1
00:00:00,180 --> 00:00:02,670
Het gekke is dat vrouwen het 
vaak nog sterker hebben dan 

2
00:00:02,680 --> 00:00:04,190
mannen. 
Hoe komt dat, denk je? 

3
00:00:04,740 --> 00:00:08,360
Ik heb geen idee, Omdat ze 
onzekerder zijn dat telefoon 

4
00:00:08,370 --> 00:00:11,550
gedoe heeft, heeft volgens mij 
wel een en ander te maken met 

5
00:00:11,560 --> 00:00:15,570
onzekerheid. 
Die telefoon die die daar kijk 

6
00:00:15,580 --> 00:00:20,510
je op om te kijken, leef ik nog.
Heb ik zijn er andere Mensen die

7
00:00:20,520 --> 00:00:23,640
nu aan mij denken hebben, heb ik
een berichtje binnengekregen. 

8
00:00:23,710 --> 00:00:29,350
Het vossem kunt u mij horen. 
Daarna. 

9
00:00:29,780 --> 00:00:32,930
Een nieuwe aflevering van 
Maarten van Rossem de Podcasts 

10
00:00:33,200 --> 00:00:37,510
wij gaan het hebben over kunst 
vandaag, want je hebt verteld 

11
00:00:37,520 --> 00:00:40,070
wat je vandaag gaat doen, hè? 
Ik was gebruikt vergeten. 

12
00:00:40,200 --> 00:00:46,330
Geen kou Frederik schinkel gaat 
niet doet bij schinkel is nou, 

13
00:00:46,340 --> 00:00:49,050
dat zal Iedereen begrijpen. 
Gezien de naam u kunt het meteen

14
00:00:49,060 --> 00:00:53,250
ook even intypen op uw telefoon 
of of tablet, dan weet ik hoe u 

15
00:00:53,260 --> 00:00:58,050
luistert. 
Schinkels, waar schrijf je SCHI?

16
00:00:58,130 --> 00:01:04,769
En KEL Karl Friedrich Schinkel 
nog een simpele, Dat was een 

17
00:01:05,099 --> 00:01:09,360
Duitse architect, schilder, 
tekenaar. 

18
00:01:10,230 --> 00:01:13,870
Planoloog. 
Decorontwerper kortom Schinkel 

19
00:01:13,880 --> 00:01:18,040
kom alles en vrijwel alles wat 
hij gedaan heeft was van 

20
00:01:18,090 --> 00:01:22,630
uitzonderlijke kwaliteit. 
Hij leefde van Hij is geboren in

21
00:01:22,640 --> 00:01:27,330
17 81 en Hij is overleden in 18,
41. 

22
00:01:27,340 --> 00:01:32,920
Dus niet echt oud is hij niet 
geworden. 60 al was dat toen 

23
00:01:32,930 --> 00:01:36,120
Misschien en nu zeg je als 
iemand als die zestiger 

24
00:01:36,130 --> 00:01:39,790
overlijdt, Dat is dramatisch op 
dan nog bij wijze van spreken 

25
00:01:39,800 --> 00:01:43,390
makkelijk 40 jaar bij nee moet 
nog flink wat bij kunnen doen, 

26
00:01:43,400 --> 00:01:46,080
maar goed, schinkel is 60 
geworden. 

27
00:01:47,610 --> 00:01:50,260
Hij is al eigenlijk op heel 
jeugdige leeftijd. 

28
00:01:50,270 --> 00:01:53,130
Hij heeft heeft wel naar het 
gymnasium in Berlijn gegaan, 

29
00:01:53,540 --> 00:01:56,420
maar Hij heeft zich als dat 
heeft hij niet afgemaakt. 

30
00:01:56,430 --> 00:02:01,500
Toen heeft hij zich op gegeven 
of hij ingeschreven bij een bij 

31
00:02:01,510 --> 00:02:06,400
de architectuur opleiding. 
Dat is eigenlijk dat Dat was 

32
00:02:06,410 --> 00:02:10,389
zijn start in het in het 
praktische leven op een goed 

33
00:02:10,400 --> 00:02:14,980
moment krijgt die een erfenis in
18 3. 

34
00:02:15,870 --> 00:02:20,110
Van betrekkelijk beperkte 
erfenis, maar hij kon in Europa 

35
00:02:20,120 --> 00:02:24,860
gaan reizen en Hij is heeft 
gereisd en heel veel getekend. 

36
00:02:24,870 --> 00:02:28,960
Ook gebouwen getekend, 
landschappen getekend enzovoort.

37
00:02:30,450 --> 00:02:33,500
Het probleem eigenlijk bij het 
de voltooiing van zijn 

38
00:02:33,670 --> 00:02:38,100
architectuur opleiding was dat 
de Indie napoleontische tijd en 

39
00:02:38,110 --> 00:02:40,540
we zitten hier In de 
napoleontische tijd Natuurlijk 

40
00:02:40,970 --> 00:02:43,980
dat het in Duitsland helemaal 
niet best ging en dat er 

41
00:02:43,990 --> 00:02:47,120
eigenlijk heel weinig 
architectonische opdrachten 

42
00:02:47,130 --> 00:02:50,630
waren. 
Dus schinkel is gaan schilderen 

43
00:02:50,980 --> 00:02:54,950
en hij kon ook weer fantastisch 
schilderen. 

44
00:02:55,620 --> 00:02:59,470
En dan roept men, is die 
napoleontische periode voorbij? 

45
00:02:59,860 --> 00:03:04,650
En Dat is in 18 15. 
Wordt hij benoemd tot adviseur, 

46
00:03:04,860 --> 00:03:09,850
zeg maar architectonisch en 
stads planologisch adviseur van 

47
00:03:09,860 --> 00:03:14,710
de keurvorst van de Van Pruisen 
Brandenburg. 

48
00:03:16,320 --> 00:03:20,000
En dan vanaf dat moment is die 
de belangrijkste architect in 

49
00:03:20,010 --> 00:03:24,710
Berlijn en er staan nog steeds 
in Berlijn en tal van objecten. 

50
00:03:24,720 --> 00:03:29,680
Voor zover ze niet weg 
gebombardeerd zijn in 40 45, die

51
00:03:29,690 --> 00:03:32,380
door hem zijn ontworpen waar ik 
straks aandacht aan zal 

52
00:03:32,390 --> 00:03:35,560
besteden. 
Want naar mijn idee is hij een. 

53
00:03:36,250 --> 00:03:41,070
Uitzonderlijke architect Hij 
heeft echt enorm creatieve 

54
00:03:41,080 --> 00:03:44,110
dingen gedaan, maar eerst moet 
ik eigenlijk iets anders 

55
00:03:44,120 --> 00:03:45,880
behandelen. 
Want hoe ben ik in godsnaam aan 

56
00:03:45,890 --> 00:03:48,890
schinkel gekomen? 
Zal je bekennen dat ik tot op 

57
00:03:48,900 --> 00:03:53,680
hoge hoge leeftijd maar. 
Tot ik, Ik heb al verteld 

58
00:03:53,690 --> 00:03:56,120
volgens mij dat wij een tijd in 
een uitwisselingsprogramma 

59
00:03:56,130 --> 00:04:00,160
hadden met de amerikanist en in 
Berlijn kennen de instituut 

60
00:04:00,170 --> 00:04:04,940
aldaar lang lang lang geleden, 
waardoor het regelmatig in 

61
00:04:04,950 --> 00:04:09,780
Berlijn kwam en ik wat toen al 
wel gehoord van kom op. 

62
00:04:12,360 --> 00:04:15,350
Dus niet, ik hem niet schinkel 
leer, Dat is verschrikkelijk die

63
00:04:15,360 --> 00:04:19,350
er door mij zo bewonderde Duitse
landschapsschilder. 

64
00:04:20,730 --> 00:04:24,990
Nou ja. 
Kan nu, Dat is nou typisch, hè? 

65
00:04:25,000 --> 00:04:29,570
Dat zou zelfs als Trump overkomt
of Biden zei, een aantal totaal 

66
00:04:29,580 --> 00:04:33,070
ongeschikte dit dit. 
Dit kan echt niet. 

