1
00:00:00,230 --> 00:00:03,270
Gdy ten jednooki bandyta włamał 
się do znanej w mieście 

2
00:00:03,270 --> 00:00:07,310
piekarni, nie spodziewał się, że
już wkrótce będzie najpilniej 

3
00:00:07,310 --> 00:00:09,510
poszukiwanym przestępcom w 
Polsce. 

4
00:00:09,870 --> 00:00:12,990
Chciał tylko zdobyć trochę 
pieniędzy, ale sprawy wymknęły 

5
00:00:12,990 --> 00:00:16,070
się spod kontroli. 
Ruszyła wielka obława. 

6
00:00:16,309 --> 00:00:19,670
Jego twarz zdobiła słupy 
ogłoszeniowe w całej okolicy, 

7
00:00:20,030 --> 00:00:23,990
pomimo mrozu oraz grubej warstwy
śniegu pokrywającego ziemię. 

8
00:00:24,150 --> 00:00:28,270
Uciekający bandyta w podartym 
ubraniu i na bosaka skutecznie 

9
00:00:28,270 --> 00:00:30,710
wymykał się ze wszelkich 
zastawianych. 

10
00:00:30,910 --> 00:00:34,950
Na niego pułapek jakby tego było
mało, zadanie policji utrudniali

11
00:00:34,950 --> 00:00:38,550
wszechobecni reporterzy, którzy 
szczegółowo opisywali każdy ich 

12
00:00:38,550 --> 00:00:43,270
ruch i decyzje, nierzadko dając 
tym wskazówki uciekinierowi w 

13
00:00:43,270 --> 00:00:47,590
jego głowie było tylko jedna 
myśl, nie dać się złapać żywcem.

14
00:00:47,990 --> 00:00:51,270
Nazywam się Marcin myszka i 
zapraszam was do wysłuchania 

15
00:00:51,510 --> 00:00:56,030
nowego odcinka krymina tori um. 
Przypominam, że co poniedziałek 

16
00:00:56,030 --> 00:00:58,990
znajdziecie tutaj historię 
pełnym roku i tajemnicy. 

17
00:00:59,680 --> 00:01:03,680
Premiera o poranku na Spotify, a
o siedemnastej na YouTube. 

18
00:01:04,030 --> 00:01:06,910
Nie zapomnij zaobserwować mojego
podcastu, aby zawsze być na 

19
00:01:06,910 --> 00:01:13,320
bieżąco. 
Krymina tori, um, otwieramy akta

20
00:01:13,360 --> 00:01:18,670
tajemnic? 
Grudzień 1934 roku był w 

21
00:01:18,670 --> 00:01:21,990
Poznaniu wyjątkowo śnieżny. 
Do tego dochodziły dość niskie 

22
00:01:21,990 --> 00:01:26,070
temperatury i mroźny wiatr. 
Tak zła pogoda nie ułatwiała 

23
00:01:26,070 --> 00:01:28,710
pracy poznańskim policjantom 
odpowiedzialnym za 

24
00:01:28,710 --> 00:01:33,630
bezpieczeństwo mieszkańców 
miasta, a praca o tej porze roku

25
00:01:33,630 --> 00:01:36,510
tamtejsi funkcjonariusze zawsze 
mieli wyjątkowo sporo. 

26
00:01:36,510 --> 00:01:39,790
Już kilka lat temu nadkomisarz 
Krzysztof musielak. 

27
00:01:43,000 --> 00:01:45,760
W artykule opublikowanym w 
miesięczniku Gazeta policyjna 

28
00:01:46,040 --> 00:01:49,800
napisał, najwięcej bandytów i 
włamywaczy grasowało w tym 

29
00:01:49,800 --> 00:01:53,880
okresie w dzielnicy wilda, gdzie
swoje siedziby miał wówczas 

30
00:01:53,880 --> 00:01:56,840
wielu dobrze prosperujących 
rzemieślników. 

31
00:01:59,160 --> 00:02:03,240
Poznańską dzielnicę wilda od 
dłuższego już czasu nękały 

32
00:02:03,240 --> 00:02:07,040
włamania do sklepów i mieszkań. 
Tuż przed świętami Bożego 

33
00:02:07,040 --> 00:02:10,720
Narodzenia aktywność wszelkiej 
maści przestępców wzrosła 

34
00:02:10,720 --> 00:02:14,680
jeszcze bardziej praktycznie nie
było dnia, aby na tamtejszy 

35
00:02:14,680 --> 00:02:18,360
posterunek policji nie zgłaszali
się nowi poszkodowani. 

36
00:02:20,410 --> 00:02:23,770
Na trzeci komisariat policji 
państwowej na wildzie zaczęło 

37
00:02:23,770 --> 00:02:27,450
wpływać coraz więcej skarg 
zaniepokojonych mieszkańców. 

38
00:02:27,770 --> 00:02:31,610
Komendant tamtejszego posterunku
nie miał wyjścia, musiał zacząć 

39
00:02:31,610 --> 00:02:35,690
działać i to jak najszybciej. 
Chcąc zapewnić ludziom w tym 

40
00:02:35,690 --> 00:02:38,570
przedświątecznym okresie jak 
największy spokój i 

41
00:02:38,570 --> 00:02:42,210
bezpieczeństwa, postanowił 
zdecydowanie zwiększyć liczbę 

42
00:02:42,210 --> 00:02:45,610
patroli, zwłaszcza późnym 
wieczorem i w nocy. 

43
00:02:46,400 --> 00:02:49,120
Gdy aktywność wszelkiej maści 
złodziei włamywaczy była 

44
00:02:49,120 --> 00:02:53,080
największa skład służby 
patrolowej wyznaczonej na noc z 

45
00:02:53,080 --> 00:02:56,120
dwudziestego trzeciego na 24 
grudnia. 

46
00:02:56,750 --> 00:03:00,790
Był już ustalony, jednak w 
ostatniej chwili do komendanta 

47
00:03:00,790 --> 00:03:04,190
zgłosił się na ochotnika 
dodatkowy policjant. 

48
00:03:04,590 --> 00:03:08,350
Nie musiał tego robić, bo chwilę
wcześniej odebrał już podpisaną 

49
00:03:08,350 --> 00:03:12,190
kartę urlopową. 
Następnego ranka miał jechać na 

50
00:03:12,190 --> 00:03:16,190
Wołyń, skąd pochodził nie tylko 
na święta, ale i na ślub swojego

51
00:03:16,190 --> 00:03:19,430
brata. 
Jednak dwudziestoośmioletni 

52
00:03:19,430 --> 00:03:23,950
posterunkowy Bolesław szałkowski
znany był wśród kolegów 

53
00:03:23,950 --> 00:03:27,790
policjantów ze swojego oddania w
walce z przestępczością. 

54
00:03:29,030 --> 00:03:31,790
Nikogo z nas nawet w 
najmniejszym stopniu nie 

55
00:03:31,790 --> 00:03:35,350
zdziwiło, że postanowił on 
ostatnią noc przed swoim 

56
00:03:35,350 --> 00:03:39,430
wyjazdem na urlop, spędzić na 
patrolowaniu ciemnych zakamarków

57
00:03:39,430 --> 00:03:42,630
naszej dzielnicy. 
Oczywiście jako ochotnik, bo jak

58
00:03:42,630 --> 00:03:46,870
zawsze powtarzał stróżów prawa 
na ulicach, nigdy za wiele, a 

59
00:03:46,870 --> 00:03:49,950
sprawy prywatne policjantów nie 
mogą być ważniejsze niż 

60
00:03:49,950 --> 00:03:54,940
bezpieczeństwo obywateli. 
Pochodzący z kresów wschodnich 

61
00:03:54,940 --> 00:03:59,220
posterunkowy szałkowski mieszkał
i pracował w Poznaniu niespełna 

62
00:03:59,220 --> 00:04:01,980
pół roku. 
W tym czasie doskonale poznał 

63
00:04:01,980 --> 00:04:05,900
wszelkie ciemne zakątki miasta i
wiedział, które miejsca 

64
00:04:05,900 --> 00:04:08,980
szczególnie upodobali sobie 
złodzieje i włamywacze. 

65
00:04:09,380 --> 00:04:13,260
Był przy tym niezwykle odważny. 
Można chyba nawet powiedzieć o 

66
00:04:13,260 --> 00:04:17,660
nim, że bez wahania wkładał 
głowę tam, gdzie inni policjanci

67
00:04:17,660 --> 00:04:20,839
bali się wsadzić nogę. 
Posterunkowy rozpoczął swoją 

68
00:04:20,839 --> 00:04:24,440
służbę w niedzielny wieczór 23 
grudnia. 

69
00:04:25,110 --> 00:04:29,030
Początkowo przebiegała ona 
nadzwyczaj spokojnie, a nawet 

70
00:04:29,030 --> 00:04:33,230
zbyt spokojnie, biorąc pod uwagę
wzmożoną ostatnią aktywność 

71
00:04:33,230 --> 00:04:36,670
miejscowych przestępców. 
Jak to czasami bywa w wielu 

72
00:04:36,670 --> 00:04:40,150
podobnych sprawach, nic nie 
zwiastowało nadchodzącej 

73
00:04:40,150 --> 00:04:44,350
tragedii, a zbliżała się ona 
wielkimi krokami. 

74
00:04:52,610 --> 00:04:56,050
Zbliżała się godzina za 
kwadrans, trzecia w nocy, gdy 

75
00:04:56,050 --> 00:05:00,290
posterunkowy doszedł mocno 
zaśnie żoną ulicą spadzistą do 

76
00:05:00,290 --> 00:05:03,490
ulicy górna wilda, a następnie 
skręcił w lewo. 

77
00:05:03,870 --> 00:05:08,510
Temperatura powietrza spadła do 
minus 5 °, ale mroźny wiatr 

78
00:05:08,510 --> 00:05:10,830
sprawiał, że wydawało się 
jeszcze zimniej. 

79
00:05:11,310 --> 00:05:14,630
Teren, który patrolował 
dwudziestoośmioletni policjant 

80
00:05:15,030 --> 00:05:19,710
był niemal całkowicie wyludniony
szałkowski zwracał uwagę na 

81
00:05:19,710 --> 00:05:24,510
każdy podejrzany hałas czy 
szmer, ale noc wydawało się być 

82
00:05:24,510 --> 00:05:28,030
nadzwyczaj spokojna. 
Posterunkowy wiedział jednak 

83
00:05:28,030 --> 00:05:32,030
doskonale, że to były tylko 
pozory, bo przecież okres 

84
00:05:32,030 --> 00:05:34,920
przedświąteczny. 
Był dla złodziei prawdziwym, 

85
00:05:34,920 --> 00:05:38,480
czasem żniw, a żaden szanujący 
się złodziej. 

86
00:05:39,110 --> 00:05:41,710
Takiej okazji nie mógł 
przepuścić. 

87
00:05:44,780 --> 00:05:48,340
Ludzie skupieni na świątecznych 
przygotowaniach tracili nagle 

88
00:05:48,340 --> 00:05:52,980
swoją wrodzoną czujność, zajęci 
swoimi obowiązkami, zapominali o

89
00:05:52,980 --> 00:05:56,660
najważniejszych zasadach 
bezpieczeństwa, zapominali 

90
00:05:56,660 --> 00:06:00,540
zamykać na noc drzwi do swoich 
domów czy mieszkań, zostawiali 

91
00:06:00,540 --> 00:06:04,260
uchylone okna na parterze, nie 
zatrzaskiwali kłódek do 

92
00:06:04,260 --> 00:06:08,660
przydomowych szop i składzików 
złodzieje tylko na to czekali. 

