1 00:00:00,180 --> 00:00:01,660 Stel je voor dat iemand uitvindt. 2 00:00:01,670 --> 00:00:05,780 De batterij die die die die waardoor je in elektriciteit 3 00:00:05,790 --> 00:00:09,500 echt fantastisch op kunt slaan. Ja, Dat is een fantastische 4 00:00:09,510 --> 00:00:13,260 uitvinding Natuurlijk Omdat we steeds zeggend probleem oplopen. 5 00:00:13,270 --> 00:00:17,000 Trouwens, dat begint al In de 19e eeuw, dat in heel veel boel 6 00:00:17,010 --> 00:00:21,080 van die experimenteerde met die motortjes In de eerste helft van 7 00:00:21,330 --> 00:00:23,830 19e eeuw. Die liepen tegen het probleem 8 00:00:23,840 --> 00:00:26,920 aan dat batterijen onbetaalbaar duur waren, dus Niemand was 9 00:00:26,930 --> 00:00:29,920 geïnteresseerd in een motortje wat door een batterij werd 10 00:00:29,930 --> 00:00:32,640 aangedreven. Het vossem kunt u mij horen. 11 00:00:38,490 --> 00:00:40,140 Heb je de uitvinder er nog bijgepakt? 12 00:00:40,150 --> 00:00:43,440 Deze de uitvinder is er ook bij. Ja, zeker, We gaan ons met hem 13 00:00:43,450 --> 00:00:47,820 uitvinder bezighouden, eerst even een slokje en dan vertel ik 14 00:00:47,830 --> 00:00:50,520 ondertussen dat we een paar weken geleden begonnen zijn met 15 00:00:50,570 --> 00:00:53,980 dit idee, hè? Om toonaangevende spraakmakende 16 00:00:53,990 --> 00:00:56,240 uitvinders belangrijke uitvinders om die een podium te 17 00:00:56,250 --> 00:00:59,240 geven in deze podcast. En dat bracht ons een paar weken 18 00:00:59,250 --> 00:01:01,720 geleden in Italië, want We hadden het toen over de 19 00:01:01,730 --> 00:01:04,379 uitvinder van de stoommachine klein stukje nog. 20 00:01:04,459 --> 00:01:09,910 Uit die podcast die had die had een kolom water, grote kolom 21 00:01:09,920 --> 00:01:13,750 water en die had hij helemaal gevuld van water met water van 22 00:01:13,760 --> 00:01:15,750 top. Tot om daarna had hij hem 23 00:01:15,760 --> 00:01:18,930 omgekeerd en had hij de onderkant opengemaakt en in een 24 00:01:18,940 --> 00:01:23,020 bad water gezet. En, wat gebeurt er dan dat een 25 00:01:23,030 --> 00:01:27,310 deel van het water in die buis dat stroomt naar buiten en en 26 00:01:27,550 --> 00:01:29,490 komt in die bak met water terecht? 27 00:01:30,030 --> 00:01:34,490 Maar lang niet alles besluipt namelijk een kolom Waterstaat 28 00:01:34,500 --> 00:01:39,010 van 1 m of 9 10 hoog. En hoe komt dat? 29 00:01:39,330 --> 00:01:43,090 Dat is de luchtdruk. De luchtdruk is zodanig op om 30 00:01:43,100 --> 00:01:44,490 Laten. We zeggen niet dat je bovenop 31 00:01:44,500 --> 00:01:47,910 een hele hoge berg zit, maar Laten we zeggen, op gewoon op de 32 00:01:47,920 --> 00:01:51,250 grond zit is de luchtdruk zoon zo groot. 33 00:01:51,630 --> 00:01:55,170 Dat je een kolom water van 1 m of 9 die blijft staan door de 34 00:01:55,180 --> 00:01:58,970 luchtdruk en dan komt ook daarna iemand op het idee. 35 00:01:58,980 --> 00:02:02,280 Nou ja, dat water Dat is wel verdomd onhandig, want Het is 9 36 00:02:02,290 --> 00:02:04,150 m. Kunnen we dat niet beter met de 37 00:02:04,160 --> 00:02:07,680 Quick doen? Dat is toch een sjellie en ook 38 00:02:07,720 --> 00:02:11,640 bij die bij dat kwik, Maar dat is veel veel zwaarder dan water 39 00:02:11,650 --> 00:02:15,040 Natuurlijk, maar ook daar zie je dat er aan kolom kwik blijft 40 00:02:15,050 --> 00:02:19,750 staan en dan sterker nog, tenslotte zei ook iemand aan de 41 00:02:19,760 --> 00:02:22,200 hand van de hoogte van die kolom kwik. 42 00:02:22,660 --> 00:02:26,090 Kun je ook nog zien wat wat de luchtdruk precies is, want de 43 00:02:26,100 --> 00:02:29,560 luchtdruk varieert nogal. We kunnen hoge druk hebben. 44 00:02:29,770 --> 00:02:33,410 Denk aan zomers lange warme zomers wordt Iedereen ook een 45 00:02:33,420 --> 00:02:37,340 beetje geïrriteerd van de hoge druk en denk aan een stormachtig 46 00:02:37,350 --> 00:02:39,140 weer. Dat is meestal gaat dat gepaard 47 00:02:39,150 --> 00:02:41,580 met heel lage druk. Ja leuk Omdat het verhaal 48 00:02:41,590 --> 00:02:45,350 helemaal te luisteren is. Podcast 316 EUREKA heet Ie 49 00:02:45,580 --> 00:02:48,220 daarin hoor je dus de geschiedenis van de stoommachine 50 00:02:48,230 --> 00:02:50,520 en ook de uitvinder die daar verantwoordelijk voor was. 51 00:02:50,530 --> 00:02:53,820 Of beter gezegd, de uitvinders die daar verantwoordelijk voor 52 00:02:53,830 --> 00:02:57,330 waren, dus die podcast. Die luister je in je podcast 53 00:02:57,340 --> 00:03:01,630 app, maar vandaag een hele andere uitvinder Maarten en de 54 00:03:01,640 --> 00:03:06,590 uitvinding is Michael Faraday. De fameuze verdy van de kooi van 55 00:03:06,600 --> 00:03:09,910 faraday hè? Dus de bliksem in deze auto 56 00:03:09,920 --> 00:03:12,750 slaat dan en wij blijven er gewoon rustig in zitten dan 57 00:03:12,760 --> 00:03:16,850 overkomt ons niets en de spanning die dan eventueel op de 58 00:03:17,060 --> 00:03:19,540 carrosserie staat. Die staat op de buitenkant van 59 00:03:19,550 --> 00:03:23,760 de carrosserie en die die zakt heel snel weg hè. 60 00:03:23,770 --> 00:03:27,130 Dus eigenlijk kun je bij een onweer nergens veilig gaan 61 00:03:27,140 --> 00:03:29,350 zitten dan in een auto die Dat is. 62 00:03:29,360 --> 00:03:32,950 Een kooi van verre en dat heeft hij ontdekt dat de spanning aan 63 00:03:32,960 --> 00:03:36,710 de buitenkant van het. Object zit waar de spanning op 64 00:03:36,720 --> 00:03:40,240 staat en niet aan de binnenkant. En dan had hij ook een heel leuk 65 00:03:40,250 --> 00:03:44,580 experiment voor bedacht. Hij is geen soort van had een 66 00:03:44,590 --> 00:03:46,350 soort kooien van verre regen timmert. 67 00:03:46,360 --> 00:03:49,480 Daar ging hij in zitten. Ja, zitten er flink spanning op 68 00:03:49,490 --> 00:03:51,410 en dan komt ie er weer gewoon uitgewandeld. 69 00:03:52,120 --> 00:03:56,890 Een fantastische figuur verder bedoel ik begin even met dit met 70 00:03:56,900 --> 00:03:59,570 die Coin van Verdegem dat Iedereen daar ook wel zo'n 71 00:03:59,580 --> 00:04:03,420 beetje van gehoord heeft. Hoe dat zit en maakt ook verder 72 00:04:03,430 --> 00:04:08,530 is geboren in 17 91 en die is overleden in 18 67. 73 00:04:09,100 --> 00:04:11,840 Dus voor die tijd betrekkelijk oud geworden. 74 00:04:42,560 --> 00:04:44,920 Jij denkt je hebt een elektromotor en Dat is een 75 00:04:44,930 --> 00:04:48,920 elektromotor, maar je hebt een heel groot aantal heel 76 00:04:48,930 --> 00:04:52,840 verschillend geconstrueerde elektromotoren, dus hou dat in 77 00:04:53,120 --> 00:04:55,630 houd dat In de gaten voor later eventueel. 78 00:04:57,040 --> 00:05:01,960 Verder mee was in een geboren in een zeer religieuze familie en 79 00:05:01,970 --> 00:05:05,660 armetierige familie. Hij moest op zijn 13e aan het 80 00:05:05,670 --> 00:05:09,680 werk dus vanaf formele scholing, afgezien van een soort van 81 00:05:10,190 --> 00:05:13,260 schetsmatige lagere schoolopleiding was eigenlijk 82 00:05:13,270 --> 00:05:17,270 geen sprake en hij ging aan de slag bij een boekbinden als 83 00:05:17,330 --> 00:05:20,190 eigenlijk voor onze begrippen nog als een kind. 84 00:05:20,640 --> 00:05:23,340 En ja, hij bleek een zeer graag gelezen te zijn. 85 00:05:23,350 --> 00:05:26,740 Hij bleek geïnteresseerd te zijn in alles wat met met techniek te 86 00:05:26,750 --> 00:05:32,430 maken had en. Ging ook colleges volgen bij een 87 00:05:32,440 --> 00:05:36,290 zekere humphry. Davy en humphry Davy was in die 88 00:05:36,300 --> 00:05:39,380 tijd de meest fameuze Engelse chemicus. 