1
00:00:00,360 --> 00:00:03,490
Ik heb nog vergeten waar de aap 
uit de mouw komt, hè? 

2
00:00:03,860 --> 00:00:06,670
Wat waarschijnlijk de 
hoofdoorzaak is dat de 

3
00:00:06,680 --> 00:00:11,360
Amerikanen zo nodig weer naar de
maan willen, is dat de Chinezen 

4
00:00:11,370 --> 00:00:14,170
naar de maan willen. 
En ze zijn Natuurlijk bang dat 

5
00:00:14,180 --> 00:00:17,330
de Chinezen een enorm portret 
van maense toen op de maan 

6
00:00:17,340 --> 00:00:19,770
zullen aanbrengen. 
Waar wij dan voortdurend elke 

7
00:00:19,780 --> 00:00:23,150
dag Als we naar de maan kijken 
naar moeten kijken, het 

8
00:00:23,160 --> 00:00:28,570
volwassen kunt u mij horen. 
Daarna. 

9
00:00:30,080 --> 00:00:35,330
De telescoop de telescoop ja. 
Even een slokje water pak ook 

10
00:00:35,340 --> 00:00:36,600
even een pepermuntje. 
Jij vindt het wel. 

11
00:00:36,610 --> 00:00:39,410
Ik vind al een handig dat het in
mijn mond moet spuiten. 

12
00:00:39,530 --> 00:00:42,920
Jij hebt een flesje met een druk
met een draaidop erop en dan 

13
00:00:42,930 --> 00:00:44,970
moet je op de fles drukken en 
dan spuit die water in. 

14
00:00:44,980 --> 00:00:48,200
Denk je niet dat je die hele dop
eraf kunt draaien voorbij willen

15
00:00:48,210 --> 00:00:50,510
proberen dat wil ik wel doen, 
maar wordt daar krijg je echt 1 

16
00:00:50,520 --> 00:00:53,940
grote opening hè? 
Ik vind het niet erg, dan ga ik 

17
00:00:53,950 --> 00:00:59,560
voorzichtig mee om dan. 
Zo, bedoel je hè? 

18
00:01:00,120 --> 00:01:02,950
Ja, dat dacht ik ook. 
Ja, Misschien kan die hele boel 

19
00:01:02,960 --> 00:01:06,370
eraf kijk eens. 
Oh, je zit daar dingetje wel, 

20
00:01:06,380 --> 00:01:08,300
Dat is niet fijn. 
Nou, Dat is niet erg. 

21
00:01:09,440 --> 00:01:11,450
Als ik met mijn neus klem kom te
zitten. 

22
00:01:16,400 --> 00:01:19,330
Is dit beter? 
Ja, stukken beter stukken. 

23
00:01:19,340 --> 00:01:22,180
Waarom je zo een enorm 
ingewikkeld dingetje op zit? 

24
00:01:22,720 --> 00:01:25,410
Waarschijnlijk is dat, zodat je 
er ook kun je iets kunt drinken 

25
00:01:25,420 --> 00:01:29,650
Als je met 35 km per uur op de 
fiets zit of zoiets de 

26
00:01:29,660 --> 00:01:31,740
telescoop. 
Ja, hoe kwam ik zo op dat idee 

27
00:01:31,750 --> 00:01:33,750
van die telescoop? 
Dat kwam Natuurlijk in feite 

28
00:01:33,760 --> 00:01:38,450
door die web telescoop, hè? 
Die dat, Dat is niet het web 

29
00:01:38,460 --> 00:01:41,500
waar we het altijd over hebben, 
maar Dit is James Webb met 

30
00:01:41,510 --> 00:01:44,840
dubbel B. 
Dat was ooit de directeur van de

31
00:01:44,850 --> 00:01:48,040
NASA. 
Ik geloof die die die die 

32
00:01:48,050 --> 00:01:52,040
telescoop of die al al heel wat 
decennia In de planning zat. 

33
00:01:52,490 --> 00:01:54,520
Die is naar die directeur 
genoemd. 

34
00:01:54,530 --> 00:01:57,520
Daar hebben ze nu geloof ik 
nogal spijt van Omdat die 

35
00:01:57,530 --> 00:02:01,120
directeur bepaald niet erg 
politiek correct gedrag had 

36
00:02:01,130 --> 00:02:03,460
vertoond In de loop der jaren, 
Maar dat doet er niet zoveel 

37
00:02:03,470 --> 00:02:05,560
toe. 
Het ding heet de James Webb 

38
00:02:05,730 --> 00:02:09,520
telescoop, We hebben allemaal 
die plaatjes gezien en een enorm

39
00:02:09,530 --> 00:02:14,450
apparaat, de feiten en die 
spiegel die is 6,5 M in. 

40
00:02:14,530 --> 00:02:18,710
Doorsnee, die bestaat overigens 
uit 18 elementen die 

41
00:02:18,720 --> 00:02:21,530
onafhankelijk van elkaar kunnen 
bewegen. 

42
00:02:22,040 --> 00:02:24,260
Die elementen zijn gemaakt van 
beryllium. 

43
00:02:25,410 --> 00:02:29,700
Schijnt 1 1 1 stof te zijn die 
die heel licht is, maar toch 

44
00:02:29,710 --> 00:02:34,460
bestand ook eventueel tegen 
kleine meteorieten inslag en die

45
00:02:34,470 --> 00:02:38,890
platen zijn bedekt met goud. 
En, Dat is eigenlijk Omdat deze 

46
00:02:39,940 --> 00:02:44,620
telescoop speciaal gebouwd is om
In het infrarood actief te zijn 

47
00:02:45,140 --> 00:02:49,190
In de hoop dat we zo meer zullen
opsteken over het begin van het 

48
00:02:49,200 --> 00:02:54,210
universum zeg van 200 miljoen 
jaar na de oerknal, hè? 

49
00:02:54,220 --> 00:02:57,940
Wanneer alles nog in in beweging
is en voor het eerst ook dat het

50
00:02:57,950 --> 00:03:03,210
heelal licht geworden is door 
doorzichtig geworden is daarvoor

51
00:03:03,220 --> 00:03:06,580
is die speciaal gemaakt en hoe 
de sterrenstelsels die er toen 

52
00:03:06,590 --> 00:03:09,490
al waren de eerste. 
Hoe die zich verder ontwikkeld 

53
00:03:09,500 --> 00:03:11,770
hebben en wat hun 
ontwikkelingsgeschiedenis is 

54
00:03:11,780 --> 00:03:16,070
dat, maar hij kan ook gewoon 
optische plaatjes maken. 

55
00:03:16,140 --> 00:03:18,250
Weer zo een man die veel te hard
rijdt die In de straat. 

56
00:03:18,260 --> 00:03:20,390
Maar goed, hij kan ook gewoon 
applaus. 

57
00:03:20,400 --> 00:03:22,490
We hebben een aantal van die 
foto's gezien, die zie je 

58
00:03:22,500 --> 00:03:26,360
indrukwekkend waren en van zo'n 
nevel en en bovendien een aantal

59
00:03:26,370 --> 00:03:30,330
foto's van Jupiter die ook enorm
gedetailleerd waren. 

60
00:03:30,340 --> 00:03:33,690
Verrassend gedetailleerd nog hè?
Volgens mij afgelopen week nog 

61
00:03:34,440 --> 00:03:38,020
kwam ik op het idee om aandacht 
te besteden a aan de aan de. 

62
00:03:38,090 --> 00:03:42,350
James Web telescoop een een 
fantastische creatie moet wel 

63
00:03:42,360 --> 00:03:45,450
bijgezegd worden dat die 
eigenlijk oorspronkelijk bedoeld

64
00:03:45,460 --> 00:03:47,700
was. 
Ik geloof voor 2005 of zo, dus 

65
00:03:47,710 --> 00:03:49,880
Hij heeft wel enige vertraging 
opgelopen. 

66
00:03:50,280 --> 00:03:52,250
Hij heeft zelfs een een totaal 
her. 

67
00:03:52,260 --> 00:03:55,700
Hij is herontworpen, onder 
andere in 2005. 

68
00:03:56,190 --> 00:03:59,250
Dat was eigenlijk al In de late 
jaren 90 was het voornemen 

69
00:03:59,260 --> 00:04:02,850
koestert om dat ding te bouwen 
en tenslotte na eindeloos 

70
00:04:02,860 --> 00:04:08,150
uitstel is die dan afgelopen 
december is die gelanceerd en. 

71
00:04:09,200 --> 00:04:11,770
Dat heeft in totaal zo'n 10 
miljard gekost. 

72
00:04:11,780 --> 00:04:15,420
Het onderhoud, het hele ding 
plus het onderhoud In de komende

73
00:04:15,430 --> 00:04:17,260
10 jaar. 
Dat gaat ongeveer 10 miljard 

74
00:04:17,269 --> 00:04:21,370
kosten, dan zullen Mensen ja 
zonde van het geld. 10 miljard 

75
00:04:21,510 --> 00:04:25,060
is eigenlijk fantastisch, weinig
voor wat dat ding kan en naar 

76
00:04:25,070 --> 00:04:29,220
mijn idee, Het is een, Het is 
een zegenrijke manier om geld te

77
00:04:29,230 --> 00:04:31,220
besteden. 
Bovendien is het een interessant

78
00:04:31,230 --> 00:04:34,990
samenwerkingsproject, want Het 
is de danza, Maar het is ook die

79
00:04:35,000 --> 00:04:39,180
Europese Agency. 
Die doet er ook aan mee en de 

80
00:04:39,190 --> 00:04:41,800
Canadian Space Energy doet er 
ook aan mee. 

81
00:04:42,070 --> 00:04:44,020
Maar dit alles over de web 
telescoop. 

82
00:04:44,030 --> 00:04:46,540
Dat kunnen Mensen allemaal nog 
fijn In de krant lezen, Maar ik 

83
00:04:46,550 --> 00:04:49,130
dacht, is het niet aardig om 
iets te zeggen over de 

84
00:04:49,140 --> 00:04:52,760
geschiedenis van de telescoop? 
En als jij dacht dat een 

85
00:04:52,770 --> 00:04:55,310
telescoop ook gebruikt kan 
worden om bacteriën te 

86
00:04:55,320 --> 00:04:57,430
bestuderen? 
Ja, Ik was even In de war. 

87
00:04:57,440 --> 00:05:02,430
Hij was oké en is het wel nuttig
om dat te doen, want de 

88
00:05:02,440 --> 00:05:06,710
telescoop is uiteindelijk 
uitgevonden in Nederland en wel 

89
00:05:06,720 --> 00:05:10,300
door een Duitser dient naar 
Nederland, was geëmigreerd en 

90
00:05:10,310 --> 00:05:14,010
waarschijnlijk Omdat hij daar 
meer en beter geld kon verdienen

91
00:05:14,470 --> 00:05:19,800
en die man die woonde in. 
Middelburg en die heette Hans 

92
00:05:19,810 --> 00:05:22,480
sliepen hai. 
Misschien moet je zeggen, 

93
00:05:22,490 --> 00:05:25,020
lipperhey, Omdat hij in 
Nederland was gaan wonen, Maar 

94
00:05:25,030 --> 00:05:30,370
ik neem aan vanwege zijn Duitse 
origine Diepenheim en in 16. 8 

95
00:05:30,650 --> 00:05:33,790
heeft hij de telescoop 
uitgevonden. 

96
00:05:33,800 --> 00:05:38,240
Hoe kwam het nou dat iemand in 
Middelburg de telescoop uitvond?

97
00:05:39,660 --> 00:05:42,420
Dat had eigenlijk te maken met 
een ander probleem, namelijk, 

98
00:05:42,430 --> 00:05:45,400
wat was het beroep van die 
meneer liep hij? 

99
00:05:45,730 --> 00:05:48,630
Dat was eigenlijk dat hij 
brillenglazen sleep. 

100
00:05:48,670 --> 00:05:50,850
Hij was de slijper van 
brillenglazen. 

101
00:05:51,530 --> 00:05:55,650
En feitelijk kun je zeggen, 
Zonder brillenglazen geen 

102
00:05:55,660 --> 00:05:59,690
telescoop Als we niet de bril 
hadden uitgevonden op een goed 

103
00:05:59,700 --> 00:06:02,220
moment ook. 
Want je bent nog weer iets 

104
00:06:02,230 --> 00:06:06,040
verder terug In de geschiedenis,
want de bril heeft niet altijd 

105
00:06:06,050 --> 00:06:08,320
bestaan. 
Moet je je voorstellen dat 

106
00:06:08,330 --> 00:06:14,300
Mensen Natuurlijk na hun 45e 
enkeling heeft geluk na zijn 50e

107
00:06:14,310 --> 00:06:17,870
jaar, dan wordt het kwaad lezen 
van klein drukwerk dat Je kunt 

108
00:06:17,880 --> 00:06:19,540
nog steeds naar boer zoekt vrouw
kijken. 

109
00:06:19,550 --> 00:06:22,000
Dat is wel een voordeel. 
Daar kun je ook bij zien. 

110
00:06:22,010 --> 00:06:25,360
Kun je daar ook naar kijken? 
Alle denkbare opzichten van 

111
00:06:25,370 --> 00:06:28,580
draag ik vrijwel altijd naar te 
kijken, moet wel heel veel mis 

112
00:06:28,590 --> 00:06:30,840
zijn met je ogen weet je niet 
naar boer zoekt vrouw kunnen 

113
00:06:30,850 --> 00:06:34,320
kijken. 
Maar goed, ja, drukwerk. 

114
00:06:34,560 --> 00:06:38,600
Gek genoeg is Natuurlijk een een
bril pas interessant in een 

115
00:06:38,610 --> 00:06:42,090
samenleving waar heel veel 
Mensen kunnen lezen, want dan 

116
00:06:42,100 --> 00:06:46,310
dan wordt het noodzakelijk naar 
een bepaalde leeftijd om om om 

117
00:06:46,320 --> 00:06:49,540
een bril te hebben. 
Wel nu de bril is uitgevonden. 

118
00:06:49,550 --> 00:06:53,490
Maar we weten niet precies door 
wie en zelfs niet precies waar, 

119
00:06:53,500 --> 00:06:57,610
maar wel in Italië, 
waarschijnlijk In de late 13e 

120
00:06:57,620 --> 00:07:01,540
eeuw en In de vroege 14e eeuw. 
Hoe weten we dat om? 

