Satır arasından herkese selamlar.
Bu oturduğumuzda çağrı, dilşad ve eren olarak karşınızdayız.
Bu sefer ki kitabımız izak asimov'un ben robot adlı
kitabıydı. Kitabı öneren de bendim.
Zaten yani bilim kurguya daha önceden de bir giriş yapmıştık.
Mülksüzler ile bu sefer ama tamamen hani kendi başına
tamamen bilim kurgu diyebileceğimiz bir kitapla
karşınızdayız. Kısaca yazarı bir tanıtarak
başlayayım. Ben zac asimov, 1.920 92 yılları
arasında yaşamış bir yazar. Kendisi yani çok küçük yaşlardan
itibaren yazı yazmaya başlamış, birisi bilim kurguya ilgisi.
Yani 11 yaşında falan başlamış birisi hatta böyle ve.
Yaşamı boyunca da 5 yüze yakın kitap yazmış, işte editlemiş bir
insan. Yani bayağı üretken bir insan
edebiyat yani yazın açısından, bir yandan da biyokimya
profesörü. Yani böyle bir bilim adamı mı
yanı da var zaten? Hani kitaplarında da bunu
görüyoruz. Ben 3 tane kitabını okudum.
Şimdiye kadar ilk vakfı okumuştum.
Sonra vakıf kurulurken ini okudum.
Hani sonra da ben robotu okumuştum işte.
Hepsini de bu işte masalarla yemekler şeyler, gıdalar yapma
falan gibi teknolojik şeyler biyokimya iyi şeyler de vardı.
Onlardan da hani kendi uzmanından da esinlendiği yerler
vardı yani zaten hani asimov yu bilim kurgunun babası gibi
düşünebiliriz. Yazdığı birçok bilim kurgu
serisi var işte bundan en çok bilineni vakıf.
Ondan sonra galaktik imparatorluk serisi var.
Bir de robot serisi var. Ben robotta aslında.
Robot serisinin yayınlanan ilk kitabı diyebiliriz. 9 tane kısa
öykünün bir araya getirilmiş hali 1.950 yılında yayınlanıyor.
Bu kitap kitabın akışı aslında kronolojik bir şekilde
ilerliyor, işte bu 2.000 otuzlu yirmili yıllarda başlıyordu.
Yanlış hatırlamıyorsam 2.050 li yıllara kadar giden aralarda
işte böyle yıllar atlaya atlaya ilerleyen hikayeler var.
Hikayenin merkezinde susun kelvin diye bir robot psikolog
yer alıyor. Bu roma psikoloğun.
Robotlarla olan hani robotları anlamaya yönelik robotların işte
yaptığı garip davranışları genelde böyle hani çıkmazları
işte etik problemleri filan çözüme yönelik gönderildiği
böyle problemler oluyor. Onun dışında hani başka yan
karakterlerimiz de var? Yine bu robotları anlamaya
yönelik genelde. Kitaptaki hikayeler, şey
üzerinde aslında hep dönüyor. Bu 3 robot kanunu zaten bu 3
robot kanunu da ün şeye bilim kurgu camiasında ünlü yani başka
kitaplarda da mesela esinlenmiş esinlenilmiş.
Bundan bu 3 robot kanunu üzerinden hani robotlar
üretiliyor ve 3 robot kanunu dışına çıkamıyorlar.
Ancak işte bu kanunlar arasında bazen çelişkili durumlar işte
birbiriyle çelişen durumlar oluşursa.
O zaman işte robot böyle stabilitesini kaybedebiliyor
işte garip davranışlarda bulunabiliyor.
Bunun da hani bu 9 hikaye içinde bunların güzel örneklerini
görüyoruz. Aslında bu 3 Şubat kanunu ben
şöyle hızlıca okuyayım şey olması açısından.
Çünkü bunlar hani biz direk hikayeleri burada konuşmayacak
olsak bile bizim için önemli. Çünkü burada yani tüm kitap
aslında bu kanunlar etrafında dolaşan hikayeler üzerinden
gidiyor birinci kanun. Robotlar insanlara zarar veremez
ya da eylemsiz kalarak onlara zarar gelmesine göz yumamaz en
önce kanun bu ikinci kanun robotlar birinci kanunla
çalışmadığı sürece insanlar tarafından verilen emirlere
itaat etmek zorundadır. Üçüncü kanunda robotlar birinci
ya da ikinci kanun'la çalışmadığı sürece kendi
varlıklarını korumak zorundadır. Yani burada aslında insanların
hani can güvenliğini ve onların isteklerini öne plana alan ama
aynı zamanda da. Robotlar hani pahalı varlıklar
olduğu için hani pahalı işte cihaz diyeyim.
