1
00:00:00,070 --> 00:00:03,470
Zdarza się, że to wy, moi 
słuchacze inspirujecie mnie do 

2
00:00:03,470 --> 00:00:06,030
tworzenia odcinków. 
Tak było tym razem. 

3
00:00:06,270 --> 00:00:08,950
Jedna z wiadomości, którą 
otrzymałem, wzbudziła moje 

4
00:00:08,950 --> 00:00:12,510
ogromne zainteresowanie. 
Słuchacz podczas spaceru na 

5
00:00:12,510 --> 00:00:17,190
Ostrowie tumskim w Poznaniu 
zauważył pomnik z intrygującym 

6
00:00:17,190 --> 00:00:20,990
napisem. 
Ksiądz Zygmunt masłowski, 7 

7
00:00:20,990 --> 00:00:29,720
lipca 1897 30 grudnia 1932. 
Prosi o modlitwę za duszę swoją 

8
00:00:29,920 --> 00:00:33,230
i swoich zabójców. 
Sprawa zaciekawiła mnie tym 

9
00:00:33,230 --> 00:00:36,910
bardziej, że choć sam pochodzę z
Poznania, wcześniej o niej nie 

10
00:00:36,910 --> 00:00:39,230
słyszałem. 
Oczywiście nie mogłem sobie 

11
00:00:39,230 --> 00:00:42,510
odmówić, by osobiście zobaczyć 
pomnik, o którym wspominał 

12
00:00:42,510 --> 00:00:44,830
słuchacz. 
Wydarzenie, które miały miejsce 

13
00:00:44,830 --> 00:00:48,070
pod koniec 1932 roku, 
wstrząsnęły ówczesnym Poznaniem 

14
00:00:48,350 --> 00:00:52,070
i całą polską. 
Scena, która rozegrała się tuż 

15
00:00:52,070 --> 00:00:55,230
obok katedry, doprowadziła do 
jednej z najbardziej 

16
00:00:55,230 --> 00:00:56,990
zapamiętanych spraw tamtego 
okresu. 

17
00:00:59,160 --> 00:01:02,360
Dziś przeniesiemy się w tamte 
czasy, aby przybliżyć wam życie 

18
00:01:02,360 --> 00:01:06,590
księdza Zygmunta masłowskiego. 
Jego ostatnie chwile oraz 

19
00:01:06,590 --> 00:01:10,510
okoliczności zdarzenia, które na
zawsze zapisały się w historii 

20
00:01:10,510 --> 00:01:13,310
miasta. 
Razem odkryjemy, co wydarzyło 

21
00:01:13,310 --> 00:01:17,550
się w tym miejscu i spróbujemy 
odpowiedzieć na pytanie co mogło

22
00:01:17,550 --> 00:01:20,990
skłonić 2 młodych ludzi do 
czynu, który przerwał życie 

23
00:01:20,990 --> 00:01:23,870
człowieka znanego z hojności i 
dobroci? 

24
00:01:26,380 --> 00:01:30,540
Krymina tori, um, otwieramy akta
tajemnic. 

25
00:01:34,210 --> 00:01:40,170
Piątkowy popołudnie 30 grudnia 
1932 roku było już ciemno, gdy 

26
00:01:40,170 --> 00:01:44,450
tuż przed godziną 17:00 w boczną
odnogę ulicy lubrańskiego na 

27
00:01:44,490 --> 00:01:48,570
poznańskim Ostrowie tumskim. 
Dziś to oddzielna ulica księdza 

28
00:01:48,570 --> 00:01:50,770
posadzonego skręcił 
trzydziestopięcioletni kapelan 

29
00:01:51,050 --> 00:01:57,610
choć się spieszył, szedł powoli.
Padający śnieg nie tylko mocno 

30
00:01:57,610 --> 00:02:00,170
ograniczał mu widoczność na tej 
zupełnie nieoświetlonej bocznej 

31
00:02:00,170 --> 00:02:04,760
uliczce. 
Ale także sprawiał, że chodnik, 

32
00:02:04,760 --> 00:02:09,110
po którym szedł. 
Śliski ksiądz profesor Zygmunt 

33
00:02:09,110 --> 00:02:14,030
masłowski trzymał w obu dłoniach
kilka pakunków, które właśnie 

34
00:02:14,030 --> 00:02:18,110
przywiózł z Torunia, gdzie kilka
godzin wcześniej wziął udział w 

35
00:02:18,110 --> 00:02:22,150
pogrzebie swojej zmarłej ciotki.
Paczki z podarunkami, które 

36
00:02:22,150 --> 00:02:25,430
otrzymał na nowy rok od 
pogrążonej w żałobie rodziny, 

37
00:02:25,750 --> 00:02:29,190
nie były może ciężkie, ale ich 
spore rozmiary wyraźnie 

38
00:02:29,190 --> 00:02:34,950
utrudniały mu drogę, a mokra od 
śniegu sutanna okalając mu nogi.

39
00:02:35,720 --> 00:02:39,520
Mocno ograniczała chodzenie, 
dlatego duchowne ostrożnie 

40
00:02:39,520 --> 00:02:43,790
stawiał drobne kroki. 
Uważając, aby się nie poślizgnąć

41
00:02:44,070 --> 00:02:47,390
i cieszył się w duchu, że od 
wikar ówki, w której mieszkał, 

42
00:02:47,830 --> 00:02:51,950
dzieliło go już zaledwie 
kilkadziesiąt metrów, dochodząc 

43
00:02:51,950 --> 00:02:54,390
już do furtki. 
Kątem oka spostrzegł 

44
00:02:54,390 --> 00:02:59,230
podchodzących do niego od tyłu 2
młodych mężczyzn, ich liche 

45
00:02:59,230 --> 00:03:03,910
ubranie oraz wychudzone sylwetki
nie pozostawiały wątpliwości, 

46
00:03:04,230 --> 00:03:08,270
czego od niego chcieli. 
Ich zamarznięte twarze rozpoznał

47
00:03:08,270 --> 00:03:10,800
od razu. 
Poprzedniego dnia, gdy wychodził

48
00:03:10,800 --> 00:03:14,000
z wikarówki, aby udać się na 
dworzec kolejowy. 

49
00:03:14,670 --> 00:03:17,550
Spotkał ich obu niemal w tym 
samym miejscu. 

50
00:03:18,110 --> 00:03:21,830
Podeszli do niego i poprosili o 
kilka groszy jałmużny na 

51
00:03:21,830 --> 00:03:23,950
jedzenie oraz nocleg w 
przytułku. 

52
00:03:24,390 --> 00:03:28,070
Choć ksiądz masłowski spieszył 
się na pociąg do Torunia, to 

53
00:03:28,070 --> 00:03:31,990
zatrzymał się i bez chwili 
zawahania wyciągnął z kieszeni 

54
00:03:31,990 --> 00:03:33,230
płaszcza. 
Portfel. 

55
00:03:33,710 --> 00:03:37,990
Nie mógłby postąpić inaczej, bo 
szczerze przejęty ludzką krzywdą

56
00:03:37,990 --> 00:03:41,270
i biedą nigdy nie odmawiał 
pomocy żebrakom. 

57
00:03:42,080 --> 00:03:45,920
Z tego był zresztą znany w całym
Poznaniu, dał im wtedy kilka 

58
00:03:45,920 --> 00:03:49,000
złotych. 
Było to zdecydowanie więcej niż 

59
00:03:49,000 --> 00:03:51,680
zwykle otrzymywali od innych 
księży. 

60
00:03:53,310 --> 00:03:57,230
Najczęściej dostawali od nich po
kilkadziesiąt groszy, czyli 

61
00:03:57,230 --> 00:04:01,230
mniej więcej tyle, ile kosztował
wówczas jeden Bochenek chleba. 

62
00:04:01,790 --> 00:04:05,710
Za to, co dostali od spieszącego
się na pociąg księdza, mogli już

63
00:04:05,710 --> 00:04:09,070
zjeść porządny obiad. 
W jednym z poznańskich barów. 

64
00:04:09,350 --> 00:04:13,030
A mimo to mężczyźni nie 
ucieszyli się, nawet nie 

65
00:04:13,030 --> 00:04:15,790
podziękowali za tak szczodrą 
jałmużnę. 

66
00:04:17,810 --> 00:04:21,089
Ale ksiądz masłowski nie 
oczekiwał żadnych podziękowań. 

67
00:04:21,529 --> 00:04:24,530
Rozumiał ich trudną sytuację 
życiową, więc tym bardziej 

68
00:04:24,770 --> 00:04:28,690
zrozumiał ich rozgoryczenie. 
Dlatego i tym razem, choć 

69
00:04:28,690 --> 00:04:32,730
obficie padało i było bardzo 
zimno, nawet przez myśl mu nie 

70
00:04:32,730 --> 00:04:36,170
przeszło, żeby pomimo dźwigania,
nie poręcznych pakunków 

71
00:04:36,490 --> 00:04:40,970
zignorować żebraków. 
Zatrzymał się i ostrożnie ułożył

72
00:04:40,970 --> 00:04:45,010
wszystkie swoje torby na śniegu,
a następnie wyjął portfel i 

73
00:04:45,010 --> 00:04:49,830
wyciągnął z niego kilka złotych.
Wręczył im pieniądze i życzył 

74
00:04:49,830 --> 00:04:53,510
smacznego. 
Mężczyźni najpierw popatrzyli na

75
00:04:53,510 --> 00:04:57,190
siebie i dopiero po kilku 
sekundach wyciągnęli dłonie po 

76
00:04:57,190 --> 00:05:00,750
jałmużnę. 
Później odeszli jak zwykle bez 

77
00:05:00,750 --> 00:05:03,310
słowa. 
Ksiądz z trudem pozbierał 

78
00:05:03,310 --> 00:05:07,070
odłożone wcześniej pakunki, 
przeszedł przez furtkę i świeżo 

79
00:05:07,070 --> 00:05:10,510
odśnieżonym chodnikiem ruszył w 
stronę wikarówki. 