93
00:06:10,520 --> 00:06:14,040
Idąc chodnikiem górnej wildy 
wzdłuż starych poniemieckich 

94
00:06:14,040 --> 00:06:18,080
kamienic rozglądał się uważnie 
na wszystkie strony. 

95
00:06:18,870 --> 00:06:23,950
Po przejściu 70 m zauważył nagle
coś niepokojącego. 

96
00:06:24,470 --> 00:06:28,550
Coś, czego nie powinien był 
spostrzec o tej porze nocy, tuż 

97
00:06:28,550 --> 00:06:32,350
przed ostatnią bramą kamienicy, 
pod numerem dwudziestym drugim. 

98
00:06:32,470 --> 00:06:34,310
Dziś jest to numer 
sześćdziesiąty. 

99
00:06:34,310 --> 00:06:37,910
Szósty mieściła się znana i 
popularna wówczas na wildzie 

100
00:06:38,190 --> 00:06:41,110
piekarnia cukiernia Stanisława 
chatkego. 

101
00:06:41,630 --> 00:06:45,510
Zamówień jak zawsze przed 
świętami miała od groma, więc 

102
00:06:45,510 --> 00:06:50,070
oczywistym było, że piekarze i 
cukiernicy pracowali na nocnej 

103
00:06:50,070 --> 00:06:52,080
zmianie. 
Jednak szałkowskiego 

104
00:06:52,080 --> 00:06:56,280
zaniepokoiło, że drzwi frontowe 
lokalu sklepowego piekarni były 

105
00:06:56,280 --> 00:06:59,630
uchylone. 
A przecież do rana powinny być 

106
00:06:59,630 --> 00:07:03,270
szczelnie zamknięte w środku nie
paliło się światło i nie 

107
00:07:03,270 --> 00:07:05,630
dochodziły stamtąd żadne 
odgłosy. 

108
00:07:06,150 --> 00:07:08,430
Czyżby właściciel zapomniał ich 
zamknąć? 

109
00:07:08,430 --> 00:07:12,070
Poprzedniego popołudnia? 
Posterunkowy postanowił to 

110
00:07:12,070 --> 00:07:15,390
sprawdzić. 
Wszedł na pierwszy z 3 ° 

111
00:07:15,390 --> 00:07:19,950
prowadzących do środka i głośno 
krzyknął, pytając, czy ktoś jest

112
00:07:19,950 --> 00:07:22,350
w środku, nikt mu nie 
odpowiedział. 

113
00:07:23,160 --> 00:07:26,280
Dlatego ostrożnie zajrzał przez 
szparę w drzwiach. 

114
00:07:27,190 --> 00:07:31,310
Nagle z wnętrza lokalu wybiegło 
prosto na niego 2 mężczyzn. 

115
00:07:31,590 --> 00:07:35,990
Obaj trzymali w rękach wielkie 
taboły stratowany. 

116
00:07:35,990 --> 00:07:39,190
Policjant upadł na zaśnieżony 
chodnik, ale szybko się 

117
00:07:39,190 --> 00:07:42,830
podniósł. 
Wyjął służbowy pistolet pomimo 

118
00:07:42,830 --> 00:07:46,350
niewielkiego doświadczenia, 
dokładnie wiedział, w czym 

119
00:07:46,350 --> 00:07:50,390
właśnie przeszkodził ktoś 
właśnie okradł piekarnie. 

120
00:07:50,950 --> 00:07:54,790
Złodzieje dźwigając swoje łupy 
biegli w stronę zbiegu ulic 

121
00:07:54,790 --> 00:07:58,670
górna i dolna wilda. 
Strzałkowski natychmiast ruszył 

122
00:07:58,670 --> 00:08:02,470
za nimi w pościg. 
Obowiązkowa w takich sytuacjach 

123
00:08:02,470 --> 00:08:06,110
Komenda, policja stój, bo 
strzelam, niestety nie 

124
00:08:06,110 --> 00:08:09,190
podziałała na uciekinierów, 
którzy zamiast się zatrzymać, 

125
00:08:09,190 --> 00:08:12,070
jeszcze przyspieszyli. 
Wtedy posterunkowy, do czego 

126
00:08:12,070 --> 00:08:15,950
miał pełne prawo, wystrzelił w 
ich kierunku 2 razy, ale obie 

127
00:08:15,950 --> 00:08:20,590
kule chybiły celu. 
Na odgłos wystrzałów obaj 

128
00:08:20,590 --> 00:08:24,030
złodzieje rzucili na ulicę swoje
tabore, a dobiegając do 

129
00:08:24,030 --> 00:08:27,670
dzisiejszej ulicy 
niedziałkowskiego skręcili ostro

130
00:08:27,670 --> 00:08:31,830
w prawo w kierunku błoń 
wildeckich noszących od 10 lat 

131
00:08:31,830 --> 00:08:36,150
nazwę skweru sprawiedliwych 
wśród narodów świata, następnie 

132
00:08:36,150 --> 00:08:39,350
przebiegając przez ulicę 
olimpijską odbili w 

133
00:08:39,350 --> 00:08:43,750
nieistniejącą już dziś ulicę 
piłkarską, uciekając w stronę 

134
00:08:43,750 --> 00:08:47,190
stadionu miejskiego, na którym 
swoje mecze rozgrywała niegdyś 

135
00:08:47,430 --> 00:08:50,600
warta Poznań. 
Policjant biegów odległości 

136
00:08:50,600 --> 00:08:53,880
kilkudziesięciu metrów za 
ściganymi złodziejami, ale gdy 

137
00:08:53,880 --> 00:08:58,240
minął skwer i przebiegł przez 
olimpijską, zobaczył przed sobą 

138
00:08:58,280 --> 00:09:03,350
tylko jednego z nich. 
I podniósł ręce do góry, dając 

139
00:09:03,350 --> 00:09:07,070
jednoznacznie do zrozumienia 
policjantowi, że się poddaje. 

140
00:09:07,630 --> 00:09:11,830
Po chwili szałkowski zauważył, 
że od strony pobliskiej bramy 

141
00:09:12,190 --> 00:09:15,790
szedł w ich stronę. 
Drugi z przestępców był 

142
00:09:15,790 --> 00:09:19,150
spokojny, a obie ręce trzymał za
plecami. 

143
00:09:19,670 --> 00:09:22,270
Posterunkowy uznał 
prawdopodobnie, że obaj 

144
00:09:22,270 --> 00:09:25,630
dobrowolnie zamierzali się 
poddać wtedy. 

145
00:09:26,400 --> 00:09:29,440
Niedoświadczenie policjanta w 
obcowaniu z groźnymi bandytami 

146
00:09:29,880 --> 00:09:35,470
dało o sobie znać. 
Stracił czujność de spostrzegł, 

147
00:09:35,470 --> 00:09:39,350
że niższy z mężczyzn wyciąga zza
pleców dłoń, w której trzymał 

148
00:09:39,350 --> 00:09:41,350
pistolet. 
Było już za późno. 

149
00:09:41,350 --> 00:09:44,550
Na jakąkolwiek reakcję padły 4 
strzały. 

150
00:09:45,230 --> 00:09:48,390
Strzałkowski upadł na śnieg i 
skulił się w bólu. 

151
00:09:48,950 --> 00:09:51,230
Po chwili jednak próbował się 
podnieść. 

152
00:09:51,510 --> 00:09:54,550
Wtedy padł piąty strzał już z 
bliska. 

153
00:09:56,880 --> 00:10:00,080
Kula trafiła go w szyję, 
przebijając tętnicę. 

154
00:10:00,200 --> 00:10:04,400
Posterunkowy ponownie upadł, ale
tym razem już się nie podniósł, 

155
00:10:04,720 --> 00:10:08,000
gdy chwilę później zmarł w 
swojej dłoni, wciąż trzymał 

156
00:10:08,000 --> 00:10:11,040
odbezpieczony pistolet gotowy do
strzału. 

157
00:10:12,670 --> 00:10:15,310
Kiedy przy zwłokach 
funkcjonariusza pojawił się 

158
00:10:15,310 --> 00:10:19,270
pierwszy przechodzień, a był to 
zaalarmowany serią głośnych 

159
00:10:19,270 --> 00:10:22,550
wystrzałów, mężczyzna wychodzący
właśnie z pobliskiej 

160
00:10:22,550 --> 00:10:25,470
restauracji. 
Obu bandytów już nie było na 

161
00:10:25,470 --> 00:10:29,230
miejscu zbrodni. 
Świadek zaalarmował policję. 

162
00:10:37,840 --> 00:10:41,240
Szybko na miejsce zjechały się 
poznańskie władze policyjne i 

163
00:10:41,240 --> 00:10:43,920
sądowe. 
Po dokonaniu oględzin miejsca 

164
00:10:43,920 --> 00:10:48,320
zbrodni sfotografowaniu zwłok. 
Ciało posterunkowego zabrano do 

165
00:10:48,320 --> 00:10:52,150
zakładu medycyny sądowej. 
Sekcja wykazała, że ofiara 

166
00:10:52,150 --> 00:10:56,710
została postrzelona 5 razy z 
broni samopowtarzalnej mauser, 

167
00:10:57,110 --> 00:11:00,670
ostatni postrzał w tętnicę 
szyjną był śmiertelny. 

168
00:11:01,070 --> 00:11:03,670
Był to pierwszy ślad 
zbrodniarzy, o których już 

169
00:11:03,670 --> 00:11:06,790
następnego dnia zrobiło się 
głośno w całym Poznaniu. 

170
00:11:07,150 --> 00:11:10,550
Policja rozpoczęła śledztwo, 
które spodziewano się zakończyć 

171
00:11:10,550 --> 00:11:14,910
jeszcze w mijającym roku. 
Sprawy zidentyfikowania zabójców

172
00:11:14,910 --> 00:11:17,720
policjanta. 
Zaangażowały się osoby z samego 

173
00:11:17,720 --> 00:11:21,040
szczytu miejscowej policji, 
samym komendantem policji 

174
00:11:21,040 --> 00:11:24,680
państwowej w Poznaniu oraz 
naczelnikiem wydziału śledczego.

175
00:11:25,670 --> 00:11:28,950
W poszukiwaniach podejrzanych 
wzięło udział kilkudziesięciu 

176
00:11:28,950 --> 00:11:31,390
najbardziej doświadczonych 
policjantów. 

177
00:11:31,910 --> 00:11:35,270
Wielu z nich zgłosiło się na 
ochotnika, przerywając swoje 

178
00:11:35,270 --> 00:11:39,390
świąteczne urlopy. 
Co oczywiste, zabicie z zimną 

179
00:11:39,390 --> 00:11:43,670
krwią policjanta na służbie było
poważną zbrodnią, a schwytanie 

180
00:11:43,670 --> 00:11:46,550
sprawców stało się dla 
wszystkich najwyższym 

181
00:11:46,550 --> 00:11:51,630
priorytetem także dla reporterów
poznańskich gazet, która zaczęła

182
00:11:51,630 --> 00:11:55,670
uważnie śledzić każdy krok 
policji, a następnie drobiazgowo

183
00:11:55,670 --> 00:11:57,910
opisywać. 
Ich ruchy w kolejnych 

184
00:11:57,910 --> 00:12:01,870
artykułach, co nie pomagało 
śledczym, ma czasami wręcz im 

185
00:12:01,870 --> 00:12:06,110
przeszkadzało. 
Pisząc swoje artykuły często 

186
00:12:06,110 --> 00:12:09,310
nieświadomie mylili fakty czy 
przeznaczali najważniejsze 

187
00:12:09,310 --> 00:12:12,950
informacje, co od samego 
początku nie tylko utrudniało 

188
00:12:12,950 --> 00:12:16,350
nam pracę, ale także pomagało 
sprawcom, bo w gazetach mogli 

189
00:12:16,350 --> 00:12:20,070
oni przeczytać, gdzie mogą się 
oni aktualnie znajdować lub 

190
00:12:20,110 --> 00:12:22,950
gdzie przeprowadzimy w 
najbliższym czasie nasze obławy.