121
00:07:01,550 --> 00:07:08,010
Er bestaat een plaatje 1, 1, 1 
zelfs een muurschildering Als ik

122
00:07:08,020 --> 00:07:12,220
het wel heb ja, waarop een man 
staat die een bril op heeft en 

123
00:07:12,230 --> 00:07:17,860
die die dateert van 13 52. 
En Als je nog veel beroemder is,

124
00:07:17,870 --> 00:07:21,150
een groot schilderij van Van 
eyck waar de kanunnik van der 

125
00:07:21,160 --> 00:07:24,060
palen een bril is een hand 
heeft. 

126
00:07:24,760 --> 00:07:28,150
Dus de bril is? 
Nou ja, Dat is overigens wel 

127
00:07:28,160 --> 00:07:31,890
weer een eeuw later, Maar de 
bril is dus In de 14e eeuw waren

128
00:07:31,900 --> 00:07:35,340
er brillen, dan kun je nog. 
Hadden de Romeinen niet een 

129
00:07:35,350 --> 00:07:37,430
soort idee van? 
Nee, die hadden eigenlijk geen 

130
00:07:37,440 --> 00:07:40,790
idee van de optiek hoe dat 
precies werkte, maar die hadden 

131
00:07:40,800 --> 00:07:44,620
wel een een soort middel om 
kleinere dingetjes te lezen. 

132
00:07:45,080 --> 00:07:47,130
Dat was eigenlijk een glazen bol
met. 

133
00:07:47,780 --> 00:07:51,930
Water erin die had wel een soort
vergrotend effect, maar op de 

134
00:07:51,940 --> 00:07:55,990
bril zijn ze nooit gekomen en de
bril is later Natuurlijk in 

135
00:07:56,000 --> 00:07:58,190
Italië een enorme industrie 
geworden. 

136
00:07:58,200 --> 00:08:02,190
Met name ook Omdat de door de 
Venetiaanse glasindustrie die 

137
00:08:02,200 --> 00:08:05,960
wereldberoemd was, ook toen al 
wereldberoemd was en allerlei 

138
00:08:06,280 --> 00:08:10,290
opzichten, maar ook in Nederland
had je In de Republiek had je 

139
00:08:10,300 --> 00:08:14,950
dus veel brillenglazen, slijpers
denk aan Spinoza, wiens beroep 

140
00:08:14,960 --> 00:08:17,850
was het slijpen van 
brillenglazen? 

141
00:08:18,230 --> 00:08:23,060
Maar dus deze meneer liepen hij 
die was op het idee gekomen om 

142
00:08:23,100 --> 00:08:28,940
een telescoop te bouwen, want 
een telescoop en dat heette 

143
00:08:29,250 --> 00:08:33,140
toentertijd de Hollandse kijker,
vandaar de telescoop, die 

144
00:08:33,150 --> 00:08:35,970
bestaat uit een objectief en 
een. 

145
00:08:35,980 --> 00:08:38,429
Dat is een bolle lens en een 
oculair. 

146
00:08:38,440 --> 00:08:42,210
Dat is een holle lens en 
daartussen zit een soort van 

147
00:08:42,299 --> 00:08:46,110
buizen Natuurlijk die. 
Die die dat objectief zit aan de

148
00:08:46,120 --> 00:08:50,020
voorkant en ook lijn zit aan de 
achterkant, en Als je. 

149
00:08:51,830 --> 00:08:54,500
Als je door die buis kijkt, ik 
bedoel, Als je door het oculair 

150
00:08:54,510 --> 00:08:58,400
kijkt, dan vergroot dat 
kwaliteit van die lenzen was In 

151
00:08:58,410 --> 00:09:02,900
de tijd matig. 
Men beweert zelfs dat dat die 

152
00:09:03,140 --> 00:09:05,140
telescoop überhaupt 
functioneerde. 

153
00:09:05,150 --> 00:09:08,210
Dat had te maken. 
Je moest het flink diafragma 

154
00:09:08,220 --> 00:09:11,360
leren, dus je moest eigenlijk 
eigenlijk maar een deel van de 

155
00:09:11,370 --> 00:09:14,320
lens gebruiken, Omdat vaak 
Alleen het centrum van de Lens 

156
00:09:14,670 --> 00:09:18,050
ook ook adequaat geslepen kon 
worden. 

157
00:09:18,630 --> 00:09:22,180
En die meneer liepen haar die 
wou patent hebben op zijn. 

158
00:09:22,290 --> 00:09:25,480
Uitvinding, want je begrijpt die
uitvinding was heel interessant,

159
00:09:25,490 --> 00:09:28,560
niet In de eerste instantie om 
naar de sterren te kijken In de 

160
00:09:28,570 --> 00:09:30,340
eerste of naar de planeten te 
kijken. 

161
00:09:30,710 --> 00:09:33,460
In eerste instantie Natuurlijk 
als militair instrument met je 

162
00:09:33,470 --> 00:09:35,390
komt doordat ding kijkend niet 
waar. 

163
00:09:35,790 --> 00:09:39,300
Je ziet ook vaak allerlei 
militairen met zo een telescoop.

164
00:09:39,310 --> 00:09:43,130
Je kunt ze ook je consulaat er 
ook uitschuiven en inschuiven. 

165
00:09:44,590 --> 00:09:47,270
Tegenwoordig heb je verrekijkers
die die daar daar wordt 

166
00:09:47,280 --> 00:09:49,270
eigenlijk de de, de stralen 
gang. 

167
00:09:49,280 --> 00:09:51,610
Die wordt een beetje omgedraaid 
en daar wordt een prisma 

168
00:09:51,620 --> 00:09:54,290
opgezet. 
En bovendien is die, is het een 

169
00:09:54,300 --> 00:09:57,550
binoculair hè? 
Dus dat Je kunt dat zijn twee 

170
00:09:57,560 --> 00:09:59,830
dingen dat dit de Hollandse 
kijker is. 

171
00:09:59,840 --> 00:10:03,630
Die zet je aan één oog. 
Hij wou een patent op hebben, 

172
00:10:03,640 --> 00:10:05,770
want in feite vrij begrijpelijk 
was. 

173
00:10:05,780 --> 00:10:09,530
Dus daarvoor had hij een 
speciale brief geschreven, of 

174
00:10:09,540 --> 00:10:12,200
althans, een State of Zeeland 
hadden wij een brief geschreven 

175
00:10:12,210 --> 00:10:15,500
aan de Staten van Holland of die
dat ding kon demonstreren. 

176
00:10:15,630 --> 00:10:17,600
En, dat heeft hij ook gedaan in 
16. 8. 

177
00:10:18,260 --> 00:10:22,050
Dat is Maurits ook bij en en 
daar bleven de hij een 

178
00:10:22,060 --> 00:10:26,870
wonderbare prestatie van. vanuit
Den Haag kon je op de torenklok 

179
00:10:26,880 --> 00:10:30,490
in Delft de tijd aflezen door 
middel van dit ding door 

180
00:10:30,500 --> 00:10:34,110
Hollandse kijker. 
De vraagstuk nog dat zijn 

181
00:10:34,120 --> 00:10:39,550
allerlei geruchten dat zijn 
buurman in Middelburg, dat die 

182
00:10:39,840 --> 00:10:43,240
telescoop al eerder zou hebben 
uitgevonden. 

183
00:10:45,060 --> 00:10:51,330
Er is een een brillen slijper 
uit Alkmaar, die enkele weken 

184
00:10:51,340 --> 00:10:54,190
later ook een dergelijk patent 
heeft aangevraagd. 

185
00:10:54,540 --> 00:10:56,920
Oh, ze hebben de Staten nooit 
een patent van leent. 

186
00:10:56,930 --> 00:11:00,060
Ze hebben hem wel een opdracht 
gegeven die flink wat opleveren,

187
00:11:00,070 --> 00:11:03,140
dus Hij heeft er wel van 
geprofiteerd. 

188
00:11:03,150 --> 00:11:07,040
Maar een patent is volgens mij 
volgens de verhalen niet niet 

189
00:11:07,050 --> 00:11:09,360
verleend. 
Maar goed, nu was dus de 

190
00:11:09,370 --> 00:11:13,780
telescoop was uitgevonden en het
wachten was eigenlijk op iemand 

191
00:11:13,790 --> 00:11:18,010
die zou denken van hek. 
Zou je door dat ding niet niet 

192
00:11:18,020 --> 00:11:20,810
Alleen naar de vijandelijke 
troepen kunnen kijken of zoiets 

193
00:11:20,820 --> 00:11:23,850
dergelijks of bij je buurvrouw 
naar binnen, maar zou je ook 

194
00:11:23,860 --> 00:11:26,360
niet in principe daarmee naar de
sterren kunnen kijken? 

195
00:11:26,940 --> 00:11:30,450
En het schijnt dat een Engelsman
de allereerste waarnemer is 

196
00:11:30,460 --> 00:11:32,770
geweest met de zogenaamde 
Hollandse kijker. 

197
00:11:32,780 --> 00:11:37,570
Maar verreweg de aller aller 
beroemdste gebruiker van die 

198
00:11:37,580 --> 00:11:40,860
Hollandse kijker op korte 
termijn was galilee. 

199
00:11:42,480 --> 00:11:45,160
En het verhaal gaat dat die zo 
een kijker had gevonden op de 

200
00:11:45,170 --> 00:11:49,560
markt dat hij Natuurlijk ja al 
die Lee was op dat moment 

201
00:11:49,570 --> 00:11:54,260
eigenlijk Italiës beroemdste 
wiskundige natuurkundige, 

202
00:11:54,270 --> 00:11:58,610
onderzoeker, kunnen we haar 
ideeën genie noemen, dat kunnen 

203
00:11:58,620 --> 00:12:01,020
we best doen. 
Hij begreep direct de 

204
00:12:01,030 --> 00:12:03,790
mogelijkheden van die kijker. 
Hij heeft die kijken ook nog 

205
00:12:03,800 --> 00:12:08,080
verbeterd, zodat de vergroting 
verbeterde lenzen kwaliteit van 

206
00:12:08,090 --> 00:12:11,400
de lenzen beter werkt. 
En vervolgens heeft hij dat 

207
00:12:11,410 --> 00:12:15,100
ding. 
Op de hemelen gericht en daarmee

208
00:12:15,420 --> 00:12:20,330
in feite een blijvende revolutie
veroorzaakt in onze denkbeelden 

209
00:12:20,340 --> 00:12:22,930
over hoe de hemelen eigenlijk in
elkaar staken. 

210
00:12:23,420 --> 00:12:26,060
Want er was toen al een 1 grote 
discussie. 

211
00:12:28,950 --> 00:12:33,100
Over de vraag, staat de aarde In
het centrum van het universum en

212
00:12:33,110 --> 00:12:37,260
draait de zon om de aarde heen? 
Of is het precies omgekeerd en 

213
00:12:37,270 --> 00:12:39,020
draait de aarde eigenlijk om de 
zon? 

214
00:12:39,610 --> 00:12:42,780
Want Copernicus had al gezegd, 
ja, dat idee Natuurlijk dat de 

215
00:12:42,790 --> 00:12:44,900
zon om de aarde draait, dat dat 
levert. 

216
00:12:44,910 --> 00:12:49,620
Zulke zulke wonderlijke 
conclusies op en de waarnemingen

217
00:12:49,630 --> 00:12:53,280
die wijzen zozeer In de 
omgekeerde richting, namelijk 

218
00:12:53,290 --> 00:12:57,500
dat de aarde om de zon draait, 
dat dat dat maar ja, je 

219
00:12:57,510 --> 00:12:59,190
begrijpt, Dat was Natuurlijk een
instelling. 

220
00:12:59,660 --> 00:13:02,780
Die van mening was dat het 
algemeen bekend was dat de heren

221
00:13:02,790 --> 00:13:06,900
dat ook zelf had geschreven en 
gezegd dat de zon om de aarde 

222
00:13:06,910 --> 00:13:08,530
draaide. 
En Dat was Natuurlijk de kerk, 

223
00:13:09,050 --> 00:13:11,980
dus galilee heeft later ook 
allerlei glazen met de kerk 

224
00:13:11,990 --> 00:13:16,480
gekregen, want galilee richten 
zijn kijkertje op de hemelen. 

225
00:13:16,760 --> 00:13:21,260
En wat zag hij en? 
En dat dat sprak mij enorm aan. 

226
00:13:21,270 --> 00:13:25,100
Eerlijk gezegd, laat het pas, 
want ik zag eigenlijk met mijn 

227
00:13:25,110 --> 00:13:28,180
eigen kijkertje, want ik toen op
veertienjarige leeftijd had 

228
00:13:28,190 --> 00:13:32,350
gekocht, dan zei ik nog. 
Vrij kostbaar instrument ook een

229
00:13:32,360 --> 00:13:36,420
typische Hollandse kijker In de 
zin dat er een objectief was, 

230
00:13:36,460 --> 00:13:42,830
namelijk een 9 cm objectief 90 
mm objectief 3 oculair zaten 

231
00:13:42,840 --> 00:13:44,810
erbij. 
Daar zat de mogelijkheid bij om 

232
00:13:44,820 --> 00:13:48,280
naar de zon te kijken, hè? 
Dus een verduisterd oculair om 

233
00:13:48,290 --> 00:13:51,630
het maar even zo te zeggen, 
zodat je ook de zonnevlekken kon

234
00:13:51,640 --> 00:13:54,390
zien. 
En eigenlijk zag ik door mijn 

235
00:13:54,400 --> 00:13:57,940
Kijkertje, Oh, wist ik dat op 
dat moment niet? 

236
00:13:58,960 --> 00:14:01,770
Ik zag door mijn kijkertje 
precies dezelfde dingen die 

237
00:14:01,780 --> 00:14:04,280
galilee heeft gezien, Alleen als
galilee. 

238
00:14:04,620 --> 00:14:08,950
Die eerste bijna. 
Ja de eerste die ze ooit gezien 

239
00:14:08,960 --> 00:14:12,470
heeft, en wat zie je Als je door
een klein kijkertje met een heel

240
00:14:12,480 --> 00:14:15,110
beperkt oplossend vermogen naar 
de hemelen kijk? 