80
00:05:10,910 --> 00:05:14,120
Nie odwrócił się za siebie. 
Dlatego nie widział, że młodzi 

81
00:05:14,120 --> 00:05:18,160
mężczyźni, których przed chwilą 
wspomógł hojnym datkiem, wcale 

82
00:05:18,160 --> 00:05:22,190
nie odeszli daleko. 
Zatrzymali się kilka metrów od 

83
00:05:22,190 --> 00:05:27,110
furtki i schowali za drzewo. 
Cały czas uważnie obserwując 

84
00:05:27,510 --> 00:05:31,710
wchodzącego do budynku księdza 
profesora i nie ruszyli się z 

85
00:05:31,710 --> 00:05:36,590
miejsca, nawet po tym, gdy ten 
zniknął, już w środku, zamykając

86
00:05:36,590 --> 00:05:42,100
za sobą drzwi. 
Niemal dokładnie pół godziny 

87
00:05:42,100 --> 00:05:46,140
później ksiądz masłowski wyszedł
z wikar ówki chciał dotrzeć jak 

88
00:05:46,140 --> 00:05:49,460
najszybciej do domu swojego 
kolegi, innego księdza, który 

89
00:05:49,460 --> 00:05:52,540
ciężko chorował. 
Był już wyraźnie u kresu swojego

90
00:05:52,540 --> 00:05:55,620
ziemskiego życia. 
Ksiądz masłowski zamierzał się z

91
00:05:55,620 --> 00:05:59,020
nim pożegnać oraz udzielić mu 
sakramentu ostatniego 

92
00:05:59,020 --> 00:06:02,420
namaszczenia. 
Śnieg nie przestawał, padać 

93
00:06:02,820 --> 00:06:05,820
wychodząc przez łódkę. 
Ksiądz skręcił w prawo. 

94
00:06:07,280 --> 00:06:10,440
Nie rozglądał się dookoła, 
kryjąc twarz w podniesionym 

95
00:06:10,440 --> 00:06:12,760
kołnierzu płaszcza nie widział 
więc. 

96
00:06:13,270 --> 00:06:16,710
Za jednym z drzew zaledwie 
kilka, może kilkanaście kroków 

97
00:06:16,710 --> 00:06:21,190
od niego, wciąż stało 2 młodych 
mężczyzn, tych samych, których 

98
00:06:21,190 --> 00:06:26,040
wspomógł pół godziny wcześniej. 
Nie był też w ogóle świadomy, że

99
00:06:26,040 --> 00:06:30,440
gdy szedł w stronę stojącego na 
rogu ulicy budynku archiwum 

100
00:06:30,440 --> 00:06:35,640
diecezjalnego, oni szli tuż za 
nim, dochodząc do końca ulicy. 

101
00:06:35,640 --> 00:06:40,200
Skręcił w lewo, kierując się 
ulicą lubrańskiego w stronę 

102
00:06:40,200 --> 00:06:42,880
katedry. 
Oni też skręcili. 

103
00:06:43,440 --> 00:06:47,400
Oprócz nich na nieoświetlonej 
ulicy nie było zupełnie nikogo. 

104
00:06:47,910 --> 00:06:51,910
W tak brzydką pogodę wychodzili 
na zewnątrz tylko ci, którzy 

105
00:06:51,910 --> 00:06:56,870
naprawdę musieli 50 m dalej. 
Jeden z nich wyprzedził kapłana,

106
00:06:57,270 --> 00:07:01,470
stając tuż przed nim zażądał 
oddania pieniędzy, a po chwili 

107
00:07:01,710 --> 00:07:05,670
sam nie czekając na reakcję 
całkowicie zaskoczonego księdza,

108
00:07:06,110 --> 00:07:08,430
zaczął przeszukiwać jego 
cieszenie. 

109
00:07:08,870 --> 00:07:11,670
Początkowo napadnięty duchowny 
próbował szarpać się z 

110
00:07:11,670 --> 00:07:14,440
napastnikiem. 
Przestał natychmiast, gdy tylko 

111
00:07:14,440 --> 00:07:18,280
zauważył, że za najbliższym 
drzewem w odległości mnie 

112
00:07:18,280 --> 00:07:23,510
dalszej niż 5, może 6 kroków. 
Stał kompan złodzieja z 

113
00:07:23,510 --> 00:07:26,150
wycelowanym, prosto w księdza 
pistoletem. 

114
00:07:26,710 --> 00:07:30,590
Duchowny oparł się plecami o 
wysoki mur biegnący przy 

115
00:07:30,590 --> 00:07:33,750
chodniku. 
Pozwolił, aby rabu się zabrał mu

116
00:07:33,750 --> 00:07:36,630
portfel. 
Gdy opróżniał jego zawartość, 

117
00:07:36,950 --> 00:07:41,990
ksiądz zachowując wielki spokój,
zapytał tylko, jak im nie Wstyd 

118
00:07:41,990 --> 00:07:46,350
go okradać, skoro on codziennie 
sam dawał im pieniądze? 

119
00:07:47,080 --> 00:07:50,760
W odpowiedzi usłyszał, że ma się
zamknąć i być cicho. 

120
00:07:51,400 --> 00:07:55,160
W pewnym momencie ksiądz 
masłowski bardzo wolno włożył 

121
00:07:55,160 --> 00:07:58,280
rękę pod płaszcz, na wysokości 
serca. 

122
00:07:58,920 --> 00:08:01,240
Stojący przy nim złodziej to 
zauważył. 

123
00:08:01,600 --> 00:08:04,960
Był przekonany, że ksiądz 
zamierza wyjąć z zapasłuchy 

124
00:08:04,960 --> 00:08:08,030
broń. 
Dlatego głośno krzyknął w stronę

125
00:08:08,030 --> 00:08:12,270
swojego kamrata, bronek, wal, bo
ciągnie browning. 

126
00:08:12,910 --> 00:08:18,310
Padł strzał. 
Kula trafiła księdza prosto w 

127
00:08:18,310 --> 00:08:21,030
szyję. 
Kapłan złapał się za gardło, 

128
00:08:21,030 --> 00:08:25,790
zatoczył się i upadł na chodnik.
Ciężko oddychał i mocno się 

129
00:08:25,790 --> 00:08:29,390
krztusił, a śnieg, na którym 
leżał w bezruchu, zaczął 

130
00:08:29,390 --> 00:08:31,790
przybierać w coraz ciemniejszą 
barwę. 

131
00:08:34,330 --> 00:08:37,770
Pierwszy z miejsca napadu uciekł
ten, który najpierw zatrzymał 

132
00:08:37,770 --> 00:08:40,330
księdza, później opróżnił jego 
portfel. 

133
00:08:40,770 --> 00:08:43,289
Drugi z bandytów zachował 
większy spokój. 

134
00:08:43,710 --> 00:08:48,190
Zanim pobiegł za swoim kompanem,
znalazł w śniegu i podniósł 

135
00:08:48,190 --> 00:08:50,990
łuskę, którą schował do kieszeni
kurtki. 

136
00:08:51,630 --> 00:08:55,870
Chwilę później na ulicę 
lubrańskiego zapanowała głucha, 

137
00:08:55,870 --> 00:09:08,850
złowroga Cisza. 
Pani Kaczyńska od wielu lat była

138
00:09:08,850 --> 00:09:12,170
gosposią jednego z księży 
mieszkających na Ostrowie 

139
00:09:12,170 --> 00:09:15,450
tumskim. 
Wracała właśnie z zakupów, gdy 

140
00:09:15,450 --> 00:09:19,210
dochodząc do ulicy lubrańskiego 
została popchnięta i niemal 

141
00:09:19,210 --> 00:09:22,450
przewrócona przez 
przebiegających tuż obok niej 2 

142
00:09:22,450 --> 00:09:24,930
mężczyzn. 
Na szczęście udało jej się 

143
00:09:24,930 --> 00:09:27,730
zachować równowagę na śliskim od
śniegu chodników. 

144
00:09:28,210 --> 00:09:32,570
Pani kwaczyńska poszła dalej 
nagle, z odległości kilku metrów

145
00:09:32,570 --> 00:09:34,970
zobaczyła leżącą na chodniku 
ludzką postać. 

146
00:09:35,720 --> 00:09:38,800
Gdy podeszła bliżej z 
przerażeniem, odkryła, że był to

147
00:09:38,800 --> 00:09:41,840
ksiądz profesor masłowski, 
którego dobrze znała. 

148
00:09:42,240 --> 00:09:46,040
Wciąż jeszcze żył, choć jego 
stan był bardzo ciężki. 

149
00:09:46,400 --> 00:09:49,680
Kobieta czym prędzej pobiegła do
najbliższej wikarówki, aby o 

150
00:09:49,680 --> 00:09:53,560
swoim makabrycznym odkryciu 
powiadomić innych księży. 

151
00:09:54,910 --> 00:09:58,590
Czy na miejsce przybył ksiądz 
chętkę, gdy zobaczył, że jego 

152
00:09:58,590 --> 00:10:02,190
bliski kolega daje coraz słabsze
oznaki życia, udzielił mu 

153
00:10:02,190 --> 00:10:04,870
natychmiast. 
Ostatniego namaszczenia świętymi

154
00:10:04,870 --> 00:10:07,630
olejkami. 
Chwilę później ksiądz masłowski 

155
00:10:07,990 --> 00:10:12,470
zmarł na jego rękach, potem 
przybiegli inni księża. 

156
00:10:13,230 --> 00:10:16,030
W międzyczasie przy zmarłym 
zebrał się dość spory tłum 

157
00:10:16,030 --> 00:10:20,110
ludzi, którzy przystanęli będąc 
w drodze na wieczorną mszę. 

158
00:10:20,840 --> 00:10:24,200
Wszyscy byli wstrząśnięci 
zbrodnią na znanym księdzu. 