67
00:04:33,780 --> 00:04:38,170
Ik kom er zo Natuurlijk op 
Friedrich de, de 

68
00:04:38,180 --> 00:04:41,790
Landschapsschilder ja, kijk, nu 
kom ik er wel op Omdat ik er 

69
00:04:41,800 --> 00:04:45,280
over ga zitten praten is ook een
wonderlijk een wonderlijk effect

70
00:04:45,290 --> 00:04:47,460
in feit. 
Ik had ik wel van Friedrich 

71
00:04:47,470 --> 00:04:50,450
gehoord en ook werk van 
Friedrich gezien en een van de 

72
00:04:50,460 --> 00:04:53,330
schilderijen van Van Friedrich 
die mij fascineerde. 

73
00:04:53,400 --> 00:04:58,240
Dat heet diamonds aan meer dat 
we zeggen, de monnik die aan de 

74
00:04:58,250 --> 00:05:02,880
kust staat naar de zee kijkt en 
een een ronduit dramatisch 

75
00:05:03,250 --> 00:05:07,680
schilderij waar ik niks anders 
opzat dan een dan een voorgrond.

76
00:05:07,690 --> 00:05:11,180
En je ziet die die monnik, die 
staat daar naar te kijken en 

77
00:05:11,650 --> 00:05:13,940
daar hangt een hele dreigende 
hemel boven. 

78
00:05:13,950 --> 00:05:16,680
Het is een, Het is een 
fantastisch schilderij Cloud 

79
00:05:16,690 --> 00:05:20,630
gaan zien en dat bleek te hangen
in het zogenaamde. 

80
00:05:21,550 --> 00:05:26,690
Schinkel paviljoen dat schinkel 
paviljoen, Dat was een een. 

81
00:05:27,380 --> 00:05:32,860
Een een hele keurige, modern 
ogende dat woord, modern, vast 

82
00:05:33,080 --> 00:05:38,190
en modern ogende vrij ruime 
villa die stond In de tuin van 

83
00:05:38,200 --> 00:05:43,010
het paleis Charlottenburg en in 
dat individua woonde de 

84
00:05:43,020 --> 00:05:46,890
keurvorst met zijn morgenavond 
dische vrouw. 

85
00:05:47,420 --> 00:05:50,560
Sommige Mensen zullen niet weten
wat morgen had hij ze is, maar 

86
00:05:50,950 --> 00:05:54,540
als iemand is die heel erg 
deftig is met een vrouw, trapte 

87
00:05:54,550 --> 00:05:57,450
hout die niet zo deftig is, dan 
ben je. 

88
00:05:57,560 --> 00:05:59,640
Dan trouw je morgen na die, 
zoals dat heet. 

89
00:06:00,430 --> 00:06:03,120
Dus ik sta er maar zeggen, dus 
jij bent bijvoorbeeld baron van 

90
00:06:03,130 --> 00:06:05,870
Hupsakee en je trouwt met je 
dienstmeisje. 

91
00:06:05,880 --> 00:06:08,250
Dat is hem. 
Morgenavond is huwelijk zijn 

92
00:06:08,260 --> 00:06:09,970
geval. 
In het geval van de keurvorst 

93
00:06:09,980 --> 00:06:13,080
trouwde hij met een gravin, Maar
dat is voor Natuurlijk voor een 

94
00:06:13,090 --> 00:06:14,770
keurvorst. 
Is dat er morgen een gratis 

95
00:06:14,780 --> 00:06:20,050
huwelijken en interessant genoeg
vond men, of vonden zij zelf dat

96
00:06:20,060 --> 00:06:23,310
ze nu, nu ze morgennacht is 
getrouwd waren, dat ze een 

97
00:06:23,320 --> 00:06:25,240
beetje een burgerlijk huis 
moeten gaan moesten? 

98
00:06:25,250 --> 00:06:28,660
Gewoon nou, dat heeft schinkel 
voor ze gebouwd, Dat is het 

99
00:06:28,670 --> 00:06:31,850
schinkel paviljoen tegenwoordig 
heet dit het nieuwe paviljoen, 

100
00:06:31,860 --> 00:06:34,050
dus dan moeten we even opletten 
dat u niet. 

101
00:06:34,580 --> 00:06:36,120
Maar Omdat het zo is, dat weet 
ik niet. 

102
00:06:36,130 --> 00:06:38,680
Maar goed toen hij in het 
schinkel paviljoen dus. 

103
00:06:38,690 --> 00:06:42,770
En daar hing dat schilderij. 
Van Van frederich. 

104
00:06:43,530 --> 00:06:48,570
Casper David Friedrich. 
Ja, Dat is het, nu ben ik 

105
00:06:48,580 --> 00:06:51,180
eindelijk. 
En. 

106
00:06:51,840 --> 00:06:54,860
Met zoveel van musea Toen ik 
weet niet wat er ondertussen 

107
00:06:54,870 --> 00:06:59,170
gebeurd is, er was Niemand. 
Ik heb er 1 grote hoeveelheid 

108
00:06:59,180 --> 00:07:03,240
musea aan bezoek bezocht in mijn
leven ook ook allerlei 

109
00:07:03,250 --> 00:07:08,150
merkwaardige zaken monumenten 
waar Niemand was terwijl je 

110
00:07:08,160 --> 00:07:10,380
hoort tegenwoordig al. 
Ik weet niet hoe het nu met het 

111
00:07:10,390 --> 00:07:13,210
sinkel paviljoen is. 
Alles wat in het sinkel 

112
00:07:13,220 --> 00:07:18,130
paviljoen hing ook van Friedrich
er, dat hangt tegenwoordig 

113
00:07:18,140 --> 00:07:22,100
allemaal in een mooie nationaal 
galerie is sowieso in dit hele 

114
00:07:22,110 --> 00:07:24,650
verhaal. 
Dames en heren luisteraars gaat 

115
00:07:24,660 --> 00:07:28,220
u eens naar Berlijn. 
Het is een geweldig leuke stad. 

116
00:07:28,500 --> 00:07:31,250
Ik zou niet in het hoogseizoen 
gaan, want dan is het ook weer 

117
00:07:31,260 --> 00:07:34,490
overlopen met toeristen. 
Maar In de musea is het. 

118
00:07:34,500 --> 00:07:38,230
Eigenlijk is mijn ervaring ook, 
terwijl het In de rest van de 

119
00:07:38,240 --> 00:07:43,050
stad apen druk is vaak nog goed 
te doen en de naaste noije 

120
00:07:43,060 --> 00:07:45,890
nationaal galerie is hier de 
moeite waard. 

121
00:07:45,900 --> 00:07:48,240
Volgens mij ook een gebouw van 
China. 

122
00:07:50,140 --> 00:07:53,830
Welnu zo was ik eigenlijk aan 
schinkel gekomen Omdat ik dus 

123
00:07:53,840 --> 00:07:58,240
dat paviljoen bleek van zijn 
hand te zijn als architect. 

124
00:07:58,780 --> 00:08:02,710
En toen Als je eenmaal zo'n zo'n
naam hebt ontdekt dat je denkt 

125
00:08:02,960 --> 00:08:06,320
van goh, wat leuk die sinkel, 
Dat is interessant, want een 

126
00:08:06,330 --> 00:08:09,450
heel interessant gebouwtje 
eigenlijk in zijn, zijn 

127
00:08:09,460 --> 00:08:12,730
geriefelijke simpelheid om het 
maar even zo te zeggen, dan ga 

128
00:08:12,740 --> 00:08:15,810
je erop letten. 
Hè dus ja, dan zoek je op de 

129
00:08:15,820 --> 00:08:20,390
internet eens wat op en zo je 
gaat musea kijken en al heel 

130
00:08:20,400 --> 00:08:23,150
snel waren er een aantal 
schilderijen van sinkel. 

131
00:08:24,310 --> 00:08:28,570
Die mij enorm trof en dat kunt u
zelf ook even opzoeken. 