Makineler oldukları için kendilerini korumaları hani
gerekiyor? Azami ölçüde ama işte bu
insanlara zarar vermeden bunu yapmaları gerekiyor.
Aynı zamanda hani bunun etrafında aslında şekillenen
bir. Yol var mesela bunu 1.900 işte
otuzlarda filan yazmaya başlamış sanırım.
Asimov tabii o zamanlar gene böyle robotlara yönelik şeyler
var. Hani yapılan bilim kurgu
eserleri genelde böyle bir robot işte bir şekilde çok kötü oluyor
işte efendime söyleyeyim, insanlığı yok ediyor ya da böyle
insanlara böyle garip garip yollara sürüklüyor falan gibi
hikayeler yani biraz daha böyle korkutucu robotlara uzak şey
bakan soğuk bakan böyle hani bilim kurgu eserleri?
Aslında varken hani asimo bu kanunları hani şey yaparak
ortaya koyarak biraz daha hani robotlarla insanların bir araya
gelmesi gibi bir yere aslında getiriyor ve oradan aslında daha
ileri böyle işte. Binlerce yıl 10 binlerce yıl
ötesine yönelik zaten işte bu vakıftır, imparatorluktur.
Daha ötesine de giden bir şeyi var, vizyonu var.
Yani bu bilim kurgu eserlerinde asimov'un ben mesela işte vakfı
okumuştum bu vakıf sanırım. Yani 10 binlerce 20 30.000 yılı
sonrası günümüzden gibi vakıf kurulurken günümüzden 15.000 yıl
sonrası falan gibiydi. Yani rakamlar yanlış olabilir
ama hani böyle büyük büyük hani zaman dilimleri atlaya atlaya
giden bir yapısı var ama bu. Mesela robot kanunları o zaman
bile o kitaplarda bile aralarda ufak tefek geçtiği yerler
olabiliyor. Robotların o açıdan hani bunu
bir şekilde yansıtabilmesi başarmış şey açısından da
aslında günümüzde de ben bunu çok yakın hissettim.
Yani burada yazılan şeyleri okuduğumda şu an mesela
günümüzde özellikle yapay zeka işte makine öğrenmesi falan gibi
konular, otomasyon gibi konular şu an çok gündemde olan konular
ve. Hani hem ekonomik açıdan hem de
bizim sosyolojik açıdan böyle işte zor dönemlere
girebileceğimiz ve filan yönelik ya da işte tam tersine refaha
doğru gidebileceğimiz yönelik öngörüler dolaşıyor.
Hatta sapiens ile de bunu konuşmuştuk.
Şeyde de biraz konuşmuştuk. Akılcı iyimserdi de bunu biraz
konuşmuştuk. Yani bu hikayeler aslında böyle
bir vizyon kazanmak açısından günümüzü de anlayabilmek
açısından bence güzel örnekler sergiliyordu benim.
Yani genel hisse rahatlarım bu şekildeydi.
Hikayelerden ise hani direkt çok hikayelerini detayına girmek
istemiyorum ama. Böyle.
Özellikle ben hani şey kısımlarında en çok beni böyle
heyecanlandırdı ya da böyle işte beni çok şey hissettirir.
Yani böyle yakın hissettiren kısımları işte o robotların
yaşadıkları ikilemler ya da insan gibi davrandıkları
durumlar olabiliyordu işte. Hem kendilerine emir buyurulması
aslında çok da sevmiyorlar ama işte nedir?
Bu 3 kanun olduğu için yapmak durumunda oluyorlar.
Bir şekilde o 3 kanundan kaçmanın bir yolunu bulurlarsa
biraz böyle kafayı sıyırarak işte ne bileyim kendilerini
mizaha vererek ya da işte. Kendilerine söylenen hani çok
ciddi olmadan söylenen bir lafı böyle üzerine alıp onu yaparak
mesela işte bir tane hikayede onu yöneten teknisyen kaybol
diye. Robotta robot hakikaten kendini
şey yapıyor. Yani hani bulunamaz hale
getiriyor yani başka robotların arasına karışıyor filan böyle.
Hani enteresan örneklerin olduğu hikayeler var.
Hani benim genel hissiyatım bu şekildeydi, söz almak isteyen
varsa hani benzer şekilde genel ihtiyaçlarla başlayıp sonra daha
böyle. Detay konulara girebiliriz.
Vallahi yaşatan bir hareket olmadı.
O zaman ben gideyim, tamamdır. Asimov'un şeyi nasıl diyeyim?
Yaklaşımı konuya çok enteresan çağrı, senin bahsettiğin gibi bu
tüm robotların dünyayı fethedip aman allah'ım hepsi bizim
canımıza okuyacaklar yaklaşımdan ayrılıp.
