grote scheepsbouw 
verdween uit Nederland. 

466
00:26:59,820 --> 00:27:02,630
Waar ging de grote school 
scheepsbouw naartoe naar Japan 

467
00:27:02,890 --> 00:27:07,400
en naar Zuid-Korea is de grote 
scheepsbouw daar nog nou 

468
00:27:07,410 --> 00:27:11,280
Misschien gedeeltelijk? 
Maar investering In de grote 

469
00:27:11,290 --> 00:27:13,960
schepen waar ze denken over een 
kwart eeuw ongeveer worden 

470
00:27:13,970 --> 00:27:16,790
afgeschreven. 
Dus na een kwart eeuw kijken de 

471
00:27:16,820 --> 00:27:20,990
de de belangen hebben er nog 
eens hoe het zit en en zijn er 

472
00:27:21,000 --> 00:27:23,610
dus klonen in Japan ook niet 
fors opgelopen? 

473
00:27:23,620 --> 00:27:27,440
Ja, dat zijn ze. in Japan is in 
allerlei opzichten precies even 

474
00:27:27,450 --> 00:27:30,700
welvarend als Wij zijn. 
Misschien op sommige punten nog 

475
00:27:30,710 --> 00:27:33,540
wel wat welvarender, dat weet ik
eigenlijk niet precies op dit 

476
00:27:33,550 --> 00:27:37,560
moment en in Korea beginnen 
Natuurlijk de lonen ook scherp 

477
00:27:37,570 --> 00:27:40,780
op te lopen. 
Kortom, de scheepsbouw migreert 

478
00:27:40,790 --> 00:27:44,080
eigenlijk in met een 
periodiciteit van ongeveer 25 

479
00:27:44,090 --> 00:27:47,340
jaar naar de plek waar je het 
goedkoopste van die grote 

480
00:27:47,350 --> 00:27:49,200
casco's kunt bouwen. 
Daar gaat het om. 

481
00:27:49,470 --> 00:27:53,400
Je kunt altijd die schepen Laten
dat casco kan je ergens naar toe

482
00:27:53,410 --> 00:27:57,400
halen en dan kun je er al 
interessante dure spulletjes 

483
00:27:57,410 --> 00:27:58,890
opzetten. 
Dat is eigenlijk de. 

484
00:27:59,100 --> 00:28:03,570
De strategie van dame, hè? 
Alleen Damen shipyards hebben in

485
00:28:03,580 --> 00:28:06,650
Nederland het grote 
kladderadatsj overleefd en die 

486
00:28:06,660 --> 00:28:09,530
hebben daar een heel interessant
model voor ontwikkeld. 

487
00:28:09,540 --> 00:28:12,990
Die laat in casco elders bouwen 
door Mensen die niet veel meer 

488
00:28:13,000 --> 00:28:16,310
kunnen dan zo'n casco bouwen. 
En dan kun je er de meest 

489
00:28:16,320 --> 00:28:18,160
fantastische apparatuur 
inzetten. 

490
00:28:18,540 --> 00:28:21,080
Ja, Ik ben ooit heb ik een 
bezoek gebracht aan Damen 

491
00:28:21,090 --> 00:28:25,490
Shipyard Stijn geloof ik hoor 
come en daar lag echt een 

492
00:28:25,500 --> 00:28:29,740
sleepboot je, prachtig werk. 
Ik had twee prachtige. 

493
00:28:30,120 --> 00:28:34,030
Donkerblauw gelakte 
dieselmotoren en dan alle kon 

494
00:28:34,040 --> 00:28:37,230
hele schip konden één man 
bediend worden met een soort van

495
00:28:37,480 --> 00:28:40,810
hoe heten die knuppeltje is ook 
alweer die ook bij bij bij games

496
00:28:40,820 --> 00:28:43,410
hebt. 
Ik heb nog geïnformeerd wat het 

497
00:28:43,420 --> 00:28:46,530
ging kosten om doorheen te 
lopen, maar hij kostte 4 

498
00:28:46,540 --> 00:28:49,050
miljoen, dus Ik heb het toch 
vanaf gezien. 