132
00:08:29,130 --> 00:08:35,039
Dit schilderij heet spray oever 
bij strao dat we zeggen, de 

133
00:08:35,169 --> 00:08:40,360
oever van de spray bij het 
dorpje straal. 

134
00:08:40,740 --> 00:08:43,260
De spray is zoals Natuurlijk 
Iedereen weet die vroeger 

135
00:08:43,539 --> 00:08:45,440
aardrijkskunde onderwijs heeft 
genoten. 

136
00:08:45,450 --> 00:08:47,780
De rivier die door Berlijn 
stroomt. 

137
00:08:48,710 --> 00:08:52,930
En die spray of bij staalbouw, 
dat kunt u zo even intypen en 

138
00:08:52,940 --> 00:08:55,230
dan krijgt u volgens mij 
onmiddellijk. 

139
00:08:55,240 --> 00:08:58,700
Krijgt u ook een plaatje van dat
schilderij? 

140
00:08:58,710 --> 00:09:01,820
Het is niet een heel groot 
schilderij, Het is een gematigd 

141
00:09:01,830 --> 00:09:05,300
groot schilderij en ik. 
Ik werd daar enorm door 

142
00:09:05,310 --> 00:09:07,880
getroffen. 
Het is een, Het is een 

143
00:09:07,890 --> 00:09:10,060
melancholiek stemmende 
schilderij. 

144
00:09:10,810 --> 00:09:15,620
Het het het beeld, een 
zonsondergang uit en je hebt ook

145
00:09:15,630 --> 00:09:18,660
het gevoel dat dat voel je er 
Als het ware bij dat het de 

146
00:09:18,670 --> 00:09:23,540
avond begint al wat koeler te 
worden op de voorgrond is 1 is 1

147
00:09:23,550 --> 00:09:26,340
bootje? 
Dat wordt door de roeier van het

148
00:09:26,350 --> 00:09:29,560
bootje wordt dat net van de 
oever afgestoten en in het 

149
00:09:29,570 --> 00:09:35,220
bootje zitten twee mannen die op
een waldhoorn spelen en Je kunt 

150
00:09:35,230 --> 00:09:38,340
je wel een beetje voorstellen 
wat dat in die vallende avond, 

151
00:09:38,350 --> 00:09:41,120
niet waar, hoe dat daar moet 
zijn geweest. 

152
00:09:41,130 --> 00:09:43,880
Het is ook. 
Je ziet ook het hele tafereel 

153
00:09:43,890 --> 00:09:49,510
vanuit een soort tongewelf. 
Wat Misschien voor voor voor 

154
00:09:49,520 --> 00:09:52,860
schinkel extra architectonische 
aardig was. 

155
00:09:53,310 --> 00:09:56,740
Het blijkt overigens een blijkt 
dat de afgedeeld meerdere malen 

156
00:09:56,750 --> 00:09:59,750
afgebeeld te hebben. 
Alleen de twee anderen zijn In 

157
00:09:59,752 --> 00:10:02,370
de Tweede Wereldoorlog. 
De twee andere versies zijn In 

158
00:10:02,368 --> 00:10:04,750
de Tweede Wereldoorlog verloren 
geraakt. 

159
00:10:04,930 --> 00:10:08,360
Ze strook werk van Friedrich In 
de Tweede Wereldoorlog verloren 

160
00:10:08,370 --> 00:10:10,870
is geraakt. 
Ja, dat heb je een horloge, Dat 

161
00:10:10,880 --> 00:10:14,180
is niet goed opgeborgen. 
Waarom Mensen oorlogen voeren, 

162
00:10:14,190 --> 00:10:17,530
blijft zijn raadselachtige zaak,
maar goed, Dat was zo. 

163
00:10:18,020 --> 00:10:21,370
Dus ik vond dat echt geweldig 
schilderij en Omdat u 

164
00:10:21,380 --> 00:10:24,530
waarschijnlijk Als het goed is. 
Schinkel heeft ingetypt op het 

165
00:10:24,540 --> 00:10:27,150
internet. 
Dan ziet u daaronder eigenlijk 

166
00:10:27,160 --> 00:10:31,390
zowel een deel van zijn 
schilderwerk als ook zijn 

167
00:10:31,400 --> 00:10:35,330
architectuur waar we het nog 
verder over zullen hebben en 

168
00:10:35,480 --> 00:10:38,610
zijn schilderwerk bestaat voor 
een niet onbelangrijk gedeelte 

169
00:10:38,620 --> 00:10:44,940
uit uit, zeg maar een soort 
fantasie kathedraal, een soort 

170
00:10:44,950 --> 00:10:48,330
soort fantasie gotiek. 
Zo zou je denk ik best te 

171
00:10:48,340 --> 00:10:51,790
kunnen. 
Hele complexe kathedraal. 

172
00:10:51,860 --> 00:10:56,420
Maar altijd met met spectaculair
tegenlicht gelegen en ook een 

173
00:10:56,430 --> 00:11:00,390
beetje tolkien neske stelen om 
het maar even zo te zeggen. 

174
00:11:00,400 --> 00:11:03,620
Ik gebruik wij wel erg vaak naar
die tolk in. 

175
00:11:03,990 --> 00:11:06,820
Moet ik ook een beetje mee 
uitkijken bij wijze van spreken?

176
00:11:07,410 --> 00:11:12,610
Maar ik denk even aan die films.
Ja hé en ik moet zeggen, veel 

177
00:11:12,620 --> 00:11:15,930
Mensen zullen dat overdreven 
romantisch vinden en wat een 

178
00:11:15,940 --> 00:11:19,990
kids is dat nou eigenlijk en zo.
Ik vond het prachtig schilderij 

179
00:11:20,000 --> 00:11:23,770
ook allemaal te zien In de 
Nooijer nationale categorie, 

180
00:11:23,970 --> 00:11:26,730
maar Er is bijvoorbeeld ook een 
aangrijpend schilderij want, 

181
00:11:26,740 --> 00:11:30,120
want in feite veel simpeler is 
even afgezien van een leuk 

182
00:11:30,130 --> 00:11:34,110
schilderij van zijn dochter, een
aangrijpend schilderij waarbij 

183
00:11:34,120 --> 00:11:39,530
je ook met tegenlicht ziet hoe 
twee kleine kinderen vanuit een 

184
00:11:39,540 --> 00:11:45,500
soort bosachtige omgeving. 
Hand in hand hardlopend de de 

185
00:11:45,510 --> 00:11:49,520
het licht tegemoet rennen. 
Dat heet Dir Morgan ook een 

186
00:11:49,530 --> 00:11:55,560
prachtig schilderij vind ik 
nogmaals allemaal zien er 1/3 en

187
00:11:55,610 --> 00:11:59,340
Ik heb ondertussen wat gelezen 
over dat schilderij die die 

188
00:11:59,350 --> 00:12:03,200
spray oever bij strabo en het 
gekke is dat schilderij is 

189
00:12:03,210 --> 00:12:08,700
gemaakt voor generaal Graisse. 
Nou en u wil generaal genezen 

190
00:12:08,710 --> 00:12:13,150
nou als een echte oude houwdegen
van het Pruisische leger. 

191
00:12:14,630 --> 00:12:17,910
Maar het is ook wel duidelijk 
dat ik dansen. 

192
00:12:17,920 --> 00:12:21,450
Hou. 
Het gevoel had voor melancholie 

193
00:12:21,940 --> 00:12:23,910
voor voor. 
Nou ja, de dingen die voorbij 

194
00:12:23,920 --> 00:12:28,330
gaan, want hij had het ook 
speciaal besteld. 