89 00:05:39,750 --> 00:05:42,970 Hun fredi is ook de uitvinder van de mijnlamp. 90 00:05:43,700 --> 00:05:48,280 Namelijk een lamp die het zo geconstrueerd is dat die 91 00:05:48,290 --> 00:05:52,340 eventuele brandbare mijn gassen dat die die niet In de fik 92 00:05:52,350 --> 00:05:55,020 steekt. Kan Misschien heel simpel even 93 00:05:55,030 --> 00:05:58,160 uitleggen hoe dat zit. Dat is een lampje in met een 94 00:05:58,170 --> 00:06:02,380 beetje olie winnen en één ding is wat wat je aan kunt steken, 95 00:06:02,710 --> 00:06:05,200 maar maar daar een lontje wat je aan kunt steken. 96 00:06:05,210 --> 00:06:09,970 Maar daaromheen zit dus een een, Laten we zeggen fijn gazen 97 00:06:10,130 --> 00:06:13,800 omhulsel hè? Dus met hele kleine gaatjes en 98 00:06:13,810 --> 00:06:17,200 nu begrijp ik dat door die hele kleine gaatjes kan wel zuurstof, 99 00:06:17,570 --> 00:06:21,210 dus het rommeltje het lontje kan wel branden, maar dit haartjes 100 00:06:21,220 --> 00:06:24,900 zijn zo klein, dat je daardoor niet dat gas aan kunt steken, 101 00:06:24,910 --> 00:06:27,360 dus die vlam kan niet door die gaatjes heen. 102 00:06:27,750 --> 00:06:31,130 Dat gas In de mijn aansteken, dan zijn ook wel wat varianten 103 00:06:31,140 --> 00:06:34,620 op de mijnlamp, maar die mijnlamp is uitgevonden door 104 00:06:34,630 --> 00:06:38,650 Humphry davy, ook een klein beetje door de bekende 105 00:06:38,660 --> 00:06:41,120 locomotief constructeur Stephenson, maar. 106 00:06:42,200 --> 00:06:46,690 Oké, daarbij gaat hij In de leer gaat zijn colleges volgen. 107 00:06:47,160 --> 00:06:50,630 Hij wil dolgraag assistent worden van Humphrey, Davy en 108 00:06:50,670 --> 00:06:54,970 daadwerkelijk is hij tenslotte de assistent geworden van hun VD 109 00:06:55,370 --> 00:06:58,840 en heeft met hun free d wie allerlei nuttige chemische 110 00:06:59,240 --> 00:07:03,950 experimenten gedaan, chemische ontdekkingen gedaan vergelegen 111 00:07:03,960 --> 00:07:08,360 de ontdekking van benzene, hè? De eerste aromatische 112 00:07:08,370 --> 00:07:13,220 koolwaterstof die Laten we zeggen, ontdekt is. 113 00:07:16,110 --> 00:07:19,450 Hij reist met hem voor David door Europa, waarbij hij alle 114 00:07:19,460 --> 00:07:25,170 andere geleerde ontmoet volta, de man van de volt ampère, de 115 00:07:25,180 --> 00:07:29,280 man van de amperes dat kortom, hij maakt kennis met de hele 116 00:07:29,640 --> 00:07:34,450 wetenschappelijke wereld en faraday bleek zelf een geniale 117 00:07:34,460 --> 00:07:39,230 experimentator te zijn. Hij heeft van alles en nog wat 118 00:07:39,240 --> 00:07:42,210 ontdekt. Hij ontwikkelde uitzonderlijke 119 00:07:42,220 --> 00:07:47,050 soorten glas, zowel ten behoeve van de optica als glas ten 120 00:07:47,060 --> 00:07:49,430 behoeve van bijvoorbeeld vuurtorens, hè? 121 00:07:49,440 --> 00:07:52,960 Want dan moet je Natuurlijk ook 1, 1, 1 of andere glas in 122 00:07:52,970 --> 00:07:56,030 hebben, waardoor dat licht zo ver mogelijk en zo Helder 123 00:07:56,040 --> 00:08:00,290 mogelijk verspreid kan worden. Hij liet zien dat diamant in 124 00:08:00,300 --> 00:08:03,730 feite een vorm van koolstof zijn en zo is er een lange lange 125 00:08:03,740 --> 00:08:08,760 reeks van zaken die verdee. In de loop der tijden heeft 126 00:08:08,830 --> 00:08:14,180 heeft ontwikkeld. N is een bekende anekdote en die 127 00:08:14,190 --> 00:08:17,080 gaat eigenlijk over het Bureau van Einstein, die lees je altijd 128 00:08:17,090 --> 00:08:21,460 overal van wie stonden er portretten op het Bureau van 129 00:08:21,470 --> 00:08:26,200 Einstein, wie wie hadden naar zijn idee zo'n ingrijpende 130 00:08:26,210 --> 00:08:30,680 invloed gehad op de ontwikkeling van de natuurkunde dat ze een 131 00:08:30,690 --> 00:08:32,370 portret op zijn bureau verdiende? 132 00:08:32,929 --> 00:08:34,500 Nou ja, Dat was Natuurlijk onvermijdelijk. 133 00:08:34,510 --> 00:08:38,590 Erwijs Newton Lay opzichten wel uitvinden van de moderne 134 00:08:38,600 --> 00:08:44,620 natuurkunde en Dat was verre hè. En Dat was Maxwell Maxwell was 135 00:08:44,630 --> 00:08:48,860 een Engelsman die eigenlijk het enige tekort van verre day was. 136 00:08:48,870 --> 00:08:52,270 Dat zeg maar thematische kennis nou bepaald niet geweldig was. 137 00:08:52,890 --> 00:08:55,720 Ik wil niet zeggen dat hij op mijn niveau was het maar in 138 00:08:55,730 --> 00:08:57,630 ieder geval. Het was vertelde niet veel voor 139 00:08:57,970 --> 00:09:00,410 en eigenlijk dat hele elektromagnetisme. 140 00:09:00,420 --> 00:09:04,620 Dat heeft zijn mathematische fundament gekregen door het werk 141 00:09:04,630 --> 00:09:10,910 van mechel, dus op het Bureau van Einstein stond Maxwell Vera 142 00:09:10,920 --> 00:09:14,230 D and Newton. Nou heeft te denken of ik niet 143 00:09:14,240 --> 00:09:17,750 een iemand vergeet, maar deze anekdote lees je altijd 144 00:09:17,760 --> 00:09:19,070 kennelijk. Als je op dat bureau hebt 145 00:09:19,080 --> 00:09:22,590 gestaan dan Omdat aanstaande Natuurlijk ook een soort van 146 00:09:22,600 --> 00:09:26,320 paradigmatische leerling geworden is, had dus wel 147 00:09:26,330 --> 00:09:28,540 portretten op zijn bureau staan. Want dat zegt je dus hier ook 148 00:09:28,550 --> 00:09:31,530 mee. Overigens gaat nu de bezorger 149 00:09:31,540 --> 00:09:33,590 bij jou aanbellen, zie ik oh jeetje. 150 00:09:34,390 --> 00:09:37,630 Nou de bezorger wat wat maakt die ene kat die een groot 151 00:09:37,640 --> 00:09:40,230 geschenk bij zich heeft dat nu te wachten totdat de deur 152 00:09:40,240 --> 00:09:42,440 opengaat? Ja, mijn vrouw loopt moeilijk, 153 00:09:42,450 --> 00:09:44,040 dus dat kan wel even duren Natuurlijk. 154 00:09:45,170 --> 00:09:49,150 Post niet op de brievenbus, Ik ben benieuwd waar Het is, 155 00:09:49,860 --> 00:09:54,000 allerlei fijne pakketjes, maar waar mijn uiteindelijk om gaat, 156 00:09:54,010 --> 00:09:59,670 Dat is namelijk een experiment. Waarmee er een vera bij de 157 00:09:59,680 --> 00:10:04,010 grondslag heeft gelegd in allerlei opzichten voor en niet 158 00:10:04,020 --> 00:10:08,440 Alleen onze onze kennis van het elektromagnetisme, wat overigens 159 00:10:08,450 --> 00:10:11,710 door een Deen wel wat eerder gesuggereerd was te kunnen 160 00:10:11,720 --> 00:10:15,140 bestaan, Maar dat ook het elektromagnetisme als een 161 00:10:15,150 --> 00:10:19,110 bruikbare kracht, hè? Dat je dat je nu en dat je een 162 00:10:19,120 --> 00:10:23,210 elektromotor kunt bouwen en Dat was een experiment en dat deed 163 00:10:23,220 --> 00:10:27,910 hij in 18 21. Dus toen was die precies 30 jaar 164 00:10:27,920 --> 00:10:32,670 oud en Dat was een experiment waarbij die liet zien dat je 165 00:10:32,950 --> 00:10:36,780 elektriciteit kunt omzetten in een beweging. 166 00:10:37,210 --> 00:10:40,960 Ja, jij denkt dat spreekt voor zich, spreekt de stoppend aan te 167 00:10:40,970 --> 00:10:46,180 steken en het stopkontakten ventilatortje gaat draaien en In 168 00:10:46,190 --> 00:10:48,900 de mixer gaat draaien. Alles gaat draaien, Maar dat is 169 00:10:48,910 --> 00:10:51,190 nog dat. Dat moet wel eerst uitgevonden 170 00:10:51,200 --> 00:10:54,050 worden allemaal en wat had hij bedacht? 