191
00:12:24,150 --> 00:12:28,550
A wspomniany obławy zakrojone na
naprawdę szeroką skalę stały się

192
00:12:28,550 --> 00:12:32,030
prawdziwą zmorą innych 
ukrywających się przestępców. 

193
00:12:32,390 --> 00:12:35,750
Sprawdzano każdą melinę i 
kryjówkę przeczesywano, 

194
00:12:35,750 --> 00:12:40,030
opuszczone budynki i piwnice 
zaglądano na strychy domów. 

195
00:12:40,390 --> 00:12:43,670
Intensywność tych nalotów 
spowodowało, że aktywność 

196
00:12:43,670 --> 00:12:47,150
większości złodziei włamywaczy 
drastycznie spadła. 

197
00:12:47,630 --> 00:12:51,310
Widząc na ulicach miasta 
prawdziwe tłumy funkcjonariuszy.

198
00:12:52,080 --> 00:12:53,840
Przestępcy nie chcieli 
ryzykować. 

199
00:12:54,160 --> 00:12:57,880
Przez to nieoczekiwanie liczba 
kradzieży i napadów rabunkowych 

200
00:12:57,880 --> 00:13:00,840
w mieście pod koniec 
trzydziestego czwartego roku 

201
00:13:01,080 --> 00:13:04,230
mocno spadła. 
Ale nie takiego sukcesu 

202
00:13:04,230 --> 00:13:07,830
oczekiwali poznańscy policjanci,
kierując się nie tylko 

203
00:13:07,830 --> 00:13:11,870
obywatelskim obowiązkiem, ale po
części zapewne także jakoś tam 

204
00:13:11,870 --> 00:13:14,710
żądzę zemsty za śmierci ich 
kolegi. 

205
00:13:15,110 --> 00:13:17,270
Początkowo byli ogromnie 
rozczarowani. 

206
00:13:17,270 --> 00:13:21,390
Sfrustrowani przez kilka dni nie
udawało im się trafić na ślad 

207
00:13:21,390 --> 00:13:24,670
podejrzanych. 
Sytuacja zmieniła się tuż po 

208
00:13:24,670 --> 00:13:28,790
świętach Bożego Narodzenia 28 
grudnia nastąpił. 

209
00:13:29,600 --> 00:13:34,830
Pierwszy przełom. 
W terenie działali policyjni 

210
00:13:34,830 --> 00:13:37,750
wywiadowcy. 
Do współpracy zmuszano nie 

211
00:13:37,750 --> 00:13:41,830
zawsze metodami zgodnymi z 
prawem policyjnych informatorów 

212
00:13:41,830 --> 00:13:44,390
wywodzących się z kryminalnego 
półświatka. 

213
00:13:44,990 --> 00:13:48,550
I to właśnie ci przymuszeni do 
pomocy przestępcy rzucili 

214
00:13:48,550 --> 00:13:52,110
pierwsze światło na tożsamość 
poszukiwanych sprawców. 

215
00:13:52,750 --> 00:13:56,550
O zabójstwie policjanta na 
służbie głośno było nie tylko 

216
00:13:56,550 --> 00:14:00,080
wśród porządnych obywateli. 
Jeszcze więcej zamieszania 

217
00:14:00,080 --> 00:14:04,880
zbrodnia wywołała co oczywiste 
wśród poznańskich bandytów. 

218
00:14:05,470 --> 00:14:09,190
Głównie tych wildeckich, a jak 
to zazwyczaj bywa w takich 

219
00:14:09,190 --> 00:14:13,350
przypadkach plotki na ten temat 
zaczęły się pojawiać w ilościach

220
00:14:13,350 --> 00:14:17,710
niemal hurtowych, także te 
związane z tożsamością zabójców.

221
00:14:18,190 --> 00:14:22,190
Większość policyjnych doniesień 
wskazywało na 2 mężczyzn. 

222
00:14:22,550 --> 00:14:25,830
Jednym z nich miało być 
dwudziestopięcioletni Marian 

223
00:14:25,830 --> 00:14:28,430
Czerwiński, znany poznańskiej 
policji. 

224
00:14:28,430 --> 00:14:31,230
Złodziej i włamywacz pomimo 
młodego wieku. 

225
00:14:31,960 --> 00:14:35,200
Wielokrotnie już karany, także 
więzieniem pierwszego dnia 

226
00:14:35,200 --> 00:14:37,320
nowego, trzydziestego piątego 
roku. 

227
00:14:37,990 --> 00:14:41,950
Gazeta powszechna opublikowała 
dość szczegółowy rysopis 

228
00:14:42,150 --> 00:14:44,430
pierwszego z poszukiwanych 
mężczyzn. 

229
00:14:46,790 --> 00:14:53,270
Marian Czerwiński, wzrost 175 
cm, postać wysmukła, twarz 

230
00:14:53,270 --> 00:14:57,910
pociągła z czerwonymi wykwitami 
i krostami, blondyn, oczy 

231
00:14:57,910 --> 00:15:01,990
niebieskie, uszy mocno odstające
krytycznej nocy. 

232
00:15:01,990 --> 00:15:05,390
Ubrany był w granatowy, 
zniszczony garnitur marynarkowy 

233
00:15:05,590 --> 00:15:10,270
lub płaszcz brązowy w duże kraty
i ciemną czapkę cyklistów kę. 

234
00:15:11,970 --> 00:15:14,610
Ustalenie jego adresu 
zamieszkania nie było żadnym 

235
00:15:14,610 --> 00:15:18,330
problemem. 
Ulica fabryczna 13 mieszkanie 

236
00:15:18,330 --> 00:15:21,210
14. 
Śledczy nie zastali tam 

237
00:15:21,210 --> 00:15:24,930
podejrzanego, ale przesłuchanie 
jego matki dało policjantom 

238
00:15:24,930 --> 00:15:28,610
ważną wskazówkę na temat 
tożsamości jego wspólnika. 

239
00:15:29,090 --> 00:15:32,810
Otóż następnego ranka po 
zabójstwie Marian miał pojawić 

240
00:15:32,810 --> 00:15:36,170
się w mieszkaniu po nocy 
spędzonej poza domem, był 

241
00:15:36,170 --> 00:15:39,400
wyraźnie zdenerwowany. 
Początkowo nie chciał nikomu 

242
00:15:39,400 --> 00:15:42,390
powiedzieć, dlaczego. 
Jednak po usilnych nalegania 

243
00:15:42,430 --> 00:15:47,950
matki odpowiedział tylko, że 
Wielka poruta się stała maluda 

244
00:15:47,950 --> 00:15:52,830
zakropił szkieła to dziwnie 
brzmiące zdanie dziś dla wielu z

245
00:15:52,830 --> 00:15:57,630
nas kompletnie niezrozumiałe 
śledczym powiedziało wiele po 

246
00:15:57,630 --> 00:16:00,510
przetłumaczeniu z gwary 
przedwojennych poznańskich 

247
00:16:00,510 --> 00:16:03,270
kryminalistów. 
Na współczesny język znaczyło 

248
00:16:03,270 --> 00:16:07,470
mnie więcej, tyle, że wielki 
kłopot się stał, bo ma luda 

249
00:16:07,470 --> 00:16:11,110
zabił policjanta. 
Wiemy już, co oznaczało 

250
00:16:11,110 --> 00:16:13,990
wypowiedziane przez 
czerwińskiego zdania, ale czym 

251
00:16:13,990 --> 00:16:16,750
właściwie był tajemniczym 
maluda? 

252
00:16:17,150 --> 00:16:20,230
Odpowiedź na to pytanie 
doskonale znali poznańscy 

253
00:16:20,230 --> 00:16:22,830
policjanci. 
Była to przestępcza ksywka, 

254
00:16:22,830 --> 00:16:25,870
dobrze im znanego wildeckiego 
złodzieja i włamywacza. 

255
00:16:26,190 --> 00:16:31,830
Powstała przez zbitkę 2 słów 
maluch i ludek i oznaczało po 

256
00:16:31,830 --> 00:16:35,070
prostu dorosłego mężczyznę o 
niskim wzroście. 

257
00:16:35,800 --> 00:16:38,920
Takie określenie niskich osób 
było przed wojną popularne 

258
00:16:38,920 --> 00:16:42,870
Wielkopolsce. 
Się od razu skojarzyli jednego z

259
00:16:42,870 --> 00:16:46,470
miejscowych przestępców, którego
jego najbliżsi Kompanii nazywali

260
00:16:46,470 --> 00:16:51,550
maludą z powodu niskiego, 
wynoszącego niespełna 160 cm 

261
00:16:51,550 --> 00:16:54,150
wzrostu. 
Był to dwudziestoczteroletni 

262
00:16:54,270 --> 00:16:58,550
Marian wyrembek, podobnie jak 
pierwszy podejrzany, również 

263
00:16:58,550 --> 00:17:01,910
wielokrotnie karany za liczne 
kradzieże i włamania. 

264
00:17:08,130 --> 00:17:12,089
Mieszkający na ulicy pamiątkowej
13, pod numerem dwudziestym 

265
00:17:12,089 --> 00:17:16,210
piątym od dobrych kilku lat 
znany był stróżom prawa nie 

266
00:17:16,210 --> 00:17:19,609
tylko ze swojego zamiłowania do 
przywłaszczania sobie bez 

267
00:17:19,609 --> 00:17:23,410
pozwolenia cudzego mienia, ale 
także z charakterystycznego 

268
00:17:23,609 --> 00:17:28,130
defektu fizycznego, bo Marian 
wyrembeck miał jedno oko 

269
00:17:28,130 --> 00:17:33,460
sztuczne, a konkretnie szklane. 
W sierpniu 1930 roku 

270
00:17:33,460 --> 00:17:37,060
dwudziestoletni wówczas Marian 
krótko po wyjściu z więzienia 

271
00:17:37,060 --> 00:17:40,580
został oskarżony o dokonanie 
kolejnej kradzieży podczas próby

272
00:17:40,900 --> 00:17:43,540
zatrzymania go przez 2 
policyjnych wywiadowców, nie 

273
00:17:43,540 --> 00:17:46,900
chcąc wracać za kratki, wdał się
z nimi w bójkę. 