Robotları öyle bir dizayn etmiş ki insanların hizmetinden
çıkamıyorlar. Sadece insanlar onları kurcala
arsa insanlara hani kötülük yapabiliyorlar?
Aslında kitapta tam bir kötülük de yok ama.
Bir hikayede sadece o kötü şirin diye çevirmişler, herhalde bir
bazı yerlerde. Onun yaptığı bazı hikayeler yani
olaylar var, belki onu konuşuruz.
Az sonra da benim burada vermek istediğim başka bir bilgi var.
Asimo pozitron lik beyinler diyor kitabında hep.
Pozisyonun ne olduğu konusunda hani izleyicilerimiz
dinleyicilerimiz edilmeyebilirler?
Pozisyon bir tür anti maddedir. Elektronun pozitif yüklü
hâlidir, evrende bulunur. Büyük patlamadan dolayı oluştuğu
varsayılıyor. Ama çok pahalı bir malzeme.
Yani şey var bilirsiniz, pets kendi diye bir alet var.
Işte bir tür vücudu görüntüleme cihazı.
Bunun adı pozitron emisyon teknolojiden gelir.
Hani pozitron emisyon uyla sizin vücudunuzda emar gibi ya da
tomografi gibi. Görüntüsünü çekebilir, böyle bir
cihazdır. Yani kullanılıyor.
Şu anda aşina onu öngördüğü pozitron malzemesi.
Fakat tabii hani bir tür robotu bununla yapmak gibi şeyler biraz
daha yüksek teknolojiler ister diye düşünüyorum.
Kitaba gelirsek asimov zaten hani anlatmama bile gerek yok ve
bence. Sadece şunu söylemek istiyorum,
ben kitap hakkında genel olarak. Çizdiği evren hayal gücü
gerçekten çok fazla ufuk açıyor. Çok basit bir dille anlattığı
olaylar. Insanı çok ciddi bir şekilde
düşünmeye sevk ediyor. Yani siz o kısa öyküyü
okuduğunuz zaman önce basit gibi geliyor ya bu ne anlatıyor falan
diye düşünüyor insan gayri ihtiyari.
Diyaloglar çok kolay anlaşılır. Tabii bazı şeyler hariç
teknolojik noktalar hariç onlar da çok azlar zaten.
Ama anlatış tarzı önünüze sürdüğü hipotezler kitabı çok
yaşanır kılıyor. Yani okurken yaşıyorsunuz.
Bir yandan sanki hakikaten böyle robotlar varmış.
Hakikaten bu 3 robot kuralı dünyada şu anda geçerliymiş ve
biz de bunun üzerine çalışıyormuşuz gibi
düşünüyorsunuz ister istemez hani benimsiyor musunuz?
Aslında onun bu tarzı çok güzel. Benim bu çok hoşuma gitmişti.
Özellikle genel olarak kitap hakkında söyleyeceklerim bu
kadar. Teşekkür ederim.
Eren dilşat senin var mı? Ve bunların.
Ben de kitabı severek okudum ikinci defa.
Asimov'un hani eren'in söylediği gibi çok böyle kolay
anlaşılabilir, hazm edilebilir bir üslubu var.
Çok rahat okuyorsunuz kitabı. Arada ufak tefek teknik detaylar
olsa da çok rahat gidiyor kitap. Işte 9 ülke dedi çağrı.
Son basınında yani bizim aldığımız sanırım hepimiz ithaki
basımından okuduk. 10 öykü de var önlenebilir.
Çatışma denilen 10 öykümüz de var.
Normalde çağrının söylediği doğru. 9 öykü ama.
Bunun yüzde işte buraya genişletilmiş baskı olarak
koyulmuş. Sonrasında asimov'un kendi notu
da var. Orada da pozitif beyinden
bahsediyor. Hatta kitabı yazmaya
başladığımda bulunmalı. 4 yıl olmuştu falan diye öyle bir not
geçiyor. Ben yazmaya başladım.
Turan'ın keşfedin pozisyon keşfinden daha 4 yıl olmuş.
Aynen aynen o ondan bahsediyor. Hatta elektronik pozitron mik
işte şeyini yapıyor. Okuyuculara çok spoiler vermek
istemiyorum. Orada kendilerini kurlar eren de
güzel bir bilgilendirme yaptı zaten.
Genel bağlamda kitap yine böyle bir.
Bilim kurgu ütopya denemesi bir çeşit bana öyle geldi.
Bilim kurguyla böyle at başı giden işte hani böyle distopyada
kötüye gidecek vesaire kötüye evrilecek.