159
00:10:24,600 --> 00:10:27,360
Do tego dokonaną tuż przy 
katedrze. 

160
00:10:28,310 --> 00:10:31,430
Gdy o wszystkim powiadomiono 
władze policyjne, na miejsce 

161
00:10:31,430 --> 00:10:34,830
zbrodni natychmiast przybył 
podinspektor grefner. 

162
00:10:35,270 --> 00:10:38,470
Towarzyszył mu nadkomisarz 
tytułowej oraz komisarz 

163
00:10:38,470 --> 00:10:42,870
kryminalny Nowakowski. 
Pojawił się także lekarz sądowy 

164
00:10:42,870 --> 00:10:45,910
oraz prokurator Sądu Okręgowego 
w Poznaniu. 

165
00:10:46,390 --> 00:10:49,030
Przeprowadzono oględziny 
miejsca, w którym dokonano 

166
00:10:49,030 --> 00:10:53,310
zabójstwa, zanim ciało zostało 
zabrane do poznańskiego zakładu 

167
00:10:53,310 --> 00:10:57,120
medycyny sądowej. 
Lekarz obejrzał zwłoki leżące na

168
00:10:57,120 --> 00:11:00,030
chodniku. 
Stwierdził, że kula ugodziła 

169
00:11:00,030 --> 00:11:02,830
księdza w szyję, przecinając 
tętnicę. 

170
00:11:03,430 --> 00:11:06,190
Zgon nastąpił z powodu 
wykrwawienia się. 

171
00:11:06,710 --> 00:11:10,110
Pierwsze wnioski, jakie nasunęło
się śledczym, wydało się 

172
00:11:10,110 --> 00:11:13,550
oczywiste. 
Na ulicy lubrańskiego doszło do 

173
00:11:13,550 --> 00:11:18,670
zuchwałego napadu rabunkowego. 
Obok zwłok leżał na chodniku 

174
00:11:18,670 --> 00:11:21,910
pusty portfel. 
Założono, że to właśnie 

175
00:11:21,910 --> 00:11:24,470
uciekających z miejsca zbrodni 
sprawców. 

176
00:11:25,280 --> 00:11:29,760
Minęła wracająca z zakupów 
gosposia, było ich 2, a ofiara 

177
00:11:29,760 --> 00:11:33,720
najwyraźniej nie stawiła im 
żadnego oporu w zaciśniętej 

178
00:11:33,720 --> 00:11:36,840
prawej dłoni księdza wciąż 
znajdowała się niewielka 

179
00:11:36,840 --> 00:11:39,800
portmonetka, a w niej kilka 
monet. 

180
00:11:41,280 --> 00:11:45,120
Wszystko wskazywało na to, że po
oddaniu portfela zamierzał on 

181
00:11:45,120 --> 00:11:49,520
oddać napastnikom również swoją 
portmonetkę, jednak nie zdążył 

182
00:11:49,520 --> 00:11:52,320
tego zrobić. 
Jeden z księży, dobrze znający 

183
00:11:52,320 --> 00:11:56,400
ofiary, powiedział nam, że 
ksiądz masłowski zawsze nosił ją

184
00:11:56,400 --> 00:11:58,720
wewnętrznej kieszeni swojego 
płaszcza. 

185
00:11:59,000 --> 00:12:03,750
Tak na czarną godzinę. 
Jednak w chwili, gdy napadnięty 

186
00:12:03,750 --> 00:12:08,310
kapłan sięgał po wspomnianą 
portmonetkę, padł strzał. 

187
00:12:08,950 --> 00:12:12,990
Śledczy zastanawiali się, 
dlaczego złodzieje postanowili 

188
00:12:12,990 --> 00:12:17,390
zabić księdza w chwili, gdy ten 
zamierzał oddać im ukryte w 

189
00:12:17,390 --> 00:12:21,230
płaszczu pieniądze. 
I Dlaczego nie zabrali ich, choć

190
00:12:21,230 --> 00:12:24,270
wcześniej wyciągnęli całą 
zawartość portfela? 

191
00:12:24,710 --> 00:12:28,310
Czyżby spłoszył ich jakiś 
przypadkowy przechodzień, a może

192
00:12:28,310 --> 00:12:31,920
broń wypaliła przypadkiem? 
Arabusie, którzy wcześniej nie 

193
00:12:31,920 --> 00:12:36,120
planowali zabójstwa, po prostu 
spanikowali i zbiegli. 

194
00:12:36,950 --> 00:12:41,030
Czy znali swoją ofiarę, skąd 
pochodzili i dokąd poszli? 

195
00:12:41,350 --> 00:12:45,990
I co najważniejsze, kim byli. 
Poznańscy śledczy stanęli przed 

196
00:12:45,990 --> 00:12:49,150
trudnym zadaniem 
zidentyfikowania, namierzenia i 

197
00:12:49,150 --> 00:12:52,830
schwytania sprawców. 
Zdawali sobie również sprawę, że

198
00:12:52,830 --> 00:12:55,270
nie będzie im dane pracować w 
spokoju. 

199
00:12:55,670 --> 00:12:59,110
Spodziewano się, że już 
następnego ranka, gdy o zbrodnie

200
00:12:59,110 --> 00:13:01,590
na Ostrowie tumskim napiszą 
gazety. 

201
00:13:02,320 --> 00:13:04,520
W całym Poznaniu rozpęta się 
prawdziwe piekło. 

202
00:13:04,920 --> 00:13:07,960
Że wiadomość o tragicznej 
śmierci znanego księdza 

203
00:13:07,960 --> 00:13:11,600
profesora, lubianego i 
szanowanego pedagoga oraz 

204
00:13:11,600 --> 00:13:15,830
wielkiego społecznika. 
Nikogo nie pozostawi obojętnym, 

205
00:13:16,150 --> 00:13:19,790
było oczywiste, że już za 
kilkanaście godzin zacznie być 

206
00:13:19,790 --> 00:13:22,270
wywierana na śledczych ogromna 
presja. 

207
00:13:22,510 --> 00:13:26,310
Najpewniej skutecznie podkręcana
przez miejscowe media. 

208
00:13:26,630 --> 00:13:30,790
I że żądni zemsty ludzie będą 
domagać się czyichś głów 

209
00:13:31,190 --> 00:13:34,710
najpierw głów sprawców, a jeśli 
ich chwytanie zacznie się 

210
00:13:34,710 --> 00:13:39,110
przeciągać, to w zamian zażądają
głów odpowiedzialnych za ich 

211
00:13:39,110 --> 00:13:42,600
schwytanie inspektorów. 
Wkrótce najgorsze obawy 

212
00:13:42,600 --> 00:13:46,480
śledczych potwierdziły się. 
Następnego ranka rozpętała się w

213
00:13:46,480 --> 00:13:49,070
całym mieście. 
Prawdziwe burze. 

214
00:13:52,670 --> 00:13:56,150
Nastroje panujące w Poznaniu w 
tamtym czasie trafnie podsumował

215
00:13:56,150 --> 00:13:59,990
Łukasz zwolan swoim artykule 
opublikowanym na 

216
00:13:59,990 --> 00:14:04,150
portalupoznań.pl. 
Autor stwierdza w nim między 

217
00:14:04,150 --> 00:14:07,310
innymi, że ten ostatni dzień 
starego roku 1932, pomimo 

218
00:14:07,310 --> 00:14:10,710
panującego w całym kraju kryzysu
gospodarczego, przynosił 

219
00:14:10,710 --> 00:14:15,270
wszystkim poznaniakom nadzieję 
na to, że ten nadchodzący rok, 

220
00:14:15,270 --> 00:14:18,390
trzydziesty trzeci, będzie 
zapowiedzią znacznie lepszych 

221
00:14:18,390 --> 00:14:20,310
czasów. 
Wszędzie panował nieustanny 

222
00:14:20,750 --> 00:14:24,070
pośpiech. 
Ludzie mijając się na ulicach, 

223
00:14:24,070 --> 00:14:26,830
nie mieli nawet czasu powiedzieć
sobie dzień dobry. 

224
00:14:28,520 --> 00:14:31,280
Pomimo wielu problemów dnia 
codziennego, ludzie jakoś 

225
00:14:31,280 --> 00:14:33,880
próbowali znaleźć się w szarej 
rzeczywistości. 

226
00:14:34,590 --> 00:14:38,430
Niewiele mieli powodów do zabawy
czy świętowania, dlatego z 

227
00:14:38,430 --> 00:14:41,270
utęsknieniem wyczekiwali na 
takie okazje. 

228
00:14:41,670 --> 00:14:45,670
Jedną z ważniejszych było 
oczywiście zabawa sylwestrowa. 

229
00:14:46,070 --> 00:14:49,590
Większość mieszkańców polski już
od samego rana przygotowywało 

230
00:14:49,590 --> 00:14:53,390
się na bardziej lub mniej huczne
w zależności od ich pozycji 

231
00:14:53,390 --> 00:14:56,710
materialnej, sylwestrowe bale 
czy przejęcie. 

232
00:14:57,150 --> 00:15:00,790
Nie inaczej było w Poznaniu, 
czwartym pod względem ludności, 

233
00:15:00,790 --> 00:15:05,000
miastem w przedwojennej Polsce. 
Ale ich sylwestrowe nastroje 

234
00:15:05,000 --> 00:15:09,200
niespodziewanie prysły, gdy 
tylko ukazały się poranne 

235
00:15:09,200 --> 00:15:13,870
wydanie poznańskich dzienników. 
Już same tytuły artykułów na 

236
00:15:13,870 --> 00:15:18,590
temat tragicznej śmierci księdza
profesora Zygmunta masłowskiego 

237
00:15:18,950 --> 00:15:23,110
nie pozostawiały złudzeń, że 
doszło do najohydniejszej i 

238
00:15:23,110 --> 00:15:27,030
najstraszniejszej zbrodni w 
najnowszej historii ich miasta. 