171 00:10:54,530 --> 00:10:57,690 Hij had een een. Laten we zeggen, vrijstaande 172 00:10:57,730 --> 00:11:02,130 geleider. Die was een die raakte in een 173 00:11:02,140 --> 00:11:06,300 bad van kwik daaronder was een badje van kwik en in dat badje 174 00:11:06,310 --> 00:11:10,160 van kwik lachen magneet. En Als je nou die geleider 175 00:11:10,200 --> 00:11:15,360 contact liet maken met dat wik en je zet dat er stroom op, dan 176 00:11:15,370 --> 00:11:18,760 ging die geluiden eigenlijk in een soort van rondje rond 177 00:11:18,770 --> 00:11:22,590 draaien rond die magneet die in dat kwik lag. 178 00:11:23,050 --> 00:11:27,050 Dus die genereerde de magneet met de elektrische stroom 179 00:11:27,310 --> 00:11:31,940 genereerde een magnetisch veld waarin die elektromagnetisch 180 00:11:31,950 --> 00:11:35,320 veld waarin die dat ding ronddraaide, waarmee 181 00:11:35,330 --> 00:11:39,260 gedemonstreerd was, dat kan. Het was eigenlijk al alle 182 00:11:39,270 --> 00:11:42,340 allereerste aller aller simpelste elektromotor. 183 00:11:42,670 --> 00:11:45,710 Dat heeft gewoon ook een homo polaire motor in ieder geval. 184 00:11:46,440 --> 00:11:50,070 Waarmee Natuurlijk nog niet en de moderne elektromotor nog 185 00:11:50,080 --> 00:11:51,350 niet. Dat heeft nog een heleboel 186 00:11:51,360 --> 00:11:56,430 moeite gekost om tenslotte te komen tot moderne elektromotor. 187 00:11:58,010 --> 00:12:00,700 Daar zijn allerlei experimenteerdoos geweest die 188 00:12:00,710 --> 00:12:02,690 steeds een stapje naar voren deden. 189 00:12:03,190 --> 00:12:06,540 Soms zo een klein stapje dat ze later weer vergeten zijn, maar. 190 00:12:07,390 --> 00:12:11,580 Tenslotte verschijnt op het toneel Edison en Tesla. 191 00:12:12,780 --> 00:12:19,630 En daarbij is Tesla eigenlijk degene die alle onderdelen van 192 00:12:19,640 --> 00:12:22,570 de zeg, Maar de moderne elektro elek. 193 00:12:23,570 --> 00:12:25,880 Zal ik eens zeggen, elektronische industrie, 194 00:12:25,890 --> 00:12:29,740 elektrische industrie, tegelijkertijd en in samenhang 195 00:12:29,750 --> 00:12:32,960 in een relatief hoog tempo ontwikkeld heeft namelijk de 196 00:12:32,970 --> 00:12:35,980 wisselstroommotor, een transformator. 197 00:12:36,770 --> 00:12:40,940 De leidingen die je nodig hebt om dat hele systeem te verbinden 198 00:12:41,650 --> 00:12:45,600 en Natuurlijk, nou ja, de opwekking in principe ook, want 199 00:12:45,610 --> 00:12:50,470 dat kun je met een Dynamo of of anderszins een draaiend object 200 00:12:50,480 --> 00:12:53,930 zo goed Als je in een elektrische auto, niet waar dat? 201 00:12:54,020 --> 00:12:57,680 Dat die die dingen elektromotor kan de auto aandrijven, maar Als 202 00:12:57,690 --> 00:13:01,910 je afremt, dan verandert hij in een generator en dan produceert 203 00:13:01,920 --> 00:13:05,070 die elektrische Energy wat op zich verneuk is. 204 00:13:05,410 --> 00:13:09,530 Dus Tesla is eigenlijk degene die Laten we zeggen ervoor 205 00:13:09,540 --> 00:13:15,320 gezorgd heeft dat er een hele massa apparatuur was die waarmee 206 00:13:15,330 --> 00:13:19,520 elektriciteit gebruiken kon voor alles waarvoor je elektriciteit 207 00:13:19,530 --> 00:13:23,170 gebruiken kon, want je weet, Je kunt elektromotoren bouwen van 208 00:13:23,430 --> 00:13:27,320 enorme afmetingen en Je kunt ook een lekkere motor bouwen. 209 00:13:27,680 --> 00:13:31,270 Weinig groter is dan dan, Laten we zeggen € 1 bij wijze van 210 00:13:31,280 --> 00:13:35,170 spreken en in een modelletjes. En Ik weet, Ik weet dan, niet 211 00:13:35,180 --> 00:13:37,790 waar? De kwestie was toen nog wel. 212 00:13:38,600 --> 00:13:42,970 In de 19e eeuw dat Edison zei, ja, je moest gelijkstroom hebben 213 00:13:43,310 --> 00:13:47,850 en Tesla zei Dat is niet praktisch, want vooral ook in in 214 00:13:47,860 --> 00:13:51,210 hoogspanningsleidingen. Als je dus elektriciteit wilt 215 00:13:51,220 --> 00:13:54,770 transporteren, gaat daar bij gelijkstroom gaat er veel. 216 00:13:56,070 --> 00:13:59,630 Door de toenmalige techniek had er veel verloren, dus 217 00:13:59,640 --> 00:14:02,810 wisselstroom is praktischer en in feite is. 218 00:14:03,830 --> 00:14:09,420 Min of meer tot nu? Is toch wisselstroom het het de 219 00:14:09,430 --> 00:14:13,840 dominante factor In het systeem, maar nu heb ik wel begrepen dat 220 00:14:13,850 --> 00:14:17,290 toch in toenemende mate, ook Omdat de technologie ondertussen 221 00:14:17,300 --> 00:14:21,080 Natuurlijk enorm sterk veranderd en verbeterd is, is het 222 00:14:21,090 --> 00:14:25,100 Misschien wel zo dat de slotte toch tegelijk stroom zal gaan 223 00:14:25,170 --> 00:14:28,320 winnen. Maar de kern van de zaak is dat 224 00:14:28,330 --> 00:14:32,500 in 18 21. Dit waren faraday, een geweldige 225 00:14:32,510 --> 00:14:36,100 experimentator heeft Laten zien dat je met een elektrische 226 00:14:36,110 --> 00:14:40,200 stroom een beweging kunt veroorzaken in een homo polair 227 00:14:40,210 --> 00:14:43,020 motortje. Laat de Mensen het even opzoeken 228 00:14:43,030 --> 00:14:45,600 op de Wikipedia. Er staan allemaal leuke plaatjes 229 00:14:45,610 --> 00:14:49,770 van, daarna kunt u dan verder zien in ongeveer begrijpen hoe 230 00:14:49,780 --> 00:14:52,500 een wisselstroommotor in elkaar zit. 231 00:14:52,950 --> 00:14:55,780 Baanbrekend Misschien moeten we nog eens iets toch doen aan 232 00:14:55,790 --> 00:14:58,670 Tesla. Want het interessante van Van 233 00:14:58,680 --> 00:15:00,920 verdelen moet ik allemaal nog wel even bijten? 234 00:15:01,260 --> 00:15:04,420 Hij was, hij was bij zijn leven al al wereldberoemd. 235 00:15:04,430 --> 00:15:07,340 Nou, in ieder geval wereldberoemd in Engeland, want 236 00:15:07,350 --> 00:15:11,280 hij gaf altijd kerstcake leges met de Kerstmis gaf hij college 237 00:15:11,290 --> 00:15:15,080 zo van wat hij dan allemaal had onderzocht, welke experimenten 238 00:15:15,090 --> 00:15:18,160 die had gedaan. Dat was in Londen een super 239 00:15:18,170 --> 00:15:22,520 uitje, daar kwam echt. Iedereen kwam naar zijn colleges 240 00:15:22,530 --> 00:15:25,360 luisteren ook koningin Victoria kwam luisteren. 241 00:15:26,020 --> 00:15:30,810 En het gerucht gaat dat het echt fantastische colleges was dat 242 00:15:30,820 --> 00:15:34,050 die schitterend kon uitleggen hoe het precies zat. 243 00:15:34,440 --> 00:15:36,890 Er is een adellijke titel aangeboden. 244 00:15:37,210 --> 00:15:38,930 Hij was er niet in geïnteresseerd. 245 00:15:38,980 --> 00:15:41,950 Hij was geïnteresseerd in een bescheiden leven. 246 00:15:42,330 --> 00:15:47,150 Hij is zijn hele leven zeer, zeer religieus gebleven, tot die 247 00:15:47,160 --> 00:15:49,890 tot die de dood geen zag ik maar zeggen Het was. 248 00:15:49,900 --> 00:15:53,310 Bovendien kwam hij uit een hele wonderlijke kleine christelijke 249 00:15:53,320 --> 00:15:56,830 sekte, maar eigenlijk vrijwel alle erebaantje. 250 00:15:56,900 --> 00:16:00,210 Zie hem mium zijn aangeboden die daar moest hij echt niet zo 251 00:16:00,220 --> 00:16:03,570 verschrikkelijk veel van hebben. Hij deed aan de lopende band 252 00:16:03,580 --> 00:16:05,610 opdrachten voor voor de overheid. 