274
00:17:46,900 --> 00:17:49,700
W trakcie szamotaniny otrzymał 
od jednego z policjantów potężny

275
00:17:49,700 --> 00:17:53,260
cios kolbą karabinów. 
Głowę wskutek tego uderzenia 

276
00:17:53,260 --> 00:17:56,100
stracił lewe oko. 
Od tego czasu nosił szklaną 

277
00:17:56,100 --> 00:18:00,910
protezę. 
Za wyrębkiem oraz Czerwiński im 

278
00:18:00,910 --> 00:18:05,230
władze śledcze wysłały listy 
gończe, a ich podobizny zaczęły 

279
00:18:05,230 --> 00:18:08,710
zdobić słupy ogłoszeniowe. 
W całym Poznaniu Gazeta 

280
00:18:08,710 --> 00:18:12,430
powszechna opisała poszukiwanego
malude jako mężczyznę o 

281
00:18:12,430 --> 00:18:15,430
szczupłej sylwetce niskiego 
blondyna o jednym oku 

282
00:18:15,430 --> 00:18:19,630
niebieskim, a drugim szklanym, 
ubranego krytycznej nocy w 

283
00:18:19,630 --> 00:18:23,910
Czarny garnitur w paski, płaszcz
brązowy z aksamitnym kołnierzem 

284
00:18:24,190 --> 00:18:27,790
oraz podobnie jak jego 
przypuszczalny wspólnik czapkę 

285
00:18:27,790 --> 00:18:30,870
cyklistów kę. 
Władze policyjne wyznaczyły 

286
00:18:30,870 --> 00:18:34,870
nagrodę pieniężną w wysokości 
1000 zł za pomoc w ujęciu 

287
00:18:34,870 --> 00:18:39,030
sprawców zabójstwa. 
Dla porównania ojciec wyrębka 

288
00:18:39,030 --> 00:18:43,070
jako robotnik zatrudniony w 
fabryce cegielskiego, zarabiał 

289
00:18:43,070 --> 00:18:47,670
miesięcznie mniej niż 120 zł. 
Było to więc Nagroda dość 

290
00:18:47,670 --> 00:18:50,830
znaczna, wynosząca ponad 8 
robotniczych pensji. 

291
00:18:51,350 --> 00:18:54,870
Śledczy liczyli na to, że któryś
z wildeckich przestępców. 

292
00:18:55,600 --> 00:18:58,600
Nie pogardzi taką gotówką. 
Zgodnie z założeniem 

293
00:18:58,600 --> 00:19:02,560
policjantów, wkrótce chciwość 
okazała się znacznie większa niż

294
00:19:02,560 --> 00:19:06,910
poczucie przestępczej 
lojalności. 4 stycznia śledczy 

295
00:19:06,910 --> 00:19:10,750
wiedzieli już, że obaj 
poszukiwani sprawcy zamierzali 

296
00:19:10,750 --> 00:19:14,430
tuż po zbrodni uciec na kresy 
wschodnie, ale w ostatniej 

297
00:19:14,430 --> 00:19:18,230
chwili z nieznanych przyczyn 
zrezygnowali z tego pomysłu. 

298
00:19:18,670 --> 00:19:22,870
Zamiast tego zbiegi w okolice 
kurnika niewielkiego miasteczka,

299
00:19:22,870 --> 00:19:28,430
oddalonego niespełna 25 km od 
centrum Poznania i tam skryli 

300
00:19:28,430 --> 00:19:30,430
się gdzieś w lesie nieopodal 
wsi. 

301
00:19:31,200 --> 00:19:34,760
Borówiec czasami mieli pojawiać 
się w pobliżu ludzi, o czym 

302
00:19:34,760 --> 00:19:38,790
donosili policji świadkowie. 
Jeden z mieszkańców informował, 

303
00:19:38,790 --> 00:19:43,350
że widział na Targu w kurniku 2 
młodych mężczyzn odpowiadających

304
00:19:43,350 --> 00:19:46,950
rysopisom, wyrębka i 
czerwińskiego opublikowanym w 

305
00:19:46,950 --> 00:19:49,750
prasie. 
Wokół miasta zorganizowano 

306
00:19:49,750 --> 00:19:53,950
obławy, a lasy borowieckie 
przeczesywał o kilkudziesięciu 

307
00:19:53,950 --> 00:19:58,310
policjantów, ale mimo to 
poszukiwanie przestępcy wciąż 

308
00:19:58,310 --> 00:20:02,070
unikali aresztowania. 
Najbliżej schwytania bandytów 

309
00:20:02,350 --> 00:20:06,910
był posterunkowy gendel, który 
zupełnie przypadkowo spotkał 

310
00:20:06,910 --> 00:20:10,190
duet włamywaczy na polnej drodze
pod kurnikiem. 

311
00:20:12,430 --> 00:20:15,990
Na widok umundurowanego 
policjanta poszukiwani listem 

312
00:20:15,990 --> 00:20:18,110
gończym przestępcy zaczęli 
uciekać. 

313
00:20:18,430 --> 00:20:22,270
Funkcjonariusz ruszył za nimi w 
Pogoń, oddając nawet w stronę 

314
00:20:22,270 --> 00:20:26,350
zbiegów kilka strzałów. 
Pościg ten zakończył się jednak 

315
00:20:26,350 --> 00:20:29,710
niepowodzeniem, ponieważ 
uciekinierzy szybko się 

316
00:20:29,710 --> 00:20:33,550
rozdzielili, a następnie 
zniknęli w gęstwinach lasu. 

317
00:20:34,910 --> 00:20:37,910
Następnego dnia do 
kurnikaściągnięto posiłki z 

318
00:20:37,910 --> 00:20:41,550
Poznania jednocześnie 
rozszerzono obszar poszukiwań na

319
00:20:41,550 --> 00:20:45,070
okoliczne wsie. 
W obławie za zbiegiem brało już 

320
00:20:45,070 --> 00:20:49,390
wtedy udział ponad 60 
policjantów, pieszych i konnych,

321
00:20:49,630 --> 00:20:53,910
wspomagało ich 10 oficerów 
służby śledczej oraz 10 

322
00:20:53,910 --> 00:20:57,190
specjalnie wyszkolonych psów 
tropiących wraz z ich 

323
00:20:57,190 --> 00:20:59,990
przewodnikami. 
Była to największa policyjna 

324
00:20:59,990 --> 00:21:03,430
obława w Wielkopolsce od czasów 
odzyskania przez Polskę 

325
00:21:03,430 --> 00:21:08,100
niepodległości. 
Policjantom pomagało okoliczna 

326
00:21:08,100 --> 00:21:10,900
ludność, która donosiła o 
wszelkich podejrzanych 

327
00:21:10,900 --> 00:21:14,660
osobnikach kręcących się po ich 
obejściach i posesjach. 

328
00:21:15,300 --> 00:21:19,220
W taki sposób wpadł Czerwiński, 
który uciekając przed policją, 

329
00:21:19,420 --> 00:21:22,620
skrył się na strychu domu 
jednego z mieszkańców wsi. 

330
00:21:22,620 --> 00:21:26,940
Dziećmi niecałe 1,5 km na północ
od kurnika. 

331
00:21:27,460 --> 00:21:31,700
Co ciekawe, gospodarz o nazwisku
król, który zawiadomił policję o

332
00:21:31,700 --> 00:21:35,420
tym, że pod jego strzechą ukrywa
się groźny bandyta. 

333
00:21:36,040 --> 00:21:37,960
Okazał się być szwagrem Mariana 
wyrębka. 

334
00:21:38,320 --> 00:21:40,680
Nie wiedział jednak, a 
przynajmniej tak twierdził, 

335
00:21:41,000 --> 00:21:43,120
gdzie ukrywał się brat jego 
żony. 

336
00:21:44,190 --> 00:21:47,350
Takiego schwytano zakuto w 
kajdany i odwieziono do 

337
00:21:47,350 --> 00:21:52,510
Poznania, będąc już w areszcie 
sądowo śledczym został poddany 

338
00:21:52,510 --> 00:21:56,550
wielogodzinnemu przesłuchaniu. 
Powiedział, że odkąd rozdzielił 

339
00:21:56,550 --> 00:22:00,430
się z maludą, nie miał zielonego
pojęcia, gdzie przebywał. 

340
00:22:00,430 --> 00:22:04,390
Jego były kompan. 
Co więcej, oskarżono o zabójstwo

341
00:22:04,390 --> 00:22:07,070
policjanta. 
Czerwiński nie przyznał się do 

342
00:22:07,070 --> 00:22:09,070
win. 
Twierdził, że owszem. 

343
00:22:09,760 --> 00:22:13,040
Dzień czy 2 przed zbrodnią 
wspólnie z wyrębkiem włamali się

344
00:22:13,040 --> 00:22:16,710
do domu jakiegoś człowieka. 
Z którego skradli kilka sztuk 

345
00:22:16,710 --> 00:22:20,550
męskiej i damskiej garderoby, 
ale w samym włamaniu do piekarni

346
00:22:20,870 --> 00:22:24,790
Czerwiński nie brał udziału. 
Przebywał wtedy w towarzystwie 

347
00:22:24,790 --> 00:22:27,990
swoich kolegów, z którymi ostro 
zabalował. 

348
00:22:29,270 --> 00:22:33,030
Sprawdziliśmy jego alibi jego 
Kompanii zgodnie potwierdzili, 

349
00:22:33,030 --> 00:22:36,430
że przebywał on razem z nimi 
przez całą noc z dwudziestego 

350
00:22:36,430 --> 00:22:40,750
trzeciego na 24 grudnia i że 
dopiero nad ranem wszyscy oni 

351
00:22:40,750 --> 00:22:44,030
dowiedzieli się, że podczas 
nocnego włamania do piekarni 

352
00:22:44,030 --> 00:22:48,030
maluda zastrzelił policjanta. 
Czy im wierzyliśmy? 

353
00:22:48,310 --> 00:22:51,750
Niekoniecznie, ale nie mieliśmy 
żadnych dowodów, że wszyscy 

354
00:22:51,750 --> 00:22:55,510
kłamali. 
Czerwiński nie tylko zaprzeczył 

355
00:22:55,510 --> 00:22:59,310
swojemu udziałowi w zbrodni, ale
twierdził także, że zna nazwisko

356
00:22:59,310 --> 00:23:02,950
wspólnika wyrębka. 
Był nim dwudziestopięcioletni 

357
00:23:02,950 --> 00:23:07,390
robotnik z Poznania. 
Stefan Konarski szybko został on

358
00:23:07,390 --> 00:23:11,150
przez śledczych namierzony. 
Gdy policjanci zapukali do drzwi

359
00:23:11,150 --> 00:23:14,510
jego mieszkania nawet nie 
próbował stawiać oporu. 

360
00:23:15,070 --> 00:23:18,230
Podczas przesłuchania przyznał 
się do współudziału we włamaniu 

361
00:23:18,230 --> 00:23:22,800
do piekarni na górnej wildzie. 
Obciążył też wyrębka, twierdząc,

362
00:23:22,800 --> 00:23:26,520
że to właśnie maluda zabił 
posterunkowego szałkowskiego. 

363
00:23:27,270 --> 00:23:30,070
Nie wiedział jednak, gdzie 
ukrywał się zabójca. 

364
00:23:30,630 --> 00:23:34,150
Od tej chwili wszystkie wysiłki 
władz policyjnych skupiły się 

365
00:23:34,150 --> 00:23:38,150
tylko i wyłącznie na wytropieniu
i schwytaniu pozostającego na 

366
00:23:38,150 --> 00:23:42,630
wolności Mariana wyrębka. 
Aresztowanie bandyty ze szklanym

367
00:23:42,630 --> 00:23:46,910
okiem określano jako sprawę wagi
państwowej. 