239
00:15:27,350 --> 00:15:30,230
I że poprzedniego dnia miasto 
straciło jednego z 

240
00:15:30,230 --> 00:15:34,110
najważniejszych obywateli. 
Kurier poznański napisał. 

241
00:15:35,680 --> 00:15:39,000
Ohydna zbrodnia przy wyspie 
tumskiej, tragicznie zginął 

242
00:15:39,000 --> 00:15:42,320
jeden z najwybitniejszych 
katechetów poznańskiego okręgu 

243
00:15:42,320 --> 00:15:45,270
szkolnego. 
Poznańskie uczelnie okryły się 

244
00:15:45,270 --> 00:15:48,790
ciężką żałobą. 
Cały Poznań zelektryzowany 

245
00:15:48,790 --> 00:15:52,350
został straszliwą wieścią o 
zabójstwie kapłana z ręki 

246
00:15:52,350 --> 00:15:56,950
bandytów padł młody jeszcze, bo 
zaledwie 35 lat, liczący 

247
00:15:56,950 --> 00:16:02,140
duszpasterz. 
Z podobnym przyjęciem wydarzenia

248
00:16:02,140 --> 00:16:05,700
opisywały dzienniki z całego 
województwa wielkopolskiego. 

249
00:16:05,700 --> 00:16:10,500
Na przykład Gazeta wągrowiecka. 
Rozeszła się po Poznaniu wieść o

250
00:16:10,500 --> 00:16:14,460
wstrząsającym zamachu morderczym
dokonanym na Ostrowie tumskim, 

251
00:16:14,620 --> 00:16:18,620
na osobie księdza budząc 
wszędzie przerażenie i ogólne 

252
00:16:18,620 --> 00:16:22,640
poruszenie. 
Tak zrodziła się w mieście 

253
00:16:22,640 --> 00:16:26,720
masowa histeria, która z każdym 
kolejnym dniem coraz szybciej 

254
00:16:26,720 --> 00:16:29,200
rosła. 
Sylwestrowe przygotowania 

255
00:16:29,200 --> 00:16:33,560
natychmiast zeszły na dalszy 
Plan, a w wielu miejscach huczne

256
00:16:33,560 --> 00:16:36,440
powitanie nowego roku po prostu 
odwołano. 

257
00:16:36,440 --> 00:16:40,200
Z powodu rezygnacji gości 
pogrążenie w głębokim żalu 

258
00:16:40,200 --> 00:16:44,000
poznaniacy nie potrafili się 
otrząsnąć, o czym kilka dni 

259
00:16:44,000 --> 00:16:47,440
później informował orędownik 
Wielkopolski. 

260
00:16:48,800 --> 00:16:52,320
Zbrodnia dokonana na księdzu 
masłowskim wywołała w Poznaniu 

261
00:16:52,320 --> 00:16:56,000
tak silne wrażenie, że nadal 
jest ona przedmiotem ciągłych 

262
00:16:56,000 --> 00:16:59,240
rozmów przejętej skrytobójczym 
mordem publiczności. 

263
00:17:00,850 --> 00:17:05,650
W podobnym tonie 3 stycznia 1933
roku sytuację opisał nowy 

264
00:17:05,930 --> 00:17:11,050
kurier. 
Zabójstwo księdza profesora 

265
00:17:11,050 --> 00:17:14,930
wywołało w mieście wstrząsające 
wrażenie, mimo że od chwili 

266
00:17:14,930 --> 00:17:18,770
zbrodni mija czwarty dzień. 
Tragiczna śmierć młodego kapłana

267
00:17:18,770 --> 00:17:20,849
nie przestaje być tematem 
rozmów. 

268
00:17:21,130 --> 00:17:24,930
Ze wszystkich stron słychać 
słowa oburzenia i zgrozy. 

269
00:17:26,960 --> 00:17:30,360
Kolejne nakłady dzienników 
donoszących o nowych szczegółach

270
00:17:30,360 --> 00:17:34,230
tej potwornej zbrodni. 
Rozchodziły się w błyskawicznym 

271
00:17:34,230 --> 00:17:36,870
tempie. 
Ludzie ustawiali się w długich 

272
00:17:36,870 --> 00:17:40,870
kolejkach, aby kupić gazetę 
niemal przez całą dobę dzwoniły 

273
00:17:40,870 --> 00:17:43,870
telefony w redakcjach. 
Z tego powodu w kilku 

274
00:17:43,870 --> 00:17:47,030
dziennikach wprowadzono nocne 
dyżury telefoniczne. 

275
00:17:47,470 --> 00:17:50,630
Jedni czytelnicy próbowali 
dowiedzieć się czegoś więcej niż

276
00:17:50,630 --> 00:17:54,670
to, co przeczytali w gazecie. 
Inni zgłaszali swoje podejrzenia

277
00:17:54,670 --> 00:17:58,590
związane z tożsamością 
poszukiwanych sprawców, jeszcze 

278
00:17:58,590 --> 00:18:02,750
inni krytykowali policję za to, 
że nie potrafiła ująć bandytów, 

279
00:18:02,750 --> 00:18:06,990
którzy dopuścili się tak ohydnej
zbrodni i to na księdzu, o 

280
00:18:06,990 --> 00:18:10,480
którym wielu mówiło, że był on. 
Świętym za życiem? 

281
00:18:16,490 --> 00:18:20,250
Oburzenie czytelników przełożyło
się na publikowanie kilku 

282
00:18:20,250 --> 00:18:24,810
artykułów ostro potępiających 
opieszałość poznańskiej policji,

283
00:18:25,250 --> 00:18:28,770
o czym wspomniano na łamach 
niezwykle poczytnego wtedy 

284
00:18:28,770 --> 00:18:33,810
tygodnika tajny detektyw. 
Śledczym zarzucano nieudolność, 

285
00:18:33,810 --> 00:18:37,170
lenistwo, a nawet niechęć do 
ujęcia zabójców. 

286
00:18:37,490 --> 00:18:40,930
Padało otwarte pytanie, czy 
gdyby ofiara nie była osobą 

287
00:18:40,930 --> 00:18:44,410
duchowną, to całe śledztwo 
prowadzone byłoby z większą 

288
00:18:44,410 --> 00:18:46,960
energicznością? 
Czy władze policyjne mogły 

289
00:18:46,960 --> 00:18:49,360
kierować się swoją niechęcią do 
kościoła? 

290
00:18:49,800 --> 00:18:53,160
Dziennikarze zastanawiali się, 
czy naprawdę tak trudno było 

291
00:18:53,160 --> 00:18:57,000
zlokalizować 2 bandytów. 
Prawdopodobnie włóczęgu. 

292
00:18:57,470 --> 00:18:59,630
Którzy podnieśli rękę na 
księdza? 

293
00:19:00,670 --> 00:19:04,110
Zaczęliśmy być atakowani ze 
wszystkich stron niemal od 

294
00:19:04,110 --> 00:19:06,790
samego początku. 
Naszymi przeciwnikami byli nie 

295
00:19:06,790 --> 00:19:10,270
tylko poszukiwani bandyci, ale 
także opinia publiczna. 

296
00:19:10,470 --> 00:19:14,590
Ludzie w biały dzień zaczepiali 
nas na ulicy, pytając, kiedy w 

297
00:19:14,590 --> 00:19:18,670
końcu weźmiemy się do roboty i 
złapiemy zabójców ich ukochanego

298
00:19:18,670 --> 00:19:22,190
księdza. 
Ostre komentarze i oskarżenia o 

299
00:19:22,190 --> 00:19:25,630
złą wolę na pewno nie pomagały 
policjantom w prowadzeniu 

300
00:19:25,630 --> 00:19:27,800
śledztwa. 
A mimo to z ogromnym 

301
00:19:27,800 --> 00:19:31,920
zaangażowaniem próbowali oni 
ustalić tożsamość poszukiwanych 

302
00:19:31,920 --> 00:19:36,000
sprawców tej głośnej zbrodni. 
Władze policyjne o jakichkolwiek

303
00:19:36,000 --> 00:19:38,640
postępach w śledztwie z 
oczywistych względów. 

304
00:19:39,190 --> 00:19:41,790
Nie informowały opinii 
publicznej, co dla całego 

305
00:19:41,790 --> 00:19:44,270
społeczeństwa oznaczać mogło 
tylko jedno. 

306
00:19:44,710 --> 00:19:47,350
Postępów nie było, ale jednak 
były. 

307
00:19:47,670 --> 00:19:51,190
A co najważniejsze, pojawiły się
szybko i to zanim. 

308
00:19:51,190 --> 00:19:54,510
Jeszcze o śmierci księdza 
masłowskiego dowiedzieli się 

309
00:19:54,510 --> 00:19:57,910
zwykli poznaniacy. 
Pierwsze rozmowy z potencjalnymi

310
00:19:57,910 --> 00:20:01,630
świadkami zabójstwa księdza 
przeprowadzono zaraz po odkryciu

311
00:20:01,630 --> 00:20:04,350
zbrodni. 
Okazało się wtedy, że pomimo 

312
00:20:04,350 --> 00:20:08,440
fatalnych warunków pogodowych. 
Okolice ulicy lubrańskiego na 

313
00:20:08,440 --> 00:20:11,430
Ostrowie tumskim. 
Nie były tak całkowicie 

314
00:20:11,430 --> 00:20:14,830
wyludnione jak początkowo 
sądzone jako pierwszą. 

315
00:20:14,830 --> 00:20:17,550
Przesłuchano go sposie panią 
kawczyńską. 

316
00:20:17,950 --> 00:20:21,950
To ona około wpół do szóstej 
wieczorem, wracając z zakupami. 