253 00:16:05,620 --> 00:16:08,730 Die zijn zoekers uit dit, dus zoeken ze uit dat en dat heeft 254 00:16:08,740 --> 00:16:12,510 hij ook allemaal gedaan. Maar de staat Homo polaire 255 00:16:12,520 --> 00:16:17,140 motortje van 18, 21 daarop, dat zal er waarschijnlijk. 256 00:16:17,750 --> 00:16:21,880 Hij is wereldberoemd, wat je Als je ooit iets over had uitvinders 257 00:16:21,890 --> 00:16:25,090 hebt gelezen. Je hebt iets gelezen over de 19e 258 00:16:25,100 --> 00:16:29,290 eeuw, dan is de kans dat je verder een mist die is eigenlijk 259 00:16:29,300 --> 00:16:33,180 nul dan kans dat je mex wel mist kan ik me begrijpen Omdat het 260 00:16:33,190 --> 00:16:36,340 dan wiskundig wordt allemaal, maar eigenlijk mag dat ook niet. 261 00:16:37,180 --> 00:16:39,320 Het interessante is, Dit is er allemaal Engels. 262 00:16:40,700 --> 00:16:42,350 Hoe klaar je dat? Wat een centraal? 263 00:16:42,390 --> 00:16:45,290 Nou ja, Dat is Natuurlijk verklaarbaar doordat de 264 00:16:45,300 --> 00:16:48,170 industriële revolutie in Engeland begonnen is, dus Dat 265 00:16:48,180 --> 00:16:52,570 was een Laten we zeggen een atmosfeer, een een ecosysteem 266 00:16:52,580 --> 00:16:55,640 zoals dat tegenwoordig zo treffend heet, waarin dit soort 267 00:16:55,650 --> 00:16:59,270 van dingen interessant en belangrijk werden geacht, hè? 268 00:16:59,580 --> 00:17:02,210 Als je aan de eerste bruikbare locomotieven denkt die ooit 269 00:17:02,220 --> 00:17:04,910 ontworpen zijn. De stoommachine. 270 00:17:05,900 --> 00:17:09,050 Ja kom ik weer met mijn stoommachine is Natuurlijk een 271 00:17:09,060 --> 00:17:12,119 Engelse uitvinding. Ook de eerste locomotieven, het 272 00:17:12,130 --> 00:17:15,480 zijn Engelse uitvindingen en een groot deel van Natuurlijk de 273 00:17:15,490 --> 00:17:18,380 mechanisering van productieprocessen. 274 00:17:18,730 --> 00:17:23,540 Daar zijn Engelsen mee begonnen, dat ze tenslotte zeg maar na 18 275 00:17:23,550 --> 00:17:28,200 70 globaal gepasseerd zijn door de Amerikanen en de Duitsers is 276 00:17:28,210 --> 00:17:32,920 vers twee en dat zij te laat de bakens verzet hebben, Dat is 277 00:17:32,930 --> 00:17:36,180 vers 3, Maar het zijn wel de Engelse tocht die Natuurlijk 278 00:17:36,190 --> 00:17:39,800 tussen. Dus je het eind van de 17e eeuw 279 00:17:39,810 --> 00:17:43,530 en. Nou begin van 20e eeuw op dit 280 00:17:43,540 --> 00:17:46,360 punt de grote voortrekkers waren. 281 00:17:46,450 --> 00:17:49,020 Maar wat gebeurde er dan precies op die plekken waar zij aan het 282 00:17:49,030 --> 00:17:51,070 uitvinden waren? Dan had je dus grote bedrijven 283 00:17:51,080 --> 00:17:53,340 die op grote schaal dingetjes aan het uitproberen. 284 00:17:55,130 --> 00:17:58,810 Vaak vaak onderzoekers het interessante is van veel van die 285 00:17:58,820 --> 00:18:01,420 onderzoekers. Of dat nou leuke man is die 286 00:18:01,700 --> 00:18:05,250 ontwerper van de eerste stoommachine of James Watt, de 287 00:18:05,260 --> 00:18:08,190 grote verbeteraar van de stoommachine die stoommachine 288 00:18:08,200 --> 00:18:12,510 eigenlijk bruikbaar heeft gemaakt of later Mensen die aan 289 00:18:12,520 --> 00:18:15,120 de stoommachine of aan de spoorwegen hebben gewerkt? 290 00:18:15,550 --> 00:18:19,820 Het zijn bijna altijd lui van betrekkelijk eenvoudige komaf 291 00:18:20,280 --> 00:18:24,370 die die, Laten we zeggen, al die kennis hebben opgedaan en ook 292 00:18:24,380 --> 00:18:28,520 hun lust tot experimenteren. Dat is Natuurlijk de kern van de 293 00:18:28,530 --> 00:18:31,600 wetenschap, is dat je experimenteert je denkt, zou het 294 00:18:31,610 --> 00:18:36,100 niet zo kunnen zijn en dan ga je een experimentje doen, hè? 295 00:18:36,790 --> 00:18:39,780 Ja, Dat is daarvoor dat de kooi van verder niet had gewerkt, dan 296 00:18:39,790 --> 00:18:41,920 had verraden. Is er zelf aan executeert. 297 00:18:41,930 --> 00:18:44,430 Maar hij wist Natuurlijk dat het wel werkte. 298 00:18:44,890 --> 00:18:47,450 Toen is hij begonnen met een konijn er en de stoppen dan weet 299 00:18:47,460 --> 00:18:50,920 ik dat vermeldt het verhaal eigenlijk niet, maar ook James 300 00:18:50,930 --> 00:18:54,360 Wood was iemand die die ook al uit de familie kwam die 301 00:18:54,370 --> 00:18:58,000 technische belangstelling had, Maar de universiteit bestond nog 302 00:18:58,010 --> 00:19:01,260 niet als. Een als een onderzoeksmissie? 303 00:19:01,330 --> 00:19:05,370 Stelling, Dat is iets van de late 19e eeuw in allerlei 304 00:19:05,380 --> 00:19:07,610 opzichten, iets waar de Duitsers mee begonnen zijn. 305 00:19:08,500 --> 00:19:12,030 Als je ziet Als je kijkt naar Tesla of neem bijvoorbeeld de 306 00:19:12,040 --> 00:19:14,260 diesel. De ontwerper van de dieselmotor. 307 00:19:14,720 --> 00:19:17,700 Dat waren lui die gewoon natuurkunde hadden gestudeerd 308 00:19:17,710 --> 00:19:21,010 aan de Universiteit en die daardoor ook bepaalde dingen 309 00:19:21,020 --> 00:19:24,850 wisten die die die vroeger Experimenteerde eigenlijk niet 310 00:19:24,860 --> 00:19:26,660 wisten. Maar die moet het ook niet 311 00:19:26,670 --> 00:19:30,910 versimpelen, In de zin dat al die uitvinders In de In de 18e 312 00:19:30,920 --> 00:19:35,260 en de vroege 19e eeuw, dat dat lui waren die in een soort van 313 00:19:35,270 --> 00:19:38,260 hutje achter het huisje zaten te knutselen. 314 00:19:38,330 --> 00:19:41,440 En toevallig allerlei dingen ontdekte nee is Het was meestal 315 00:19:41,760 --> 00:19:47,370 waren het voortreffelijke Experimenteerde ers met de met 316 00:19:47,380 --> 00:19:52,650 een omvangrijke outillage en je hebt verder was beroemd was 317 00:19:52,660 --> 00:19:55,660 eigenlijk al heel snel. Was die heel beroemd geworden, 318 00:19:56,030 --> 00:19:59,550 terecht volkomen terecht? Ja, en wat ik ook vaak hoor nu, 319 00:19:59,560 --> 00:20:01,670 vandaag de dag is dat je dus niet Alleen die aanwezigheid 320 00:20:01,680 --> 00:20:03,650 moet hebben van wetenschappers en bedrijven waar Je kunt 321 00:20:03,660 --> 00:20:07,030 experimenteren, maar vooral ook gun het tijd gun Mensen de tijd 322 00:20:07,040 --> 00:20:09,540 om dingen uit te proberen, te experimenteren en leg er geen 323 00:20:09,550 --> 00:20:11,570 druk verhaal op. Een van de grootste problemen 324 00:20:11,580 --> 00:20:14,100 is. Je weet nou ja, We hadden 325 00:20:14,350 --> 00:20:16,510 Nederland Natuurlijk een voorbeeld van een van een. 326 00:20:17,740 --> 00:20:20,280 Hoe moet je dat zeggen? Experimenteer fabriek Philip, 327 00:20:20,290 --> 00:20:25,130 het natuurkundig laboratorium wat wereldwijd beroemd was om om 328 00:20:25,140 --> 00:20:28,710 de uitvindingen die daar gedaan zijn en het werk wat daar gedaan 329 00:20:28,720 --> 00:20:30,210 is. Ik weet dat jullie. 330 00:20:30,220 --> 00:20:32,850 Je hoort er nooit meer iets van, dus Ik weet niet hoe het op dit 331 00:20:32,860 --> 00:20:37,410 moment met dat blad. In in Eindhoven bij Philips. 