499
00:28:49,360 --> 00:28:52,690
Ten slotte ja, dus bij de 
scheepsbouw kun je zien dat 

500
00:28:52,700 --> 00:28:55,670
geleidelijk aan in scheepsbouw 
zoekt naar de plek waar die in 

501
00:28:55,680 --> 00:28:58,560
principe de schepen het 
goedkoopste gebouwd kunnen 

502
00:28:58,570 --> 00:29:00,540
worden. 
Omdat nog steeds zeg Maar de 

503
00:29:00,550 --> 00:29:02,730
buitenkant van zo'n schip, het 
casco. 

504
00:29:03,140 --> 00:29:05,890
Niet zo verschrikkelijk 
ingewikkeld apparaat is en niet 

505
00:29:05,900 --> 00:29:10,760
in alle opzichten in allerlei 
opzichten high tech apparatuur 

506
00:29:10,770 --> 00:29:13,550
noodzakelijk maakt en dat geldt 
eigenlijk voor in allerlei 

507
00:29:13,560 --> 00:29:16,510
opzichten, hè. 
Je ziet ook dat de eerste de 

508
00:29:16,520 --> 00:29:21,630
kleine the small targets voor de
Little tigers in Oost Azië tot 

509
00:29:21,640 --> 00:29:24,910
ontwikkeling zijn gekomen. 
Dus Dat is gewoon Kong wat een 

510
00:29:24,920 --> 00:29:28,660
heel belangrijke functie heeft 
gehad om het bij het opstarten 

511
00:29:28,670 --> 00:29:32,060
van de moderne competitieve 
Chinese economie. 

512
00:29:32,070 --> 00:29:35,370
En dan Natuurlijk. 
Vanzelfsprekend Singapore, de 

513
00:29:35,380 --> 00:29:39,150
grootste haven ter wereld. 
Ja, dat ik toch jarenlang 

514
00:29:39,160 --> 00:29:42,030
gedacht heb dat Rotterdam de 
grootste haven ter wereld was. 

515
00:29:42,040 --> 00:29:45,330
Dat las ik altijd, daar ben ik 
mee opgegroeid, dat je tot je 

516
00:29:45,340 --> 00:29:48,430
stomme verwondering groei dag 
leeg dat Rotterdam nu op de 

517
00:29:48,440 --> 00:29:51,200
lijst van grote havens op de 
negende plaats staat. 

518
00:29:51,210 --> 00:29:55,200
Of zo allemaal Chinese havens. 
Ik dacht dat Singapore de 

519
00:29:55,210 --> 00:29:57,690
grootste was. 
Nou, nivel hebben die landen 

520
00:29:57,700 --> 00:30:01,150
Laten zien Zuid-Korea idem dito 
Taiwan is ook een goed 

521
00:30:01,160 --> 00:30:04,470
voorbeeld, niet waar dat je dat 
je alsje bereid bent? 

522
00:30:04,580 --> 00:30:07,140
Flink te investeren én 
competitief te zijn op de 

523
00:30:07,150 --> 00:30:09,650
wereldmarkt. 
Weet je dan hartstikke goed 

524
00:30:09,660 --> 00:30:12,510
meekomen hè? 
En ja, Je kunt daar Natuurlijk 

525
00:30:12,520 --> 00:30:15,090
de staf over breken, wat erg. 
Maar ik heb bijvoorbeeld de 

526
00:30:15,100 --> 00:30:19,500
Samsung televisie prima ding 
ongetwijfeld een stuk goedkoper 

527
00:30:19,510 --> 00:30:22,970
dan wanneer hij in Eindhoven in 
elkaar geschroefd zou zijn. 