317
00:20:22,310 --> 00:20:27,390
Została na ulicy potrącona przez
2 uciekających mężczyzn, o 2 

318
00:20:27,390 --> 00:20:29,950
podejrzanych. 
Osobnikach wspomniała także pani

319
00:20:29,950 --> 00:20:33,830
liszewska, która pół godziny 
wcześniej przechodziła w pobliżu

320
00:20:33,830 --> 00:20:37,750
wikarówki. 
Widziała 2 młodych mężczyzn, 

321
00:20:37,830 --> 00:20:41,070
stali za drzewem. 
Tuż przy furtce obserwowali 

322
00:20:41,070 --> 00:20:44,630
dwupiętrowy budynek, w którym 
pod numerem piątym mieszkał 

323
00:20:44,630 --> 00:20:48,030
ksiądz masłowski. 
Zbliżając się do nich kobieta 

324
00:20:48,030 --> 00:20:51,550
poczuła dziwny niepokój. 
Kto normalny w taką pogodę 

325
00:20:51,550 --> 00:20:55,670
obserwuje w ukryciu dom dla 
księży, obawiając się, że 

326
00:20:55,670 --> 00:20:58,310
zostanie zaczepiona przez tych 
żebraków. 

327
00:20:58,630 --> 00:21:02,980
Zawróciła. 
Żadna z tych kobiet nie widziała

328
00:21:02,980 --> 00:21:05,460
ich twarzy. 
Ich zeznania jednak skłoniły 

329
00:21:05,460 --> 00:21:09,180
śledczych do założenia, że 
sprawców mogło być 2 i że 

330
00:21:09,180 --> 00:21:12,740
najpierw koło siedemnastej 
pojawili się w pobliżu wigarówki

331
00:21:12,740 --> 00:21:15,540
z zamiarem dokonania napadu 
rabunkowego na księdza. 

332
00:21:15,990 --> 00:21:21,030
A później, już po ataku, uciekli
z miejsca zbrodni, przebiegając 

333
00:21:21,030 --> 00:21:24,830
obok gosposi. 
Bardziej spostrzegawczy okazali 

334
00:21:24,830 --> 00:21:28,590
się męscy świadkowie i choć 
żaden z nich nie widział twarzy 

335
00:21:28,590 --> 00:21:32,150
podejrzanych, to jak się 
okazało, potrafili oni opisać 

336
00:21:32,350 --> 00:21:34,830
raz jednego, raz drugiego z 
nich. 

337
00:21:35,190 --> 00:21:38,510
O szczegółach ich zeznań napisał
kurier poznański. 

338
00:21:41,700 --> 00:21:45,020
I Solutions bartosik kończył 
właśnie obchodzić swój rewir, 

339
00:21:45,020 --> 00:21:48,500
gdy nagle usłyszał strzał. 
Chwilę później zobaczył 

340
00:21:48,500 --> 00:21:52,940
uciekającego człowieka zanim 
biegł drugi, którego twarz 

341
00:21:52,940 --> 00:21:55,820
zobaczył w słabym blasku gazowej
latarni. 

342
00:21:56,260 --> 00:22:00,220
Stanisław kęsa widział tamtego 
wieczoru kręcących się w 

343
00:22:00,220 --> 00:22:04,700
okolicach ulicy lubrańskiego 2 
podejrzanych mężczyzn, tych 

344
00:22:04,700 --> 00:22:08,380
samych, których spotkał w tym 
samym miejscu 2 dni wcześniej, 

345
00:22:08,620 --> 00:22:12,870
tuż po zapadnięciu zmroku. 
Opisana przez świadka odzież ich

346
00:22:12,910 --> 00:22:16,070
obu pasowała do tej zeznań 
listonosza. 

347
00:22:16,510 --> 00:22:21,750
Sam moment zbrodni widział na 
własne oczy, Henryk tylko szedł 

348
00:22:21,750 --> 00:22:25,150
w stronę katedry. 
Gdy spostrzegł z oddali 2 

349
00:22:25,150 --> 00:22:29,630
szarpiące się osoby, trzecia 
stała nieco dalej przy drzewie. 

350
00:22:31,480 --> 00:22:36,160
Wtedy usłyszał strzał, a później
ukryty za betonowym ogrodzeniem 

351
00:22:36,160 --> 00:22:39,600
na rogu ulic obserwował ucieczkę
2 z nich. 

352
00:22:40,630 --> 00:22:44,230
Tego nie dostrzegł, dlatego 
pomyślał, że uciekł on w drugą 

353
00:22:44,230 --> 00:22:46,710
stronę. 
Dopiero gdy następnego dnia 

354
00:22:46,710 --> 00:22:50,430
przeczytał o zabójstwie. 
W tym miejscu księdza zgłosił 

355
00:22:50,430 --> 00:22:54,980
się na policję. 
Ten świadek zapamiętał tylko 

356
00:22:54,980 --> 00:22:58,500
twarz tego, którego uznał za 
starszego z tej dwójki. 

357
00:22:58,820 --> 00:23:02,460
Podobnie jak ksiądz Dąbrowski, 
który kwadrans po siedemnastej 

358
00:23:02,820 --> 00:23:05,340
wyszedł z wikar ówki przy 
drzewie. 

359
00:23:05,340 --> 00:23:09,660
Za furtką, spotkał 2 dość 
biednie ubranych młodych ludzi, 

360
00:23:09,980 --> 00:23:14,140
którym wręczył jałmużnę. 
Podobne zeznania złożyło jeszcze

361
00:23:14,140 --> 00:23:17,980
kilku innych świadków, w tym 
ksiądz gburowski, który tuż 

362
00:23:17,980 --> 00:23:22,140
przed siedemnastą w pobliżu 
wikarówki został zaczepiony 

363
00:23:22,140 --> 00:23:27,350
przez 2 żebraków. 
Proszących go o datek dał im 20 

364
00:23:27,350 --> 00:23:32,110
groszy, a oni uznali, że to za 
mało i w bardzo bezczelny sposób

365
00:23:32,350 --> 00:23:36,670
domagali się więcej. 
Ksiądz przeprosił i odszedł, 

366
00:23:36,670 --> 00:23:38,910
mówiąc, że spieszy się na 
tramwaj. 

367
00:23:39,270 --> 00:23:43,790
Obaj natychmiast ruszyli za nim,
gdy wystraszone ich zachowaniem 

368
00:23:43,790 --> 00:23:48,470
kapłan przyspieszył kroku. 
Oni także, gdy zaczął biec, 

369
00:23:48,790 --> 00:23:52,480
pobiegli i oni. 
Na szczęście dobiegając do końca

370
00:23:52,480 --> 00:23:57,520
ulicy, zrezygnowali z pościgu. 
Rysopis jednego z żebraków oraz 

371
00:23:57,520 --> 00:24:01,240
ubranie były zgodne z zeznaniami
innych świadków. 

372
00:24:01,990 --> 00:24:05,230
Po pierwszych przesłuchaniach 
policjanci wytypowali 

373
00:24:05,230 --> 00:24:09,070
kilkudziesięciu młodych mężczyzn
z Poznania i okolic, którzy 

374
00:24:09,070 --> 00:24:12,790
wcześniej karani byli za napad 
rabunkowy lub kradzieży. 

375
00:24:13,230 --> 00:24:16,350
Ich fotografie pokazano 
wszystkim potencjalnym świadkom.

376
00:24:16,790 --> 00:24:20,430
Wtedy pojawiła się szansa na 
przełom, bo większość z tych, 

377
00:24:20,430 --> 00:24:23,270
którzy widzieli twarzy 
podejrzanych, wskazywała 

378
00:24:23,270 --> 00:24:26,750
przeważnie na 2 osobników. 
Pierwszym był 

379
00:24:26,750 --> 00:24:30,270
dwudziestoczteroletni Bronisław 
Bednarczyk. 

380
00:24:31,000 --> 00:24:33,150
Pseudonim Częstochowa. 
Skąd? 

381
00:24:33,150 --> 00:24:37,110
Podobno kilka lat wcześniej 
przyjechał do Poznania dobrze 

382
00:24:37,110 --> 00:24:41,030
znany poznańskim policjantom 
złodziej i włamywacz, kawaler 

383
00:24:41,350 --> 00:24:44,790
bez stałego miejsca 
zamieszkania, miał już za sobą 

384
00:24:44,790 --> 00:24:47,030
kilka odsiadek, za liczne 
kradzieże. 

385
00:24:47,470 --> 00:24:52,150
Ostatnią z nich zakończył przed 
czteroma miesiącami jako jego 

386
00:24:52,150 --> 00:24:55,030
wspólnika wskazano 
dwudziestosiedmioletniego. 

387
00:24:55,270 --> 00:24:59,110
Jana greelke, także znanego 
policji, złodzieja. 

388
00:25:00,000 --> 00:25:03,880
Podobnie jak jego kompan, on 
także był kawalerem bez stałego 

389
00:25:03,880 --> 00:25:07,360
adresu zamieszkania. 
Do tej pory karany sądownie aż 

390
00:25:07,360 --> 00:25:10,000
13 razy. 
Oczywiście za kradzieże i 

391
00:25:10,000 --> 00:25:13,320
włamania. 
Więzienie po raz ostatni opuścił

392
00:25:13,320 --> 00:25:19,310
zaledwie 2 tygodnie wcześniej. 
Oprócz ważnych zeznań świadków 

393
00:25:19,630 --> 00:25:23,630
słuszność wytypowania właśnie 
tych 2 młodych recydywistów 

394
00:25:23,870 --> 00:25:27,470
potwierdził jeden z tajnych 
policyjnych informatorów. 

395
00:25:27,950 --> 00:25:31,310
Mam tu na myśli jednego z tak 
zwanych skruszonych przestępców,

396
00:25:31,310 --> 00:25:34,470
którzy w zamian za mniejsze 
wyroki donosili policję o 

397
00:25:34,470 --> 00:25:38,310
dokonaniach innych bandytów. 
Informacje pozyskane przez 

398
00:25:38,310 --> 00:25:41,790
policyjnych wywiadowców także 
wskazywały na udział w 

399
00:25:41,790 --> 00:25:45,710
zabójstwie księdza masłowskiego 
właśnie tych 2 osobników. 