241
00:14:15,660 --> 00:14:19,530
Heel verrassende dingen ten 
eerste, Natuurlijk Als je naar 

242
00:14:19,540 --> 00:14:22,310
onze maan kijkt, dan zie je wel 
dat er een soort vlekken op 

243
00:14:22,320 --> 00:14:24,750
zitten. 
Dat dat zijn, Laten we zeggen 

244
00:14:24,760 --> 00:14:28,530
Dat is uitgebloeide lava van 
lang lang miljarden jaren 

245
00:14:28,540 --> 00:14:31,440
geleden, hè? 
Maar wat je niet ziet zijn alle 

246
00:14:31,600 --> 00:14:35,910
kraters hè en de gebergte en Als
je zo op betrekkelijk klein 

247
00:14:35,920 --> 00:14:38,010
kijkertje. 
Mensen kunnen dat dan met een 

248
00:14:38,020 --> 00:14:41,910
verrekijker zet dat ding 
richting me aan en ik zie het 

249
00:14:41,920 --> 00:14:44,610
niet waar. 
Hoe de maan er in werkelijkheid 

250
00:14:44,620 --> 00:14:49,390
uitziet met een hele reeksen van
inslagkraters, gebergtes, regels

251
00:14:49,400 --> 00:14:52,210
van alles en nog wat. 
Dat was punt een. 

252
00:14:52,640 --> 00:14:56,050
Volgens de bijbel was het waren 
de hemellichamen, die waren 

253
00:14:56,060 --> 00:15:01,350
perfect en dit was al volledig 
in strijd met wat wat wat de 

254
00:15:01,360 --> 00:15:04,510
kerk leerde. 
Hij lichtte zijn, kijkertje op 

255
00:15:04,520 --> 00:15:07,940
de planeet Jupiter ook op dit 
moment goed zichtbaar. 

256
00:15:08,370 --> 00:15:13,900
Aanbe wat is Het is duidelijk. 
Ja de zuidelijke sterrenhemel 

257
00:15:13,910 --> 00:15:17,290
niet al te hoog, je ziet die 
directheid is een enorme 

258
00:15:18,070 --> 00:15:22,660
glanzende schijnbare ster, maar 
die is een hele lichte ster, dus

259
00:15:22,670 --> 00:15:25,840
Het is een van de planeten, dus 
Je kunt nu ook kijken met je 

260
00:15:25,850 --> 00:15:28,130
kijkertje eventueel Als je dat 
hebt. 

261
00:15:29,490 --> 00:15:31,880
En hij zag dat Jupiter 4 Router 
staat. 

262
00:15:32,400 --> 00:15:36,230
Jupiter heeft enorme aantallen 
satellieten, maar heeft 4 grote 

263
00:15:36,240 --> 00:15:40,070
satellieten en hij zag ook dat 
hij duidelijk om Jupiter heen 

264
00:15:40,080 --> 00:15:43,660
draaide, want hij wisselde van 
plaats en. 

265
00:15:43,830 --> 00:15:47,620
Wat zag Alleen nog meer de 
schijngestalten van Venus. 

266
00:15:48,350 --> 00:15:53,300
En Venus is een van de binnen 
planeten Natuurlijk, en daar zie

267
00:15:53,310 --> 00:15:56,160
je dat die net Als de maan 
heeft, die kan devenus een 

268
00:15:56,170 --> 00:16:00,020
sikkel tje zijn en kan volledig 
verlicht zijn aan kortom, 

269
00:16:00,310 --> 00:16:03,750
waardoor ook de helderheid van 
Venus sterk kan variëren. 

270
00:16:03,760 --> 00:16:06,920
Nou ja, Dat was ook inderdaad 
het geval vanwege die 

271
00:16:06,930 --> 00:16:10,530
schijngestalten. 
Al deze waarnemingen bij elkaar 

272
00:16:10,540 --> 00:16:12,520
optellen. 
Ook hij keek ook naar de 

273
00:16:12,530 --> 00:16:16,320
zonnevlek en, daar was hij ook 
niet de eerste jezuïet haalde al

274
00:16:16,330 --> 00:16:18,350
eerder naar die zonnevlekken 
gekeken. 

275
00:16:18,830 --> 00:16:21,270
Ook heel leuk om te zien de 
zonnevlekken, want dan zie je 

276
00:16:21,280 --> 00:16:24,860
dus dat de zon de. 
Draait zeg maar ronddraait in 

277
00:16:24,870 --> 00:16:29,260
ieder geval ook dat kan ik 
Iedereen van harte aanbevelen. 

278
00:16:30,150 --> 00:16:31,740
Hij heeft ook naar Saturnus 
gekeken. 

279
00:16:31,750 --> 00:16:33,780
Daar hebben we het volgens mij 
even over gehad. 

280
00:16:33,790 --> 00:16:39,390
Naar aanleiding van Christiaan 
Huygens zijn kijkertje door zijn

281
00:16:39,400 --> 00:16:43,860
primitieve kijkertje kon hij wel
zien dat er twee bolle witte 

282
00:16:43,870 --> 00:16:47,680
bolletjes aan aan de linker en 
een rechterkant van saturn staat

283
00:16:47,690 --> 00:16:51,850
er, maar hij wist eigenlijk niet
precies wat dat wat dat precies 

284
00:16:51,860 --> 00:16:54,280
te betekenen had pas Christiaan 
Huygens. 

285
00:16:54,680 --> 00:16:57,670
Hij heeft opgemerkt dat het 
waarschijnlijk een ringen waren.

286
00:16:58,200 --> 00:17:01,410
Hij dachten van vast materiaal. 
Dat blijkt niet zo te zijn, maar

287
00:17:01,420 --> 00:17:03,460
goed. 
Zou ik helemaal niet kunnen 

288
00:17:03,470 --> 00:17:07,940
waarschijnlijk Natuurlijk kunnen
gezien, maar goed, hij al deze 

289
00:17:07,950 --> 00:17:11,560
simpele dingen kan Iedereen door
een primitief klein kijkertje 

290
00:17:11,569 --> 00:17:13,270
zien. 
Ik denk zelfs door elke 

291
00:17:13,609 --> 00:17:17,859
behoorlijke verrekijker. 
Als je vanzelf zien Als je zo 

292
00:17:17,869 --> 00:17:21,640
vergrotend naar de naar de hemel
kijkt, dus dat dat dat het heel 

293
00:17:21,650 --> 00:17:25,160
lastig is om die dat ding stil 
te houden en telescoop moet ook 

294
00:17:25,170 --> 00:17:27,810
op een statief staan er zelfs 
spreken. 

295
00:17:28,329 --> 00:17:31,070
Ja, dus nou ja, hij schrijft 
daar ook een boekje over. 

296
00:17:32,860 --> 00:17:36,310
Soort van sterren bericht zal ik
maar zeggen, die al die 

297
00:17:36,320 --> 00:17:39,310
waarnemingen vermeld en. 
Ook Natuurlijk de conclusies 

298
00:17:39,320 --> 00:17:42,510
eruit trekt en van ja, Als je 
deze waarnemingen, Als je dat 

299
00:17:42,520 --> 00:17:45,410
allemaal bij elkaar optelt, is 
er maar een conclusie mogelijk, 

300
00:17:45,420 --> 00:17:48,710
namelijk het hele idee dat de 
zon om de aarde draait. 

301
00:17:48,720 --> 00:17:51,530
Dat is een misvatting. 
Er is zoiets als een 

302
00:17:51,540 --> 00:17:54,840
zonnestelsel waarbij de zon In 
het midden staan en een planeet 

303
00:17:54,850 --> 00:17:57,250
waarschijnlijk. 
Dat kon ook allerlei hele 

304
00:17:57,260 --> 00:18:00,790
wonderlijke bewegingen van de 
planeten aan de hemel die lastig

305
00:18:00,800 --> 00:18:04,040
te verklaren waren. 
Volgens het andere model veel 

306
00:18:04,050 --> 00:18:07,400
beter verklaren, want dan wist 
je dus dat dat niet waar. 

307
00:18:07,410 --> 00:18:10,880
Dan had je dus Mercurius, Venus 
en aarde en mars. 

308
00:18:10,890 --> 00:18:13,660
Dat zijn de binnen planeten en 
dan krijg je dus die hele gordel

309
00:18:13,670 --> 00:18:17,600
van Van asteroïden en zo en dan 
krijg je de gasplaneten naar de 

310
00:18:17,610 --> 00:18:19,580
buitenkant en dan krijg je 
tenslotte. 

311
00:18:20,470 --> 00:18:23,940
Hoe heet het Pluto die 
tegenwoordig gedegradeerd is? 

312
00:18:23,990 --> 00:18:27,480
Hij was vroeger ook een planeet,
maar die is nu gedegradeerd tot 

313
00:18:27,490 --> 00:18:32,440
ingevangen ijsbal. 
Ja, beetje gelooft er nog steeds

314
00:18:32,450 --> 00:18:34,840
discussie over is. 
Mensen willen een beetje jammer 

315
00:18:35,340 --> 00:18:38,690
dat Pluto gecanceld is. 
Ja, ook op Pluto is ook 

316
00:18:38,700 --> 00:18:40,970
gecanceld. 
Ja, hoewel de 

317
00:18:40,980 --> 00:18:44,570
houdbaarheidstermijn niet 
verstreken is, is echt Pluto ook

318
00:18:44,580 --> 00:18:48,820
gecanceld. 
Ja, dus dus ja, in feite gala. 

319
00:18:48,900 --> 00:18:53,390
Nee veroorzaakt en revolutie, 
Omdat hij dat die onomstotelijk 

320
00:18:53,400 --> 00:18:58,110
aantoont, in feite dat dat Het 
is niet zo dat de zon om de 

321
00:18:58,120 --> 00:19:00,750
aarde draait, Maar het is 
precies omgekeerd. 

322
00:19:01,170 --> 00:19:05,030
Wij vormen niet het middelpunt. 
Je begrijpt dat dat voor de 

323
00:19:05,040 --> 00:19:09,030
godsdienst het idee dat de Heere
Jezus ons komen redden en dat 

324
00:19:09,040 --> 00:19:12,770
dat eigenlijk Iedereen en alles 
betreft een enorm schokkende 

325
00:19:12,780 --> 00:19:16,730
ontdekking is dat we niet In het
middelpunt staan dat er dat het 

326
00:19:16,820 --> 00:19:18,900
dat het heel anders in elkaar 
zit, in feite. 

327
00:19:19,510 --> 00:19:22,110
Dus ja, hij krijgt strijd met de
kerk. 

328
00:19:23,330 --> 00:19:26,170
Gek genoeg is de pauze op dat 
moment een goede vriend van hem 

329
00:19:26,180 --> 00:19:28,700
en zegt ook van ja, Ik vind het 
allemaal heel interessant en je 

330
00:19:28,710 --> 00:19:31,820
zult wel gelijk hebben. 
Maar de kerk had het nou niet 

331
00:19:31,830 --> 00:19:34,740
gebruiken. 
Die informatie dus we we zullen 

332
00:19:34,750 --> 00:19:36,440
niks doen Als je je maar stil 
houdt. 

333
00:19:36,450 --> 00:19:38,520
Als je maar niet zegt wat je wat
je hè? 

334
00:19:38,530 --> 00:19:41,080
Want dat dat moet je niet doen. 
Ja. 

335
00:19:42,320 --> 00:19:45,430
Kennen gerucht, gaat dat dat 
goud jij toen heeft gezegd? 

336
00:19:45,850 --> 00:19:48,900
En toch draait zij hè? 
Dat we zeggen tot draait de 

337
00:19:48,910 --> 00:19:52,240
aarde om de zon. 
Dat is ongetwijfeld een apocrief

338
00:19:52,370 --> 00:19:56,920
verhaal, maar Hij heeft tegen 
het eind van zijn leven al zijn 

339
00:19:56,930 --> 00:20:00,120
waarnemingen en de conclusies 
die je daaruit kon trekken nog 

340
00:20:00,130 --> 00:20:03,780
eens bij elkaar. 
Zet in een boek en dat heeft hij

341
00:20:03,790 --> 00:20:06,080
toen gepubliceerd. 
Bang dat hij toch vrij snel 

342
00:20:06,090 --> 00:20:08,090
daarna doodgingen was een hele 
oude man. 

343
00:20:08,400 --> 00:20:11,700
Ik weet niet hoe het galilee is 
geworden, maar ergens In de 80 

344
00:20:11,710 --> 00:20:14,560
volgens mij. 
Ja die lui werden oud leonardus 

345
00:20:14,570 --> 00:20:17,640
ook zijn oud geworden en net 
niet. 80 geloof ik maar toch ook

346
00:20:17,650 --> 00:20:21,320
wel oud. 
Ja anders genie, maar eigenlijk 

347
00:20:21,330 --> 00:20:24,410
100 jaar eerder, dus heeft het 
wel eventjes stilgehouden. 

348
00:20:25,420 --> 00:20:28,570
Nou, hij had huisarrest gekregen
van de kerk. 

349
00:20:28,580 --> 00:20:31,430
Ja, van de kerk. 
Ja. 

350
00:20:33,010 --> 00:20:36,190
Als een instelling zich In de 
loop van de wetenschappelijke 

351
00:20:36,200 --> 00:20:39,670
revolutie onsterfelijk 
belachelijk heeft gemaakt, dan 

352
00:20:39,680 --> 00:20:42,370
is het de kerk wel. 
Het gekke is dat de kerk ook 

353
00:20:42,380 --> 00:20:45,410
onderdelen had, neemt de 
jezuïeten die best, begrepen dat

354
00:20:45,420 --> 00:20:47,400
het zo in elkaar zat en niet 
anders. 

355
00:20:47,760 --> 00:20:51,150
En je weet dat we tenslotte een 
paus hebben gekregen die 

356
00:20:51,460 --> 00:20:54,590
Natuurlijk aan al deze kletskoek
een eind gemaakt heeft, namelijk

357
00:20:54,660 --> 00:20:58,390
onze wordt die lade Poolse paus 
die zei, joh, Het is, We kunnen 

358
00:20:58,400 --> 00:21:00,870
dat heel simpel oplossen. 
Het is allemaal precies zo 

359
00:21:00,880 --> 00:21:02,770
gegaan Als de wetenschappers 
zeggen. 