332 00:20:37,420 --> 00:20:40,110 Dus ja, Als je echt een goede natuurkundige was, dan ging je 333 00:20:40,120 --> 00:20:43,930 bij het natlab bergen van Philips en ook veel denken aan 334 00:20:43,940 --> 00:20:47,150 de bellen El Aborto is waar de transistor ontdekt is In de 335 00:20:47,160 --> 00:20:48,710 jaren 40. Waar ligt dat? 336 00:20:49,200 --> 00:20:53,530 Dat Ik denk dat bel ergens in jouw Jersey Ofzo gevestigd was. 337 00:20:54,140 --> 00:20:57,320 En, Dat is Misschien wel het meest fameuze laboratorium blij 338 00:20:57,330 --> 00:21:00,280 zijn van alles en nog wat uitgevonden, onder andere het 339 00:21:00,290 --> 00:21:03,760 van de transistor en er valt iets voor te zeggen dat de 340 00:21:03,770 --> 00:21:06,740 transistor de belangrijkste uitvinding van de vorige eeuw 341 00:21:06,750 --> 00:21:11,300 was in allerlei opzichten. En nu las ik ook dat Bella ben 342 00:21:11,310 --> 00:21:15,140 zijn beetje In de in verval geraakt breng ik en nu las ik 343 00:21:15,150 --> 00:21:17,920 laatst een boeiend stuk waarin zegt eigenlijk was dat een 344 00:21:17,930 --> 00:21:21,960 fantastische traditie dat die grote technische bedrijven zelf 345 00:21:21,970 --> 00:21:26,230 op grote schaal onderzoek deden. Net wat je zegt, waarbij het 346 00:21:26,240 --> 00:21:29,950 niet erom ging of er volgende week al rendement uitgedraaid 347 00:21:29,960 --> 00:21:32,210 zou kunnen worden. Want ja, het heeft wel even 348 00:21:32,220 --> 00:21:35,730 geduurd voordat we met die transistor iets iets konden net 349 00:21:35,740 --> 00:21:39,030 zo goed Als we kijken naar het Homo polaire motortje van Van 350 00:21:39,520 --> 00:21:43,370 Faraday, dat het een kleine eeuw heeft geduurd voordat we en 351 00:21:43,380 --> 00:21:46,270 Laten we zeggen op grote schaal bruikbare elektromotoren hadden 352 00:21:46,280 --> 00:21:50,770 gebouwd. Dit hoorde ik dus ook op teneur 353 00:21:50,780 --> 00:21:54,290 van het artikel was dat bedrijven veel te veel gericht 354 00:21:54,300 --> 00:21:56,570 zijn op winst op de korte termijn. 355 00:21:56,940 --> 00:22:00,080 Dat er veel te weinig gedacht wordt op de middellange en de 356 00:22:00,090 --> 00:22:02,480 lange termijn. Ja, dat hoorde ik dus ook op de 357 00:22:02,490 --> 00:22:04,120 precisiebeurs. Dat is dus de beurs voor de 358 00:22:04,130 --> 00:22:06,710 precisie industrie. Daar was ASML, maar ook alle 359 00:22:06,720 --> 00:22:08,910 onderaannemers. En daar zeiden dus ook, geeft 360 00:22:08,920 --> 00:22:10,470 die MKB er of hier ook onderzoekt. 361 00:22:10,480 --> 00:22:13,870 Geef hem vooral de tijd, hè? Laat hem experimenteren en denk 362 00:22:13,880 --> 00:22:16,920 niet dat met alles onmiddellijk aan het eind van de volgende 363 00:22:16,930 --> 00:22:20,240 week al dik geld verdiend kan worden, is ook een oproep aan de 364 00:22:20,250 --> 00:22:22,340 overheid die het vaak dan ondersteund met subsidies. 365 00:22:22,350 --> 00:22:25,530 We hebben het groeifonds nou, Er zijn allemaal investeringen en 366 00:22:25,540 --> 00:22:28,320 subsidies voor ook het MKB en samenwerkingsverbanden ook daar. 367 00:22:28,410 --> 00:22:31,580 Heb geduld, ja, nou ja, en je ziet wat wat. 368 00:22:31,590 --> 00:22:34,920 Nou ja, je ziet wat de man als verre wij in zijn eentje bereikt 369 00:22:34,930 --> 00:22:38,170 heeft, maar die had ook een vrij omvangrijk laboratorium. 370 00:22:39,130 --> 00:22:43,380 Maar ja, denk aan het Philips Natlab wereldberoemd denk dan 371 00:22:43,390 --> 00:22:47,110 bell laboratories en daar waren andere van dergelijke Research 372 00:22:47,120 --> 00:22:49,860 instellingen. Als je dat vertaald naar deze 373 00:22:49,870 --> 00:22:51,900 tijd, want er wordt Natuurlijk nog steeds uitgevonden, hè? 374 00:22:51,910 --> 00:22:55,300 De de energietransitie zal ook uitvindingen nodig hebben om 375 00:22:55,310 --> 00:22:58,980 verder ook die die nieuwe constructie van die vaccins hè. 376 00:22:58,990 --> 00:23:04,040 Met dat MRNA he, Dat is ook een soort uitvinding, Dat was 377 00:23:04,050 --> 00:23:08,580 afwachtend over dat ach echtpaar wat dat uitgevonden had dat ook 378 00:23:08,590 --> 00:23:11,130 trouwens. Commercieel geëxploiteerd heeft, 379 00:23:11,140 --> 00:23:14,000 Als ik het wel heb. Nou ja, we er worden nog steeds, 380 00:23:14,320 --> 00:23:18,160 Maar het leuke is dat er volgende Natuurlijk uitvindingen 381 00:23:18,170 --> 00:23:21,460 ook door het bedrijfsleven werden gedaan en dat je nu de 382 00:23:21,470 --> 00:23:24,480 gevoel hebt dat dat toch Misschien teveel wordt over 383 00:23:24,910 --> 00:23:29,140 Laten aan aan universiteiten. Waarom niet op op op diverse 384 00:23:29,150 --> 00:23:31,110 niveaus? Wat nou triple? 385 00:23:32,550 --> 00:23:34,660 Roulette creativiteit Natuurlijk, je bedoelt de 386 00:23:34,670 --> 00:23:37,070 wetenschappers, maar ook bedrijven denken ook dat al die 387 00:23:37,080 --> 00:23:40,070 al die softwarebedrijven om het maar even zo te noemen, de ambas 388 00:23:40,080 --> 00:23:45,100 ons, de Microsoft enzovoort en dat afschuwelijke Facebook meet 389 00:23:45,110 --> 00:23:48,170 hij dat nu? Ja, maar flauwekul gaat ook 390 00:23:48,180 --> 00:23:51,110 allemaal mislukken, hè? Ik weet niet hoeveel Mensen die 391 00:23:51,120 --> 00:23:56,610 al niet ontslagen heeft, toch 20.000 of zo, maar goed dat dat 392 00:23:56,620 --> 00:24:00,920 enorm overschat wordt en dat dat in feite oké ja, die die 393 00:24:00,930 --> 00:24:04,680 software is belangrijk. Maar de hardware, die wordt dan 394 00:24:04,690 --> 00:24:06,920 vaak onderschat die daarbij te pas komt. 395 00:24:07,210 --> 00:24:09,700 Maar we hebben nu bijvoorbeeld uitvindingen nodig om batterijen 396 00:24:09,750 --> 00:24:13,500 en de opslag daarvan en en ja, daar wordt keihard aan gewerkt. 397 00:24:13,510 --> 00:24:16,310 Laten we wel wezen. De batterij is ook wel enorm 398 00:24:16,320 --> 00:24:19,980 verbeterd Natuurlijk, Als we het vergelijken met die batterijen 399 00:24:19,990 --> 00:24:22,940 we die we vroeger hadden die waar je tong zo tegenaan moest 400 00:24:22,950 --> 00:24:26,640 houden, voelde je een beetje prikkeling op je tong, hè? 401 00:24:27,290 --> 00:24:30,600 Die heb ik nooit gekend die motorrijden nee ja van die van 402 00:24:30,610 --> 00:24:33,380 die platte dingen, Het was net 1 grote eis komen met aan de 403 00:24:33,390 --> 00:24:35,200 bovenkant twee van die elektroden. 404 00:24:35,330 --> 00:24:38,450 En, Waarom deed je tong erop en kreeg je een lekker prikkelend 405 00:24:38,460 --> 00:24:42,380 gevoel? Ja, een soort verslaving was 406 00:24:42,390 --> 00:24:44,760 dat, maar leydenjar gaat nu bijvoorbeeld en die zitten 407 00:24:44,770 --> 00:24:47,540 volgens mij in Leiden en die gaan nu In de in Eindhoven regio 408 00:24:47,550 --> 00:24:50,760 gaan die een fabriek bouwen, ook Samen met partijen daar In de 409 00:24:50,770 --> 00:24:56,220 regio om batterijen te bouwen. De toekomst, een Tesla bouwt een 410 00:24:56,230 --> 00:25:01,190 nieuwe fabriek of een batterijen en Ik weet die van allerlei van 411 00:25:01,200 --> 00:25:03,740 alles en nog wat willen Natuurlijk batterijen bouwen en 412 00:25:03,750 --> 00:25:07,580 ik neem aan. Daar worden Natuurlijk stel voor 413 00:25:07,590 --> 00:25:11,040 dat iemand uitvindt. De batterij die die die die 414 00:25:11,120 --> 00:25:14,290 waardoor je elektriciteit echt fantastisch op kunt slaan. 415 00:25:14,990 --> 00:25:18,520 Ja, Dat is een fantastische uitvinding Natuurlijk, Omdat we 416 00:25:18,530 --> 00:25:20,450 steeds zeggen, het probleem oplopen trouwens. 