195
00:12:28,340 --> 00:12:32,750
Het is ook voor hem geschilderd.
Nu wil het wonderlijke geval dat

196
00:12:32,760 --> 00:12:36,640
en als u dat werk ziet van Van 
van sinkel, u kunt het 

197
00:12:36,650 --> 00:12:39,200
Natuurlijk om Antis noemen. 
Hij wordt dan ook een groot 

198
00:12:39,210 --> 00:12:42,730
schilderij gemaakt van Grieken 
die bezig zijn hun klassieke 

199
00:12:42,740 --> 00:12:45,330
tempel te bouwen. 
We zullen het er zo over hebben 

200
00:12:45,340 --> 00:12:49,280
dat alles wat hij gebouwd heeft 
is of classicistisch, dus 

201
00:12:49,750 --> 00:12:52,950
gebruik maak gebruik van de 
vormtaal van de klassieke 

202
00:12:52,960 --> 00:12:55,260
oudheid. 
Of Het is gotisch, Maar het 

203
00:12:55,270 --> 00:13:00,360
gebruik van de vormtaal van de 
gotiek van de vooral late gotiek

204
00:13:00,400 --> 00:13:04,540
In de In de middelen eeuwen. 
Maar goed, dat dit schilderij 

205
00:13:04,550 --> 00:13:07,860
dat daar bouwen allerlei blote 
Grieken die zijn bezig aan het 

206
00:13:07,870 --> 00:13:10,250
tempel te bouwen. 
Dat is ook Oz In de oorlog 

207
00:13:10,260 --> 00:13:13,840
verloren gegaan, maar eens een 
goede kopie zou je ook nog wel 

208
00:13:13,850 --> 00:13:16,770
even naar. 
Kunnen kijken, maar nu wil het 

209
00:13:16,780 --> 00:13:20,390
geval dat schinkel een bezoek 
een bezoek bracht aan een 

210
00:13:20,400 --> 00:13:22,910
tentoonstelling van Casper David
Friedrich. 

211
00:13:23,390 --> 00:13:26,460
En daar hing dat schilderij wat 
we ook volgens mij wel hebben 

212
00:13:26,470 --> 00:13:29,370
aangeduid. 
Of nou ja, Laten zien kan niet 

213
00:13:29,380 --> 00:13:31,960
in dit geval maar aangeduid en 
niet waar. 

214
00:13:31,970 --> 00:13:36,090
Het wonder Dat is die band die 
je op de rug ziet en dan In de 

215
00:13:36,100 --> 00:13:40,550
verte zie je niet waren gebergte
met met mist tussen de heuvels. 

216
00:13:40,740 --> 00:13:43,260
Dat is te wandelen üben en Mabel
meer. 

217
00:13:43,960 --> 00:13:46,170
En dat zag hij en hij was zo te 
zeggen van. 

218
00:13:46,910 --> 00:13:48,650
Dit is zo'n magnifiek 
schilderij. 

219
00:13:48,660 --> 00:13:50,910
Ik ik stop met schilderijen en 
ik. 

220
00:13:50,950 --> 00:13:54,470
Ik ga mij volledig aan de 
architectuur bij de of dit dan 

221
00:13:54,480 --> 00:13:59,390
ook gedaan heeft, weet ik niet, 
want dit was in 18, 10, dus Hij 

222
00:13:59,400 --> 00:14:04,350
is pas in 18. 15 is hij dus 
architectonisch adviseur van de 

223
00:14:04,360 --> 00:14:07,330
koning geworden, dus kennelijk 
heeft hij nogal wat door 

224
00:14:07,340 --> 00:14:10,930
geschilderd, want die herken ik 
zoveel te doen had, zolang hij 

225
00:14:10,940 --> 00:14:14,950
nog niet die architectonische 
adviseur was, want Dat is hij 

226
00:14:14,960 --> 00:14:17,310
tenslotte geworden, Maar het is 
wel leuk dat hij. 

227
00:14:17,740 --> 00:14:20,370
Dat hij dus 1 grote bewonderaar 
was van Casper David. 

228
00:14:20,380 --> 00:14:24,190
Wie dat heel begrijpelijk overs 
dat dat toch ook in allerlei 

229
00:14:24,200 --> 00:14:27,950
opzichten kijk voor ons is het 
eigenlijk voor de hand liggend 

230
00:14:27,960 --> 00:14:30,690
of of bekend. 
Dat weet ik niet, Maar het was 

231
00:14:30,700 --> 00:14:33,650
dat heb ik toen nog, geloof ik 
ook wel duidelijk proberen te 

232
00:14:33,660 --> 00:14:36,110
maken. 
Het was toch een heel andere 

233
00:14:36,120 --> 00:14:40,790
manier van de benadering van de 
landschapsschilderkunst dan te 

234
00:14:40,800 --> 00:14:42,780
doen gebruikelijk was, laat ik 
het zo zeggen. 

235
00:14:43,540 --> 00:14:47,430
In die zin was ook ook schinkel 
veel minder radicaal als 

236
00:14:47,440 --> 00:14:50,390
schilder dan die dan Kasper 
afkeerig Dat was. 

237
00:14:51,800 --> 00:14:56,310
Goed in 18 15 wordt hij dan 
adviseur en gaat hij aan de slag

238
00:14:56,740 --> 00:14:59,310
zowel voor de planning van 
Berlijn, Omdat Berlijn 

239
00:14:59,320 --> 00:15:03,330
Natuurlijk of vanaf dat moment 
al in een in een versnellend 

240
00:15:03,340 --> 00:15:07,850
proces was waarbij het 1 grote 
stad begon te worden, had een 

241
00:15:07,860 --> 00:15:10,690
beetje in het dorpskarakter. 
Nog maar Natuurlijk. 

242
00:15:10,700 --> 00:15:13,370
Dan ontwikkelt Duitsland zich in
een vrij hoog tempo In de 

243
00:15:13,380 --> 00:15:17,000
lopende 19e eeuw en en in het 
begin daar. 

244
00:15:17,010 --> 00:15:20,990
Daar is daar zij de, de 
creatieve figuur in feite, want 

245
00:15:21,000 --> 00:15:23,740
dan moeten we een aantal 
gebouwen met moeten we. 

246
00:15:24,210 --> 00:15:27,350
Een van de eerste gebouwen die 
in alle allereerste gebouwen wat

247
00:15:27,360 --> 00:15:29,250
die zet was in een soort 
theehuisje. 

248
00:15:29,620 --> 00:15:34,700
Dat is een Grieks tempeltje. 
Dan is die nou 20 of zo, maar 

249
00:15:34,710 --> 00:15:38,060
Maar de rest van die gebouwen 
die waarvan het deel nog 

250
00:15:38,070 --> 00:15:40,630
overeind staat. 
Natuurlijk dat in. 

251
00:15:42,010 --> 00:15:46,470
Dat staat gewoon nog in beleid. 
En een van de eerste gebouwen 

252
00:15:46,480 --> 00:15:50,190
die die ontwerp Dat is de 
Nooijer wachter, dan moeten 

253
00:15:50,200 --> 00:15:52,950
Mensen maar even naar gaan 
kijken, kijken of ik even op een

254
00:15:52,960 --> 00:15:54,730
plaatje. 
We kunnen eventjes alle 

255
00:15:54,780 --> 00:15:57,140
beschrijvingen of alle linkjes 
kunnen we ergens neerzetten dat 

256
00:15:57,150 --> 00:15:59,610
Mensen het kunnen. 
Zien de Nooijer wachten die is 

257
00:15:59,620 --> 00:16:02,890
keurig opgeknapt trouwens, zo 
een beetje een beetje ook 

258
00:16:02,900 --> 00:16:05,100
ernstig beschadigd In de Tweede 
Wereldoorlog. 

259
00:16:05,400 --> 00:16:08,980
Nou, je wachten is 1 is 1 
gebruikte klassieke vormentaal 

260
00:16:09,300 --> 00:16:13,320
is classicistisch gebouwtje, 
Maar het heeft 1, 1, 1 soort 

261
00:16:13,330 --> 00:16:16,710
solide evenwichtigheid, waardoor
je al meteen denkt van. 

262
00:16:17,340 --> 00:16:19,870
Nou dit, dit heeft hij 
voortreffelijk gedaan. 

263
00:16:20,630 --> 00:16:24,910
Ongeveer in dezelfde tijd heeft 
hij het automuseum gebouwd. 