360
00:21:03,270 --> 00:21:07,920
Ja, maar goed moment is de mens 
homo sapiens die daar op die 

361
00:21:07,930 --> 00:21:12,370
Oost Afrikaanse savanne leefden.
Die is door de Heere Ingeseind 

362
00:21:12,550 --> 00:21:14,620
hoe je dat mee. 
Waar je dat nou? 

363
00:21:15,760 --> 00:21:19,030
Weet je wat wat jomanda ook deed
dat in zijnen of niet of 

364
00:21:19,200 --> 00:21:20,410
hypnotiseren? 
Bedoel je dat? 

365
00:21:20,420 --> 00:21:24,030
Nee, nee, nee, nee, nee, nee, 
nou ja, is dat bewust geworden 

366
00:21:24,040 --> 00:21:27,530
van. 
Is het lievelings wezen van de 

367
00:21:27,540 --> 00:21:30,110
heren van Ben ik in zijn 
evenbeeld. 

368
00:21:30,800 --> 00:21:34,060
Blijft ook gek dat dat hier 
waarschijnlijk uitziet. 

369
00:21:34,070 --> 00:21:39,710
Ja, in zijn evenbeeld, toch? 
Ja, moet je dan aan denken, is 

370
00:21:39,720 --> 00:21:42,230
het al een hele oude man met een
lange witte baard? 

371
00:21:42,240 --> 00:21:44,350
Maar ja, Als je In de kerk komt,
zie je dat wel. 

372
00:21:44,360 --> 00:21:47,190
Op de schilderijen staan ja, 
maar je denkt toch, zou het niet

373
00:21:47,200 --> 00:21:50,810
fijner zijn als die eruit ziet, 
zoals Clint Eastwood Ofzo of of 

374
00:21:50,820 --> 00:21:55,470
of noem eens iemand anders een 
van als sportheld of de kerk 

375
00:21:55,480 --> 00:21:58,590
groeit wel nog steeds, hè? 
Niet in Europa maar in Afrika en

376
00:21:58,900 --> 00:22:01,430
Zuid-Amerika. 
Rooms katholieke kerk heel 

377
00:22:01,440 --> 00:22:05,020
sterk, ja, Dat is waar het wel 
Natuurlijk een Europa in zit, is

378
00:22:05,030 --> 00:22:09,900
het ruïne een wrak. 
En ja, ze hadden ook dit wel wel

379
00:22:09,910 --> 00:22:13,260
iets iets eerder erachter moeten
kunnen komen, maar ook zo een 

380
00:22:13,270 --> 00:22:17,520
pauze dus die kennis van zo 
galilee we banen zo ze is en 

381
00:22:17,530 --> 00:22:21,280
zoveelste. 
Dat waarschijnlijk was ook 

382
00:22:21,290 --> 00:22:25,720
iemand die wel begrijpt dat dat 
dat wel idee gelijk had, Maar ik

383
00:22:25,850 --> 00:22:27,790
kon het niet zo goed gebruiken, 
hè? 

384
00:22:28,460 --> 00:22:32,070
Het is eigenlijk een beetje dat 
verhaal van Dostojevski In de In

385
00:22:32,080 --> 00:22:36,700
de gebroeders Karamazov dat daar
zit een verhaal In het In het 

386
00:22:36,710 --> 00:22:40,060
grotere verhaal en dat dat de 
heer Jezus terugkomt op aarden. 

387
00:22:41,070 --> 00:22:42,870
Nou, je begrijpt dat loopt 
slecht af. 

388
00:22:43,530 --> 00:22:45,640
Want hij begint te preken op 
straathoeken. 

389
00:22:45,650 --> 00:22:48,120
Hij komt terug In het Spanje van
de inquisitie. 

390
00:22:48,560 --> 00:22:54,120
En nou, daar wordt hij opgepakt.
En de groot, inquisiteur die 

391
00:22:54,130 --> 00:22:59,540
komt aan bezoek in zijn cel. 
Zeg dan tegen de Here Jezus van,

392
00:22:59,550 --> 00:23:02,030
ja, wij weten, we weten best wie
jij bent, hè? 

393
00:23:02,230 --> 00:23:05,320
Daar gaat het niet om, maar wij 
kunnen jou helemaal niet 

394
00:23:05,330 --> 00:23:08,980
gebruiken op dit moment. 
Dat is zo ja, die Mensen moeten 

395
00:23:08,990 --> 00:23:11,160
het zelf lezen. 
Het is een schitterend verhaal 

396
00:23:11,170 --> 00:23:14,300
en Ik denk dat het zo zou gaan. 
Ik bedoel nogmaals, Dit is 

397
00:23:14,310 --> 00:23:17,310
allemaal. 
Gest die Maar het is een. 

398
00:23:17,660 --> 00:23:21,520
Het is knappe suggestie, ja. 
Ja, Je moet er niet aan denken 

399
00:23:22,170 --> 00:23:24,620
dat de heer Jezus terugkeerde in
Nazareth. 

400
00:23:25,670 --> 00:23:28,490
Zo. 
Oh ja wonderlijke dingen daar 

401
00:23:28,500 --> 00:23:32,070
binnen dit dit dit gaat goed. 
Ja, dit moet een signaal zijn, 

402
00:23:32,510 --> 00:23:34,060
wat is dat dan? 
Wat naar binnenvalt? 

403
00:23:34,220 --> 00:23:37,040
Ik zie het niet, Ik weet niet 
een boodschap. 

404
00:23:38,610 --> 00:23:42,210
Een wonderlijk voorwerp weet 
niet van de heer denk ik, zegt 

405
00:23:42,220 --> 00:23:44,460
dat wel. 
Ja, dit begint echt beangstigend

406
00:23:44,470 --> 00:23:46,310
te worden is niet iets wat gaat 
ontploffen. 

407
00:23:46,480 --> 00:23:50,730
Seconden, Ik ben weer 
afgedwaald, dus ja, de kerk die 

408
00:23:50,740 --> 00:23:53,270
erkende dat niet en die zeiden 
ze allemaal kletskoek Het is 

409
00:23:53,280 --> 00:23:55,520
precies zoals het In de bijbel 
staat en anders niet. 

410
00:23:56,910 --> 00:23:59,620
Maar daar was Natuurlijk en 
dermate de tijd voor een 

411
00:23:59,630 --> 00:24:02,510
volstrekt onhoudbaar standpunt. 
Zoveel was duidelijk. 

412
00:24:02,780 --> 00:24:05,440
Nu moeten we het even hebben 
over het karakter van die kijker

413
00:24:05,510 --> 00:24:09,490
dat dit heet een een. 
Deze kijker heeft dus een een 

414
00:24:09,770 --> 00:24:15,400
objectieve glazen objectief en 
een oculair en en dit TYPE van 

415
00:24:15,410 --> 00:24:19,870
kijker. 
Refractor geheten in in 

416
00:24:19,880 --> 00:24:24,250
technische taal had allerlei 
bezwaren, met name door die door

417
00:24:24,260 --> 00:24:28,090
de matige kwaliteit van de 
lenzen die het trapt zomermaand 

418
00:24:28,100 --> 00:24:32,670
en chromatische aberratie op. 
Dat we zeggen, ja, je hebt bij 

419
00:24:32,680 --> 00:24:37,270
bij elk verlichtende voorwerp 
heb je een randjes licht die de 

420
00:24:37,280 --> 00:24:41,270
die er eigenlijk niet bij horen,
hè, die die Laten zien die 

421
00:24:41,280 --> 00:24:42,820
eigenlijk het spectrum Laten 
zien. 

422
00:24:43,760 --> 00:24:47,670
Gekleurde randjes zal ik maar 
zeggen, dus Het was bovendien 

423
00:24:47,680 --> 00:24:51,580
Als je Als je de lens steeds 
groter maakte van die van die 

424
00:24:52,090 --> 00:24:55,250
bedden die problemen ernstiger, 
moest je bovendien om het 

425
00:24:55,300 --> 00:24:57,830
effectief te maken. 
De brandpunt, het 

426
00:24:57,840 --> 00:25:02,390
brandpuntsafstand vergroten, wat
ook allerlei praktische 

427
00:25:02,400 --> 00:25:05,150
problemen met zich meebracht. 
Dus het moest en moest iets 

428
00:25:05,160 --> 00:25:09,070
anders worden gevonden. 
En wie heeft dat gevonden, 

429
00:25:09,080 --> 00:25:11,730
Newton? 
Het het grootste. 

430
00:25:12,780 --> 00:25:14,780
Ja, hoe zullen we dat nou eens 
even zeggen? 

431
00:25:15,000 --> 00:25:18,340
Was dat het grootste genie? 
Van de 17e eeuw? 

432
00:25:18,350 --> 00:25:21,740
Ja, dat denk ik. 
De 17e eeuw is eigenlijk een 

433
00:25:21,790 --> 00:25:26,700
uitzonderlijke eeuw in, In de 
zin dat dat dat dat de 

434
00:25:26,710 --> 00:25:30,250
wetenschap daar toch een enorme 
sprong vooruit maakt. 

435
00:25:30,260 --> 00:25:33,560
Je kunt zeggen, Het is 
voorbereid In de 16e eeuw, daar 

436
00:25:33,570 --> 00:25:37,800
zit wat in, Maar de 17e eeuw is 
toch in allerlei opzichten een 

437
00:25:37,870 --> 00:25:40,090
een unieke eeuw. 
Als we kijken naar de 

438
00:25:40,130 --> 00:25:44,670
vorderingen van de Van de 
wetenschap, sowieso het idee dat

439
00:25:44,760 --> 00:25:47,620
Als je iets zegt dat je dat moet
kunnen bewijzen, dat je een 

440
00:25:47,630 --> 00:25:49,430
soort experiment. 
Op mijn, hè? 

441
00:25:49,810 --> 00:25:53,360
Dat is wat Galileo had gedaan. 
Nou, we kijken naar de naar de 

442
00:25:53,370 --> 00:25:55,840
hemel. 
Ik meen ook dat charrière was 

443
00:25:55,850 --> 00:25:58,820
die zei Van ja, kun je nou wel 
zeggen dat er vacuüm niet kan 

444
00:25:58,830 --> 00:26:02,260
bestaan, want dat had 
Aristoteles gezegd, Waarom 

445
00:26:02,270 --> 00:26:05,860
onderzoeken we het niet? 
Laten we ze verzinnen we niet de

446
00:26:05,870 --> 00:26:10,100
proefje waardoor je of waardoor 
Je kunt aantonen of een vacuüm 

447
00:26:10,110 --> 00:26:12,610
wel of niet kan bestaan. 
Ja, Dat is een heel simpel 

448
00:26:12,620 --> 00:26:15,190
proefje gaan we nou niet 
uitleggen, maar goed, Het is een

449
00:26:15,200 --> 00:26:18,270
heel simpel proefje mee aan kunt
tonen aan de vacuüm best kan 

450
00:26:18,280 --> 00:26:20,590
bestaan. 
Oh nee, nee, hele nuttige en 

451
00:26:20,600 --> 00:26:24,720
belangrijke ontdekking was op 
weg naar de stoommachine, maar 

452
00:26:24,770 --> 00:26:28,750
moet niet afdwalen van wat was 
het idee van Newton? 

453
00:26:29,370 --> 00:26:33,280
De spiegeltelescoop? 
Dus je hebt dus niet een 

454
00:26:33,430 --> 00:26:37,180
objectief. 
Dat heeft in feite twee kanten 

455
00:26:37,190 --> 00:26:40,340
Natuurlijk die allebei in feite 
verstorend kunnen werken en 

456
00:26:40,350 --> 00:26:44,960
spiegel weerspiegelt Alleen en 
Je kunt je voorstellen dat Als 

457
00:26:44,970 --> 00:26:47,830
je een holle spiegel bouwt, dan 
kun je dat licht. 

458
00:26:47,840 --> 00:26:51,740
Dat kun je richten op een 
objectief fje wat je ergens 

459
00:26:51,750 --> 00:26:55,480
anders bouwt. 
Meestal wordt dan In de in die 

460
00:26:55,490 --> 00:26:58,090
stralen baan van die spiegel dat
ligt. 

461
00:26:58,100 --> 00:27:01,360
Concentreert wordt weer een 
kleiner spiegeltje gemaakt en 

462
00:27:01,370 --> 00:27:05,170
met dat kleine spiegeltje. 
Dat die stuurt het licht naar 

463
00:27:05,180 --> 00:27:08,650
een objectief en de 
werkelijkheid is dat die 

464
00:27:08,660 --> 00:27:13,810
eigenlijk die spiegel telescopen
dat die die die refractor dus 

465
00:27:13,820 --> 00:27:16,850
die lens telescopen hadden, ook 
wel bepaalde voordelen. 

466
00:27:16,860 --> 00:27:19,410
Maar de spiegeltelescoop had 
veel meer. 

467
00:27:20,020 --> 00:27:24,560
Voordelen, met name dat je ze 
veel groter kon maken, want de 

468
00:27:24,570 --> 00:27:27,570
grootste lenzen telescoop, Dat 
is volgens mij. 

469
00:27:28,830 --> 00:27:31,840
Nou ben nou weer even de naam 
vergeten, maar die is ongeveer. 

470
00:27:32,230 --> 00:27:36,160
Die lens heeft een doorsnede van
1 m en veel meer bleek eigenlijk

471
00:27:36,170 --> 00:27:39,790
niet te kunnen, Omdat die lenzen
eigenlijk dan zo zwaar wordt dat

472
00:27:39,800 --> 00:27:44,660
die zich dat hij dat zijn eigen 
torny dat die de de boel gaat 

473
00:27:44,670 --> 00:27:46,990
vertekenen die staan vaak toch 
een van die huisjes. 

474
00:27:47,680 --> 00:27:50,820
Die grotere huisjes precies, 
Maar dat dat daar kun je elke 

475
00:27:50,830 --> 00:27:53,540
telescoop inzetten. 
In principe Als je een eigen 

476
00:27:53,550 --> 00:27:55,670
huisje ook. 
Je hebt ook amateurs die een 

477
00:27:55,680 --> 00:27:58,380
leuke schuur, dan moet je een 
dak wat je open kunt zetten en 

478
00:27:58,390 --> 00:28:02,680
dan zet je je telescoop onder en
zo ik ging met mijn telescoop In

479
00:28:02,690 --> 00:28:06,080
de uiterwaarden staan bij 
Wageningen de wagens nog aarde, 

480
00:28:06,120 --> 00:28:08,210
aarde, donker, dat moet ik nog 
even zeggen. 