528
00:30:23,380 --> 00:30:27,630
Ik heb een nou, ik zeg nou, ik 
mijn vrouw heeft een Samsung 

529
00:30:27,640 --> 00:30:31,830
wasmachine echt een hartstikke 
leuk ding, dat als die klaar is 

530
00:30:31,840 --> 00:30:34,450
met de was speelt hij een 
deuntje, dus de eerste keer denk

531
00:30:34,460 --> 00:30:37,380
je, wat is dat? 
Dan toe wie wie speelt dit 

532
00:30:37,390 --> 00:30:39,180
wonderlijke deuntje In de 
badkamer? 

533
00:30:39,190 --> 00:30:42,420
Dat is de Samsung wasmachine, 
die zal ongetwijfeld 

534
00:30:42,430 --> 00:30:46,600
geassembleerd worden. 
In weet ik veel Polen of zo of 

535
00:30:47,130 --> 00:30:50,560
Slowakije of zo een soort van 
land, Omdat wij Natuurlijk in 

536
00:30:50,570 --> 00:30:53,980
Europa ook, Laten we zeggen, We 
hebben ook nog een wereld in 

537
00:30:53,990 --> 00:30:57,960
Europa, namelijk een hele dure 
West Europese wereld en een 

538
00:30:57,970 --> 00:31:00,940
relatief goedkope Oost-Europese 
wereld, hè? 

539
00:31:00,950 --> 00:31:05,160
Dus de grote expansie van de 
Duitse auto industrie is vooral.

540
00:31:05,250 --> 00:31:08,980
In Oost Europa geweest, waar ze 
allemaal totaal nieuwe fabrieken

541
00:31:08,990 --> 00:31:12,240
hebben gebouwd, Omdat daar de 
bevolking relatief hoog 

542
00:31:12,250 --> 00:31:17,230
geschoold was, maar veel minder 
verdiende dan zeg nou in in West

543
00:31:17,240 --> 00:31:22,300
Duitsland ergens en dit probleem
of dit probleem? 

544
00:31:22,310 --> 00:31:25,420
Deze zaak is Natuurlijk van 
planetair belang, Omdat 

545
00:31:25,430 --> 00:31:28,200
geleidelijk aan wie had dat nou 
kunnen denken? 

546
00:31:28,650 --> 00:31:32,650
Laten we zeggen in 1970 door 
Maud ze toen nog aan de macht 

547
00:31:32,660 --> 00:31:35,490
was te houden. 
Schurk oprichtte. 

548
00:31:35,710 --> 00:31:39,650
Hij zei Volution, er denken wie 
had kunnen denken dat China erin

549
00:31:39,660 --> 00:31:44,690
geslaagd slagen om in 4 decennia
de tweede Misschien ook wel de 

550
00:31:44,700 --> 00:31:47,040
eerste economie ter wereld te 
worden, hè? 

551
00:31:47,280 --> 00:31:50,950
En we weten allemaal dat 
weliswaar de omstandigheden in 

552
00:31:50,960 --> 00:31:55,970
India van heel andere aard zijn,
India zijn chaotisch land en 

553
00:31:55,980 --> 00:31:58,840
infrastructuur de lucht voor 
zijn meter en. 

554
00:31:58,850 --> 00:32:04,090
En nou ja, maar toch. 
Een plaats gaat ook de Indische 

555
00:32:04,100 --> 00:32:06,740
economie die ontwikkelt zich 
zeer voorspoedig. 

556
00:32:07,250 --> 00:32:09,080
Pakistan volgens mij veel 
minder. 

557
00:32:09,090 --> 00:32:12,160
Maar goed, de Indische economie 
doet dat en dan hebben we er 

558
00:32:12,170 --> 00:32:16,360
weer 1.3 miljard Mensen bij die 
die ook wel ja, die ook wel 

559
00:32:16,370 --> 00:32:18,700
welvarend willen worden en op 
termijn. 