417 00:25:20,460 --> 00:25:24,380 Dat begint al In de 19e eeuw, dat in heel veel boel van die 418 00:25:24,390 --> 00:25:28,000 experimenteerde met die motortjes In de eerste helft van 419 00:25:28,250 --> 00:25:30,760 19e eeuw. Die liepen tegen het probleem 420 00:25:30,770 --> 00:25:33,850 aan dat batterijen onbetaalbaar duur waren, dus Niemand was 421 00:25:33,860 --> 00:25:36,840 geïnteresseerd in een motortje wat door een batterij werd 422 00:25:36,850 --> 00:25:40,960 aangedreven. Dat is een probleem, Dat is dus 423 00:25:40,970 --> 00:25:44,910 nog steeds een probleem. Denk je dat de uitdaging die We 424 00:25:44,920 --> 00:25:48,590 hebben In de klimaatcrisis dat daar ook uitvindingen lopende 425 00:25:48,600 --> 00:25:50,370 band en? Ik denk ook dat dat te 426 00:25:50,380 --> 00:25:53,570 onvoldoende in kaart wordt gebracht, Omdat we wel 13 427 00:25:53,580 --> 00:25:56,750 miljoen uitgeven aan een cultfilm over die over dat kul 428 00:25:56,760 --> 00:26:00,010 echtpaar herrie. Ja, waar we het over gehad 429 00:26:00,020 --> 00:26:02,610 hebben, besteed je geld in godsnaam, maar een betere dingen 430 00:26:02,620 --> 00:26:06,480 dan dan dit. Een soort van onzin godzijdank 431 00:26:06,490 --> 00:26:11,240 niet partij ja, maar denk je dus wel dat wij uitvinders nodig 432 00:26:11,250 --> 00:26:14,910 hebben om de klimaat uitdagingen aan te kunnen Zonder meer. 433 00:26:14,950 --> 00:26:17,980 Nou ja, uitvinders gewoon Mensen die zich met technologie 434 00:26:17,990 --> 00:26:21,420 bezighouden en de ontwikkeling van de technologieën die die 435 00:26:21,430 --> 00:26:23,950 overal stukje In de afgelopen 30 40 jaar heeft. 436 00:26:23,960 --> 00:26:27,060 De technologie ons het ene wonder na het andere opgeleverd. 437 00:26:27,370 --> 00:26:29,500 Kijk, die smartphone is vervelend dat ze het hele 438 00:26:29,510 --> 00:26:32,670 publiek zitten. Tiktokker, terwijl daar 439 00:26:32,680 --> 00:26:36,120 briljante sprekers bezig zijn. Bij de smartphone is Natuurlijk 440 00:26:36,130 --> 00:26:40,390 een fantastisch product. Wat wat 25 jaar geleden nog min 441 00:26:40,400 --> 00:26:43,930 of meer ondenkbaar was. Ja, ik hoorde deze week ook een 442 00:26:44,040 --> 00:26:46,720 podcast, een ESG podcast en daarin zei iemand van ja, nu 443 00:26:46,730 --> 00:26:48,910 wordt er nog bijvoorbeeld in Egypte op die klimaattop wordt 444 00:26:48,920 --> 00:26:51,150 er nog gepraat. Over een tijdje gaan Mensen echt 445 00:26:51,160 --> 00:26:53,450 ruzie krijgen Omdat ze daar bijvoorbeeld in Egypte al 446 00:26:53,460 --> 00:26:55,900 ervaren wat de gevolgen van die klimaatverandering zijn, want 447 00:26:55,910 --> 00:26:58,190 daar het water staat er al zo hoog dat Mensen hun huis uit 448 00:26:58,200 --> 00:26:59,890 moeten. Dus hij zegt, Als we niet snel 449 00:26:59,900 --> 00:27:01,470 iets hebben, dan ontstaat er ruzie. 450 00:27:01,480 --> 00:27:04,020 Misschien wel oorlog. Nou, dat zou kunnen. 451 00:27:04,030 --> 00:27:06,540 Dat lijkt me heel onverstandig, want met oorlog wordt In het 452 00:27:06,550 --> 00:27:08,920 algemeen bar weinig opgelost. Zoals we weten. 453 00:27:09,360 --> 00:27:13,020 Sterker nog, Mensen die oorlogen beginnen, die halen meestal 454 00:27:13,030 --> 00:27:17,530 ongelooflijke zeperd hè? Denken Amerikanen in Irak. 455 00:27:17,570 --> 00:27:21,460 Denk aan Amerikanen in Afghanistan, denk aan Amerikanen 456 00:27:21,470 --> 00:27:25,500 in Vietnam en ja kwart even op de spanning wat op te voeren en 457 00:27:25,510 --> 00:27:29,420 denk aan die oetlul in Moskou, niet waar die dacht dat hij daar 458 00:27:29,430 --> 00:27:31,180 gemakkelijk en dat ten eitje was. 459 00:27:31,190 --> 00:27:33,130 En kijk eens wat het wat het geworden is. 460 00:27:34,120 --> 00:27:36,750 Een drama waar die tenslotte aan ten onder zal gaan. 461 00:27:37,700 --> 00:27:39,210 En wat versta je onder ten ondergaan? 462 00:27:40,680 --> 00:27:45,710 Nou ja, dat, dat zijn al zelfs als die dood gaat infunctie dan 463 00:27:45,820 --> 00:27:48,830 dan hangt Natuurlijk die die mislukte oorlog in Oekraïne 464 00:27:48,840 --> 00:27:52,400 hangt als een zwarte wolk boven zijn erfenis, hè? 465 00:27:53,190 --> 00:27:56,120 En en heeft wel afgezien van het feit dat die Rusland in een 466 00:27:56,130 --> 00:28:00,780 politiestaat veranderd heeft. Nee, nee, Poetin is is voor de 467 00:28:00,790 --> 00:28:04,890 eerst voor de geschiedschrijving is die blij is is die voor 468 00:28:04,900 --> 00:28:09,140 eeuwig een boef is, die is zijn lot is blijvend verloren met 469 00:28:09,150 --> 00:28:12,930 marzee zo maar zo te zeggen. En dan is nog de vraag of hij 470 00:28:12,940 --> 00:28:15,180 het überhaupt in functie gaat overleven. 471 00:28:15,190 --> 00:28:19,120 Dat dat weten we niet en was nu deze week tevoorschijn gekomen, 472 00:28:19,130 --> 00:28:22,620 had allerlei lollige indruk gemaakt en zo. 473 00:28:23,170 --> 00:28:25,670 Foto op die brug hè? Waarvan Mensen zich ook afvragen 474 00:28:25,680 --> 00:28:28,730 of sturen, want dela is Niemand die zo goed kan sturen als 475 00:28:28,740 --> 00:28:31,490 Poetin. Dat weet je zeker wel, hè? 476 00:28:31,500 --> 00:28:32,910 Er was ook nog de vraag, is dit echt? 477 00:28:32,920 --> 00:28:34,760 Is dit echter naartoe gereden of is dit geflikt? 478 00:28:34,800 --> 00:28:36,850 Is dit gewoon een filmpje wat in elkaar gedraaid is? 479 00:28:37,280 --> 00:28:41,290 Ongetwijfeld allemaal flauwekul, maar goed, nee, dus Je moet, Je 480 00:28:41,300 --> 00:28:44,080 moet geen oorlogen beginnen, want dat levert je niks op. 481 00:28:45,550 --> 00:28:48,130 Proost en toen zei hij, van ja, wij vallen inderdaad de 482 00:28:48,140 --> 00:28:50,390 energiesystemen van Oekraïne, maar zij zijn begonnen. 483 00:28:51,790 --> 00:28:53,770 Zij draait het iedere keer weer in zijn voordeel, dus Dat is 484 00:28:53,780 --> 00:28:56,450 Natuurlijk iedere keer moeilijk om daar Oekraïne begonnen, dus 485 00:28:56,460 --> 00:29:00,570 waren het de fascisten geleiden staat en het enzovoort. 486 00:29:00,630 --> 00:29:03,510 Ja, maar Martin Cruijff hoorde ik ook zeggen, Je moet hij moet 487 00:29:03,520 --> 00:29:04,930 gaan praten. Hij gaat het nooit winnen, ook 488 00:29:04,940 --> 00:29:06,880 niet op de lange termijn, dus hij zal uiteindelijk moeten gaan 489 00:29:06,890 --> 00:29:09,680 praten is sowieso heel problematisch, Omdat Natuurlijk 490 00:29:09,690 --> 00:29:13,690 ook lenski, die Natuurlijk die die Oekraïners zijn in principe 491 00:29:13,700 --> 00:29:16,660 zeker op in op het slagveld aan de winnende hand. 492 00:29:17,260 --> 00:29:21,200 Dus dus altijd Als je praat en wat er ook voor conclusie 493 00:29:21,210 --> 00:29:25,000 tenslotte uit zal rollen is in allerlei opzichten van alle 494 00:29:25,010 --> 00:29:29,360 partijen teleurstellend, Omdat bijna alle oorlogen bijna altijd 495 00:29:29,370 --> 00:29:33,270 eindigen voor alle deelnemende partijen op een teleurstellende 496 00:29:33,280 --> 00:29:34,770 manier. Misschien kun je nog even naar 497 00:29:34,780 --> 00:29:37,070 wat vragen kijken. We hebben nu twee onderzoekers 498 00:29:37,080 --> 00:29:38,600 besproken. Dat zijn ze Natuurlijk nog niet 499 00:29:38,610 --> 00:29:41,280 allemaal. Ja, We kunnen nog zullen 500 00:29:41,290 --> 00:29:42,790 nogmaals niet. We hebben nog wat ander wat 501 00:29:42,800 --> 00:29:45,560 onderzoekers erbij weer Harrison. 