481
00:28:08,930 --> 00:28:14,350
Als Tessel nou een enorm groot 
voordeel heeft, is dat je dan 

482
00:28:14,360 --> 00:28:18,420
snachts niet waar even je huisje
uitloopt en dat je aan die 

483
00:28:18,970 --> 00:28:23,350
fantastische sterrenhemel zie 
hebben de eerste elke keer weer.

484
00:28:23,730 --> 00:28:27,000
Ik heb het vaak genoeg gezien 
per slot van rekening en dan kom

485
00:28:27,010 --> 00:28:29,780
je buiten denken van, oh, is het
toch Gods mogelijk dat we 

486
00:28:29,790 --> 00:28:33,570
daarvan in die in die klote 
steden helemaal niets kunnen 

487
00:28:33,580 --> 00:28:36,120
zien, Maar dat je die hele 
Melkweg kunt zien. 

488
00:28:36,130 --> 00:28:39,630
Al die fijne heldere 
sterrenbeelden dat Je kunt 

489
00:28:39,640 --> 00:28:42,290
proberen om het Andromeda 
stelsel te. 

490
00:28:42,740 --> 00:28:46,500
Weten wat te vinden, Maar het is
niet altijd met het blote ogen 

491
00:28:46,510 --> 00:28:52,170
even Helder zichtbaar, ja. 
Het is, Het is overweldigend. 

492
00:28:52,180 --> 00:28:55,480
Het is overweldigend mooi dat 
Dat is het wonderlijke van de 

493
00:28:55,490 --> 00:28:58,340
zaak. 
Ja, en dat kun je dus op de 

494
00:28:58,350 --> 00:29:01,550
Waddeneilanden kun je dat prima 
zien en vooral een stukje in 

495
00:29:01,560 --> 00:29:04,040
noordwestelijke richting kijkt 
dan dan. 

496
00:29:04,350 --> 00:29:06,740
Ik heb niet eens de moeite 
genomen om naar een echt donker 

497
00:29:06,750 --> 00:29:10,300
punt te rijden, Omdat ik ook 
gehandicapt was. 

498
00:29:10,310 --> 00:29:14,780
Maar dit was zoals gewoon ook. 
Ja, je blijft je blijft 

499
00:29:14,830 --> 00:29:18,690
eindeloos naar boven staan 
totdat je dus een beetje meer 

500
00:29:18,700 --> 00:29:22,340
problemen met je nek krijgt. 
Je moet wel een beetje weten wat

501
00:29:22,350 --> 00:29:25,380
ze een beetje de grote 
sterrenbeelden zijn zodat je je 

502
00:29:25,390 --> 00:29:27,580
weg hebt beetje kunt vinden, 
Maar ik weet ze ook lang niet 

503
00:29:27,590 --> 00:29:29,470
allemaal hoor, maar wel 
voldoende om. 

504
00:29:29,920 --> 00:29:32,930
Zijn weg een beetje te vinden 
aan het aan de hemelkoepel. 

505
00:29:33,400 --> 00:29:35,380
Je hebt tegenwoordig ook 
telescopen die zijn. 

506
00:29:35,430 --> 00:29:39,020
Die hebben dus alle alle 
belangrijke objecten zitten er 

507
00:29:39,030 --> 00:29:41,400
in verwerkt. 
Dan hoef je Alleen Maar de de 

508
00:29:41,410 --> 00:29:43,920
coördinator op te geven, te 
zeggen waar je bent. 

509
00:29:43,930 --> 00:29:48,900
En dan stelt hij zichzelf in. 
Ik zou een, Ik heb ook zo'n ding

510
00:29:48,910 --> 00:29:51,020
cadeau gekregen, Maar ik moet 
hem nog gaan gebruiken. 

511
00:29:51,030 --> 00:29:53,360
Dat bleek allemaal vrij 
ingewikkeld te zijn, moet ik 

512
00:29:53,370 --> 00:29:56,220
zeggen, Dat is wel het voordeel 
van de Hollandse kijker. 

513
00:29:56,230 --> 00:29:59,760
Ja, je zet dat ding neer. 
Je legt hem omhoog, dus ook heel

514
00:29:59,770 --> 00:30:02,220
lastig om om hem juist te 
richten, want je hebt het 

515
00:30:02,230 --> 00:30:05,240
meestal een soort soort hulp 
kijkertje bij, zal ik maar 

516
00:30:05,250 --> 00:30:08,300
zeggen waardoor je iets 
makkelijker de de objecten kunt 

517
00:30:08,310 --> 00:30:09,940
vinden. 
Ja, en dan. 

518
00:30:10,850 --> 00:30:14,500
En eigenlijk is Het is het heel 
beperkt wat je met een met zo'n 

519
00:30:14,510 --> 00:30:18,250
Hollandse kijker kunt zien. 
Dat moet ik zeggen, Maar het 

520
00:30:18,440 --> 00:30:22,850
tegelijkertijd is toch het zelf 
zien van de maan en en de 

521
00:30:22,960 --> 00:30:27,110
ongelooflijke heldere scherpte 
van dat maand beeld. 

522
00:30:27,120 --> 00:30:29,590
Dat is toch wel een een? 
Dat moet Iedereen toch een keer 

523
00:30:29,600 --> 00:30:31,890
leren? 
Ja, je hebt vast wel een kennis 

524
00:30:31,900 --> 00:30:35,640
met zo'n ding of. 
Ja, kijk er een keer door, zorg 

525
00:30:35,650 --> 00:30:38,860
dat je een keer zelf hebt 
gekeken, maar nu gaan we dus 

526
00:30:38,870 --> 00:30:40,960
weer terug naar de 
spiegeltelescoop. 

527
00:30:41,350 --> 00:30:44,030
Dus door Newton bedacht en 
eigenlijk zijn. 

528
00:30:45,550 --> 00:30:49,500
Vanavond het begin van de vorige
eeuw zijn alle grotere 

529
00:30:49,510 --> 00:30:53,140
telescopen zijn spiegel 
telescopen ook voor de amateur. 

530
00:30:53,180 --> 00:30:57,200
Dat zijn meestal anders dan bij 
mij, dus zijn er tegenwoordig 

531
00:30:57,210 --> 00:31:00,540
ook meestal spiegel telescopen 
die je al voor een paar € 100 

532
00:31:00,550 --> 00:31:03,740
heb je een fantastische 
spiegeltelescoop waar je 

533
00:31:03,750 --> 00:31:07,300
ontzettend veel mee kunt zien, 
laat staan met al die computer 

534
00:31:07,310 --> 00:31:10,540
assistentie van tegenwoordig 
moet er nabij zeggen bij die web

535
00:31:10,550 --> 00:31:14,140
telescoop dat die 18 elementen 
van die spiegel zijn 

536
00:31:14,150 --> 00:31:16,220
onafhankelijk van elkaar te 
bewegen. 

537
00:31:16,630 --> 00:31:21,410
En er zitten zo ook dus achtige 
computer in die dat zo kan zijn,

538
00:31:21,420 --> 00:31:26,490
dat zo kan regelen dat die 18 
losse elementen in feite toch 

539
00:31:26,540 --> 00:31:28,970
een Helder en scherp beeld 
geven. 

540
00:31:29,390 --> 00:31:32,520
Wat een hoop rekenkracht zijn. 
We hebben tegenwoordig ook hele 

541
00:31:32,530 --> 00:31:36,460
grote telescopen die niet In de 
ruimte zweven, maar gewoon in 

542
00:31:36,470 --> 00:31:39,770
die in die Chileense woestijn 
staan, hè, bij dat daar een 

543
00:31:39,780 --> 00:31:42,950
aantal camera woestijnen dat 
daar geloof ik en die hebben ook

544
00:31:42,960 --> 00:31:45,510
allemaal tegenwoordig 
computersystemen waardoor ze 

545
00:31:45,940 --> 00:31:50,110
storingen in In de In de hogere 
luchtlagen van allerlei dingen 

546
00:31:50,120 --> 00:31:53,640
kunnen ze al als. 
Op het moment zelf fantastisch 

547
00:31:53,650 --> 00:31:56,100
compenseren. 
We weten dus veel meer over het 

548
00:31:56,110 --> 00:32:00,900
heelal dan vroeger, maar goed, 
eerst die die spiegeltelescoop, 

549
00:32:01,190 --> 00:32:04,660
want die konden dus in feite 
veel groter gemaakt worden en je

550
00:32:04,670 --> 00:32:09,060
hebt al in in zeg maar rond 1920
had je al wel spiegel telescopen

551
00:32:09,070 --> 00:32:12,560
die toch een. 
Nou ja spiegel halen van 2,5 M 

552
00:32:12,570 --> 00:32:16,910
of zo en en toen hadden we een 
ander probleem, wat ook weer 

553
00:32:16,920 --> 00:32:21,310
door telescope die is opgelost 
tenslotte, en dat andere 

554
00:32:21,320 --> 00:32:24,490
probleem was dat Als je naar de 
hemel kijkt gaat het internet 

555
00:32:24,500 --> 00:32:27,100
over, dan zie je die prachtige 
hemelkoepel in. 

556
00:32:27,580 --> 00:32:30,710
Nou ja, alles wat je daar ziet 
eigenlijk is in grote trekken 

557
00:32:31,140 --> 00:32:35,130
ons eigen sterrenstelsel zogen 
zijnde Melkweg, maar Er zijn 

558
00:32:35,140 --> 00:32:39,900
allerlei nevel achtige vlekjes 
in dat in dat grotere patroon. 

559
00:32:40,430 --> 00:32:44,140
En deels zijn dat nevels in ons 
eigen sterrenstelsel kunnen 

560
00:32:44,150 --> 00:32:47,640
allerlei soorten heb alle typen 
van nevels, maar Er zijn ook 

561
00:32:47,650 --> 00:32:51,620
nevels waarbij je je af kunt 
vragen, wat is dat eigenlijk hè 

562
00:32:51,630 --> 00:32:54,770
hoe? 
Hoe zit dat en daar waren toch 

563
00:32:54,780 --> 00:32:58,020
al wel vermoedens ook 
uitgesproken dat ons 

564
00:32:58,030 --> 00:33:01,480
sterrenstelsel niet het enige 
was wat In het centrum van het 

565
00:33:01,490 --> 00:33:05,840
universum staat, Maar dat het 
Misschien wel zo was dat die dat

566
00:33:05,850 --> 00:33:10,400
die vage nevelige vlekken dat 
dat andere sterrenstelsels waren

567
00:33:10,410 --> 00:33:12,690
te vergelijken met ons 
melkwegstelsel. 

568
00:33:13,240 --> 00:33:14,710
Maar de frequentie was 
Natuurlijk. 

569
00:33:14,720 --> 00:33:18,520
Hoe bepaal je dat? 
Hoe bepaal je dat de afstand van

570
00:33:18,530 --> 00:33:22,880
die nevelige vlekken op een 
zodanig groot is dat dat het wel

571
00:33:23,370 --> 00:33:26,230
aparte eigen sterrenstelsels 
moeten zijn? 

572
00:33:26,810 --> 00:33:30,800
Neem het andromedastelsel, dat 
kun je Als je een beetje de weg 

573
00:33:30,810 --> 00:33:34,320
weet aan de hemel kun je dat op 
elke en zeker Als je jeugdiger 

574
00:33:34,330 --> 00:33:37,880
bent dan goede ogen hebt en Het 
is een heldere hemel en je wordt

575
00:33:37,890 --> 00:33:41,600
niet gestoord, dan kun je het 
andromedastelsel kun je zien. 

576
00:33:43,510 --> 00:33:46,460
Dat staat op een afstand van 2,5
miljoen lichtjaar. 

577
00:33:46,880 --> 00:33:50,870
Ik wel heel leuk op verjaardagen
kun je de voorstellen van wat is

578
00:33:50,880 --> 00:33:54,620
het verst verwijderde voorwerp 
wat met het blote oog te zien 

579
00:33:54,630 --> 00:33:59,010
is, Dat is het andromedastelsel 
slimste deze vraag een hele 

580
00:33:59,020 --> 00:34:01,330
leuke vraag voor de slimste, 
Maar ik heb het gewoon ook al zo

581
00:34:01,340 --> 00:34:04,660
vaak verteld dat het Misschien 
Iedereen het direct weet, hoewel

582
00:34:04,670 --> 00:34:07,540
meestal de Mensen helemaal niets
weten van astronomie, dus dat 

583
00:34:07,550 --> 00:34:11,409
wordt althans verrassend weinig 
gekke is dat Nederland 

584
00:34:11,420 --> 00:34:14,630
astronomisch gezien een heel 
productief land is. 

585
00:34:15,139 --> 00:34:19,250
Wij wij leveren aan de lopende 
band de Top astronomen af, die 

586
00:34:19,260 --> 00:34:22,050
ook ook werkzaam zijn all over 
the World. 

587
00:34:22,540 --> 00:34:25,969
Maar om nou te zeggen is er een 
heel goed hoofd. 

588
00:34:25,980 --> 00:34:29,460
Schilling heeft wel er werk van 
gemaakt, ook voor de televisie, 

589
00:34:29,860 --> 00:34:33,690
Maar ik zou graag een vast 
astronomisch programma zien op 

590
00:34:33,699 --> 00:34:35,960
de televisie. 
Misschien iets voor Govert 

591
00:34:35,969 --> 00:34:40,159
schilling om dat aan te kaarten.
PBC had een geweldig leuk 

592
00:34:40,170 --> 00:34:46,250
programma, hè, zoals zo vaak BC 
zeer creatief soort van Omroep 

593
00:34:46,260 --> 00:34:50,150
vandaag Natuurlijk impopulair 
bij rechts in Engeland en 

594
00:34:50,190 --> 00:34:52,960
tenslotte zullen ze het 
ongetwijfeld de nek omdraaien. 

595
00:34:53,449 --> 00:34:56,699
En dan hebben ze iets wat zeer 
waardevol is en een belangrijke 

596
00:34:56,710 --> 00:35:00,140
bijdrage heeft geleverd. 
Hebben ze dan de nek omgedraaid?