400
00:25:45,910 --> 00:25:58,740
Czyli na bednarczyka i Green kę?
Krytykujący policję dziennikarze

401
00:25:58,740 --> 00:26:01,940
nie mieli zielonego pojęcia, że 
już następnego dnia po 

402
00:26:01,940 --> 00:26:06,060
zabójstwie, w całym Poznaniu i 
jego okolicach rozpoczęła się 

403
00:26:06,060 --> 00:26:09,460
zakrojona na szeroką skalę 
obława na podejrzanych. 

404
00:26:09,860 --> 00:26:13,900
Pomimo publicznych oskarżeń o 
nieudolność, a nawet złą wolę, 

405
00:26:14,260 --> 00:26:18,420
policjanci w największej 
tajemnicy ruszyli w pościg za 

406
00:26:18,420 --> 00:26:22,180
sprawcami zbrodni. 
Poznańskie władze policyjne 

407
00:26:22,180 --> 00:26:25,580
doskonale zdawały sobie sprawę, 
że od wyniku tej Pogoni. 

408
00:26:26,560 --> 00:26:28,520
Zależeć będzie nie tylko 
reputację miejscowych 

409
00:26:28,520 --> 00:26:32,560
policjantów, ale także może i 
przede wszystkim spokój w 

410
00:26:32,560 --> 00:26:36,080
mieście, bo nastroje wśród 
mieszkańców zaczynały już 

411
00:26:36,080 --> 00:26:40,150
osiągać punkty wrzenia. 
Dlatego z uporem maniaka 

412
00:26:40,150 --> 00:26:44,390
przeczesywano wszystkie znane 
meliny i kryjówki różnej maści 

413
00:26:44,390 --> 00:26:47,230
bandytów. 
Sprawdzano każde doniesienie o 

414
00:26:47,230 --> 00:26:50,470
zaobserwowaniu w danej 
lokalizacji któregoś z 

415
00:26:50,470 --> 00:26:54,430
podejrzanych, obawiając się, że 
sprawcy mogą chcieć uciec z 

416
00:26:54,430 --> 00:26:58,790
miasta obstawiano tajnikami 
wszystkie poznańskie dworce. 

417
00:26:59,390 --> 00:27:03,750
Upór policjantów w wytropieniu 
poznańskich przestępców bardzo 

418
00:27:03,750 --> 00:27:09,150
szybko przyniósł pożądany efekt.
4 stycznia 1933 roku orędownik 

419
00:27:09,150 --> 00:27:14,040
Wielkopolski. 
Poinformował swoich czytelników 

420
00:27:14,040 --> 00:27:17,320
o sensacyjnym ujęciu 
poszukiwanych bandytów. 

421
00:27:19,910 --> 00:27:23,750
Wczoraj, krótko po godzinie 
22:00, po przyjeździe pociągu z 

422
00:27:23,750 --> 00:27:27,470
głównej policja próbowała 
wylegitymować 2 podejrzanych 

423
00:27:27,470 --> 00:27:31,510
osobników na dworcu zachodnim od
strony świętego łazarza. 

424
00:27:32,030 --> 00:27:35,150
Na widok policji nieznajomi 
rzucili się do ucieczki. 

425
00:27:35,430 --> 00:27:37,870
Policjanci puścili się za nimi w
pogonie. 

426
00:27:39,520 --> 00:27:42,640
Funkcjonariusze zaalarmowali o 
trwającym pościgu. 

427
00:27:42,840 --> 00:27:46,880
Jeden z komisariatów łazarskich,
z którego natychmiast wybiegło 

428
00:27:46,880 --> 00:27:50,550
kilku posterunkowych. 
Dołączając do Pogoń za 

429
00:27:50,550 --> 00:27:53,190
podejrzanymi. 
Co ciekawe, do tego dość 

430
00:27:53,190 --> 00:27:55,630
widowiskowego. 
Pieszego pościgu ulicami 

431
00:27:55,630 --> 00:27:59,310
Poznania włączyło się także 
kilku zwykłych przechodniów. 

432
00:27:59,590 --> 00:28:04,430
Bednarczyk i grelka biegli w 
kierunku parku wilsona tuż przed

433
00:28:04,430 --> 00:28:08,230
nim skręcili ostro w prawo, 
wbiegając w ulicę śniadeckich. 

434
00:28:08,670 --> 00:28:12,310
Nie rozdzielili się, aby 
utrudnić Pogoń ścigającym ich 

435
00:28:12,310 --> 00:28:15,440
policjantom. 
Kilkaset metrów dalej, obaj 

436
00:28:15,440 --> 00:28:19,200
potwornie już zmęczeni 
uciekinierzy wpadli w końcu w 

437
00:28:19,200 --> 00:28:22,670
ręce policjantów. 
Młodszemu z nich zarekwirowano 

438
00:28:22,670 --> 00:28:25,550
broń, którą oddano do badań 
balistycznych. 

439
00:28:25,950 --> 00:28:29,630
Nie wiadomo, kto jako pierwszy 
ich dogonił, czy byli to stróże 

440
00:28:29,630 --> 00:28:33,510
prawa, czy może ktoś z tego 
samozwańczego pościgu 

441
00:28:33,510 --> 00:28:37,350
obywatelskiego. 
Następnego ranka gazety napisały

442
00:28:37,350 --> 00:28:41,430
tylko, że obaj przestępcy 
zostali aresztowani na ulicy 

443
00:28:41,430 --> 00:28:45,430
śniadeckich, a następnie 
przewiezieni karetką więzienną 

444
00:28:45,430 --> 00:28:48,960
pod silnym konwojem. 
Do gmachu komendy policji przy 

445
00:28:48,960 --> 00:28:52,750
placu wolności. 
Tam natychmiast przystąpiono do 

446
00:28:52,750 --> 00:28:57,510
przesłuchania podejrzanych. 
Po ukazaniu się tej informacji w

447
00:28:57,510 --> 00:29:00,590
całym Poznaniu zapanowała 
nieukrywana euforia. 

448
00:29:00,990 --> 00:29:04,070
Opinie społeczna od razu 
domagała się wymierzenia 

449
00:29:04,070 --> 00:29:09,190
zbrodniarzom sprawiedliwości, 
najlepiej bez sądu, a że za taką

450
00:29:09,190 --> 00:29:13,070
zbrodnię groziła w tamtym czasie
i kara śmierci oczekiwanie 

451
00:29:13,070 --> 00:29:16,750
mieszkańców od samego początku 
były jasno określone. 

452
00:29:17,030 --> 00:29:19,590
Za zabicie księdza musieli oni 
zapłacić. 

453
00:29:20,400 --> 00:29:26,230
Własnymi głowami. 
O tym, że poznańska policja 

454
00:29:26,230 --> 00:29:30,270
schwytała właściwych sprawców, 
śledczy dowiedzieli się już 

455
00:29:30,270 --> 00:29:34,110
podczas pierwszego przesłuchania
do zabójstwa księdza 

456
00:29:34,110 --> 00:29:37,830
masłowskiego przyznał się 
młodszy z aresztowanych, 

457
00:29:38,070 --> 00:29:41,710
Bronisław Bednarczyk. 
To on wystrzelił w stronę 

458
00:29:41,710 --> 00:29:46,310
księdza dlaczego? 
Bo spanikował, gdy tylko jego 

459
00:29:46,310 --> 00:29:49,910
kolega zauważył, że ich ofiara 
wsadza dłoń pod płaszcz. 

460
00:29:50,680 --> 00:29:54,440
Krzyknął w stronę stojącego za 
drzewem bednarczyka, żeby walił,

461
00:29:54,680 --> 00:29:58,720
bo ksiądz wyciąga browninga. 
Chodziło mu po prostu o to, że 

462
00:29:58,720 --> 00:30:02,680
kapłan za chwilę wyciągnie broń 
i w samoobronie najpewniej ich 

463
00:30:02,680 --> 00:30:06,030
zastrzeli. 
Warto w tym miejscu zaznaczyć, 

464
00:30:06,030 --> 00:30:09,670
że wbrew temu, co krzyknął nie 
chodziło mu wcale o konkretny 

465
00:30:09,670 --> 00:30:12,950
rodzaj broni palnej, czyli o 
wymieniony przez niego pistolet 

466
00:30:12,950 --> 00:30:16,070
Marki browning. 
Bo niby skąd miał on wiedzieć, w

467
00:30:16,070 --> 00:30:19,750
co mógł być uzbrojony ksiądz w 
końcu tej broni przecież nie 

468
00:30:19,750 --> 00:30:23,630
zobaczył, miał na myśli 
jakikolwiek pistolet, niebędący 

469
00:30:23,630 --> 00:30:26,750
rewolwerem. 
Być może podobny do tego, którym

470
00:30:26,750 --> 00:30:30,800
posługiwał się Bednarczyk. 
Wielu przedwojennych przestępców

471
00:30:30,800 --> 00:30:34,520
właśnie tym mianem określało 
każdy pistolet z magazynkiem 

472
00:30:34,520 --> 00:30:38,510
umiejscowionym w rękojeści. 
Tak więc, gdy przed wojną jakiś 

473
00:30:38,510 --> 00:30:42,790
bandzior mówił, że ma browning, 
z reguły nie odmieniano tej 

474
00:30:42,790 --> 00:30:46,950
nazwy, oznaczało to po prostu, 
że ma pistolet, czyli że jest 

475
00:30:46,950 --> 00:30:49,670
uzbrojony. 
Bednarczyk dopiero od 

476
00:30:49,670 --> 00:30:53,070
policjantów dowiedział się, że 
ksiądz masłowski wcale nie 

477
00:30:53,070 --> 00:30:56,590
sięgał po broń. 
Zamierzał wyjąć zza pazuchy 

478
00:30:56,590 --> 00:31:00,270
portmonetkę, aby oddać im 
dodatkowe pieniądze. 