264
00:16:25,370 --> 00:16:29,910
Dat is een heel lang gerekt plat
plat classici. 

265
00:16:29,980 --> 00:16:33,310
Mystische gevel staat er ook nog
steeds op prachtig opgeknapt. 

266
00:16:33,840 --> 00:16:38,710
Ach, wat hebben die Duitsers ook
geld besteed Omdat Berlijn al 

267
00:16:38,720 --> 00:16:41,500
die gebouwen weer op de 
kalefateren al die half? 

268
00:16:42,160 --> 00:16:44,910
Ruïneerde musea want die die 
die? 

269
00:16:45,700 --> 00:16:48,850
Die vreselijke Oost Duitsers, 
Dat was ook werkelijk. 

270
00:16:50,080 --> 00:16:55,130
Als dan niet meer aan kerken 
opgeblazen, bouwen, afgebroken. 

271
00:16:55,140 --> 00:17:00,070
Allemaal dat je denkt van ruwe 
rijke cultuurbarbaren waren dan 

272
00:17:00,080 --> 00:17:02,570
in feite. 
Maar goed, Het is altijd museum.

273
00:17:02,580 --> 00:17:05,140
Dat vind ik zelf een van zijn 
minst geslaagde. 

274
00:17:06,480 --> 00:17:11,630
Bouwwerken Omdat Ik denk dat de 
Classicistische vormentaal, hè, 

275
00:17:11,640 --> 00:17:15,770
dus zeg Maar de een beetje de 
klassieke Griekse tempels zuiden

276
00:17:16,200 --> 00:17:19,700
en met een binnenruimte en zo 
een timpaan daarboven hebben 

277
00:17:19,710 --> 00:17:23,750
zo'n driehoekig. 
Echt kwam daarboven en Dit is te

278
00:17:23,760 --> 00:17:26,970
lang en te breed eigenlijk voor 
de classicistische vormentaal. 

279
00:17:26,980 --> 00:17:29,490
Dus Ik heb het nooit. 
Ik heb het nooit een groot 

280
00:17:29,500 --> 00:17:31,120
succes gevonden. 
Eerlijk gezegd. 

281
00:17:33,180 --> 00:17:34,950
Want die heeft ook een kerk 
gebouwd. 

282
00:17:35,360 --> 00:17:40,320
Eigenlijk is dat een neogotische
kerk, die heet die de de. 

283
00:17:41,600 --> 00:17:46,880
Iedere weer dicht, je kerk moet 
hij ook maar even opzoeken ook 

284
00:17:46,890 --> 00:17:48,940
zo te vinden. 
Of je vindt nou vanzelf een 

285
00:17:48,950 --> 00:17:54,770
plaatje Als je schinkel opzoekt.
En daar bereikt hij toch een 

286
00:17:54,820 --> 00:17:58,340
uitzonderlijk effect met zijn 
groot, want hier gebruikt hij 

287
00:17:58,350 --> 00:18:02,150
dus weer de gotische vormentaal 
die hem ook lief was. 

288
00:18:02,160 --> 00:18:04,670
Dat blijkt uit al die 
schilderijen Natuurlijk die van 

289
00:18:04,680 --> 00:18:09,390
die van die fantastisch gotische
kathedralen die die hij 

290
00:18:09,400 --> 00:18:12,190
schildert. 
Ja die meisjes die. 

291
00:18:13,150 --> 00:18:16,780
Komen volgens mij thuis van het 
hockeyen of zo hè, zie je dat ze

292
00:18:16,790 --> 00:18:18,870
allemaal op hun telefoons lopen 
te kijken? 

293
00:18:18,880 --> 00:18:22,540
Als je nog wel bij? 
Hun leven niet bestaat Zonder 

294
00:18:22,550 --> 00:18:25,830
telefoon. 
Het gekke is dat vrouwen het 

295
00:18:25,840 --> 00:18:27,540
vaak nog sterker hebben dan 
mannen. 

296
00:18:27,720 --> 00:18:30,500
Hoe komt dat, denk je? 
Ik heb geen idee, Omdat ze 

297
00:18:30,510 --> 00:18:34,480
onzekerder zijn dat telefoon 
gedoe heeft, heeft volgens mij 

298
00:18:34,490 --> 00:18:36,960
wel een en ander te maken met 
onzekerheid. 

299
00:18:37,040 --> 00:18:41,460
Telefoon die die daar kijk je op
om te kijken, leef ik nog. 

300
00:18:42,240 --> 00:18:45,760
Heb ik zijn er andere Mensen die
nu aan mij denken hebben, heb ik

301
00:18:45,770 --> 00:18:47,980
een berichtje binnen gekregen, 
hè? 

302
00:18:47,990 --> 00:18:50,940
Je hebt er allemaal van die 
berichtendiensten en ik vergeet 

303
00:18:50,950 --> 00:18:53,680
er al naar te kijken, met als 
gevolg dat je hele 

304
00:18:53,690 --> 00:18:56,740
onvriendelijke ellendige indruk 
maakt, Omdat je het bericht dat 

305
00:18:56,750 --> 00:19:01,740
pas na 3 dagen beantwoordt. 
Maar goed, meisjes zijn echt dol

306
00:19:01,750 --> 00:19:05,690
op hun telefoon je nooit die 
anekdote verteld van die meisjes

307
00:19:05,700 --> 00:19:09,330
gingen een lezing op een school 
in Twente ergens en ik liep die 

308
00:19:09,340 --> 00:19:12,320
school binnen. 
Die had zo een ruimte waar de 

309
00:19:12,330 --> 00:19:15,170
lezing dan zich zou afspelen, 
daar stond te lachen. 

310
00:19:16,020 --> 00:19:18,650
Stond een muurtje op, dat 
muurtje zaten. 

311
00:19:19,260 --> 00:19:23,720
Ik schat 12 van die meisjes iets
ouder dan deze meisjes en die 

312
00:19:24,120 --> 00:19:27,990
die 12 meisjes die zaterdag 
geruisloos. 

313
00:19:28,090 --> 00:19:33,010
Alle 12 zaten ze op die telefoon
te pielen in plaats van met 

314
00:19:33,020 --> 00:19:36,470
elkaar te praten, zoals zoals 
Natuurlijk meisjes moeten doen, 

315
00:19:36,520 --> 00:19:38,710
hè? 
Zoals je weet, dat had meisje 

316
00:19:38,720 --> 00:19:42,490
Natuurlijk van zichzelf Zonder 
telefoon van die halsbandparkiet

317
00:19:42,500 --> 00:19:45,370
8 ige geluiden maken lekker 
gezellig kwetterende onder 

318
00:19:45,380 --> 00:19:47,840
mekaar. 
Kijk, zij dat ene meisje, dat 

319
00:19:47,850 --> 00:19:51,120
heeft ie al die tijd de telefoon
In de hand gehouden. 

320
00:19:52,510 --> 00:19:58,000
En ja, ik vond dat zo armetierig
dat die 12 meisjes naast elkaar 

321
00:19:58,010 --> 00:20:01,200
op dat muurtje zaten en allemaal
op die telefoon zaten, heeft er 

322
00:20:01,210 --> 00:20:02,040
niks van. 
Gezegd? 

323
00:20:02,540 --> 00:20:04,700
Nee, Ik heb er. 
Niks van gezegd ja nu, Ik heb 

324
00:20:04,710 --> 00:20:08,320
het verhaal wel eens vaker 
verteld, Maar het schokte mij in

325
00:20:08,330 --> 00:20:12,900
zekere zin dat het een soort dat
je dat je dat je communicatie 

326
00:20:12,910 --> 00:20:16,780
kennelijk Alleen nog langs dat 
amateru digitale kanaal kan 

327
00:20:16,790 --> 00:20:19,410
plaatsvinden. 
Maar goed, We zijn ontzettend 

328
00:20:19,420 --> 00:20:24,010
afgedwaald van het thema, 
namelijk de gebouwen van sinkel.