597
00:35:00,150 --> 00:35:04,080
Omdat de politieke opvattingen 
van de BBC en niet wel bevallig 

598
00:35:04,090 --> 00:35:07,100
waren en zijn weinig dingen zo 
kortzichtig? 

599
00:35:07,110 --> 00:35:11,480
Nou ja, laat ik hier niet. 
Veel spoor dus de vraag was, hoe

600
00:35:11,490 --> 00:35:15,660
kunnen we nou bepalen hoe groot 
de afstand is in zo een in zo 

601
00:35:15,670 --> 00:35:19,020
een nevelige vlek, hoe groot de 
afstand is tot dat 

602
00:35:19,030 --> 00:35:24,020
andromedastelsel is dat iets wat
in onze eigen melkwegstelsel 

603
00:35:24,710 --> 00:35:27,880
zich bevindt, of is het 
daadwerkelijk iets wat erop een 

604
00:35:27,890 --> 00:35:32,950
enorme afstand begint? 
En, Dat is dat probleem is 

605
00:35:32,960 --> 00:35:38,190
opgelost door Edwin Hubble. 
Hubbell, dat doe ik bij ja toch 

606
00:35:38,200 --> 00:35:41,860
wel een lampje branden de 
huppelt In de scoop hubble 

607
00:35:41,870 --> 00:35:45,260
telescoop, waar we het nog even 
over zullen hebben, is genoemd 

608
00:35:45,270 --> 00:35:50,100
naar Edwin peer hubble, een 
Amerikaanse astronoom die werkte

609
00:35:50,110 --> 00:35:53,730
bij de hilte telescoop vanaf 
ongeveer 1919. 

610
00:35:57,600 --> 00:36:00,060
En, hoe heeft hubbell dat 
probleem opgelost? 

611
00:36:00,710 --> 00:36:06,090
Er zijn sterren met een 
variabele lichtopbrengst dat we 

612
00:36:06,100 --> 00:36:09,060
zeggen, soms zijn ze heel Helder
en dan worden ze langzaam minder

613
00:36:09,070 --> 00:36:12,260
Helder dat ze heel, heel 
nauwelijks nog te zien zijn. 

614
00:36:12,270 --> 00:36:15,480
En dan schieten ze weer omhoog. 
En dan zijn ze weer Helder en 

615
00:36:15,490 --> 00:36:20,420
die periode waarin ze dan van 
heel Helder en minder Helder en 

616
00:36:20,430 --> 00:36:23,270
weer terug naar helden, die is 
heel constant, die is heel 

617
00:36:23,280 --> 00:36:26,400
precies. 
En je, bovendien is het zo dat 

618
00:36:26,500 --> 00:36:33,030
afhankelijk van die periode is 
ook die maximale helderheid, dus

619
00:36:33,040 --> 00:36:37,670
Als je een sterk kunt vinden is 
een periode kunt meten en Je 

620
00:36:37,680 --> 00:36:41,080
kunt dan weet je wat zijn. 
Maximale helderheid is. 

621
00:36:41,450 --> 00:36:44,780
Dus mocht hij zich heel ver weg 
bevinden, dan is die maximale 

622
00:36:44,790 --> 00:36:48,280
helderheid een stuk minder, dus 
dan kun je die helderheid 

623
00:36:48,770 --> 00:36:51,590
bijvoorbeeld in die 
andromedanevel van zo'n ster, 

624
00:36:52,020 --> 00:36:55,210
die kun je meten en Als je, als 
die het verschil tussen de 

625
00:36:55,220 --> 00:36:58,580
maximale helderheid. 
Binnen onze eigen sterrenstelsel

626
00:36:58,590 --> 00:37:01,980
daaruit kun je afleiden hoe 
groot de afstand wel moet zijn. 

627
00:37:02,390 --> 00:37:06,550
Die variabele sterren heet. 
De CV ide en hubbell heeft zo 

628
00:37:06,560 --> 00:37:09,890
een CVI gevonden In het 
Andromeda stelsel. 

629
00:37:10,230 --> 00:37:12,400
Die heeft die metingen 
uitgevoerd en die zet dat 

630
00:37:12,410 --> 00:37:16,300
andromedastelsel bevindt zich op
een afstand van 700.000 

631
00:37:16,310 --> 00:37:19,470
lichtjaar van onze Melkweg. 
Kortom. 

632
00:37:20,490 --> 00:37:24,250
Ja Het is en en vervolgens kun 
je dat Natuurlijk bij andere 

633
00:37:25,200 --> 00:37:28,870
andere sterrenstelsels kun je 
dezelfde TYPE van metingen 

634
00:37:28,880 --> 00:37:31,360
uitvoeren. 
Daarmee was een probleem 

635
00:37:31,370 --> 00:37:33,540
opgelost, want daar was 
discussie over. 

636
00:37:34,060 --> 00:37:37,350
Een Franse astronoom had al 
eerder gezegd, Dat is zo'n 

637
00:37:37,360 --> 00:37:40,780
plaats, een klontje, dit moet de
andere sterrenstelsels zijn. 

638
00:37:40,790 --> 00:37:44,270
Het universum bevat een 
gigantische hoeveelheid 

639
00:37:44,280 --> 00:37:47,130
sterrenstelsels. 
We weten nu, en ik geloof de 

640
00:37:47,140 --> 00:37:51,670
eerste of de tweede foto van Van
de van de James Webb telescoop 

641
00:37:51,680 --> 00:37:56,130
was zo'n diep Space foto. 
En dan zie je een gigant. 

642
00:37:56,410 --> 00:38:00,940
Eigenlijk is elk wazig vlekje is
een sterrenstelsel, Het is maar 

643
00:38:00,950 --> 00:38:03,140
ze waren verbaasd over hoe 
scherp de foto was en ook wat ze

644
00:38:03,150 --> 00:38:06,420
allemaal konden zien. 
Hé, daar is die voor gemaakt in 

645
00:38:06,430 --> 00:38:09,570
principe. 
Het is een heel complex 

646
00:38:09,580 --> 00:38:13,690
mechaniek, want ook de ook de 
James Webb telescoop is 

647
00:38:13,700 --> 00:38:17,190
Natuurlijk een spiegeltelescoop.
Het is een complex soort van 

648
00:38:17,200 --> 00:38:20,670
spiegel, spiegeltelescoop met 3 
verschillende spiegels. 

649
00:38:21,110 --> 00:38:23,090
Ja, dat kan ik nou niet 
uitleggen, want Ik heb geen 

650
00:38:23,100 --> 00:38:26,750
plaatje bij de hand, maar kijkt 
de Wikipedia ja, kijk even naar 

651
00:38:26,760 --> 00:38:32,560
de Wikipedia dat dat heet dan 
korst telescoop KORSCH, Waarom 

652
00:38:32,570 --> 00:38:35,110
dat nou zo goed werkt? 
Dat weet ik niet, want Het is 

653
00:38:35,120 --> 00:38:38,790
Het is bepaald geen simpel. 
Het is bepaald geen simpel 

654
00:38:38,800 --> 00:38:41,230
mechaniek, ja. 
Laat ik nog eens zeggen, hoeveel

655
00:38:41,240 --> 00:38:43,860
nuttige kennis je uit de 
Wikipedia kunt opdoen. 

656
00:38:44,430 --> 00:38:47,290
Je weet dat voor rechts 
Nederlands is het een schande 

657
00:38:47,300 --> 00:38:50,190
dat je kennis afkomstig is van 
die Wikipedia. 

658
00:38:50,460 --> 00:38:53,220
Hoe komt dat dat het komt dat 
rechts Nederland helemaal niets 

659
00:38:53,230 --> 00:38:56,880
weet, dus Als je wel iets weet, 
dan moet dat op een schandelijke

660
00:38:56,890 --> 00:39:00,070
wijze moet die kennis moet die 
verkregen zijn. 

661
00:39:00,450 --> 00:39:04,900
Ik zou zeggen, kennis is kennis 
of die nou uit de Wikipedia komt

662
00:39:04,910 --> 00:39:08,400
of uit de winkel een prins als 
een kloppen die of uit een boek 

663
00:39:08,410 --> 00:39:10,330
wat je gelezen hebt over die 
materie. 

664
00:39:11,270 --> 00:39:16,220
Maar nee, Wikipedia kennis stapt
ja, die stomme van Rossem die 

665
00:39:16,230 --> 00:39:19,170
leert dat gewoon uit zijn kop. 
Die Wikipedia kennis, terwijl 

666
00:39:19,180 --> 00:39:22,950
wij wij wij twitteren als 
meestal al die dingen al vanaf 

667
00:39:22,960 --> 00:39:26,030
de geboorte hè? 
Wij hoeven niks op te zoeken. 

668
00:39:26,040 --> 00:39:29,690
Wij zoeken nooit iets op hè? 
Vandaar dat we ook niet spellen 

669
00:39:29,700 --> 00:39:32,870
kunnen. 
Sorry, ik moet met je niet 

670
00:39:32,880 --> 00:39:35,260
altijd zien over opwinden 
Natuurlijk, Maar het blijft een 

671
00:39:35,270 --> 00:39:38,090
soort verwijt waarvan je denkt. 
Het is je. 

672
00:39:38,100 --> 00:39:40,990
Uiteindelijk is Twitter en 
krankzinnige inrichting anders, 

673
00:39:41,190 --> 00:39:42,670
anders kun je het niet 
formuleren. 

674
00:39:43,140 --> 00:39:47,600
Nou, We zijn nu zover dat we dus
bepaald hebben dat dat en ja dat

675
00:39:47,720 --> 00:39:52,260
dat het het universum een enorm 
aantal miljarden sterrenstelsels

676
00:39:52,700 --> 00:39:56,310
in feite bevat. 
Bovendien constateerde hubbell 

677
00:39:56,320 --> 00:40:00,820
nog iets anders dat hoe verder 
het sterrenstelsel van onze 

678
00:40:00,830 --> 00:40:05,200
Melkweg verwijderd was, hoe 
groter de roodverschuiving van 

679
00:40:05,210 --> 00:40:08,160
het licht. 
Wat dat sterrenstelsel uitzoomt 

680
00:40:08,290 --> 00:40:12,730
dat we zeggen het heelal 
expandeert hè, dus die al die 

681
00:40:12,740 --> 00:40:16,310
sterrenstelsels die jij kunt 
zien, bewegen zich van ons af. 

682
00:40:16,350 --> 00:40:20,300
Overigens men een interessante 
uitzondering, het andere ogen 

683
00:40:20,310 --> 00:40:24,620
naar stelsel bij VV begeeft zich
met grote snelheid In de 

684
00:40:24,630 --> 00:40:28,460
richting van de Melkweg. 
En over enkele miljarden jaren. 

685
00:40:29,090 --> 00:40:32,040
Ja, Het is. 
Ook voor twitteraars 

686
00:40:32,050 --> 00:40:34,530
waarschijnlijk een hele schok, 
maar over enkele miljarden 

687
00:40:34,540 --> 00:40:37,390
jaren, niet waar ze? 
Dan zal het andromedastelsel 

688
00:40:37,400 --> 00:40:41,990
botsen met de Melkweg. 
Vroeger dachten we dat het aan 

689
00:40:42,000 --> 00:40:44,870
dromen dat stelsel veel groter 
was dan de Melkweg, Maar dat 

690
00:40:44,880 --> 00:40:46,520
blijkt eigenlijk niet zo te 
zijn. 

691
00:40:46,910 --> 00:40:49,630
Zit Misschien iets losser in 
elkaar, maar massa van de 

692
00:40:49,640 --> 00:40:52,920
Melkweg blijkt iets groter te 
zijn en de botsing zal 

693
00:40:52,930 --> 00:40:58,770
spectaculair effect geven. 
Dat brengt ons bij de hubble 

694
00:40:58,780 --> 00:41:00,660
telescoop. 
Want die. 

695
00:41:02,830 --> 00:41:05,560
Een piano is daar nu een 
verschenen, maar goed, 

696
00:41:05,980 --> 00:41:08,520
waarschijnlijk is dat niet te 
horen op dit op het geluid wat 

697
00:41:08,530 --> 00:41:10,760
wij produceren voor de Mensen 
die we zitten weer In de auto, 

698
00:41:10,770 --> 00:41:12,000
hè. 
Dus Het is zo dat we alles 

699
00:41:12,010 --> 00:41:13,390
willen. 
We zitten weer in, dat had ik 

700
00:41:13,400 --> 00:41:16,180
dit moeten melden. 
We zitten weer In de auto, ik 

701
00:41:16,840 --> 00:41:18,780
voor alle Mensen die zeiden, wat
is de stem van Van Rossum 

702
00:41:18,790 --> 00:41:20,760
achteruit gegaan? 
Dat klopt niet, want Het was via

703
00:41:20,770 --> 00:41:24,510
de telefoon, dus Dat was een. 
Voor mij, maar vindt u het 

704
00:41:24,520 --> 00:41:27,620
eigenlijk niet een wonder dat we
gewoon door zijn gegaan, hè? 

705
00:41:27,630 --> 00:41:30,430
Dat we niet hebben gezegd van 
ja, sorry, maar van Rossum zit 

706
00:41:30,440 --> 00:41:33,030
aan de andere kant van de 
planeet, dus we stoppen er even 

707
00:41:33,040 --> 00:41:36,150
mee. 
Nee, nee, zelfs dames en heren 

708
00:41:36,160 --> 00:41:40,710
Als ik naar Mars schap op reis 
ga wat ik zeker niet zal doen. 

709
00:41:40,720 --> 00:41:44,250
Dan nog zouden we zorgen dat de 
dat de podcast gewoon wordt 

710
00:41:44,260 --> 00:41:48,430
uitgezonden, desnoods vanuit het
ruimtevoertuig, want het kost 

711
00:41:48,440 --> 00:41:50,310
nog wel even tijd voor dat je op
Mars bent. 

712
00:41:50,320 --> 00:41:53,270
Daar moeten we eigenlijk zoiets 
nog iets over zeggen, maar goed 

713
00:41:53,280 --> 00:41:57,870
in 1990. 
Is de eerste ruimtetelescoop 

714
00:41:57,940 --> 00:42:00,530
gelanceerd. 
Dat was de hubbell telescoop. 