560
00:32:18,710 --> 00:32:21,100
Natuurlijk kunnen we ook 
wellicht de rest van de 

561
00:32:21,110 --> 00:32:26,020
wereldbevolking precies langs 
deze stappen, eventueel dan met 

562
00:32:26,030 --> 00:32:30,610
technologie die Laten we zeggen 
de co twee uitstoot vermindert 

563
00:32:31,050 --> 00:32:34,810
ingebouwd, ja, Waarom zouden we 
die Mensen namelijk niet een 

564
00:32:34,820 --> 00:32:39,450
fatsoenlijk leven garanderen? 
Wat je nooit hoort, instruct dat

565
00:32:39,460 --> 00:32:44,090
die groei van China over die 
vierde over die 4 decennia dat 

566
00:32:44,100 --> 00:32:47,950
die zoon ja dat die Misschien 
wel 900 miljoen Mensen uit hun 

567
00:32:47,960 --> 00:32:50,700
toestand van objecten armoe 
heeft opgetild. 

568
00:32:51,020 --> 00:32:54,550
Nou, min of meer menswaardig 
bestaan dat het ook een 

569
00:32:54,560 --> 00:32:57,730
ongelooflijk onaangename colo te
dictatuur is. 

570
00:32:57,740 --> 00:33:02,050
Dat is pech, Maar dat is 
kennelijk ook deels de deal die 

571
00:33:02,060 --> 00:33:05,390
in China gemaakt is. 
De partij zorgt voor economische

572
00:33:05,400 --> 00:33:09,130
groei en dan moeten wij. 
Dan terughoudend te zijn met 

573
00:33:09,140 --> 00:33:11,990
kritiek op de partij. 
En dan heb je Natuurlijk, want 

574
00:33:12,000 --> 00:33:16,340
dat sluit de feiten ook aan bij 
de bij de mondialisering. 

575
00:33:16,700 --> 00:33:19,430
Het feit dat we in Europa 
onszelf afhankelijk hebben 

576
00:33:19,440 --> 00:33:22,500
gemaakt van energieleveranciers 
buiten. 

577
00:33:23,430 --> 00:33:26,840
De grenzen of de gebieden die 
wij zelf kunnen controleren? 

578
00:33:26,850 --> 00:33:30,530
Daar zitten we nu wel even met 
de gebakken peren en daar is het

579
00:33:30,540 --> 00:33:33,200
wel netjes om. 
Toch te zeggen dat Amerikanen al

580
00:33:33,210 --> 00:33:37,820
jaren zeggen, zorg dat je je 
niet afhankelijk maakt van 

581
00:33:37,830 --> 00:33:40,080
Rusland. 
Nord Stream twee. 

582
00:33:40,770 --> 00:33:44,040
N, want Hij is niet te 
vertrouwen en dat wij toch 

583
00:33:44,050 --> 00:33:47,640
allemaal dachten ik ook hoor. 
Ik ben ook een ontzettende 

584
00:33:47,650 --> 00:33:51,940
Merkel yan was ik blijf praten, 
geen conflict zoeken wat 

585
00:33:51,950 --> 00:33:55,640
autistisch In de van enzovoort. 
En ja, nu komen we Natuurlijk 

586
00:33:55,650 --> 00:33:58,920
toch lelijk op de koffie en 
zullen We moeten zorgen. 

587
00:33:58,930 --> 00:34:02,720
Je kunt ook kijk, elke tegenslag
was het ook alweer. 

588
00:34:03,190 --> 00:34:06,840
Don't waste a good crisis dat 
dat, dus Dat is een hele aardige

589
00:34:06,850 --> 00:34:11,340
uitspraak eigenlijk hè de de de 
energieprijzen lopen nu enorm 

590
00:34:11,350 --> 00:34:14,010
op, dat zal enorm bezuinigen 
effect hebben. 