502 00:29:46,740 --> 00:29:49,090 Nou Edison verdient wel dat hij behandeld wordt. 503 00:29:49,100 --> 00:29:53,350 Ja, weliswaar voor een Tesla vond het een onaangename zak 504 00:29:53,360 --> 00:29:56,950 tabak in veel snel ruzie gekregen met Edison. 505 00:29:57,220 --> 00:30:00,480 Misschien kun je hem van alles beloofd wat hij niet gedaan 506 00:30:00,490 --> 00:30:02,870 heeft, dus. Misschien kunnen we die Samen 507 00:30:02,880 --> 00:30:05,890 doen, dan? Een Tesla en Edison? 508 00:30:06,000 --> 00:30:09,390 Ja, dat zou eventueel kunnen, moet ik ook, Maar ik moet je wel 509 00:30:09,400 --> 00:30:12,250 zeggen dat ik bij die bij die technische ontwikkeling van die 510 00:30:12,260 --> 00:30:16,550 elektromotor al heel snel het spoor bijster raakt als als 511 00:30:16,560 --> 00:30:20,160 voormalig gymnasiast dat? Ja, dan moet je. 512 00:30:20,170 --> 00:30:23,770 Toch moet je toch wel iets meer weten van wiskunde en techniek? 513 00:30:24,880 --> 00:30:27,110 Maar we kunnen Natuurlijk wel het verhaal vertellen. 514 00:30:27,830 --> 00:30:31,630 Zonder dat we per se In de details van de constructie van 515 00:30:31,640 --> 00:30:36,250 een elektromotor, dus niet dat er zoveel totaal verschillende 516 00:30:36,600 --> 00:30:41,070 soorten elektromotor zijn. Even kijken hier, zegt iemand 517 00:30:41,080 --> 00:30:44,180 gelijkstroom motoren. Die hebben bij lage toeren een 518 00:30:44,220 --> 00:30:47,810 hoog koppel en Daarom zeer geschikt voor aandrijving of 519 00:30:47,820 --> 00:30:51,260 tractie van rijdend materieel. Je kunt ook meer gelijk stroom 520 00:30:51,270 --> 00:30:54,590 door een draad sturen bij gelijke weerstand, zegt Jan van 521 00:30:54,600 --> 00:30:58,050 Tienhoven uit Leiden. Ja, Dat is zo, Maar dat was niet 522 00:30:58,060 --> 00:31:01,400 zo door door technische veranderingen, maar nou ja, daar 523 00:31:01,410 --> 00:31:05,890 heb ik het even over gehad, begreep ik, begreep ik, is het 524 00:31:05,900 --> 00:31:10,280 zo dat uiteindelijk gelijkstroom toch efficiënter is dan? 525 00:31:10,590 --> 00:31:15,290 Wisselstroom Dat was niet zo toen Tesla Natuurlijk die hele 526 00:31:16,120 --> 00:31:20,030 al die spullen voor die voor die energieopwekking en het 527 00:31:20,360 --> 00:31:25,730 elektriciteitsgebruik uitdaagt en en bouwde waarvan hij al zijn 528 00:31:25,740 --> 00:31:29,690 alle patenten aan aan aan aan de opdrachtgever cadeau deed. 529 00:31:30,840 --> 00:31:34,190 Hij is eenzaam en en verwarmd gestorven Als ik het wel heb, 530 00:31:35,150 --> 00:31:39,340 maar. Dus nu ziet het ernaar uit dat 531 00:31:39,350 --> 00:31:42,830 gelijkstroom toch een betere oplossing is voor allerlei Zaken 532 00:31:43,300 --> 00:31:45,620 en Jan zegt Ferwerda heeft toch veel meer uitgevonden Als je het 533 00:31:45,630 --> 00:31:48,320 namelijk over hem gaat hebben. Wij bouwen kooien van verre, die 534 00:31:48,330 --> 00:31:50,380 houden storingen tegen, maar voorkomen ook dat je 535 00:31:50,390 --> 00:31:52,090 elektronisch afgeluisterd kan worden. 536 00:31:52,270 --> 00:31:56,240 Principe een geleider rondom voorkomt dat elektromagnetische 537 00:31:56,250 --> 00:31:58,680 golven kunnen binnendringen, dus Hij heeft veel meer eigenlijk 538 00:31:58,690 --> 00:32:01,310 bedacht. Dat is de kooien van verraden ja 539 00:32:01,470 --> 00:32:04,440 ja, Maar dat is dus ook voor andere dingen dus bruikbaar door 540 00:32:04,450 --> 00:32:07,080 wat kun je ook niet af gaan luistert worden ja, je hebt toch 541 00:32:07,090 --> 00:32:10,710 op alle Amerikaanse ambassades heb je die hebben toch zo'n cel? 542 00:32:11,160 --> 00:32:14,290 Als je in kunnen gaan zitten waar je onmogelijk afgeluisterd 543 00:32:14,300 --> 00:32:16,900 kan worden. Nou ja, We hadden het over von 544 00:32:16,910 --> 00:32:19,570 der Leyen die dat internet verstoor. 545 00:32:19,650 --> 00:32:21,490 Dat zal Misschien ook wel iets mee te maken hebben. 546 00:32:22,310 --> 00:32:26,150 Dat weet ik nou niet. Kijk het, even weet het. 547 00:32:26,600 --> 00:32:29,840 Hoe was je balkon komische verhalen hierover? 548 00:32:29,850 --> 00:32:33,680 Dat geloof dat toen de nieuwe ambassade van de Amerikanen in 549 00:32:33,690 --> 00:32:36,890 Moskou gebouwd was. Zijn ze een beetje gaan kijken 550 00:32:36,900 --> 00:32:40,840 of er niet naar het hele gebouw bleek werk van de kelder tot de 551 00:32:40,850 --> 00:32:44,220 nok vol te zitten met de afluisterapparatuur die ze 552 00:32:44,230 --> 00:32:48,190 hebben moeten verwijderen. Even kijken beste Maarten. 553 00:32:48,240 --> 00:32:51,280 Ik zit op dit moment te kijken naar een interview met Theo van 554 00:32:51,290 --> 00:32:54,040 Gogh, waar jij een te gast bent. Theo confronteert jou in dat 555 00:32:54,050 --> 00:32:56,630 interview met het feit dat je geëmotioneerd raakte door een 556 00:32:56,640 --> 00:32:59,270 blinde geleide hond die in slaap valt nadat hij zijn partner het 557 00:32:59,280 --> 00:33:02,790 gebouw heeft uitgeloofd na de terreuracties op de wereld 558 00:33:02,980 --> 00:33:05,890 handelsgebouwen in New York. Als je zo'n fijne rond klein 559 00:33:05,900 --> 00:33:09,250 stukje uit dat bewuste interview, Het is een, Ik heb 560 00:33:09,260 --> 00:33:11,290 die vergelijking al eerder gemaakt en Het is Natuurlijk 561 00:33:11,300 --> 00:33:14,430 gezien de gebeurtenissen Misschien niet in geheel 562 00:33:14,440 --> 00:33:17,090 terechte vergelijking, maar toch moet ik er vaak aan denken de 563 00:33:17,100 --> 00:33:19,550 dood van Lady di. Hè, waar ook een soort 564 00:33:20,160 --> 00:33:24,080 gemeenschappelijke haast. Wereldwijde emotionele bel werd 565 00:33:24,090 --> 00:33:27,800 gecreëerd, hè, een soort van emotionele zeepbel in dit geval 566 00:33:27,810 --> 00:33:31,800 dan. Waarbij we ook nog getrakteerd 567 00:33:31,810 --> 00:33:34,900 zijn op de meest weerzinwekkende nonsens. 568 00:33:34,910 --> 00:33:38,660 Overigens, ook toen In de kwaliteitspers ook niet over 569 00:33:38,670 --> 00:33:43,020 overal dat appt weer weg, Maar het is wel opmerkelijk en het 570 00:33:43,030 --> 00:33:46,040 heeft hem naar mijn idee te maken met dat mechaniek van die 571 00:33:46,050 --> 00:33:49,680 massamedia, die dat dat dan zo massaal en intensief verslaan. 572 00:33:49,690 --> 00:33:53,360 Wie bepaalt dan wat de mening de algemene mening In de massamedia 573 00:33:53,370 --> 00:33:57,610 zal zijn? Volgens mij Niemand, Dat is, Dat 574 00:33:57,620 --> 00:34:00,870 is iets wat Als het ware langzaam langs de weg van de 575 00:34:00,880 --> 00:34:02,970 emoties tot tot stand komt. Hè? 576 00:34:02,980 --> 00:34:05,760 Dat zijn meestal dingen die heel onverwacht zijn of een volstrekt 577 00:34:05,770 --> 00:34:08,830 verbijsterend karakter hebben, zoals die die vliegtuigen die in 578 00:34:08,840 --> 00:34:10,969 die tour dan zeggen, vlogen tegen Pentagon. 579 00:34:11,600 --> 00:34:14,440 En, Het is niet zo dat een iemand zegt, We moeten er dit 580 00:34:14,449 --> 00:34:16,280 van denken, of We moeten er dat van denken. 581 00:34:16,290 --> 00:34:19,580 Het is iets wat. Wat Als het ware automatisch 582 00:34:19,590 --> 00:34:22,820 ontstaat In het is een gemeenschappelijke emotie. 