715
00:42:00,860 --> 00:42:03,870
Kunt u ook een heel leuk plaatje
van vinden op de Wikipedia? 

716
00:42:03,880 --> 00:42:08,570
Sorry, dames en heren op die 
Wikipedia zijn meerdere foto's 

717
00:42:08,580 --> 00:42:12,040
van de hubble telescoop. 
Het wonderlijke feit deze ervoor

718
00:42:12,050 --> 00:42:15,750
dat de hubble telescoop heel 
teleurstellende resultaten liet 

719
00:42:15,760 --> 00:42:17,250
zien. 
Wat bleek? 

720
00:42:17,260 --> 00:42:21,200
Ze hadden een foutje gemaakt bij
het slijpen van de spiegel. 3 

721
00:42:21,210 --> 00:42:25,370
jaar later is dat hersteld. 
Weet dat de ruimtevaart 

722
00:42:25,380 --> 00:42:30,140
astronaut zich hebben, dat dat 
ding ik geloof in In de Space 

723
00:42:30,150 --> 00:42:34,570
shuttle getrokken en en 
herstelde kan ook zijn dat ze 

724
00:42:34,580 --> 00:42:36,400
het buiten de spaceshuttle 
hebben gedaan. 

725
00:42:36,410 --> 00:42:39,360
Daar wil ik nu even van af zijn,
Maar het is 3 jaar later en 

726
00:42:39,370 --> 00:42:43,550
vanaf dat moment dat het spiegel
dus gecorrigeerd was voor de 

727
00:42:43,560 --> 00:42:47,060
fout die gemaakt was, heeft de 
hubbell de meest van 

728
00:42:47,120 --> 00:42:50,770
fantastische foto's van het 
heelal geproduceerd. 

729
00:42:50,780 --> 00:42:54,570
Ik kan niet anders zeggen, daar 
is een speciale website voor de 

730
00:42:54,580 --> 00:42:58,690
foto's van de heubel. 
Gaat u daarheen met uw computer,

731
00:42:59,090 --> 00:43:01,930
zorg dat u een wat groter scherm
heeft. 

732
00:43:02,330 --> 00:43:07,170
U kunt u foto's die hebben 
meerdere oplossende, hoe moet je

733
00:43:07,180 --> 00:43:11,160
dat zeggen of kunnen kunnen van 
klein tot groot gemaakt worden. 

734
00:43:11,850 --> 00:43:16,130
Resolutie is het woord wat ik 
zocht, dus doe dat. 

735
00:43:17,910 --> 00:43:21,110
En Als je dan zo fotoverhaal van
die botsende stelsels, daar zijn

736
00:43:21,120 --> 00:43:23,120
nogal wat foto's van botsende 
stelsels. 

737
00:43:23,830 --> 00:43:27,590
De antenne nee willen gaan ze 
maar door en dan moet u uw 

738
00:43:27,600 --> 00:43:31,550
bureau lampjes uitzetten. 
U zet dat dat beeld op uw grote 

739
00:43:31,560 --> 00:43:35,930
scherm, want Ik hoop dat u heeft
en dan dan moet u maar eens een 

740
00:43:35,940 --> 00:43:39,390
aantal van die foto's bekijken. 
Je wordt er stil van. 

741
00:43:39,440 --> 00:43:41,530
Ik kan het niet anders zeggen, 
Het is van een. 

742
00:43:42,220 --> 00:43:45,890
Mannen en de Mensen van die 
fotos zijn deels hebben zijn ze 

743
00:43:45,900 --> 00:43:47,910
een kunstmatig van kleur 
voorzien. 

744
00:43:47,920 --> 00:43:51,010
Dat moeten we wel even bij 
gezegd worden, maar na mijn 

745
00:43:51,020 --> 00:43:56,850
denkt op de juiste wijze, hè? 
Want ja, geïoniseerd waterstof 

746
00:43:56,860 --> 00:43:58,850
geeft een bepaalde kleur 
enzovoort. 

747
00:44:00,080 --> 00:44:03,930
Doe dat zoek het even op. 
Ik weet niet, Je kunt het, Je 

748
00:44:03,940 --> 00:44:07,210
kunt gewoon hubbell intypen en 
dan krijgt u vanzelf de juiste 

749
00:44:07,220 --> 00:44:12,290
gegevens over de foto's die je 
van de heubel die je allemaal 

750
00:44:12,300 --> 00:44:14,540
kunt bekijken. 
Het is een, het zijn een 

751
00:44:14,550 --> 00:44:16,480
fantastische serie. 
Het is. 

752
00:44:16,670 --> 00:44:20,420
Het is echt ongelooflijk en ook 
van hier ook die foto's van 

753
00:44:20,430 --> 00:44:25,110
diverse verkenners die we het 
heelal in hebben gestuurd, zijn 

754
00:44:25,440 --> 00:44:28,680
ongelooflijk. 
De astronomie is niet Alleen 

755
00:44:28,690 --> 00:44:31,460
wetenschappelijk enorm 
interessant en fascinerend, maar

756
00:44:31,470 --> 00:44:34,740
gek genoeg ook ook in esthetisch
opzicht. 

757
00:44:34,790 --> 00:44:38,470
Iets iets unieks in allerlei 
optie moet er een beetje gevoel 

758
00:44:38,480 --> 00:44:40,650
voor hebben, dat geef ik bedoel,
Je moet het leuk vinden om naar 

759
00:44:40,660 --> 00:44:43,360
te kijken, hè? 
Maar het begin is met u met uw 

760
00:44:43,370 --> 00:44:47,550
verrekijker als u er een heeft. 
Bij op een heldere avond naar 

761
00:44:47,560 --> 00:44:51,030
boven te kijken. 
Wie weet wordt u een, wordt u 

762
00:44:51,040 --> 00:44:53,600
een een amateurastronoom. 
Dat zou best kunnen. 

763
00:44:53,990 --> 00:44:56,450
Kunt u ook zo'n dingetje kopen? 
En. 

764
00:44:57,340 --> 00:44:59,570
Ja nou ja, de heubel heeft dus 
fanta. 

765
00:44:59,660 --> 00:45:03,360
Ook moet dit zijn de esthetische
resultaten, maar Hij heeft wel 

766
00:45:03,370 --> 00:45:05,680
heeft ook Natuurlijk 
fantastische wetenschappelijke 

767
00:45:06,100 --> 00:45:09,130
resultaten opgeleverd. 
De James Webb telescoop is een 

768
00:45:09,440 --> 00:45:14,930
is de opvolger van de Hubble 
telescoop, maar sowieso is is de

769
00:45:14,940 --> 00:45:18,530
telescope die die die heeft ze 
geen explosief uitgebreid. 

770
00:45:18,540 --> 00:45:22,290
In de afgelopen decennia. 
Tot mijn grote vreugde moet ik 

771
00:45:22,300 --> 00:45:25,470
zeggen tot mijn grote vreugde. 
Ze zijn niets niets, dan 

772
00:45:25,480 --> 00:45:27,650
wonderen, niet waar worden ons 
onthuld? 

773
00:45:27,720 --> 00:45:30,740
Daar doen we, nu moeten we nog 
iets zeggen over een andere 

774
00:45:30,750 --> 00:45:35,120
wonderlijk nieuwsfeit, namelijk 
dat de Amerikanen van plan zijn 

775
00:45:35,130 --> 00:45:39,840
om weer naar de maan te vliegen.
Overigens, merkwaardig genoeg 

776
00:45:39,850 --> 00:45:42,620
Als ik het artikel in icoon 
meeste allemaal goed begrepen 

777
00:45:42,630 --> 00:45:45,720
heb met met alle oude spullen 
die ze toch nog hadden, liggen 

778
00:45:46,200 --> 00:45:49,200
de foto's de motor van de 
shuttle die ze nog konden 

779
00:45:49,210 --> 00:45:53,780
gebruiken en gaan ze bij door. 
Ik moet u zeggen, ik begrijp 

780
00:45:53,790 --> 00:45:56,780
daar niets van. 
We hebben daar niets te zoeken 

781
00:45:56,820 --> 00:45:59,340
op de maan. 
Er staat ook bij In het 

782
00:45:59,410 --> 00:46:01,860
economisch stuk. 
Waarom gaan we daar weer naar de

783
00:46:01,870 --> 00:46:04,880
baan? 
Ja, staat erbij, Dat is om voor 

784
00:46:04,890 --> 00:46:08,860
wetenschappelijk onderzoek. 
Dames en heren TAP is niet 

785
00:46:08,900 --> 00:46:11,650
nodig. 
Kijkt u eens wat de mars 

786
00:46:11,660 --> 00:46:15,970
verkenners niet waren, die dus 
onbemand zijn, wat die opleveren

787
00:46:15,980 --> 00:46:17,860
aan wetenschappelijke 
resultaten? 

788
00:46:17,870 --> 00:46:21,110
Dat is indrukwekkend. 
Dat kan op de maan nog veel 

789
00:46:21,120 --> 00:46:24,250
simpeler uitgevoerd worden. 
Je kunt het toestelletje naar de

790
00:46:24,260 --> 00:46:29,550
maan sturen, want op door u 
gekozen plekken, materiaal 

791
00:46:29,560 --> 00:46:32,240
verzameld en vervolgens weer 
terugbrengt naar de aarde 

792
00:46:32,850 --> 00:46:36,840
technisch complex maar een stuk 
minder complex en risicovol dan.

793
00:46:37,220 --> 00:46:40,340
Mensen, ja, wordt er gezegd, die
maanbasis. 

794
00:46:40,350 --> 00:46:44,380
Die is tenslotte de bedoeling 
dat we daar permanent aanwezig 

795
00:46:44,390 --> 00:46:48,040
zijn als mens en dat kan dan een
startpunt zijn voor de reis naar

796
00:46:48,050 --> 00:46:51,560
Mars. 
Laat ik ook zeggen, Waarom 

797
00:46:51,570 --> 00:46:55,700
zouden wij na mars moeten Als we
al heel goed geïnformeerd zijn 

798
00:46:55,740 --> 00:46:59,520
over mars en laat ik u een 
teleurstellend bericht sturen, 

799
00:46:59,530 --> 00:47:03,050
dan is het ook klaar. 
Wij kunnen nog naar de maan, We 

800
00:47:03,060 --> 00:47:06,080
kunnen nog naar Mars. 
We hebben op Mercurius en Venus 

801
00:47:06,090 --> 00:47:09,340
niets te zoeken. 
Leest u het even na wat 

802
00:47:09,350 --> 00:47:12,340
omstandigheden daar zijn 
Jupiter, niet waar? 

803
00:47:12,350 --> 00:47:15,010
De volgende planeet in deze 
opsomming is een 

804
00:47:15,020 --> 00:47:18,980
levensgevaarlijke stralingsbron.
We hebben daar ook niks te 

805
00:47:18,990 --> 00:47:20,120
zoeken. 
Bovendien is het daar 

806
00:47:20,130 --> 00:47:22,420
gasplaneet. 
Daarna komen er allemaal 

807
00:47:22,430 --> 00:47:25,090
gasplaneten en bovendien niet 
waar. 

808
00:47:25,100 --> 00:47:27,750
Uiteindelijk is het hele 
probleem van de ruimtevaart, de 

809
00:47:27,760 --> 00:47:30,870
ruimte zelf. 
De ruimte is oneindig veel 

810
00:47:30,880 --> 00:47:32,760
groter dan u zich voor kunt 
stellen. 

811
00:47:32,770 --> 00:47:35,590
U denkt aan een rit naar 
Eindhoven, al een heel avontuur 

812
00:47:35,600 --> 00:47:41,990
is, Dit is andere kost dit gaat.
Bemande ruimtevaart is onzin is 

813
00:47:42,000 --> 00:47:45,530
romantische sentimentele 
kletskoek. 

814
00:47:46,280 --> 00:47:49,380
André Kuipers denkt daar anders 
over, hè ja, denkt André Kuipers

815
00:47:49,390 --> 00:47:51,900
anders over. 
Dat komt Omdat hij een volkomen 

816
00:47:51,910 --> 00:47:54,660
nutteloos aantal rondjes rond de
aarde heeft gedraaid. 

817
00:47:54,670 --> 00:47:58,970
Dat is dat, dat  laat dat 
spacelab, Dat is in feite aan 

818
00:47:58,980 --> 00:48:02,800
het eind van zijn Latijn en Er 
zijn allerlei Mensen die vinden 

819
00:48:02,810 --> 00:48:06,040
dat we ik. 
Ik heb begrip voor om daar aarde

820
00:48:06,050 --> 00:48:08,570
mag van mij. 
Dat is te meer Omdat Natuurlijk 

821
00:48:08,580 --> 00:48:11,840
om de aarde ook een aantal hele 
nuttige resultaten oplevert, 

822
00:48:12,310 --> 00:48:15,500
Maar de hele rest is overbodig. 
Hij geeft daar overigens veel 

823
00:48:15,510 --> 00:48:17,500
lezingen, nu ook over die heel 
populair zijn en het 

824
00:48:17,510 --> 00:48:20,380
bedrijfsleven schrijvers, Dat is
echt helemaal niets over de 

825
00:48:20,390 --> 00:48:23,490
reden dat. 
Mij zo nodig ik zelfs Mars 8 ik 

826
00:48:23,500 --> 00:48:26,630
twijfelachtig of we daar ooit 
naartoe zullen gaan gezien de 

827
00:48:26,640 --> 00:48:30,630
risico's die daarbij een rol 
spelen en ik zeg het al verder 

828
00:48:30,640 --> 00:48:33,780
reizen heeft geen zin. 
Ja, We zijn Natuurlijk allemaal 

829
00:48:33,790 --> 00:48:36,440
gewend aan STAR Wars dat dat 
hersen voortaan. 

830
00:48:38,020 --> 00:48:41,680
Ah, Dat is de. 
Mijn buurman heeft een Ferrari 

831
00:48:41,720 --> 00:48:43,890
mooi ding. 
Hij stinkt wel. 

832
00:48:44,650 --> 00:48:47,650
Ja joh. 
Dat ding is van de vorige jaren 

833
00:48:47,660 --> 00:48:50,710
60 ja en dan lekker geluidje 
toch? 

834
00:48:51,620 --> 00:48:53,770
Maar heel vieze vieze benzine of
cylinda? 