329
00:20:25,910 --> 00:20:30,130
Want schinkel bouwt ook, nou ja,
nee, Ik had het over die kerk en

330
00:20:30,140 --> 00:20:35,350
die kerk is 1 is 1 eigenlijk een
soort versimpelde neogotiek, 

331
00:20:35,800 --> 00:20:39,250
Maar het is enorm effectief en 
ik moet daarbij Natuurlijk 

332
00:20:39,260 --> 00:20:42,700
denken aan aan Kuipers in 
Nederland die heel Nederland 

333
00:20:42,710 --> 00:20:45,720
volgezet heeft met neogotische 
kerken. 

334
00:20:46,160 --> 00:20:49,970
En daar zie je toch? 
Dat dat schinkel in in allerlei 

335
00:20:49,980 --> 00:20:53,830
opzichten, althans in mijn visie
een grotere architect was dan 

336
00:20:53,840 --> 00:20:57,650
Kuipers, Omdat die hij slaagt 
dan toch in om de gotische 

337
00:20:57,660 --> 00:21:03,000
vormentaal op een hele originele
manier te gebruiken op een soort

338
00:21:03,250 --> 00:21:06,570
gek genoeg versimpelde manier. 
Juist Omdat die op die 

339
00:21:06,580 --> 00:21:09,660
schilderijen van hem die 
gotische kerken de meest meest. 

340
00:21:10,250 --> 00:21:13,900
Wilde exuberante vormen een 
torens hebben elkaar. 

341
00:21:14,300 --> 00:21:16,900
Alle torens zijn zijn een soort 
lantaarns. 

342
00:21:16,910 --> 00:21:19,190
Hé, je hebt. 
Je hebt Als je naar de Domtoren 

343
00:21:19,200 --> 00:21:21,270
kijkt, hè? 
Die bestaat uit 3 verdiepingen, 

344
00:21:21,280 --> 00:21:24,210
een hele solide vesting 
achtergronden kant. 

345
00:21:24,220 --> 00:21:28,190
Dan krijg je halverwege krijgen 
middendeel In de bovenste deel 

346
00:21:28,200 --> 00:21:31,410
van de toren heet de lantaarn. 
En Waarom heeft hij dan lantaarn

347
00:21:31,420 --> 00:21:32,890
Omdat je er doorheen kunt 
kijken? 

348
00:21:32,900 --> 00:21:36,390
Hij is luchtig. 
Nou in die kerken die die 

349
00:21:36,400 --> 00:21:39,100
schinkel schildert. 
Die zijn die bestaan uit lauta 

350
00:21:39,110 --> 00:21:41,100
land. 
De torens bestaan uit lauta 

351
00:21:41,110 --> 00:21:44,610
lantarens eigenlijk, maar goed, 
deze die Friedrich weer niet 

352
00:21:44,620 --> 00:21:49,060
verkeerd je, want zo heet ie, 
dat vind ik een een ja mooi 

353
00:21:49,070 --> 00:21:52,120
zelfs mooi is een is 
twijfelachtig, Maar dat die dat 

354
00:21:52,130 --> 00:21:55,740
weet te bereiken met die 
gotische vormentaal is naar mijn

355
00:21:55,750 --> 00:22:00,510
idee uitzonderlijk. 
En vlak In de buurt van die van 

356
00:22:00,520 --> 00:22:04,770
die Frederik biertje kerken 
keert je bouwt hij tenslotte 

357
00:22:04,780 --> 00:22:08,030
zijn zijn Misschien wel zijn 
belangrijkste gebouw. 

358
00:22:09,970 --> 00:22:14,130
Ja, Dat is de bouw Academie en 
die bouw Academie. 

359
00:22:14,140 --> 00:22:16,290
Dat moet u ook even opzoeken. 
Je kunt gewoon doen. 

360
00:22:16,300 --> 00:22:19,470
Intypen bestaat een heel leuk 
schilderij van de bouw Academie.

361
00:22:19,480 --> 00:22:22,510
Op het moment dat hij klaar is 
die bouwen Academie is begin 

362
00:22:22,520 --> 00:22:27,930
jaren 30 van de 19e eeuw. 
En als u, Als ik dat nu zeg, 

363
00:22:27,940 --> 00:22:31,950
begin jaren 30. 
Van 19e eeuw, dan zult u in uw 

364
00:22:32,050 --> 00:22:35,900
weten een heel klein beetje van 
architectuur, dan zegt hij, zult

365
00:22:35,910 --> 00:22:39,760
u zeggen, hoe is het Gods 
mogelijk dat dat gebouw van de 

366
00:22:39,770 --> 00:22:43,100
jaren 30 van de 19e eeuw is, 
want in allerlei opzichten ze 

367
00:22:43,430 --> 00:22:49,060
bakstenen gebouw ook ook 
prachtige kleur baksteen en met 

368
00:22:49,070 --> 00:22:54,150
met complexe gemetselde 
constructies, Maar het oogt als 

369
00:22:54,190 --> 00:22:57,120
een modern gebouw. 
Je wil het haast niet flauw. 

370
00:22:57,130 --> 00:23:01,320
Het schijnt ook enorme 
internationale invloed te hebben

371
00:23:01,330 --> 00:23:03,930
gehad op Mensen, ook in de 
Verenigde Staten die. 

372
00:23:04,330 --> 00:23:07,550
Kantoorgebouwen zet en Ik heb 
wel eens ik. 

373
00:23:07,560 --> 00:23:11,000
Ik dacht eigenlijk niet dat ik 
er veel technische zaken over 

374
00:23:11,010 --> 00:23:14,490
heb gelezen, Maar het meest 
bijzondere bij schinkels zijn ze

375
00:23:14,500 --> 00:23:17,880
een raampartijen hij. 
Hij slaagt erin om eigenlijk 

376
00:23:17,890 --> 00:23:20,750
hele grote raampartijen te 
realiseren, terwijl dat 

377
00:23:20,760 --> 00:23:23,000
beschikt. 
Constructie technisch toen al 

378
00:23:23,360 --> 00:23:26,560
een complexe zaak was van het 
jaar, hoe groter de ramen hoe, 

379
00:23:27,030 --> 00:23:30,750
hoe complexer de dragende 
functies van die van die muren 

380
00:23:30,760 --> 00:23:33,820
moeten zijn. 
Kijk naar die bouwen Academie, 

381
00:23:34,620 --> 00:23:37,030
nou ja. 
U begrijpt eigenlijk al wel dat 

382
00:23:37,040 --> 00:23:39,330
dit nu ik het zo lang over gehad
heb. 

383
00:23:39,340 --> 00:23:41,450
Slechts is afgelopen In de 
Tweede Wereldoorlog. 

384
00:23:42,160 --> 00:23:45,880
Want het bouwen Academie is 
uitgebrand en na een 

385
00:23:45,890 --> 00:23:47,940
bombardement In de Tweede 
Wereldoorlog. 

386
00:23:48,620 --> 00:23:52,420
En toen had het DR regime, want 
de bouweconomie stond dus, zeg 

387
00:23:52,430 --> 00:23:54,100
maar in het oostelijke deel van 
het beleid. 

388
00:23:54,650 --> 00:23:58,660
Ja, toen had de DA aanvankelijk 
het voornemen om de bouw 

389
00:23:58,670 --> 00:24:02,390
Academie, Omdat het zo'n enorm 
beroemd gebouw was zo seks 

390
00:24:02,920 --> 00:24:05,750
succesvol gebouw om die te 
herstellen. 

391
00:24:06,340 --> 00:24:09,710
Maar uiteindelijk hebben ze daar
vanaf gezien en ze hebben de 

392
00:24:09,720 --> 00:24:14,040
hele bouw Academie afgebroken. 
Omdat het zo ongelooflijk 

393
00:24:14,050 --> 00:24:18,140
belangrijk, interessant, leuk 
enzovoort gebouw is, is nu weer 

394
00:24:18,150 --> 00:24:21,880
gaat plan gerezen om de bouw 
Academie opnieuw op te bouwen. 