583 00:34:24,370 --> 00:34:27,190 Jij In het openbaar dat je het meest geëmotioneerd was toen je 584 00:34:28,070 --> 00:34:31,090 een een interview zag, geloof ik met een blinde man die uit een 585 00:34:31,100 --> 00:34:34,170 van de torens tevoorschijn was gekomen en diens geleidehond is 586 00:34:34,179 --> 00:34:36,270 uitgeput liggen. Toen schoot hij vol. 587 00:34:36,670 --> 00:34:39,060 Waarom vertel je zoiets? Want je weet heel goed dat dat 588 00:34:39,070 --> 00:34:43,690 een steen des aanstoot zal zijn. Het meest ontroerende moment dat 589 00:34:43,699 --> 00:34:46,340 die hond die is nog vrij kwiek In de Kamer had gekeken, die 590 00:34:46,350 --> 00:34:50,960 ging tenslotte slapen. En dat de hoofdrolspeler in 591 00:34:51,120 --> 00:34:55,360 althans dit kleine drama in ging slapen voor de camera. 592 00:34:55,370 --> 00:34:57,920 Dat vond ik eigenlijk niet Alleen amusant, maar ook wel 593 00:34:57,930 --> 00:34:59,800 ontroerend. Maar mijn vraag was, Waarom zeg 594 00:34:59,810 --> 00:35:02,240 je zoiets Als je weet dat Mensen daar aanstoot aan zullen nemen? 595 00:35:02,870 --> 00:35:07,020 Omdat ik je zei er nog bij 5000 doden of werd getal. 596 00:35:07,370 --> 00:35:09,940 Dat is een abstract getal. Waar heb je geen beeld bij? 597 00:35:11,230 --> 00:35:14,250 Omdat ik die Omdat ik die emoties niet vertrouw. 598 00:35:14,290 --> 00:35:16,360 Ik denk dat dat een belangrijke rol is. 599 00:35:16,370 --> 00:35:18,600 Waarom vertrouw je emoties niet? Waarom zouden Mensen niet 600 00:35:18,610 --> 00:35:20,840 oprecht geschokt? Dat zou best kunnen, dat zou 601 00:35:20,850 --> 00:35:23,280 best kunnen, maar Waarom mijn indruk is? 602 00:35:23,290 --> 00:35:26,280 Althans, Dat was mijn eigen ervaring en ik kunnen helemaal 603 00:35:26,290 --> 00:35:28,520 heel moeilijk In de ervaringen van anderen treden. 604 00:35:29,330 --> 00:35:31,960 Is dat Als je die toeren ziet waar die vliegtuigen invliegen, 605 00:35:31,970 --> 00:35:35,780 dat je dat je niet dat je verbijsterd bent, maar maar niet 606 00:35:35,820 --> 00:35:38,820 niet emotioneel verpletterd dat, Dat is het niet. 607 00:35:38,830 --> 00:35:42,080 Hoogstens komt dat later en dan krijg je al die individuele 608 00:35:42,090 --> 00:35:46,000 beelden in die lijn met dat stof en uitzendingen waarin Mensen 609 00:35:46,010 --> 00:35:49,400 hun persoonlijke ervaringen vertellen die soms buitengewoon 610 00:35:49,410 --> 00:35:51,860 curieus karakter hebben. Een gedeelte van die Mensen die 611 00:35:51,870 --> 00:35:54,300 tweede toren is gewoon, die waren al bezig om de toe. 612 00:35:54,370 --> 00:35:56,730 Iemand te verlaten die zijn is door het beheersen personeel 613 00:35:56,740 --> 00:36:00,240 weer omhoog gestuurd, niks aan de hand en vul de everything 614 00:36:00,250 --> 00:36:04,780 under control en ze waren weer bezig om naar boven te gaan. 615 00:36:04,790 --> 00:36:09,970 Daar kwam de tweede klap dat dat zijn wonderbaarlijke ironische 616 00:36:09,980 --> 00:36:14,530 ontwikkelingen Natuurlijk ik ik vertrouw die grote emoties niet 617 00:36:14,540 --> 00:36:18,780 zo dat je je eigen grote emoties niet vertrouwd zou kunnen, want 618 00:36:18,790 --> 00:36:20,910 ik zie jou altijd als een romanticus, iemand die lijdt aan 619 00:36:20,920 --> 00:36:24,210 het leven, klopt dat? Nou, ik geloof dat je dat een 620 00:36:24,220 --> 00:36:28,820 beetje overdrijft. Nou, daar was het fragment dan 621 00:36:28,830 --> 00:36:31,270 terug naar de vraag. Ik ken de eigenaar en de hond 622 00:36:31,280 --> 00:36:35,120 uit een andere fantastische podcast, this is love, zegt deze 623 00:36:35,130 --> 00:36:37,030 persoon. Hierin wordt de eigenaar van de 624 00:36:37,040 --> 00:36:39,110 inmiddels overleden blinde geleidehond geïnterviewd. 625 00:36:39,120 --> 00:36:40,910 Ik dacht dat je dit verhaal Misschien wel interessant zou 626 00:36:40,920 --> 00:36:43,880 vinden. Ja staat dus nalezen. 627 00:36:43,890 --> 00:36:48,010 Nou ja, Het was een fantastische scène, Omdat Natuurlijk, Ach 628 00:36:48,020 --> 00:36:50,880 kijk Iedereen onder de inslag verdieping is er levend 629 00:36:50,890 --> 00:36:53,520 uitgekomen, Maar dat was Natuurlijk een hele klus. 630 00:36:53,530 --> 00:36:56,900 Het ging om 1000 en 1000 en Mensen die langs trappen waren 631 00:36:56,910 --> 00:37:00,720 geen licht meer branden en waren ook in stond naar beneden 632 00:37:00,730 --> 00:37:03,580 moesten. En een van die 1000 en Mensen 633 00:37:04,040 --> 00:37:08,710 was een bepaald cir corpulente man en zijn blindegeleidehond 634 00:37:09,310 --> 00:37:12,240 nou en die hond heeft ervoor gezorgd dat hij levend beneden 635 00:37:12,250 --> 00:37:15,120 is aangekomen. Met als gevolg dat die hond 636 00:37:15,130 --> 00:37:17,470 Natuurlijk een held was geworden, want hij had zijn baas 637 00:37:17,480 --> 00:37:21,580 gered uit deze uit het inferno van Van hine leven. 638 00:37:22,100 --> 00:37:25,830 Dus die baas was met hond was die bij leggen kring op bezoek. 639 00:37:26,420 --> 00:37:30,010 En, eerst zat die hond op die op de tafel op die waar de twee 640 00:37:30,020 --> 00:37:33,540 heren aan gezeten waren en die dikke man vertelde hoe geweldig 641 00:37:33,550 --> 00:37:38,250 het allemaal niet was. En op moment dat die hond naar 642 00:37:38,260 --> 00:37:41,190 dit gelul, dat heb ik wel gehoord en die ging liggen en 643 00:37:41,200 --> 00:37:44,950 die ging liggen pitten en dat ontroerde mij zo dat de held van 644 00:37:44,960 --> 00:37:49,820 het verhaal dat hij ging liggen pitten echt echt relaxed erbij 645 00:37:49,830 --> 00:37:52,720 lachen was een geweldige scène, vond ik het. 646 00:37:53,700 --> 00:37:56,090 Oké tot zover volgende keer gaan we verder. 647 00:37:56,100 --> 00:37:58,810 Abonneer je Als je dat nog niet gedaan hebt op deze podcast, 648 00:37:58,820 --> 00:38:01,700 want dan krijg je automatisch een update bij het verschijnen 649 00:38:01,710 --> 00:38:10,200 van een nieuwe aflevering. En, denk aan die oetlul in 650 00:38:10,210 --> 00:38:13,760 Moskou, niet waar? Kijk, de Volkskrant is een 651 00:38:13,770 --> 00:38:15,870 kutkrant. Er staat een nieuw luisterboek 652 00:38:15,880 --> 00:38:18,730 voor je klaar, namelijk de live podcast van afgelopen dinsdag. 653 00:38:18,770 --> 00:38:23,640 Amerika na de Koude Oorlog en net is Mark Fletcher bij bij 654 00:38:23,980 --> 00:38:27,240 Bush op bezoek en kennelijk hebben ze het erover gehad. 655 00:38:27,440 --> 00:38:32,990 En dan zegt Marretje In het openbaar dont go wobbly on May 656 00:38:33,050 --> 00:38:36,390 George the life podcast luister je nu terug als luisterboek via 657 00:38:36,400 --> 00:38:41,350 het linkje In de beschrijving? Ik ben nu 79, denkt u dat ik dat 658 00:38:41,360 --> 00:38:43,580 ik het vertrek van Rutte nog ga meemaken? 659 00:38:43,980 --> 00:38:49,310 Goed. Elk bedrijf heeft vandaag de dag 660 00:38:49,320 --> 00:38:52,050 nog steeds te maken met Matthijs van Nieuwkerk praktijken en 661 00:38:52,060 --> 00:38:54,020 daarover sprak ik met Barry van ruiven. 662 00:38:54,230 --> 00:38:56,790 Hij was ooit de baas van mediamarkt en hij vertelt over 663 00:38:56,800 --> 00:38:59,480 zijn tijd In de podcast Sea Level ben je benieuwd? 664 00:38:59,570 --> 00:39:01,550 Luister dan via het linkje In de beschrijving.