368
00:23:52,060 --> 00:23:54,620
Do akcji poszukiwawczej 
przydzielono dodatkowych 

369
00:23:54,620 --> 00:23:57,420
ludziłącznie. 
Ścigało go już ponad 100 

370
00:23:57,420 --> 00:24:01,620
umundurowanych policjantów, 
wspomaganych przez 30 oficerów 

371
00:24:01,620 --> 00:24:06,540
służby śledczej, ubranych po 
cywilnemu oraz psy tropiące. z 

372
00:24:06,540 --> 00:24:11,020
Poznania sprowadzono i oddano do
dyspozycji policjantów kilka 

373
00:24:11,020 --> 00:24:15,660
samochodów, motocykli i rowerów.
Dziś może się to wydawać 

374
00:24:15,660 --> 00:24:18,220
oczywiste, ale należy pamiętać, 
że w tamtym czasie. 

375
00:24:18,920 --> 00:24:22,120
Było trudne do zorganizowania ze
względu na braki sprzętowe w 

376
00:24:22,120 --> 00:24:26,230
polskiej policji państwowej. 
Borykające się z kłopotami 

377
00:24:26,230 --> 00:24:29,990
finansowymi poznańska policja 
nie dysponowała zbyt wieloma 

378
00:24:29,990 --> 00:24:34,590
pojazdami mechanicznymi, a sami 
policjanci na służbie większości

379
00:24:34,590 --> 00:24:38,070
poruszali się zazwyczaj pieszo 
lub co najwyżej rowerami, 

380
00:24:38,310 --> 00:24:42,710
nierzadko ich prywatnymi. 
Koszty całej obławy drastycznie 

381
00:24:42,710 --> 00:24:46,150
wzrosły, ale nikt już wówczas 
nie liczył się z wydatkami. 

382
00:24:46,430 --> 00:24:49,590
Jednokiego bandytę należało 
schwytać za wszelką cenę. 

383
00:24:50,400 --> 00:24:53,600
Nawet jeśli cena miałaby się 
okazać najwyższą w historii 

384
00:24:53,600 --> 00:24:57,520
poznańskiej policji. 
Co ciekawe, tuż za dodatkowymi 

385
00:24:57,520 --> 00:25:00,080
policyjnymi posiłkami wysłanymi 
z Poznania. 

386
00:25:00,750 --> 00:25:04,710
W stronę lasów borowieckich 
wyruszył specjalny cywilny 

387
00:25:04,710 --> 00:25:08,510
samochód ciężarowy. 
Nie wiózł policjantów, ale 

388
00:25:08,510 --> 00:25:11,310
najważniejszych przedstawicieli 
poznańskiej prasy. 

389
00:25:11,710 --> 00:25:14,750
Ich celem było pisanie 
sprawozdań z miejsc obław na 

390
00:25:14,750 --> 00:25:17,670
wyrębkę. 
Czytelnicy poznańskich gazet 

391
00:25:17,670 --> 00:25:20,950
domagali się szczegółowych 
informacji na temat tej głośnej 

392
00:25:20,950 --> 00:25:23,670
sprawy. 
Im więcej opublikowanych 

393
00:25:23,670 --> 00:25:27,120
sensacyjnych doniesień. 
Tym więcej sprzedanych gazet, 

394
00:25:27,480 --> 00:25:30,760
nawet przed wojną kasa wydawców 
musiała się zgadzać. 

395
00:25:31,160 --> 00:25:34,360
Początkowo komendant policji w 
Poznaniu nie wydał zgody na 

396
00:25:34,360 --> 00:25:37,920
udział dziennikarzy frakcji, ale
ostatecznie zmienił zdanie po 

397
00:25:37,920 --> 00:25:41,880
nacisku, jaki wyszedł ze strony 
wszystkich poznańskich redakcji.

398
00:25:42,440 --> 00:25:46,120
Następnego dnia jeden z 
reporterów nowego kuriera 

399
00:25:46,400 --> 00:25:50,200
podzielił się z czytelnikami 
swoimi emocjami, które to. 

400
00:25:50,550 --> 00:25:53,870
Czuły jemu i jego kolegom 
podczas udziału w policyjnej 

401
00:25:53,870 --> 00:25:55,670
obławie. 
Posłuchajcie. 

402
00:25:57,620 --> 00:26:01,500
W drodze do kurnika panuje wśród
nas wielkie podniecenie. 

403
00:26:01,740 --> 00:26:06,180
Jest ono spowodowane typowym 
nastrojem pościgu w każdym 

404
00:26:06,180 --> 00:26:09,500
napotkanym przez nas po drodze 
przechodniów czy przejeżdżającym

405
00:26:09,500 --> 00:26:13,180
obok nas furmanie nasze 
podejrzliwe oczy starają się 

406
00:26:13,180 --> 00:26:16,060
doszukać podobieństwa do 
ściganego bandyty. 

407
00:26:16,460 --> 00:26:18,580
Im bardziej zbliżamy się do 
miejsca. 

408
00:26:18,580 --> 00:26:21,500
Wydarzenie tym większe rosną w 
nas emocje. 

409
00:26:24,080 --> 00:26:27,320
Malująca atmosfera pościgu 
udzielała się także okolicznym 

410
00:26:27,320 --> 00:26:30,070
mieszkańcom. 
Wyremka szukali dosłownie 

411
00:26:30,070 --> 00:26:32,750
wszyscy. 
Niektórzy gospodarze uzbrojeni w

412
00:26:32,750 --> 00:26:37,070
kosy lub widły na własną rękę 
przeszukiwali przydomowe zarośla

413
00:26:37,070 --> 00:26:39,870
czy gęstwiny. 
Niektórzy chcieli złapać jedno 

414
00:26:39,870 --> 00:26:42,550
od jego bandytę. 
W poczuciu obywatelskiego 

415
00:26:42,550 --> 00:26:46,950
obowiązku, inni oczywiście dla 
wyznaczonej wysokiej nagrody 

416
00:26:46,950 --> 00:26:50,230
pieniężnej, niezależnie od 
osobistych powodów. 

417
00:26:50,470 --> 00:26:54,310
Marian wyrembeck stał się 
wrogiem publicznym numer jeden i

418
00:26:54,310 --> 00:26:57,630
miał coraz mniej miejsc, w 
których mógł się ukryć. 

419
00:26:57,910 --> 00:27:01,590
Przez pewien czas pomagali mu 
jego dawni towarzysze od włamań 

420
00:27:01,950 --> 00:27:05,910
donosili jedzenie lub odzież na 
zmianę informowali o miejscach 

421
00:27:05,910 --> 00:27:09,670
potencjalnych obław, o którym 
wbrew zaleceniom policji 

422
00:27:09,950 --> 00:27:13,830
informowano w prasie, ale i oni 
wkrótce od wyrębka się 

423
00:27:13,830 --> 00:27:16,750
odwrócili. 
Obawiali się o własne głowy, 

424
00:27:17,110 --> 00:27:20,030
zaczęli trzymać się od 
uciekiniera jak najdalej. 

425
00:27:20,510 --> 00:27:23,190
Od tego czasu wyrębek mógł już 
liczyć. 

426
00:27:23,960 --> 00:27:27,400
Wyłącznie na siebie wiedział, że
za tak poważną zbrodnię, jak 

427
00:27:27,400 --> 00:27:31,510
zabicie policjanta na służbie. 
Niewątpliwie zawiśnie na 

428
00:27:31,510 --> 00:27:35,830
szubienicy, dlatego nie chciał 
złapać się żywcem i jak się 

429
00:27:35,830 --> 00:27:40,190
wkrótce okazało determinacji 
miał w sobie całkiem sporo. 

430
00:27:45,320 --> 00:27:48,640
Dalsze szczegóły jego 
sensacyjnej ucieczki opisano 

431
00:27:48,640 --> 00:27:53,040
później w prasie, nazywając ją 
wprost ucieczką po amerykańsku. 

432
00:27:53,400 --> 00:27:55,880
Nawiązano w ten sposób do 
głośnych pościgów za 

433
00:27:55,880 --> 00:27:59,800
najsłynniejszymi amerykańskimi 
gangsterami z czasu prohibicji. 

434
00:28:00,510 --> 00:28:03,630
Do tej pory Polacy mogli poznać 
te wydarzenie jedynie z 

435
00:28:03,630 --> 00:28:06,990
poczytnych powieści kryminalnych
lub popularnych w latach 

436
00:28:06,990 --> 00:28:10,230
trzydziestych amerykańskich 
filmów gangsterskich. 

437
00:28:10,630 --> 00:28:13,870
Bohaterowie takich produkcji jak
człowiek z blizną z roku, 

438
00:28:13,870 --> 00:28:17,790
trzydziestego drugiego lub 
odrobinę starszy, mały cezar 

439
00:28:17,790 --> 00:28:21,670
jako jedne z pierwszych filmów 
dźwiękowych zabierały widzów 

440
00:28:21,670 --> 00:28:25,110
świat pełen przemocy, 
strzelanin, przestępstw i 

441
00:28:25,110 --> 00:28:29,240
nieustraszonych stróżów prawa. 
Głośna i szeroko opisywana na 

442
00:28:29,240 --> 00:28:32,960
początku trzydziestego piątego 
roku obława na Mariana wyrębki. 

443
00:28:33,790 --> 00:28:37,870
Stało się dla polskiej opinii 
publicznej sensacją tak wielką, 

444
00:28:37,870 --> 00:28:40,790
że wystarczyła zaledwie 
niewielka wzmianka o nim w 

445
00:28:40,790 --> 00:28:45,310
gazecie, by cały jej nakład był 
wyprzedany w mgnieniu oka. 

446
00:28:46,750 --> 00:28:50,430
Pościg za wyrębkiem nasuwał, 
więc automatyczne skojarzenia z 

447
00:28:50,430 --> 00:28:53,910
głośnymi pościgami za 
gangsterami z USA z tą różnicą, 

448
00:28:53,910 --> 00:28:58,310
że maluda był nasz krajowy 
polski, choć tak samo groźny, 

449
00:28:58,310 --> 00:29:01,470
bezwzględny i nieobliczalny 
jakiego odpowiednicy zza 

450
00:29:01,470 --> 00:29:04,110
Wielkiej wody. 
Ale w przeciwieństwie do wielu 

451
00:29:04,110 --> 00:29:07,350
amerykańskich bandytów nie 
ciągnęła się za nim żadna 

452
00:29:07,350 --> 00:29:11,790
romantyczna Legenda, próbująca 
mitologizować czy wybielać jego 

453
00:29:11,790 --> 00:29:15,510
przestępcze czyny. 
Przeciwnie, u nas wszyscy 

454
00:29:15,510 --> 00:29:18,950
chcieli go schwytać, a nawet 
zlinczować na miejscu najlepiej 

455
00:29:18,950 --> 00:29:22,070
wieszając haniebnie na 
najbliższym drzewie, bez 

456
00:29:22,070 --> 00:29:26,310
zbędnego procesu, bez 
angażowania drogich adwokatów. 

457
00:29:26,670 --> 00:29:30,550
Bez możliwości obrony przed 
sądem potencjalnej apelacji czy 

458
00:29:30,550 --> 00:29:33,870
ewentualnie późniejszego 
ułaskawienia przez prezydenta 

459
00:29:34,150 --> 00:29:38,910
śmierć za śmierć, choć wszyscy i
tak wiedzieli, że życie bandyty 

460
00:29:38,910 --> 00:29:42,470
nie było nawet w najmniejszej 
części warte tyle, ile życie 

461
00:29:42,470 --> 00:29:47,950
policjanta, którego zabił Marian
wyrembeck musiał umrzeć, ale 

462
00:29:47,950 --> 00:29:52,150
maluda miał zupełnie inne plany 
i zamierzał zrobić dosłownie 

463
00:29:52,150 --> 00:30:02,710
wszystko, aby je zrealizować. 
Osaczony w lasach borowiecki ich

464
00:30:02,710 --> 00:30:06,310
wyrębek ominął zastawione na 
niego pułapki i przedostał się 

465
00:30:06,310 --> 00:30:10,350
najpierw okolicę celestynowa, a 
później pierzcha. 