395
00:24:22,290 --> 00:24:26,080
En als een soort voorproefje 
hebben ze een klein stukje 

396
00:24:26,090 --> 00:24:29,380
bouwen. 
Academie 1, 1 1, 1 hoek van het 

397
00:24:29,390 --> 00:24:33,440
gebouw hebben ze alvast gebouwd 
en ik begreep dat de 

398
00:24:34,230 --> 00:24:38,160
Stadsregering van Berlijn 60 
miljoen had uitgetrokken om de 

399
00:24:38,170 --> 00:24:42,300
bouw Academie te herstellen. 
Maar het wil althans de laatste 

400
00:24:42,310 --> 00:24:45,450
keer dat ik er was. 
Stopt Alleen dat dat dat dat 

401
00:24:45,460 --> 00:24:49,460
nieuwe elementen overeind, en 
waren ze nog niet begonnen aan 

402
00:24:49,470 --> 00:24:51,030
het herstel van de bouw 
Academie. 

403
00:24:51,040 --> 00:24:53,100
Maar ik ben er erg voor dat dat 
gebeurt. 

404
00:24:53,930 --> 00:24:57,800
Ik ben sowieso erg voor. 
Wat zal ik zeggen? 

405
00:24:57,810 --> 00:25:01,400
Historiserend bouwen in die zin 
het als iets weg gebombardeerd 

406
00:25:01,410 --> 00:25:04,980
is ingestort afgefikt 
herstellen. 

407
00:25:05,700 --> 00:25:08,670
Zet daar niet zo'n mallotige 
glazen toren neer. 

408
00:25:08,680 --> 00:25:11,570
Wij waren net tegenwoordig 
Natuurlijk in feite allerlei 

409
00:25:11,580 --> 00:25:15,610
traditionele steden mee verpest 
worden met al die halfgare 

410
00:25:15,620 --> 00:25:19,730
glazen torens of het naar Londen
is of Parijs dat je denkt. 

411
00:25:20,460 --> 00:25:23,840
Nou ja in ieder geval een 
godsnaam niet in het centrum, 

412
00:25:24,300 --> 00:25:27,960
maar zelfs aan de rand Omdat je 
het hele panorama van de stad 

413
00:25:27,970 --> 00:25:30,530
Natuurlijk verpest met die malle
klote torens. 

414
00:25:30,990 --> 00:25:34,350
Maar ja, Dat is dan het 
modernisme, al al loopt in 

415
00:25:34,360 --> 00:25:38,010
zekere zin schinkel in zijn in 
zijn meest creatieve momenten 

416
00:25:38,020 --> 00:25:41,330
vooruit op een ieder geval een 
laat. 

417
00:25:41,340 --> 00:25:45,190
Ik weet niet of ik het 
modernisme, Het is modern, zijn 

418
00:25:45,230 --> 00:25:49,770
bouwen ogen, ondanks het feit 
dat ze allemaal dateren van de 

419
00:25:49,920 --> 00:25:54,010
tweede derde Decennium van de 
19e eeuw ogen is een modern. 

420
00:25:54,690 --> 00:25:57,640
Dus Ik hoop dat de bouw Academie
weer hersteld zal worden. 

421
00:25:57,880 --> 00:26:02,680
Dat lijkt me een geweldig idee. 
Geld hebben we zat het past goed

422
00:26:03,110 --> 00:26:06,690
staat naast die kerk, althans 
Als het herbouwd zou worden. 

423
00:26:07,090 --> 00:26:10,510
En dan is er nog een gebouw wat 
zeer de moeite waard is en Dat 

424
00:26:10,550 --> 00:26:13,860
is in feite het Stadstheater in 
Berlijn. 

425
00:26:14,610 --> 00:26:18,120
Dat is ook weer classicistisch. 
Dat bouwen Academie is nog 

426
00:26:18,130 --> 00:26:21,510
classicistisch, nog groter is, 
Dat is gewoon een. 

427
00:26:22,700 --> 00:26:25,910
Nou, we zeggen efficiënt herbouw
voor datgene wat het moest zijn,

428
00:26:25,990 --> 00:26:30,160
want je hebt ook nog het het je 
werben instituut. 

429
00:26:30,840 --> 00:26:33,520
Dat is helemaal dat je denkt 
van, nou ja, dat zou ook in het 

430
00:26:33,530 --> 00:26:35,810
begin van de 20e eeuw gebouwd 
kunnen zijn. 

431
00:26:35,820 --> 00:26:38,470
Ook ook wat betreft de 
raampartijen. 

432
00:26:38,480 --> 00:26:42,590
Want naast het gewerbe instort 
staat een ander instituut en en 

433
00:26:42,600 --> 00:26:44,270
Dat is ongeveer van dezelfde 
tijd. 

434
00:26:44,280 --> 00:26:49,070
En dat Als je Als je het zo ziet
zeg je het zou zou ik 100 jaar 

435
00:26:49,080 --> 00:26:52,130
verschil kunnen zijn. 
Nou, Dat is het Stadstheater, 

436
00:26:52,140 --> 00:26:55,250
Dat is een indrukwekkend gebouw.
Daar is wel gebruik gemaakt van 

437
00:26:55,260 --> 00:26:59,020
de classicistische vormentaal, 
dus het heeft het heeft van die 

438
00:26:59,030 --> 00:27:03,750
van die zuiden voorop en zo. 
In pan, dat zit er allemaal op, 

439
00:27:03,760 --> 00:27:08,050
Maar het is een wonderlijk ook 
hier weer prachtiger partij 

440
00:27:08,400 --> 00:27:13,850
ruimer aan partij en Het is een 
wonderlijk solide en overtuigend

441
00:27:13,860 --> 00:27:16,000
gebouw. 
Ja, hoe je dat nou? 

442
00:27:16,010 --> 00:27:19,860
Verder heb je Natuurlijk een 
goeie architectuurhistoricus 

443
00:27:19,870 --> 00:27:22,690
voor nodig. 
Mijn broer en ik zijn Samen in 

444
00:27:22,700 --> 00:27:27,220
Berlijn geweest in verband met 
de dertigjarige Val van de muur.

445
00:27:27,700 --> 00:27:30,600
En ik moet zeggen dat wij 
verrassend weinig aandacht 

446
00:27:30,610 --> 00:27:34,820
hebben besteed aan die unieke. 
Wij zijn wel naar die dat dat 

447
00:27:34,940 --> 00:27:39,840
minimale stukje Nooijer bouw 
Academie gaan kijken dat wel. 

448
00:27:40,130 --> 00:27:42,610
We hebben ook gezegd volgens mij
dat het herbouwd moest worden, 

449
00:27:42,620 --> 00:27:46,370
Maar dat we geen bezoek hebben 
gebracht aan het Stadstheater. 

450
00:27:46,380 --> 00:27:48,860
Dat vind ik achteraf nog steeds 
merkbaar. 

451
00:27:49,220 --> 00:27:52,990
Ook het Stadstheater overigens 
is In de oorlog geheel erg zwaar

452
00:27:53,000 --> 00:27:56,300
beschadigd geraakt. 
Hele ja, Maar de hele binnenkant

453
00:27:56,310 --> 00:27:59,060
is Er is eruit gerukt door brand
en bommen. 

454
00:27:59,970 --> 00:28:03,160
Het is herbouwt volkomen terecht
herbouwd. 

455
00:28:03,170 --> 00:28:06,050
Het is een naar mijn idee een 
schitterend gebouw. 

456
00:28:07,950 --> 00:28:10,570
Maar Hij heeft nu aan de 
binnenkant een staalskelet 

457
00:28:10,580 --> 00:28:13,010
gekregen. 
Wat wat vind ik niet zo erg? 

458
00:28:13,020 --> 00:28:15,310
Dat kun je toch niet zien? 
Dus dat scheelt enorm. 

459
00:28:15,910 --> 00:28:20,320
Dus ja, ik naar mijn idee is Als
je schinkel moet beoordelen. 

460
00:28:20,950 --> 00:28:25,060
Schinkel kon halles sinkel heeft
ook decors gemaakt voor die 

461
00:28:25,070 --> 00:28:29,240
zauberflöte opera van Van 
Mozart. 