835
00:48:53,920 --> 00:48:56,630
Ja, ja, het klinkt goed. 
Ja zie het allemaal goed. 

836
00:48:56,670 --> 00:49:00,550
Nou ja, goed dit tussen haakjes.
Nee dus ja, hij was een voor 

837
00:49:00,560 --> 00:49:02,210
drukt dan op een knop zoals je 
weet. 

838
00:49:02,220 --> 00:49:05,270
En dan zie je allemaal van die 
lichtstrepen en zo dan is die 

839
00:49:05,380 --> 00:49:09,090
vervolgens is die weet ik veel 
hoe. 

840
00:49:09,170 --> 00:49:11,860
Het lichtjaren verder, Dat is 
allemaal flauwekul, hè? 

841
00:49:12,210 --> 00:49:15,370
Zoekt u eens uit, wat, hoe, hoe 
ver een licht jaar is hè? 

842
00:49:15,720 --> 00:49:18,280
Dus je weet de afstand van de 
aarde tot de zon is 8 minuten 

843
00:49:18,290 --> 00:49:22,420
voor het licht gaat de zon uit, 
trekt iemand de stekker eruit 

844
00:49:22,430 --> 00:49:26,340
dan dus hebben we nog 8 minuten 
hebben we nog zorgeloos te leven

845
00:49:26,350 --> 00:49:30,220
om In de wet de zonnestraal en 
dan is de afgelopen ook In de 

846
00:49:30,230 --> 00:49:35,000
nacht ja ook In de nacht. 
Ja, die is zon haalt die die 

847
00:49:35,010 --> 00:49:38,700
brand ook In de nacht is niet zo
dat hij wanneer hij bij ons 

848
00:49:38,710 --> 00:49:40,480
uitgaat dat hij dan uitgezet 
wordt. 

849
00:49:40,550 --> 00:49:44,050
Nee, Zonder dat gedeelte van de 
aarde is, ligt dan niet In de 

850
00:49:44,060 --> 00:49:46,220
zon, dus je zou zeggen, die 
hebben er dan geen last van. 

851
00:49:47,070 --> 00:49:50,190
Ja, Dat is interessante vaar, 
maar die krijgen daar heel snel 

852
00:49:50,200 --> 00:49:52,440
ook last van. 
Dat kan ik je verzekeren, toch? 

853
00:49:52,640 --> 00:49:55,040
Ja. 
Ja, Wij zijn wij bevinden ons 

854
00:49:55,050 --> 00:50:00,460
net ook in In de juiste zone. 
Ver ver niet niet te ver van de 

855
00:50:00,470 --> 00:50:05,540
zon en ook niet. 
De dichtbij, zoals Mercurius? 

856
00:50:05,550 --> 00:50:08,340
Ja, Dat is. 
Hij is helemaal niet gezellig 

857
00:50:08,350 --> 00:50:12,140
Natuurlijk. 
Ja, dus bemande ruimtevaart is 

858
00:50:12,530 --> 00:50:15,630
meer kijk. 
Ongetwijfeld zullen tenslotte 

859
00:50:15,640 --> 00:50:19,240
een groep gekke gevonden worden 
die hun geld aanbesteden naar 

860
00:50:19,250 --> 00:50:21,100
Mars. 
Dat is nog, dat hoort nog tot de

861
00:50:21,110 --> 00:50:23,420
mogelijkheden en Dat is het. 
Het is. 

862
00:50:23,430 --> 00:50:26,000
Het is een zaak Zonder 
perspectief en Het is zonde van 

863
00:50:26,010 --> 00:50:29,540
het geld, Omdat ik veel liever 
zie dat dat geld wat daarvoor 

864
00:50:29,550 --> 00:50:32,800
nodig is gebruikt wordt om 
werkelijk nuttige. 

865
00:50:33,210 --> 00:50:36,780
Instrumenten te bouwen voor de 
astronomische verkenning van het

866
00:50:36,790 --> 00:50:40,660
universum en dat kunnen we en We
hebben mars ook al verkend dat 

867
00:50:40,670 --> 00:50:43,320
dat wagentje. 
Dat rijdt er nog steeds rond een

868
00:50:43,330 --> 00:50:46,700
flink ding kan ik je verzekeren 
met hele nuttige resultaten. 

869
00:50:47,110 --> 00:50:49,920
Waarom zouden wij er ook nog 
naartoe moeten om een man met 

870
00:50:49,930 --> 00:50:52,320
een schepje te sturen? 
Dat is gewoon helemaal niet 

871
00:50:52,330 --> 00:50:54,840
nodig, hè? 
Er is ook een project Als ik het

872
00:50:54,850 --> 00:50:57,820
wel heb, waarbij een materiaal 
van Mars teruggebracht zou 

873
00:50:57,830 --> 00:51:02,310
worden naar de naar de aarde, 
dus die man is gewoon flauwekul,

874
00:51:02,690 --> 00:51:05,130
want. 
Delen ze zijn Natuurlijk bang 

875
00:51:05,140 --> 00:51:08,130
dat de Chinezen een enorm 
portret van Mao Tse Toeng op de 

876
00:51:08,140 --> 00:51:10,890
maan zullen aanbrengen. 
Waar wij dan voortdurend elke 

877
00:51:10,900 --> 00:51:14,540
dag Als we naar de maan kijken 
naar moeten kijken, ja, zoiets 

878
00:51:14,550 --> 00:51:17,170
ze niet geweest. 
Het is weer dezelfde 

879
00:51:17,180 --> 00:51:21,190
kinderachtige onzin Als de 
eerste maanreis die eigenlijk 

880
00:51:21,200 --> 00:51:25,290
gezien de kosten en niet waren 
en en de wat ervoor nodig is 

881
00:51:25,300 --> 00:51:27,240
geweest en niet veel heeft 
opgeleverd. 

882
00:51:28,020 --> 00:51:31,100
Ja, dat zal Iedereen ontkennen 
die iets mee te maken heeft, 

883
00:51:31,110 --> 00:51:34,300
Maar het was in feite gewoon een
status project, een 

884
00:51:34,310 --> 00:51:37,900
prestigeproject en Ik heb veel 
liever al die prachtige 

885
00:51:37,910 --> 00:51:40,120
telescopen. 
Kijk zo een web telescoop, Dat 

886
00:51:40,130 --> 00:51:43,690
is iets prachtigs dat dat 
mogelijk is dat we 10 miljard in

887
00:51:43,700 --> 00:51:47,300
hebben gestoken. 
De heubel idem dito ook 1 1 1 

888
00:51:47,310 --> 00:51:51,940
wonderbaar toestel idem die die 
expedities naar Mass naar Mars 

889
00:51:51,950 --> 00:51:55,900
die die twee brave explorers die
nu bezig zijn om het 

890
00:51:55,910 --> 00:51:59,910
zonnestelsel te verlaten. 
Voyagers sorry en de 

891
00:51:59,920 --> 00:52:03,670
zonnestelsel te verlaten. 
Cassini geweldig, Ik vind het 

892
00:52:03,680 --> 00:52:06,630
allemaal geweldig, maar hou op 
met dat gezeik over de bemande 

893
00:52:06,640 --> 00:52:10,360
ruimtevaart. 
Als Elon Musk naar Mars wil 

894
00:52:10,370 --> 00:52:13,220
prima. 
Hij gaat zijn gang bij. 

895
00:52:13,870 --> 00:52:20,110
Maar wel graag op eigen kosten. 
Ik zit nog te denken, Jeff Bezos

896
00:52:20,120 --> 00:52:23,640
doet het ook, hè? 
Het is een hele wonderlijke zaak

897
00:52:24,200 --> 00:52:29,450
dat al deze multimiljardair is, 
want dat zijn het hè Elon Musk, 

898
00:52:29,460 --> 00:52:32,630
Jeff Pieces. 
Je hebt meer. 

899
00:52:32,940 --> 00:52:35,220
Hoe heet die Mark Zuckerberg van
Facebook? 

900
00:52:35,580 --> 00:52:38,530
Ja, die schijnt ook een een 
Space shuttle gebouwd te hebben.

901
00:52:38,540 --> 00:52:40,350
Overigens al die tech 
miljardairs voor Als de 

902
00:52:40,360 --> 00:52:42,550
bevolking in opstand komt en 
daar achter komt. 

903
00:52:42,560 --> 00:52:45,730
Waarom die sociale media 
eigenlijk gemaakt zijn, lanceren

904
00:52:45,740 --> 00:52:50,910
zij zelf naar boven, gaan ze op 
de maan wonen van harte welkom 

905
00:52:50,920 --> 00:52:54,850
zijn. 
Engelsman, die die die van 

906
00:52:54,860 --> 00:52:59,510
Virgin die ja met die baard. 
Ja ja, hoe heet die popiejopie 

907
00:52:59,520 --> 00:53:00,650
TYPE? 
Die heeft ook zo'n ding 

908
00:53:00,660 --> 00:53:03,630
ontworpen waarmee je dan dat 
gewoon kun je daar zo een 

909
00:53:03,640 --> 00:53:06,770
parabolische baan beschrijven, 
dan ben je toch 3 minuten 

910
00:53:07,040 --> 00:53:10,230
gewichtloos die Laten ze een 
Kruis had met al zijn vrienden 

911
00:53:10,240 --> 00:53:13,540
op zo een hele grote boot die 
ook helemaal niet duurzaam was. 

912
00:53:14,110 --> 00:53:15,990
Ja, Ik weet wie je bedoelt, maar
kom even niet op zijn naam. 

913
00:53:17,240 --> 00:53:19,780
Niet dus jij dat probleem ook 
hebt, waar je toch veel jonger 

914
00:53:19,790 --> 00:53:21,740
bent dan ik, Maar ik kan er ook 
niet opkomen. 

915
00:53:22,450 --> 00:53:27,920
Branson Richard Branson, kijk 
zie Als ik erover denk, ja, dan 

916
00:53:27,930 --> 00:53:30,660
kom ik er tenslotte wel op, dan 
moet ik het juiste, laatje 

917
00:53:30,670 --> 00:53:33,120
opentrekken. 
Het is een wonderbaar feit dat 

918
00:53:33,130 --> 00:53:37,410
altijd wat je wat zie je dat aan
dat al deze multi miljardairs 

919
00:53:37,420 --> 00:53:39,900
die Natuurlijk ongekend 
succesvol zijn geweest in hun 

920
00:53:39,910 --> 00:53:43,270
leven, althans, financieel 
gezien dat dat eigenlijk 

921
00:53:43,330 --> 00:53:47,120
jongetjes zijn gebleven die ook 
niet goed hebben nagedacht over 

922
00:53:47,130 --> 00:53:49,620
wat ruimtevaart is. 
Zij denken dat ruimtevaart 

923
00:53:49,630 --> 00:53:52,880
ergens een fort is. 
Hé die met dat ding waarvan ik 

924
00:53:52,890 --> 00:53:56,460
nu de naam ook even niet weet 
verzinnen, niet waar het het 

925
00:53:56,470 --> 00:53:59,850
heelal doorkruist. 
Het is een hang van Van van 

926
00:53:59,970 --> 00:54:03,800
paperclips en en en oud papier 
aan elkaar, want het valt dat 

927
00:54:03,810 --> 00:54:06,300
bedreigt altijd uit mekaar te 
vallen, maar altijd doet hij het

928
00:54:06,310 --> 00:54:09,280
weer. 
Maar ja, Dat is leuk, het zijn 

929
00:54:09,290 --> 00:54:12,100
leuke films, wil ik veel 
helemaal die kinderen achterover

930
00:54:12,110 --> 00:54:13,660
zijn. 
Ik gun het ze, ik gun het 

931
00:54:13,670 --> 00:54:18,280
Iedereen die films, Maar het 
heeft niets met astronomie of 

932
00:54:18,290 --> 00:54:22,650
wat dan ook maar te maken, hè? 
Echt 0,0. 

933
00:54:23,350 --> 00:54:25,860
Het kepèl een leuk nieuwtje nog 
voor luisteraars, want ja, Als 

934
00:54:25,870 --> 00:54:28,340
je dit soort onderwerpen nou 
interessant vindt en je wilt er 

935
00:54:28,350 --> 00:54:32,190
eigenlijk nog meer over weten, 
kijk dan eventjes of je 

936
00:54:32,200 --> 00:54:36,620
geabonneerd bent op deze podcast
op Spotify druk je op volgen en 

937
00:54:36,630 --> 00:54:38,420
op het belletje is heel 
belangrijk. 

938
00:54:38,430 --> 00:54:42,280
Die combinatie en op Apple druk 
je op het plusje op de podcast 

939
00:54:42,290 --> 00:54:45,760
pagina en dan garanderen wij jou
Als je dat doet, dat je geen 

940
00:54:45,770 --> 00:54:48,840
enkele aflevering mist en dus 
iedere keer als eerste op de 

941
00:54:48,850 --> 00:54:51,560
hoogte bent van dit soort 
interessante informatie. 

942
00:54:58,090 --> 00:55:00,640
Ik ben wel onhandig dat het in 
mijn mond moet spuiten. 

943
00:55:01,530 --> 00:55:05,370
De geschiedenis van onze 
welvaart en dan komt er een 

944
00:55:05,380 --> 00:55:08,580
uitvinder en die vindt iets uit 
waar nog Niemand ooit aan 

945
00:55:08,590 --> 00:55:11,440
gedacht heeft. 
En u zult zien Dat is bij geen 

946
00:55:11,450 --> 00:55:14,200
enkele uitvinding is dat 
eigenlijk het geval. 

947
00:55:14,370 --> 00:55:17,300
Volgens kenners een van de beste
lezingen die Maarten ooit heeft 

948
00:55:17,310 --> 00:55:19,840
gegeven. 
Daar is zo'n hele mythologie, 

949
00:55:20,550 --> 00:55:24,320
dat eigenlijk al die uitvinders 
van de 18e eeuw van de Engelse 

950
00:55:24,330 --> 00:55:27,060
industriële revolutie, dat dat 
eigenlijk allemaal vrij 

951
00:55:27,070 --> 00:55:31,430
primitieve knutselaars, waar de 
geschiedenis van onze welvaart. 

952
00:55:31,940 --> 00:55:35,410
Nu te downloaden als 
luisterboek, check de shownotes.