466
00:30:10,950 --> 00:30:14,270
Nieustannie czuł, że policja 
depcze mu po piętach. 

467
00:30:14,790 --> 00:30:18,030
Tym bardziej, że do pościgu 
włączyli się także policjanci ze

468
00:30:18,030 --> 00:30:22,110
środy wielkopolskiej oraz śremu.
Namierzony w pierzchnie 

469
00:30:22,110 --> 00:30:24,550
postanowił przedostać się do 
runowa. 

470
00:30:25,360 --> 00:30:28,320
Do tej pory uciekał pieszo, ale 
gdy niektórzy policjanci zaczęli

471
00:30:28,320 --> 00:30:32,720
używać rowerów, motocykli, a 
nawet samochodów, maluda zdał 

472
00:30:32,720 --> 00:30:37,280
sobie sprawę, że był za wolny, 
aby uniknąć schwytania, musiał 

473
00:30:37,280 --> 00:30:40,720
zdobyć jakiś środek transportu, 
tym bardziej, że wskutek 

474
00:30:40,720 --> 00:30:44,840
przedzierania się przez trudno 
dostępny tereny leśne zniszczył 

475
00:30:44,840 --> 00:30:47,400
nie tylko swoje ubrania, ale i 
ciepłe buty. 

476
00:30:48,390 --> 00:30:53,150
W podartych spodniach i cienkiej
marynarce bez rękawic grubego, 

477
00:30:53,150 --> 00:30:56,470
płaszcza i zimowej czapki 
wyrębek miał coraz większe 

478
00:30:56,470 --> 00:31:01,150
trudności z ucieczką po śniegu. 
Do tego był już całkowicie bos 

479
00:31:01,750 --> 00:31:04,990
mroźna pogoda stała się dla 
niego przeciwnikiem znacznie 

480
00:31:04,990 --> 00:31:09,070
trudniejszym do pokonania niż 
ścigającego policjanci, którym 

481
00:31:09,070 --> 00:31:13,230
przecież wymykał się bez trudu. 
Odmrożone stopy odmawiały mu 

482
00:31:13,230 --> 00:31:16,080
posłuszeństwa. 
Tracił czucie w zamarzniętych 

483
00:31:16,080 --> 00:31:19,520
palcach obu rąk. 
Wciąż był co prawda uzbrojony w 

484
00:31:19,520 --> 00:31:23,080
swojego mauzera, ale co z tego, 
skoro coraz trudniej było mu go 

485
00:31:23,080 --> 00:31:26,990
utrzymać w dłoni? 
A mimo to wciąż nie zamierzał 

486
00:31:26,990 --> 00:31:32,010
się poddać. 
Tropione niczym dzikie zwierzę. 

487
00:31:32,010 --> 00:31:35,610
Bandyta został zaskoczony w 
lesie pod runowym przez 2 

488
00:31:35,610 --> 00:31:39,530
uzbrojonych policjantów. 
Obaj po nieskutecznym wezwaniu 

489
00:31:39,530 --> 00:31:44,090
go do poddania się, próbowali go
zastrzelić, ale i tym razem bosy

490
00:31:44,090 --> 00:31:46,930
i zmarznięty maluda miał 
szczęście. 

491
00:31:48,730 --> 00:31:52,370
Podczas Pogoni za przestępcą 
jeden z policjantów zgubił swój 

492
00:31:52,370 --> 00:31:55,330
służbowy pistolet, a później się
przewrócił. 

493
00:31:55,810 --> 00:32:00,210
Drugiemu w decydującym momencie 
zaczął się karabin w rębek. 

494
00:32:00,210 --> 00:32:04,490
Ostatnim sił przeskoczył przez 
ogrodzenie pobliskiego sadu i 

495
00:32:04,490 --> 00:32:08,490
zniknął wśród drzew. 
Wybiegł na szosę tuż przed 

496
00:32:08,490 --> 00:32:13,130
nadjeżdżającym w jego stronę 
jednokonnym wozem, nie wahając 

497
00:32:13,130 --> 00:32:15,920
się ani chwili. 
Wyrębek zatrzymał pojazd, a 

498
00:32:15,920 --> 00:32:19,800
następnie wskoczył na kozioł 
przystawiając, woźnicy pistolet 

499
00:32:19,800 --> 00:32:23,910
do piersi dał mu do wyboru. 
Albo dobrowolnie zeskoczy z 

500
00:32:23,910 --> 00:32:28,830
wozu, albo zginie na miejscu po 
wożący wozem chłop umierać nie 

501
00:32:28,830 --> 00:32:31,190
zamierzał, więc wybrał pierwszą 
opcję. 

502
00:32:31,830 --> 00:32:35,910
Chwilę później wyremek pędził 
już w stronę celestynowa jechał 

503
00:32:35,910 --> 00:32:40,390
z tak dużą prędkością, że po 
kilku kilometrach kończył się 

504
00:32:40,550 --> 00:32:42,870
nie mając już sił naciągnięcie 
wozu. 

505
00:32:43,270 --> 00:32:46,870
Wtedy szczęście uśmiechnęło się 
do maludy po raz kolejny. 

506
00:32:47,640 --> 00:32:51,200
Zobaczył kolejny powód również i
tego woźnicę wyrębek 

507
00:32:51,200 --> 00:32:55,320
sterroryzował, przejmując 
podwózkę, po czym pognał dalej. 

508
00:32:55,800 --> 00:32:59,120
Zmienił jednak trasę. 
Postanowił wrócić do Poznania, 

509
00:32:59,120 --> 00:33:02,920
gdzie czuł się najpewniej 
pędzący z dużą prędkością wóz 

510
00:33:02,920 --> 00:33:05,960
zauważyli policjanci. 
Powiadomieni wcześniej o 

511
00:33:05,960 --> 00:33:09,880
kradzieży przez bosego i 
obdartego bandytę ruszyli więc w

512
00:33:09,880 --> 00:33:13,000
pościg. 
Tym jednak razem limit szczęścia

513
00:33:13,000 --> 00:33:17,440
maludy zaczął się wyczerpywać. 
Tuż przed borówcem w wozie 

514
00:33:17,440 --> 00:33:21,640
złamał się dyszel, o czym 
wspomniał Jerzy paciorkowski w 

515
00:33:21,640 --> 00:33:25,160
swoim artykule. 
Ostatnim patrol opublikowanym w 

516
00:33:25,160 --> 00:33:30,920
grudniu 2006 roku na łamach 
miesięcznika policja 9 9 7. 

517
00:33:31,430 --> 00:33:34,430
Wyremek porzucił więc wóz i 
dalej uciekał. 

518
00:33:34,430 --> 00:33:39,350
Piesz zgubił policjantów dopiero
wtedy, gdy wbiegł do lasu w 

519
00:33:39,350 --> 00:33:42,190
miejsce, gdzie widziano go po 
raz ostatni zaczęłyściągać 

520
00:33:42,190 --> 00:33:44,390
oddziały policji z psami 
tropiącymi. 

521
00:33:44,870 --> 00:33:48,190
Poszukiwanie w lasach 
borowieckich trwały przez resztę

522
00:33:48,190 --> 00:33:51,230
dnia i całą noc okazały się 
daremne. 

523
00:33:51,790 --> 00:33:55,310
W tym czasie wyremek był już w 
drodze do lubonia, mijając 

524
00:33:55,310 --> 00:33:58,590
kolejno kamionki, daszewice i 
czapury. 

525
00:33:59,400 --> 00:34:01,840
Kolejny raz cudem uniknął 
schwytania. 

526
00:34:05,550 --> 00:34:09,790
Spójrzmy niedzielny wieczór, 6 
stycznia wyremek potwornie 

527
00:34:09,790 --> 00:34:14,870
zmęczony dotarł do lubonia dziś 
miasta, ale przed wojną był dużą

528
00:34:14,870 --> 00:34:19,070
przemysłową wsią, czując na 
swoich plecach nieustanny oddech

529
00:34:19,070 --> 00:34:23,150
ścigających geopolicjantów 
postanowił zaszyć się gdzieś na 

530
00:34:23,150 --> 00:34:27,909
noc, żeby choć trochę odpocząć. 
W poszukiwaniu idealnego 

531
00:34:27,909 --> 00:34:31,469
schronienia kręcił się pomiędzy 
wartą a lubońską fabryką 

532
00:34:31,469 --> 00:34:33,670
drożdży. 
Tak doszedł do zabudowań 

533
00:34:33,670 --> 00:34:35,790
gospodarza Antoniego 
michalskiego. 

534
00:34:35,989 --> 00:34:39,310
Dość majętnego rolnika, na 
którego polu znajdowało się 

535
00:34:39,310 --> 00:34:42,909
wiele stogów siana, postanowił 
ukryć się w jednym z takich 

536
00:34:42,909 --> 00:34:46,270
stogów i w nim przenocować. 
Oczywiście bez zgody 

537
00:34:46,270 --> 00:34:49,630
właściciela. 
Dochodziło godzina w pół do 

538
00:34:49,630 --> 00:34:53,110
szóstej rano, kiedy bardzo 
czujny sen zbiega przerwało 

539
00:34:53,110 --> 00:34:57,990
głośne szczekanie psa w rębek, 
bojąc się wykrycia, wystawił ze 

540
00:34:57,990 --> 00:35:00,190
stogu dłoń, w której trzymał 
pistolet. 

541
00:35:00,670 --> 00:35:04,190
Chwilę później padł strzał, nie 
trafił, ale swój cel i tak 

542
00:35:04,190 --> 00:35:07,550
osiągnął. 
Pies zamilkł podkulił ogon i 

543
00:35:07,550 --> 00:35:11,790
uciekł odgłos wystrzału obudził 
jednak dozorcę gospodarstwa, 

544
00:35:11,790 --> 00:35:13,670
który wyszedł ze swojej 
stróżówki. 

545
00:35:14,400 --> 00:35:16,840
Aby sprawdzić co się dzieje, 
było jeszcze ciemno, więc 

546
00:35:16,840 --> 00:35:19,080
dopiero po przejściu 
kilkudziesięciu metrów. 

547
00:35:19,430 --> 00:35:23,470
Zauważył wybiegającego ze stogu 
człowieka ślady na śniegu 

548
00:35:23,470 --> 00:35:27,110
wskazywały, że pobiegł w 
kierunku wart pilnujące 

549
00:35:27,110 --> 00:35:29,230
obejścia. 
Mężczyzna powiadomił o tym 

550
00:35:29,230 --> 00:35:32,510
incydencie gospodarza. 
Obaj sprawdzili, czy wszystkie 

551
00:35:32,510 --> 00:35:35,630
drzwi i okna budynku są dobrze 
zamknięte i czy nic 

552
00:35:35,630 --> 00:35:39,830
wartościowego nie zginęło. 
Wizytę uzbrojonego w broń palną 

553
00:35:39,830 --> 00:35:42,790
włamywacza natychmiast zgłosili 
na policji. 

554
00:35:43,270 --> 00:35:46,710
Wtedy nie mieli jeszcze pojęcia,
kto tak naprawdę ich odwiedził. 