462
00:28:30,010 --> 00:28:34,080
Echt zoekt u dat ook even op? 
Dat is de koningin van de nacht.

463
00:28:34,090 --> 00:28:37,210
Die is echt geweldig gedaan. 
Ik kan het niet anders zeggen, 

464
00:28:38,070 --> 00:28:41,480
dus hij kon alles, Maar ik denk 
toch dat zijn grootste betekenis

465
00:28:41,490 --> 00:28:46,070
schuilt in die wonderbaarlijke. 
Hoe zal ik het zeggen? 

466
00:28:46,080 --> 00:28:49,920
Vitale en vernieuwende manier 
waarop hij zowel de 

467
00:28:49,930 --> 00:28:55,020
classicistische Als de Gotische 
stijl gebruikt heeft in zijn 

468
00:28:55,030 --> 00:28:58,890
nieuwe gebouwen, Omdat 
Natuurlijk heel veel van die van

469
00:28:58,900 --> 00:29:01,640
die classicistische gebouwen van
de 19e eeuw. 

470
00:29:02,020 --> 00:29:06,220
Die zijn nog aan melige kant. 
Ik bedoel, je ziet dat daar hè, 

471
00:29:06,230 --> 00:29:08,820
daar is geen creatieve Energy in
gestoken. 

472
00:29:08,830 --> 00:29:12,070
Idem dito bijna hoofd van die 
neogotische kerken dat je 

473
00:29:12,080 --> 00:29:15,200
ineens, nou ja, die zijn 
uitwisselbaar, maar Als je die. 

474
00:29:15,500 --> 00:29:19,750
Friederich weer is een keertje 
van sinkel heb gezien, denk je, 

475
00:29:19,760 --> 00:29:22,720
oh, Dat is toch wel iets heel 
buitengewoons. 

476
00:29:23,130 --> 00:29:25,630
Dat ga ik nu ook aan mijn broer 
sturen en dan wil ik wel eens 

477
00:29:25,640 --> 00:29:28,290
weten wat ie er, wat hij daar 
eigenlijk van vindt. 

478
00:29:29,550 --> 00:29:32,080
Zoals gezegd die bouwvakker 
demie waren we waar we het wel 

479
00:29:32,090 --> 00:29:35,680
over eens, Dat is een. 
In alle opzichten, uitzonderlijk

480
00:29:35,690 --> 00:29:38,520
gebouw. 
Ik had het wel eens gezien. 

481
00:29:38,900 --> 00:29:42,590
Ik dacht dat het van de late 19e
eeuw was, maar nu dit allemaal 

482
00:29:42,600 --> 00:29:46,550
opgezocht heb, weet ik dat het 
dus van de jaren 30 van de 19e 

483
00:29:46,560 --> 00:29:49,730
eeuw is. 
Shinko hou het in gedachte. 

484
00:29:50,590 --> 00:29:54,150
Een. 
Romantisch schilder u zult het 

485
00:29:54,470 --> 00:29:58,600
ongetwijfeld allerlei Mensen die
grondig bedorven zijn door de 

486
00:29:58,610 --> 00:30:03,610
moderne kunstgeschiedenis zullen
het romantische kitsch vinden, 

487
00:30:03,620 --> 00:30:05,240
Maar dat vind ik dus helemaal 
niet. 

488
00:30:05,690 --> 00:30:09,620
Ik vind hem een groot schilder. 
Desnoods kijkt u dan Alleen maar

489
00:30:09,980 --> 00:30:15,520
naar die spray oever bij straal 
lees er een een stuk over zelf 

490
00:30:15,530 --> 00:30:19,040
serieuze kunsthistorici hebben 
er heel lovend over geschreven 

491
00:30:19,050 --> 00:30:22,820
over dat schilderij, maar als 
architect is die wel een. 

492
00:30:22,900 --> 00:30:27,770
Uitzonderlijke figuur dat wat 
betreft Karl Friedrich Schinkel 

493
00:30:27,830 --> 00:30:29,890
veel op te zoeken. 
Dus ook, Je kunt het. 

494
00:30:29,900 --> 00:30:31,670
Allemaal. 
Ik denk Als je gewoon schinkel 

495
00:30:31,680 --> 00:30:34,470
opzoekt. 
Wat enorm helpt bij schinkel nou

496
00:30:34,480 --> 00:30:37,890
eens vaak bij Duitse onderwerpen
is dat u even de Duitse 

497
00:30:37,900 --> 00:30:42,010
Wikipedia geraadpleegd zijn vaak
hele lange stukken veel langer 

498
00:30:42,020 --> 00:30:46,180
dan wat er in Nederland staat. 
Je moet Natuurlijk wel redelijk 

499
00:30:46,190 --> 00:30:48,580
Duits kunnen lezen en laat ons. 
Even weten wat je ervan vindt, 

500
00:30:48,590 --> 00:30:51,140
hè, of je zegt Van interessant 
of schinkel. 

501
00:30:51,280 --> 00:30:55,020
Ja, want we weten dus dat Als de
kunsthistorische onderwerpen aan

502
00:30:55,030 --> 00:30:58,790
dat bod komen, dat de Mensen. 
Wat minder gaan luisteren, toch?

503
00:31:00,240 --> 00:31:01,790
Ja, Dat is doorgaans wel het 
geval. 

504
00:31:01,800 --> 00:31:03,590
Ja, al zijn er altijd weer 
Mensen die dan naar ons toe 

505
00:31:03,600 --> 00:31:05,150
komen. 
Die zeggen, ja wel, doorgaan met

506
00:31:05,160 --> 00:31:08,480
kunst door. 
Dus Het is men, is het een 

507
00:31:08,490 --> 00:31:12,980
bepaald niet over eens. 
Doorpraten met andere 

508
00:31:12,990 --> 00:31:16,860
luisteraars kan op WhatsApp meld
je aan voor de speciale WhatsApp

509
00:31:16,870 --> 00:31:20,280
groep van deze podcast via het 
linkje In de shownotes. 

510
00:31:21,930 --> 00:31:25,480
Ja, Het is op die telefoon te 
pielen in plaats van met elkaar 

511
00:31:25,490 --> 00:31:29,840
te praten, zoals zoals dit 
meisjes moeten doen, wie van u 

512
00:31:29,850 --> 00:31:32,940
is moslim een nieuw? 
Luisterboek van Maarten van 

513
00:31:32,950 --> 00:31:35,600
Rossum Nou. 
Kijk eens aan wat een gevaar dat

514
00:31:35,610 --> 00:31:38,320
vormt over het. 
Normaliseren van de PVV. 

515
00:31:38,960 --> 00:31:42,380
Jongejonge of dat daadwerkelijk?
Een rechts kabinet komt en wat 

516
00:31:42,390 --> 00:31:44,130
links daartegen kan doen. 
We hebben hier. 

517
00:31:44,140 --> 00:31:48,730
Een unieke zaal Zonder moslims 
en een PVV stemmen luisteren. 

518
00:31:48,740 --> 00:31:51,560
Meteen via de link In de 
shownotes, hoe krijg je het bij?

519
00:31:51,570 --> 00:31:53,080
Mekaar. 
Tjonge. 

520
00:31:54,130 --> 00:31:56,980
Ja, We hebben een hevigheid die 
je ziel dus uit te nodigen. 

521
00:31:59,000 --> 00:32:01,460
En In de podcast. 
Sea level is nu Stephanie 

522
00:32:01,470 --> 00:32:04,440
hottenhuis, te gast de baas van 
KPMG Nederland. 

523
00:32:04,850 --> 00:32:07,680
Ze krijgt flinke kritiek van 
vooraanstaande economen. 

524
00:32:08,110 --> 00:32:10,720
Zij vinden dat consultants de 
economie beschadigen. 

525
00:32:11,270 --> 00:32:13,600
Haar reactie hoor je nu in SYN 
Legel. 

526
00:32:13,810 --> 00:32:15,660
De link vind je In de shownotes.