479
00:31:01,630 --> 00:31:05,830
Składając zeznania, nie okazywał
żadnej skruchy cynicznie, często

480
00:31:05,830 --> 00:31:09,390
z uśmiechem na ustach opowiadał 
szczegół, po szczególe o tym, 

481
00:31:09,590 --> 00:31:12,070
jak przebiegał tragiczny w 
skutkach napad. 

482
00:31:12,470 --> 00:31:17,150
Gdy protokolant nie mógł nadążyć
z zapisywaniem jego słów, robią 

483
00:31:17,150 --> 00:31:20,790
przerwę czekając, aż ten skończy
spisywać jego zeznania. 

484
00:31:21,070 --> 00:31:27,300
Czasami nawet wolno mu dyktował.
Bednarczyk bez cienia wahania 

485
00:31:27,300 --> 00:31:31,060
potwierdził, że to właśnie jan 
grelka był jego wspólnikiem. 

486
00:31:31,060 --> 00:31:33,980
W zakończonym tragicznie na 
padzie rabunkowym. 

487
00:31:34,230 --> 00:31:37,910
I że razem już kilka dni 
wcześniej zaplanowali, że 

488
00:31:37,910 --> 00:31:42,070
obrabuje na Ostrowie tumskim 
jakiegoś księdza nie mieli na 

489
00:31:42,070 --> 00:31:45,670
myśli konkretnego kapłana, bo 
byli przekonani, że każdy z 

490
00:31:45,670 --> 00:31:49,910
duchownych miał dużo pieniędzy. 
Grelke poznał jakiś czas 

491
00:31:49,910 --> 00:31:54,310
wcześniej, zupełnym przypadkiem 
na jednej z poznańskich ulic od 

492
00:31:54,310 --> 00:31:57,190
razu odkryli, że mają ze sobą 
wiele wspólnego. 

493
00:31:57,510 --> 00:32:00,070
Obaj nie zamierzali podjąć 
uczciwej pracy. 

494
00:32:00,880 --> 00:32:03,880
Wreszcie obaj zamierzali za 
wszelką cenę zdobyć trochę 

495
00:32:03,880 --> 00:32:07,750
pieniędzy. 
Najlepiej łatwo i bez wysiłku, 

496
00:32:08,110 --> 00:32:11,390
dlatego też po świętach Bożego 
Narodzenia postanowili, że 

497
00:32:11,390 --> 00:32:15,550
obrabują jakiegoś księdza na 
Ostrowie tumskim przechodzili 

498
00:32:15,550 --> 00:32:19,590
tam przez kilka kolejnych dni. 
Dobrze znali całą okolicę, bo 

499
00:32:19,590 --> 00:32:23,390
już wcześniej pojawiali się w 
tym miejscu, aby prosić księża o

500
00:32:23,390 --> 00:32:27,190
jałomużnę dostawali zwykle po 
kilkanaście, czasami 

501
00:32:27,190 --> 00:32:30,270
kilkadziesiąt groszy. 
Ale młodzi mężczyźni byli 

502
00:32:30,270 --> 00:32:33,310
przekonani, że musieli mieć oni 
przy sobie znacznie więcej 

503
00:32:33,310 --> 00:32:35,870
pieniędzy. 
Przecież nigdy nie spotkali w 

504
00:32:35,870 --> 00:32:38,390
Poznaniu księdza, który byłby 
biedny? 

505
00:32:39,230 --> 00:32:43,550
Ich Plan był prosty, zaczekają, 
aż się ściemni, potem podejdą do

506
00:32:43,550 --> 00:32:46,310
jakiegoś i zażądają wydania 
pieniędzy. 

507
00:32:46,870 --> 00:32:49,830
Gdyby spotkali opór zagrożą 
pistoletem. 

508
00:32:49,830 --> 00:32:53,910
Który bronek kupił kiedyś od 
jakiegoś bandyty na melinie, a 

509
00:32:53,910 --> 00:32:59,590
gdy zdobędą już trochę szmalu, 
pójdę zaszaleć tak o ich planie 

510
00:32:59,590 --> 00:33:03,240
doskonałym. 
Napisała później Gazeta Polska. 

511
00:33:05,610 --> 00:33:10,490
Ich Plan był prosty. 
Spotkali się ponownie 28 grudnia

512
00:33:10,650 --> 00:33:14,650
i wówczas ułożyli dokładny Plan 
napadu na jakiegokolwiek 

513
00:33:14,650 --> 00:33:17,770
księdza. 
W czwartek o godzinie 16:00 w 

514
00:33:17,770 --> 00:33:22,130
myśl umowy spotkali się na tamie
garbarskiej i poszli na Ostrów 

515
00:33:22,130 --> 00:33:26,530
tumski, aby wykonać Plan. 
Później zaczepili kilku księży, 

516
00:33:26,730 --> 00:33:30,450
lecz za każdym razem w 
decydującej chwili zabrakło im 

517
00:33:30,450 --> 00:33:34,960
odwagi. 
Wrócili tam następnego dnia, ale

518
00:33:34,960 --> 00:33:39,950
i tym razem efekt był taki sam. 
2 bandyci pomimo braku odwagi, 

519
00:33:40,190 --> 00:33:44,630
nie rezygnowali. 
W piątek, 30 grudnia 1932 roku 

520
00:33:44,630 --> 00:33:49,830
mimo bardzo niesprzyjającej 
pogody pojawili się w pobliżu 

521
00:33:49,830 --> 00:33:52,150
katedry po raz kolejny. 
Wtedy zobaczyli księdza 

522
00:33:52,550 --> 00:33:57,430
masłowskiego niosącego pakunki. 
Znali go z widzenia, zawsze 

523
00:33:57,430 --> 00:34:01,070
dawał im znacznie większą 
jałmużnę niż pozostali księża. 

524
00:34:03,320 --> 00:34:06,800
Pomyśleli więc, że musi on być 
od reszty kapłanów znacznie 

525
00:34:06,800 --> 00:34:09,639
bogatszy. 
Kiedy ksiądz profesor wszedł do 

526
00:34:09,639 --> 00:34:12,750
wykarówki. 
Postanowili poczekać na niego 

527
00:34:12,750 --> 00:34:17,110
przez jakiś czas w pobliżu, na 
wypadek, gdyby postanowił on 

528
00:34:17,110 --> 00:34:20,150
gdzieś wyjść. 
Gdy pół godziny później ksiądz 

529
00:34:20,150 --> 00:34:24,630
masłowski opuścił swój dom i 
ruszył w stronę katedry, poszli 

530
00:34:24,630 --> 00:34:29,949
za nim, pomyśleli sobie teraz 
albo nigdy, on, albo żaden. 

531
00:34:37,929 --> 00:34:42,290
Zrabowali mu 140 zł niemal 
dokładnie tyle, ile wynosiła 

532
00:34:42,290 --> 00:34:44,330
wówczas średnia. 
Miesięczna pensja 

533
00:34:44,610 --> 00:34:48,610
wykwalifikowanego robotnika. 
Dość sporo dla 2 młodych 

534
00:34:48,610 --> 00:34:52,730
bandytów, którzy całą zrabowaną 
kwotę zamierzali przeznaczyć 

535
00:34:52,730 --> 00:34:55,050
wyłącznie na przyziemne 
przyjemności. 

536
00:34:55,449 --> 00:34:59,050
Po tym jak napad nieoczekiwanie 
przerodził się w zabójstwo, 

537
00:34:59,410 --> 00:35:03,480
spanikowali i uciekli. 
Najpierw pobiegli w kierunku 

538
00:35:03,480 --> 00:35:08,400
elektrociepłowni, skąd mostem 
kolejowym przeszli warte tam. 

539
00:35:08,400 --> 00:35:12,320
Bednarczyk wyrzucił do rzeki 
łuskę wystrzelonego naboju. 

540
00:35:13,070 --> 00:35:16,390
Następnie skierowali się przez 
ulicę świętego Wojciecha 

541
00:35:16,510 --> 00:35:19,790
wolniczą i wroniec ką na stary 
rynek. 

542
00:35:20,230 --> 00:35:23,910
Kupili sobie nowe ubranie, 
później poszli do kina na 

543
00:35:23,910 --> 00:35:26,190
wyświetlaną wtedy czeską 
komedię. 

544
00:35:26,550 --> 00:35:30,630
Potem łaźnia, kolacja w 
restauracji i na koniec dworzec 

545
00:35:30,630 --> 00:35:35,030
kolejowy, na którym przenocowali
rano wsiedli w pociąg do 

546
00:35:35,030 --> 00:35:39,470
sulęcinka, gdzie mieszkali 
rodzice grelki oraz 3 jego 

547
00:35:39,470 --> 00:35:43,070
starsze siostry. 
Przez 2 następne dni, niczego 

548
00:35:43,070 --> 00:35:47,150
nieświadomi, gospodarze gościli 
u siebie parę poszukiwanych 

549
00:35:47,150 --> 00:35:51,950
zabójców, zapewniając im ciepły 
posiłek i dach nad głową. 

550
00:35:53,350 --> 00:35:56,910
Gdy skończyły im się pieniądze, 
postanowili ponownie kogoś 

551
00:35:56,910 --> 00:36:00,190
okraść na drodze pod murzyn ów 
okiem napadli ná 

552
00:36:00,190 --> 00:36:03,990
jadącegorowerem, starszego 
mężczyznę, któremu zabrali 50 

553
00:36:03,990 --> 00:36:08,110
zł. 3 stycznia wieczorem wrócili
pociągiem do Poznania. 

554
00:36:08,270 --> 00:36:11,470
Nawet nie przypuszczali, że już 
tam na nich czekaliśmy. 