591
00:34:14,330 --> 00:34:17,670
Het was namelijk ook al In de 
jaren 70, toen die olie ineens 

592
00:34:17,679 --> 00:34:20,880
een stuk duurder werd, had dat 
ook als effect het bleken 

593
00:34:20,889 --> 00:34:24,100
allerlei opzichten, stukken en 
stukken zuiniger te kunnen dan 

594
00:34:24,110 --> 00:34:27,400
we het deden, was Natuurlijk een
tijd dat een barrel olie en zo 

595
00:34:27,409 --> 00:34:29,820
een vat olie kosten $ 2. 
Hè? 

596
00:34:29,830 --> 00:34:32,550
Ja, dat had hij geen serieuze 
prijzen. 

597
00:34:32,770 --> 00:34:35,840
Ja, Onze Lieve heeft het gratis 
In de grond gestopt, weliswaar 

598
00:34:35,850 --> 00:34:38,139
op de verkeerde plek. 
Ja, maar goed, Hij heeft het 

599
00:34:38,150 --> 00:34:41,820
gratis In de In de grond staan, 
dus ja, wij zullen in alle in 

600
00:34:41,830 --> 00:34:45,260
sommige opzichten zullen wij 
vooral Ik denk nu even aan de 

601
00:34:45,270 --> 00:34:49,500
Europese Unie. 
Zullen wij onze eigen 

602
00:34:49,510 --> 00:34:52,120
energiebehoefte moeten zien te 
stillen? 

603
00:34:52,130 --> 00:34:56,120
Dat is wel mogelijk, denk ik dat
we daar ook wel wat technologie 

604
00:34:56,130 --> 00:34:58,260
voor. 
Ik denk dat daar Marokkanen best

605
00:34:58,270 --> 00:35:01,140
bereid zullen zijn om een aantal
punten, hè? 

606
00:35:01,150 --> 00:35:04,260
Amerika is tegenwoordig ook een 
netto exporteur van Energy, dus 

607
00:35:04,270 --> 00:35:05,950
Misschien zullen ze dat wel 
willen doen. 

608
00:35:06,250 --> 00:35:09,580
We hebben geen idee of niet in 
Amerika ook 1/2 gare aan de aan 

609
00:35:09,590 --> 00:35:14,900
bewind komt, dus maak de druk om
om zelf iets te regelen op dit 

610
00:35:14,910 --> 00:35:17,990
punt toch nog wat sterker. 
Maar het is denk ik. 

611
00:35:18,000 --> 00:35:20,790
Tijd voor afronding klopt dat? 
Een beetje? 

612
00:35:21,170 --> 00:35:25,040
Ja, Het is tijd voor afronding 
en daar zou ik toch zeggen. 

613
00:35:25,680 --> 00:35:29,770
Het idee wat we nu ineens vanaf 
moeten en overal ambachtelijke 

614
00:35:29,780 --> 00:35:33,590
bedrijfjes op aan gaan stichten.
Dat is Natuurlijk de grootst 

615
00:35:33,600 --> 00:35:37,600
mogelijke flauwekul, hè? 
De de industriële revolutie In 

616
00:35:37,610 --> 00:35:41,510
de breedste zin die is ergens 
begonnen In de In de 18e eeuw en

617
00:35:41,520 --> 00:35:45,040
die loopt nog steeds door en We 
kunnen nog steeds veel 

618
00:35:46,220 --> 00:35:50,600
efficiënter producten. 
Maken dan we dat bijvoorbeeld 20

619
00:35:50,610 --> 00:35:53,090
jaar geleden of of 10 jaar 
geleden konden. 

620
00:35:53,410 --> 00:35:57,150
Daar zit een enorme progressie 
in en tegelijkertijd wijs ik op 

621
00:35:57,160 --> 00:35:59,120
het punt. 
Waar kunnen met die industriële 

622
00:35:59,130 --> 00:36:03,320
revolutie voor nog veel meer 
bewoners van deze planeet en 

623
00:36:03,330 --> 00:36:06,800
menswaardig bestaan, organiseren
en slaap? 

624
00:36:06,810 --> 00:36:08,720
Doe het maar na in uw 
economieboek. 