555
00:35:47,480 --> 00:35:50,360
Ale funkcjonariusze policyjnego 
patrolu, którzy wkrótce po 

556
00:35:50,360 --> 00:35:52,400
zgłoszeniu pojawili się w 
gospodarstwie. 

557
00:35:52,950 --> 00:35:57,270
Natychmiast domyślili się, kim 
może być ten nieproszony gość 

558
00:35:57,710 --> 00:36:02,310
wskazywały na to wyraźne ślady 
gołych stóp na śniegu, a według 

559
00:36:02,310 --> 00:36:05,150
posiadanych przez nich 
informacji poszukiwany przez 

560
00:36:05,150 --> 00:36:09,350
nich bandyta z Poznania. 
Od jakiegoś czasu uciekał boso o

561
00:36:09,350 --> 00:36:12,830
swoich podejrzeniach policjanci 
poinformowali komendę policji w 

562
00:36:12,830 --> 00:36:15,470
Poznaniu. 
Pół godziny później do 

563
00:36:15,470 --> 00:36:19,350
gospodarstwa michalskiego 
wjechały 2 policyjne samochody. 

564
00:36:20,120 --> 00:36:22,920
Wysiadło z nich kilkunastu 
mundurowych policjantów, a w 

565
00:36:22,920 --> 00:36:27,720
drodze byli już następni. 
O ósmej 30 roiło już się w tym 

566
00:36:27,720 --> 00:36:30,560
miejscu od uzbrojonych w 
pistolety oraz karabiny 

567
00:36:30,560 --> 00:36:34,750
funkcjonariuszy. 
Młoda policyjna suczka gałka 

568
00:36:34,990 --> 00:36:38,750
wyrwała się swojemu 
przewodnikowi gotowa do pościgu 

569
00:36:38,750 --> 00:36:43,530
za zbiegiem. 
W tym samym czasie kilka 

570
00:36:43,530 --> 00:36:46,810
kilometrów na północ od 
gospodarstwa michalskiego w 

571
00:36:46,810 --> 00:36:51,090
pobliżu lubońskiej fabryki 
drożdży uformowany był już drugi

572
00:36:51,090 --> 00:36:55,090
zespół pościgowy o podobnej 
liczebności i sile ognia, 

573
00:36:55,170 --> 00:36:58,850
dysponujący psem tropiącym, 
który wabił się morus. 

574
00:36:59,370 --> 00:37:03,530
Wkrótce na rozkaz dowodzącego 
akcją oficera rozpoczęła się 

575
00:37:03,530 --> 00:37:06,250
kolejna obława na groźnego 
bandytę. 

576
00:37:12,290 --> 00:37:16,410
Zbrojeni policjanci z obu 
zespołów szli traierą po lewej 

577
00:37:16,410 --> 00:37:20,770
stronie wart ci z gospodarstwa 
kierowali się na północ, ci z 

578
00:37:20,770 --> 00:37:24,750
fabryki drożdży. 
Na południe, choć gęsta poranna 

579
00:37:24,750 --> 00:37:27,150
Mgła znacznie utrudniała im 
zadanie. 

580
00:37:27,510 --> 00:37:32,030
Policjanci przeczesywali cały 
teren metr po metrze ślady stóp 

581
00:37:32,030 --> 00:37:36,350
pozostawione na śniegu przez 
zbiega wskazywały, że uciekinier

582
00:37:36,350 --> 00:37:40,590
zmierza w stronę zarośli 
rosnących niecałe 100 m od 

583
00:37:40,590 --> 00:37:45,350
brzegu rzeki i właśnie tam 
skierowały się zespoły pościgowe

584
00:37:45,710 --> 00:37:49,160
o godzinie 11:00. 
Dzieliło ich od wyrębka około 

585
00:37:49,160 --> 00:37:52,240
200 m. 
Szczelny pierścień wokół 

586
00:37:52,240 --> 00:37:55,720
jednookiego uciekiniera z każdą 
kolejną minutą. 

587
00:37:56,270 --> 00:38:00,470
Zacieśniał się coraz bardziej, 
wkrótce go zauważyli. 

588
00:38:00,950 --> 00:38:06,150
Ukrywał się w gęstej wiklinie 
niecałe 80 m od warte, a on też 

589
00:38:06,150 --> 00:38:10,390
ich widział i wiedział, że tym 
razem znalazł się w pułapce bez 

590
00:38:10,390 --> 00:38:14,470
wyjścia, gdy zorientował się, że
wszystkie drogi ucieczki ma 

591
00:38:14,470 --> 00:38:18,750
odcięte wyrębek postanowił, że 
żywcem go nie wezmą. 

592
00:38:19,310 --> 00:38:23,950
Odbezpieczył mouseera i oddał 
kilka strzałów zbliżających się 

593
00:38:23,950 --> 00:38:27,390
do niego policjantów. 
Na szczęście nie trafił żadnego 

594
00:38:27,390 --> 00:38:29,750
z nich. 
Ostrzelani policjanci 

595
00:38:29,750 --> 00:38:33,430
odpowiedzieli ogniem. 
Ich kule także nie dosięgnęły 

596
00:38:33,430 --> 00:38:36,750
celu. 
Wtedy spuszczono ze smyczy oba 

597
00:38:36,750 --> 00:38:40,910
psy tropiące na ich widok 
wyrębek zrezygnował z dalszej 

598
00:38:40,910 --> 00:38:43,550
walki. 
Pozostał mu już tylko jeden 

599
00:38:43,550 --> 00:38:46,830
nabój, dlatego nie czekając aż 
go dopadną. 

600
00:38:46,910 --> 00:38:51,470
Maluda włożył lufę swojego 
pistoletu do ust i pociągną za 

601
00:38:51,470 --> 00:38:54,590
spust. 
W tym samym momencie dobiegło do

602
00:38:54,590 --> 00:38:59,070
niego gałka dopadła bandytę, 
zaciskając swoje zęby na jego 

603
00:38:59,070 --> 00:39:01,720
dłoni. 
Ten niewielki ruch wystarczyłby 

604
00:39:01,720 --> 00:39:04,720
poprzez zmianę kąta włożonej w 
usta lufy. 

605
00:39:05,040 --> 00:39:08,480
Wystrzelona kula nie poleciała 
tam, gdzie chciał wyrębek. 

606
00:39:09,230 --> 00:39:13,430
Zamiast tego przeszła przez 
podniebienie, wychodząc tuż nad 

607
00:39:13,430 --> 00:39:18,550
uchem, nie naruszając przy tym 
mózgu rana, choć groźna nie była

608
00:39:18,550 --> 00:39:22,270
śmiertelna. 
Gdy policjanci do niego dopadli,

609
00:39:22,470 --> 00:39:26,270
Marian był ciężko ranny i 
nieprzytomny, ale wciąż żył. 

610
00:39:27,430 --> 00:39:31,070
Znaleźliśmy przy nim tobołek, w 
którym znajdowała się damska 

611
00:39:31,070 --> 00:39:34,870
garderoba i damskie trzewiki. 
Później okazało się, że ukradł 

612
00:39:34,870 --> 00:39:37,830
te rzeczy dzień wcześniej z 
jednego z mijanych przez niego 

613
00:39:37,830 --> 00:39:40,510
domów. 
Jak sam później zeznał, nie 

614
00:39:40,510 --> 00:39:43,950
znajdując męskich ubrań ani 
pasujących na niego butów, 

615
00:39:44,230 --> 00:39:47,710
postanowił zmylić pościg. 
Przebierając się za kobietę. 

616
00:39:47,830 --> 00:39:52,390
Na szczęście nie zdążył. 
Z oczywistych względów, zamiast 

617
00:39:52,390 --> 00:39:55,870
w celi aresztu śledczego wyrębka
umieszczono w szpitalu 

618
00:39:55,870 --> 00:40:00,070
więziennym, jednak gdy okazało 
się, że możliwości tamtejszych 

619
00:40:00,070 --> 00:40:04,670
lekarzy były mocno ograniczone, 
wciąż nieprzytomnego bandytę 

620
00:40:04,670 --> 00:40:07,910
przewieziono do poznańskiego 
szpitala miejskiego. 

621
00:40:08,710 --> 00:40:12,430
Tam poddano go operację oraz 
wyjęto rozbite przez kule 

622
00:40:12,630 --> 00:40:17,190
szklane oko, choć jego stan 
nadal był ciężki, bo wrane wdało

623
00:40:17,190 --> 00:40:21,440
się zakażenie i wystąpiła. 
Wysoka gorączka następnego dnia 

624
00:40:21,440 --> 00:40:24,990
odzyskał przytomność. 
Był w pełni świadomy, choć z 

625
00:40:24,990 --> 00:40:29,190
powodu odniesionych obrażeń nie 
był w stanie mówić, wiedział, 

626
00:40:29,190 --> 00:40:32,070
kim jest i z jakiego powodu 
został aresztowany. 

627
00:40:32,430 --> 00:40:36,390
Ale był już zupełnie innym 
maludą niż przed postrzałem 

628
00:40:36,790 --> 00:40:41,310
cichym wystraszonym płaczliwym 
do tego, co było dla wszystkich 

629
00:40:41,310 --> 00:40:44,430
największym zaskoczeniem, bardzo
religijnym. 

630
00:40:44,870 --> 00:40:48,510
Pisemnie poprosił o wizytę 
księdza, chciał się wyspowiadać 

631
00:40:48,510 --> 00:40:52,150
i przyjąć komunie. 
Zaczął też wyrażać skruchę i żal

632
00:40:52,150 --> 00:40:56,710
za zbrodnie, którą popełnił za 
każdym razem, gdy do jego sali 

633
00:40:56,710 --> 00:41:00,590
wchodził umundurowany policjant,
ranny maludo dostawał niemal 

634
00:41:00,590 --> 00:41:05,390
białej gorączki, wpadał w dziką 
histerię, krzyczał i miotał się 

635
00:41:05,390 --> 00:41:08,350
po całym łóżku. 
Często w takich sytuacjach 

636
00:41:08,350 --> 00:41:10,870
musiało go powstrzymywać 2 
pielęgniarzy. 

637
00:41:11,760 --> 00:41:14,240
Jednak, gdy odwiedzili go 
funkcjonariusze ubrani po 

638
00:41:14,240 --> 00:41:18,280
cywilnemu, Marian zachowywał się
najzupełniej normalnie. 

639
00:41:18,950 --> 00:41:23,390
A czasami nawet z nimi żartował.
Nad przyczyną takiego zachowania

640
00:41:23,390 --> 00:41:26,390
zastanawiał się więzienny 
psychiatra, który go badał. 

641
00:41:27,030 --> 00:41:30,110
Wiadomo, że przestępcy nie 
pałają miłością do policyjnych 

642
00:41:30,110 --> 00:41:32,670
mundurów, ale żeby reagować aż 
tak panicznie? 

643
00:41:33,510 --> 00:41:35,590
Odpowiedź na to pytanie okazało 
się proste. 

644
00:41:35,990 --> 00:41:39,590
Marian wyrembeck miał traumę 
spowodowaną wypadkiem podczas 

645
00:41:39,590 --> 00:41:43,670
aresztowania, kiedy wskutek 
uderzenia kolbą karabinu stracił

646
00:41:43,670 --> 00:41:46,320
oko. 
Od tego czasu z jednej strony 

647
00:41:46,320 --> 00:41:49,240
czuł ogromną nienawiść do 
wszystkich umundurowanych 

648
00:41:49,240 --> 00:41:52,590
policjantów, a z drugiej. 
Panicznie się ich bał. 