555
00:36:14,230 --> 00:36:17,310
W przeciwieństwie do 
bednarczyka, który w pełni 

556
00:36:17,310 --> 00:36:20,870
przyznał się do wina, nawet 
wydawał się być dumny z zabicia 

557
00:36:20,870 --> 00:36:23,230
księdza. 
Jan grelka wszystkiego się 

558
00:36:23,230 --> 00:36:25,830
wyparł. 
Podczas przesłuchania twierdził,

559
00:36:25,830 --> 00:36:30,150
że został wrobiony przez bronka.
Starszy z bandytów przysięgał, 

560
00:36:30,150 --> 00:36:33,510
że w napadzie na księdza 
bednarczykowi towarzyszył 

561
00:36:33,510 --> 00:36:37,070
zupełnie ktoś inny. 
Dlaczego więc bronek wskazał na 

562
00:36:37,070 --> 00:36:39,670
grę elke? 
Zdaniem podejrzanego o czym 

563
00:36:39,670 --> 00:36:42,630
Napisano później w jednym z 
numerów tygodnika, tajny 

564
00:36:42,630 --> 00:36:47,870
detektyw stało się tak zemsty za
dawne porachunki, między innymi 

565
00:36:47,870 --> 00:36:51,350
za bójkę, jaka wywiązała się 
pomiędzy nimi podczas jednej z 

566
00:36:51,350 --> 00:36:54,280
gier w karty. 
Proces bednarczyka i greelki 

567
00:36:54,280 --> 00:36:58,680
rozpoczął się w poniedziałek, 16
stycznia 33 roku. 

568
00:36:59,190 --> 00:37:02,510
I od samego początku wzbudzał w 
Poznaniu ogromne 

569
00:37:02,510 --> 00:37:05,750
zainteresowanie. 
Chętnych na zajęcie miejsc 

570
00:37:05,750 --> 00:37:09,990
przeznaczonych dla publiczności 
było tak wielu, że policja miała

571
00:37:09,990 --> 00:37:13,230
ogromny problem z utrzymaniem 
porządku publicznego. 

572
00:37:13,710 --> 00:37:17,310
Całą sytuację szczegółowo opisał
kurier poznański. 

573
00:37:19,790 --> 00:37:24,310
Przed gmachem Sądu Okręgowego od
wczesnego rana ruch niezwykły, 

574
00:37:24,510 --> 00:37:28,430
wzmocnione patrole policji z 
trudem strzegą porządku i w 

575
00:37:28,430 --> 00:37:31,030
gmachu samym i poza jego 
obrębem. 

576
00:37:31,390 --> 00:37:36,110
Im bliżej godziny 9:00, tym 
trudniej opanować sytuację przy 

577
00:37:36,110 --> 00:37:38,910
wszystkich wejściach. 
Kontroluje się dokładnie bilety 

578
00:37:38,910 --> 00:37:41,590
wstępu. 
Mimo to już pół godziny przed 

579
00:37:41,590 --> 00:37:44,870
rozpoczęciem cała sala 
wypełniona jest publicznością. 

580
00:37:45,680 --> 00:37:49,710
Do ostatniego miejsca. 
Rozprawa toczyła się w trybie 

581
00:37:49,710 --> 00:37:53,510
doraźnym, czyli w specjalnym, 
zaostrzonym trybie orzekania. 

582
00:37:53,510 --> 00:37:58,390
Kary obu oskarżonym groziła kara
śmierci, czego bardzo głośno i 

583
00:37:58,390 --> 00:38:01,110
stanowczo domagała się Opinie 
publiczne. 

584
00:38:01,550 --> 00:38:04,950
W trakcie rozprawy Bednarczyk 
potwierdził swoje wcześniejsze 

585
00:38:04,950 --> 00:38:09,510
wyjaśnienia obciążające zarówno 
jego samego, jak i jego kompana,

586
00:38:09,950 --> 00:38:13,670
grelka wciąż stwierdził, że z 
napadem nie miał nic wspólnego. 

587
00:38:14,400 --> 00:38:17,320
A bronka spotkał tamtego 
wieczoru już po zabiciu przez 

588
00:38:17,320 --> 00:38:20,830
niego księdza. 
Głównymi dowodami, jakie przed 

589
00:38:20,830 --> 00:38:24,470
sądem przedstawiła prokuratura, 
były zeznania świadków, o 

590
00:38:24,470 --> 00:38:28,270
których wspomniałem wcześniej, 
oraz całkowite przyznanie się do

591
00:38:28,270 --> 00:38:33,070
winy bednarczyka to w zupełności
wystarczyło, aby już drugiego 

592
00:38:33,070 --> 00:38:38,070
dnia procesu sąd uznał obu 
oskarżonych w innych napad na 

593
00:38:38,070 --> 00:38:40,670
tle rabunkowym oraz zabójstwa 
księdza. 

594
00:38:41,310 --> 00:38:45,350
Wyrok mógł być tylko jeden i 
taki właśnie zapadł, co 

595
00:38:45,350 --> 00:38:47,950
wzbudziło ogromną radość w całym
Poznaniu. 

596
00:38:48,680 --> 00:38:52,120
Oczywiście zarówno Bronisław 
Bednarczyk, jak i Jan grelka 

597
00:38:52,400 --> 00:38:55,280
zostali skazani na karę śmierci 
przez powieszenie. 

598
00:38:57,030 --> 00:39:00,670
Wiem, że egzekucja powinna 
zostać przeprowadzona przed 

599
00:39:00,670 --> 00:39:04,310
upływem 24 godzin od wykonania 
wyroku. 

600
00:39:04,790 --> 00:39:09,270
Istniała co prawda jeszcze nikła
Nadzieja, że prezydent skorzysta

601
00:39:09,270 --> 00:39:12,790
z przysługującego mu prawa 
łaski, jednak nawet chyba sami 

602
00:39:12,790 --> 00:39:17,230
skazańcy na to nie liczyli i 
słusznie po kilku godzinach 

603
00:39:17,230 --> 00:39:21,870
otrzymali odmowną odpowiedź. 
Egzekucję zaplanowano na 

604
00:39:21,870 --> 00:39:25,320
następny poranek. 
Pierwszy na szubienicy zawiózł 

605
00:39:25,320 --> 00:39:28,600
Bednarczyk. 
Nastąpiło to dokładnie o piątej 

606
00:39:28,600 --> 00:39:33,040
48, gdy lekarz więzienny 
stwierdził zgon skazańca, 

607
00:39:33,360 --> 00:39:37,960
przyszedł czas na grę. 
Pożegnał się ze swoim życiem o 

608
00:39:37,960 --> 00:39:45,520
szóstej, 13. 
Pogrzeb księdza profesora 

609
00:39:45,520 --> 00:39:49,720
Zygmunta masłowskiego stał się 
ogromną manifestacją mieszkańców

610
00:39:49,720 --> 00:39:52,670
Poznania. 
Tragicznie zmarłego kapłana 

611
00:39:52,670 --> 00:39:56,230
żegnał olbrzymi tłum ludzi 
pogrążonych w szczerym smutku i 

612
00:39:56,230 --> 00:39:59,230
rozpacz. 
W orszaku żałobnym uczestniczyło

613
00:39:59,230 --> 00:40:03,390
kilkanaście 1000 osób. 
Marsz żałobny grała orkiestra 

614
00:40:03,390 --> 00:40:06,710
wojskowa, obecni byli 
przedstawiciele wszystkich 

615
00:40:06,710 --> 00:40:09,270
poznańskich organizacji i 
stowarzyszeń. 

616
00:40:09,670 --> 00:40:12,870
Na czas uroczystości 
pogrzebowych życie w całym 

617
00:40:12,870 --> 00:40:14,990
mieście niemal całkowicie 
zamarło. 

618
00:40:16,350 --> 00:40:19,990
Tłum mieszkańców chętnych na 
udział w ceremonii pogrzebowej 

619
00:40:19,990 --> 00:40:24,230
był tak ogromny, że policja 
zmuszona była zamknąć wejście 

620
00:40:24,230 --> 00:40:27,710
nekropolii przy ulicy 
bukowskiej, uniemożliwiając tym 

621
00:40:27,710 --> 00:40:31,550
samym wejście na cmentarz. 
Wielu żałobnikom z powodu braku 

622
00:40:31,550 --> 00:40:37,070
miejsca. 2,5 roku, później, 12 
maja 1935 roku w miejscu 

623
00:40:37,070 --> 00:40:39,710
tragicznej śmierci księdza 
profesora masłowskiego 

624
00:40:39,710 --> 00:40:45,590
wzniesiono pomnik ufundowane w 
całości ze składek poznańskiego 

625
00:40:45,590 --> 00:40:48,390
duchowieństwa oraz uczniów 
seminarium duchownego, w którym 

626
00:40:48,390 --> 00:40:52,510
nauczał zmarły kapłan. 
Napis na monumencie informował o

627
00:40:53,070 --> 00:40:57,470
dacie urodzin oraz prosił o 
modlitwę zarówno za niego 

628
00:40:57,470 --> 00:41:04,000
samego, jak i za jego zabójców. 
Pomnik ten, choć nieco już 

629
00:41:04,000 --> 00:41:08,310
nadgryziony zębem czasu. 
Stoi w tym samym miejscu do 

630
00:41:08,310 --> 00:41:13,960
dziś. 
Źródła wykorzystane do 

631
00:41:13,960 --> 00:41:17,520
stworzenia materiału artykuły 
opublikowane w gazetach, tajne 

632
00:41:17,520 --> 00:41:21,680
detektyw, kurier poznański, nowy
kurier, Gazeta wągrowiecka, 

633
00:41:21,880 --> 00:41:25,520
orędownik Wielkopolski, nowy 
kurier, Gazeta Polska, 

634
00:41:25,720 --> 00:41:29,600
wielkopolanin artykuł, Łukasza 
zwolana morderstwo księdza 

635
00:41:29,600 --> 00:41:33,920
masłowskiego, styczeń 1933 
opublikowany na portalu Poznań, 

636
00:41:33,920 --> 00:41:34,080
pl.