625
00:36:08,730 --> 00:36:14,000
Als u zich dat nog herinnert, 
handel is altijd, heeft altijd 

626
00:36:14,010 --> 00:36:18,380
economisch gezien een positief 
effect dat het sommige Mensen. 

627
00:36:18,440 --> 00:36:21,510
Tijdelijk In de problemen kan 
brengen, Dat is volkomen. 

628
00:36:21,520 --> 00:36:26,230
Juist denk aan die arme 
Amerikaanse Steel towns hè? 

629
00:36:26,240 --> 00:36:29,380
Waar 1 grote staalfabriek was, 
die gaat dicht. 

630
00:36:29,390 --> 00:36:33,190
Ja, Dat is Natuurlijk klote van 
de bok, Dat is waar, maar dan is

631
00:36:33,200 --> 00:36:36,510
het ook zo, dat kan. 
De overheid kan daar heel erg 

632
00:36:36,520 --> 00:36:40,310
veel positiefs aan doen. 
Dat toevallig de Amerikaanse 

633
00:36:40,320 --> 00:36:43,900
overheid dat niet doet, Dat is 
een politieke keuze. 

634
00:36:44,140 --> 00:36:48,360
Je kunt dat heel fatsoenlijk 
afhandelen, net zo goed Als het 

635
00:36:48,370 --> 00:36:52,000
stikstofprobleem. 
Fatsoenlijk afgehandeld kan 

636
00:36:52,010 --> 00:36:54,750
worden, Maar het moet ook 
afgehandeld worden. 

637
00:36:55,910 --> 00:36:58,860
Of dat nou ook een wereldwijd 
probleem is dat weet ik niet, 

638
00:36:58,870 --> 00:37:01,280
want ik geloof dat onze 
stikstofuitstoot wel 

639
00:37:01,520 --> 00:37:05,630
ongelooflijk hoog is, maar denk 
aan de prachtige geschiedenis 

640
00:37:05,640 --> 00:37:10,610
van de Nederlandse Republiek 
Bijtellingen aan de Sont in 1500

641
00:37:10,880 --> 00:37:14,760
was het al zo dat het aantal 
Nederlandse schepen wat de zon 

642
00:37:14,770 --> 00:37:19,430
passeerde was groter. 
Handelsschepen was groter dan de

643
00:37:19,440 --> 00:37:22,650
handelsschepen van Engeland in 
Frankrijk Samen. 

644
00:37:23,510 --> 00:37:28,190
Wij zijn bij uitstek een. 
Gemondialiseerde economie. 

645
00:37:30,120 --> 00:37:33,590
Laat het vooral zo blijven tot 
zover deze podcast van Maarten 

646
00:37:33,600 --> 00:37:35,210
van Rossum. 
Wil je niks missen? 

647
00:37:35,240 --> 00:37:44,180
Abonneer je dan op dit kanaal? 
Ik ben ook een ontzettende 

648
00:37:44,190 --> 00:37:48,440
Merkel yan was ik blijf praten 
Maarten van Rossem over Hitler. 

649
00:37:48,550 --> 00:37:50,970
Er zijn maar heel weinig Mensen 
die zo oud worden en Hitler is 

650
00:37:50,980 --> 00:37:53,280
helemaal niet erg oud geworden. 
Want Hitler is Natuurlijk 

651
00:37:53,290 --> 00:37:56,340
uiteindelijk maar 56 geworden. 
Hij zelf was er ook van 

652
00:37:56,350 --> 00:37:59,260
overtuigd dat hij niet oud zou 
worden en We kunnen niet anders 

653
00:37:59,270 --> 00:38:01,880
zeggen. 
Dan op dit punt bleek hij het 

654
00:38:01,890 --> 00:38:03,610
gelijk volledig aan zijn kant te
hebben. 

655
00:38:03,720 --> 00:38:06,500
Een nieuw luisterboek nu via de 
link In de beschrijving bij deze

656
00:38:06,510 --> 00:38:07,020
podcast.