649
00:41:53,190 --> 00:41:56,350
Obrońca wyrębka zamierzał 
wykorzystać ten fakt jako 

650
00:41:56,350 --> 00:42:00,390
okoliczność łagodzącą podczas 
zbliżającego się procesu 

651
00:42:00,950 --> 00:42:04,190
całkowicie wyleczony maluda 
stanął przed sądem w połowie 

652
00:42:04,190 --> 00:42:08,470
kwietnia 35 roku. 
Na ławie oskarżonych zasiadł z 

653
00:42:08,470 --> 00:42:11,750
czarną opaską na oku. 
Przyznał się do winy, choć 

654
00:42:11,750 --> 00:42:15,070
twierdził, że wbrew temu, co 
zarzucał mu akt oskarżenia, 

655
00:42:15,590 --> 00:42:18,630
broń, którą zabił 
posterunkowego, nie ukradł. 

656
00:42:19,440 --> 00:42:22,520
Otrzymał ją w prezencie od 
konarskiego, który namówił go do

657
00:42:22,520 --> 00:42:27,110
dokonania włamania do piekarni. 
Podczas składania wyjaśnień 

658
00:42:27,390 --> 00:42:31,630
kolejny raz wyraził skruchy, 
prosząc o najłagodniejszy wymiar

659
00:42:31,630 --> 00:42:34,390
kary. 
Podkreślał przy tym, że wszystko

660
00:42:34,390 --> 00:42:38,110
co złe w jego życiu stało się z 
powodu jego życiowego pecha. 

661
00:42:38,590 --> 00:42:42,470
Podał nawet konkretny przykład. 
Że nie chciał zabić policjanta, 

662
00:42:42,590 --> 00:42:45,910
a on zginął, a później chciał 
zabić siebie, ale jednak 

663
00:42:45,910 --> 00:42:49,850
przeżył. 
W podobnym tonie wypowiadał się 

664
00:42:49,850 --> 00:42:54,010
jego obrońca, który zwrócił 
uwagę sądu na wzorowe zachowanie

665
00:42:54,010 --> 00:42:57,370
oskarżonego podczas jego 
hospitalizacji i późniejszego 

666
00:42:57,370 --> 00:42:59,850
uwięzienia. 
Przypomniał, że jego klient 

667
00:42:59,850 --> 00:43:03,690
nawrócił się, chodził do 
spowiedzi i brał udział w mszach

668
00:43:03,690 --> 00:43:07,830
świętych. 
Sąd nie dał wiary słowom ani 

669
00:43:07,830 --> 00:43:12,030
oskarżonego, ani jego obrońcy 
Mariana werembkę uznano w innym 

670
00:43:12,030 --> 00:43:15,990
zabójstwa z premedytacją 
policjanta na służbie i skazano 

671
00:43:15,990 --> 00:43:20,110
na karę śmierci przez 
powieszenie i dodatkowo na 

672
00:43:20,110 --> 00:43:23,790
wieczną utratę praw 
obywatelskich i publicznych praw

673
00:43:23,790 --> 00:43:28,030
honorowych za objęte aktem 
oskarżenia zbrojne napady na 

674
00:43:28,030 --> 00:43:30,030
woźniców oraz kradzież ich 
wozów. 

675
00:43:30,800 --> 00:43:33,360
Maludo otrzymał 4 lata 
pozbawienia wolności. 

676
00:43:33,760 --> 00:43:37,840
Sąd połączył oba wyroki w karę 
łączną śmierć na szubienicy. 

677
00:43:38,670 --> 00:43:43,270
W osobnym procesie Stefan 
Konarski za włamanie do piekarni

678
00:43:43,270 --> 00:43:46,510
usłyszał wyrok 2 lat więzienie 
oraz pozbawienia praw 

679
00:43:46,510 --> 00:43:50,670
obywatelskich na okres 5 lat. 
Mariana czerwińskiego 

680
00:43:50,670 --> 00:43:54,910
uniewinniono od zarzutu udziału 
we włamaniu do piekarni, ale w 

681
00:43:54,910 --> 00:43:58,630
późniejszym procesie skazano go 
na rok więzienia za zupełnie 

682
00:43:58,630 --> 00:44:02,230
inne włamanie. 
Obrońca wyrębka odwołał się od 

683
00:44:02,230 --> 00:44:05,710
skazującego wyroku swojego 
klienta, jednak niewiele to 

684
00:44:05,710 --> 00:44:08,590
pomogło. 
Niespełna 2 miesiące później 

685
00:44:08,750 --> 00:44:12,710
poznański sąd apelacyjny 
podtrzymał wyrok śmierci za 

686
00:44:12,710 --> 00:44:15,350
zabójstwo posterunkowego na 
służbie. 

687
00:44:17,930 --> 00:44:22,530
Pod koniec lipca 1935 roku 
adwokat skazańca wniósł kasację 

688
00:44:22,530 --> 00:44:28,130
od wyroku sądu Apelacyjnego. 
Umotywował ją tym, że jego 

689
00:44:28,130 --> 00:44:31,130
klient od czasu pierwszego 
pobytu w więzieniu zdradza 

690
00:44:31,130 --> 00:44:37,830
objawy choroby umysłowej. 
Trzydziestego października Sąd 

691
00:44:37,830 --> 00:44:41,590
Najwyższy odrzucił skargę 
kasacyjną zatwierdzając tym 

692
00:44:41,590 --> 00:44:44,270
samym wyroki poprzednich 
instancji, na mocy których 

693
00:44:44,270 --> 00:44:47,110
Marian w rębek miał zostać 
powieszony. 

694
00:44:47,590 --> 00:44:52,590
Ostatnią deską ratunku był 
prezydent Ignacy mościcki, a w 

695
00:44:52,590 --> 00:44:56,350
zasadzie prawo łaski, którym 
dysponował jako głowa państwa. 

696
00:44:56,750 --> 00:45:00,750
Choć wyrębek twierdził, że w 
życiu spotkał go wyłącznie pech.

697
00:45:01,110 --> 00:45:06,150
1 grudnia 35 roku po raz kolejny
uśmiechnęło się do niego 

698
00:45:06,150 --> 00:45:08,950
szczęście. 
Prezydent, w przeciwieństwie do 

699
00:45:08,950 --> 00:45:12,790
wcześniejszych sądów, wziął pod 
uwagę wszystkie okoliczności 

700
00:45:12,790 --> 00:45:15,640
łagodzące. 
Dlatego podpisał wniosek o 

701
00:45:15,640 --> 00:45:18,920
ułaskawienie skazanego na śmierć
zabójcy. 

702
00:45:19,400 --> 00:45:22,560
Nie oznaczało to jednak, że 
maluda mógł wyjść na wolność. 

703
00:45:23,310 --> 00:45:27,510
Zamiast na szubienicy trafił na 
Święty Krzyż w górach 

704
00:45:27,510 --> 00:45:31,150
świętokrzyskich, czyli do 
najcięższego przedwojennego 

705
00:45:31,150 --> 00:45:35,750
więzienia w Polsce. 
Decyzję prezydenta RP wyrębek 

706
00:45:35,750 --> 00:45:38,710
miał tam spędzić resztę swojego 
życia. 

707
00:45:44,010 --> 00:45:46,970
Dalsze losy jedno od jego maludy
nie są zbyt dobrze 

708
00:45:46,970 --> 00:45:50,490
udokumentowane, trochę więcej 
światła rzucił na nie 

709
00:45:50,490 --> 00:45:55,370
nadkomisarz Krzysztof musielak w
swoim artykule zatytułowanym 

710
00:45:55,610 --> 00:46:00,090
ostatni patrol posterunkowego 
szałkowskiego, opublikowanym w 

711
00:46:00,090 --> 00:46:04,210
styczniu 2021 roku w 
miesięczniku Gazeta. 

712
00:46:04,210 --> 00:46:07,050
Policyjna. 
Zdaniem autora w tak zwanej 

713
00:46:07,050 --> 00:46:10,370
księdze więźniów, czyli w 
powszechnym kieleckim archiwum 

714
00:46:10,370 --> 00:46:14,360
państwowym zbiorze dokumentów. 
Więzienia ciężkiego na świętym 

715
00:46:14,360 --> 00:46:17,590
krzyżu. 
Zachowały się do dziś służbowe 

716
00:46:17,590 --> 00:46:21,670
notatki o więźniów. 
Marianie wyrębku, sporządzone 

717
00:46:21,670 --> 00:46:25,510
odręcznie przez więziennych 
strażników w latach 1930 5939. 

718
00:46:25,510 --> 00:46:29,070
Nadkomisarz musielak nie 
precyzuje jednak, czego 

719
00:46:29,510 --> 00:46:31,830
wspomniane notatki konkretnie 
dotyczyły. 

720
00:46:31,830 --> 00:46:37,710
Natomiast kompletnie nie wiemy, 
co działo się z wyrębkiem po 

721
00:46:37,710 --> 00:46:41,030
niemieckiej agresji na Polskę. 
We wrześniu 39 roku. 

722
00:46:44,600 --> 00:46:47,320
Wiadomo tylko tyle, że kiedy 
wojska wehrmachtu zbliżały się 

723
00:46:47,320 --> 00:46:50,070
do Warszawy. 
Polskie ministerstwo 

724
00:46:50,070 --> 00:46:54,310
sprawiedliwości podjęło decyzję 
o natychmiastowym ewakuowaniu 

725
00:46:54,550 --> 00:46:58,870
wszystkich osadzonych na świętym
krzyżu. 4 Września część 

726
00:46:58,870 --> 00:47:03,110
więźniów przewieziono do chełma 
lubelskiego, a pozostałych 

727
00:47:03,110 --> 00:47:06,950
dokowla, w której grupie 
znajdował się Marian wyrembeck. 

728
00:47:07,310 --> 00:47:11,150
Tego niestety nie wiadomo, 
ponieważ wszelkie dokumenty 

729
00:47:11,430 --> 00:47:13,830
zaginęły podczas wojennej 
zawieruch. 

730
00:47:14,680 --> 00:47:17,440
Jeśli jednooki zabójca 
posterunkowego szałkowskiego 

731
00:47:17,440 --> 00:47:21,000
przeżył wojnę. 
Jego powojenne losy także 

732
00:47:21,000 --> 00:47:29,400
pozostają nieznane. 
Źródła wykorzystane do 

733
00:47:29,400 --> 00:47:32,560
stworzenia materiału, artykuł 
nadkomisarza Krzysztofa 

734
00:47:32,560 --> 00:47:36,160
musielaka ostatni patrol 
posterunkowego szałkowskiego, 

735
00:47:36,400 --> 00:47:39,080
opublikowany w roku 2021 w 
styczniowym numerze miesięcznika

736
00:47:39,080 --> 00:47:42,040
Gazeta policyjna artykuł, 
Jerzego paciorkowskiego. 

737
00:47:42,400 --> 00:47:46,840
Ostatni patrol opublikowany w 
roku 2006 w grudniowym numerze 

738
00:47:46,840 --> 00:47:51,040
miesięcznika policja 9 9 7 
artykuły, opublikowane w 1934 i 

739
00:47:51,520 --> 00:47:54,920
trzydziestym piątym roku w 
gazetach kurier poznański, 

740
00:47:54,920 --> 00:48:00,710
Gazeta. 
Na nowy kurier Gazeta 

741
00:48:00,710 --> 00:48:01,590
nadnotecka.