Kaygılarına hiç gitmemiş asimov'un.
Gayet böyle otuzlarda kırklarda ufuk açıcı bir kitap işte 2.000
gemileri falan yazmış. Fütürist olarak geçiyor ya
insanlar fütürist olarak nitelendiriyor.
Bence çok doğru şeyini hak ediyor.
Yani hani o etiketini hak ediyor?
Cidden iyi düşünmüş bütün kitapta benim sadece takıldığım
bir yer vardı, fotoğrafı banyo etmek olayı evet yani orada
belki biraz hani çok şey yapmamış nasıl diyeyim, gitarist
düşünmemiş. Pil teknolojisi gibi pil
teknolojisi de fazla gelişmez. Ya hani böyle çok?
Ilerlemiyor, yavaş ilerleyin. Onun dışında hani otuzlarda
bakan birisi için kırıklardan bakan birisi için diyelim yani
hiç fark etmez. 1.900 30.940. Müthiş öngörüler var.
Makinelerin robotlarını alabileceği.
O 3 kuralın yaratılması 3 tane basit kural gibi geliyor size
işte. Yani hani insan okuyunca 3 tane
basit kural diye görüyor. Ama kendi içerisinde çok tutarlı
ve kendinden sonra gelen bir sürü edebi akımlar da böyle şey
almış. Hani kült halini almış ve
bildiğiniz? Tevratın 10 emri gibi işte
asimov'un 3. Balı hani 3 robot kuralı bir
sürü defa tekrarlanmış, hatta sonrasında kendi notunda da.
Şimdi de ekleme yaptığını söylüyor.
Kurallara ekleme yaptığını dördüncü gün kural.
Sıfırıncı kural özür dilerim. Aynen onu koyduğunu vesaire
söylüyor. Bu bana biraz şeyi getirdi işte
kafamda hep. Şu bize tarihte ilk kanunlar
öğretilir ya hammurabi kanunları falan diye.
Işte site devletlerinin kanunları basit yapıdadır işte.
Yani bir bir şehir devleti küçük nüfus vesaire hani basit
yapıdadır. Ama eğer bir imparatorluk
yönetiyorsa an ciddi, daha büyük kanunlara ihtiyacım vardı.
Daha kapsayıcı, daha geniş kanunları böyle.
Hammurabi kanunları biraz serttir.
Tabii de tam karşılamaz. Onun gibi ihtiyaç hasıl
olduğunda asimov şeyleri genişletmekte, kuralları
genişletmekte hiçbir sıkıntı görmemiş.
Ben genel olarak kitabı çok hoş buldum.
Dilini çok akıcı, böyle severek okudum zaten.
Tavsiye eder miydim? Direkt baştan söyleyeyim ederdim
yani hani insanın böyle tertemiz berrak bir şeyler böyle edebi
bir şeyler okuması için çok rahatça tavsiye edilebilir.
Benim çok hoşuma gitti. Bölümleri öyküleri sonra
değerlendirmek istiyorum. Genel yorum olarak şimdilik
bunları düşünün. Teşekkür ederim.
Dilşat bu. Şey konusu yani teknolojiyi
mesela bir kısmını çok güzel tahminler erken.
Hani böyle hakikaten bugün bile şu an bizim ön görebileceğimiz
şekilde 70 80 sene öncesinden 90 sene öncesinden ön görmüşken
işte bazı şeyleri de bazı ufak detayların böyle işte banyo
ettirmektir. Ya da mesela bir tane bir beyin
diye bir bilgisayar var, 10'a çıkart böyle kağıtta basılı
formülleri okutuyorlar falan yani hani bazı şeyler böyle çok
geride kalıyor ya birazda şeyle alakalı aslında hani pozitron
mesela. Hayatımızda kullanıyoruz ama
hâlâ aslında kullanım alanı çok dar.
Yani hani pozitif beyin falan hâlâ çok düşünemeyeceğimiz bir
teknoloji aslında. Mesela öyle bir şey öngörmüş
hani ya zaten o çok böyle fütüristik olsun diye aslında bu
arada beni verdikleri o kağıtlar hard popüler, hâlâ hayatımızda
var ve olması da gerekiyor. Arşivleme vesaire çok
kullanıyoruz. O yüzden ben orayı çok dikkate
almadım çünkü hard copy biz hala kullanıyoruz yani işte hani
basım kağıt kitapla bir bir çeşit harf kopuyor işte yani ama
insan bir insan olarak tüketiyoruz.
Hani bir bilgisayarın bir beynin hani o şey robot yani?
Evet, flash bellek vesaire onları ön görememiş olabilir ama
ben atlarını ön görememiş normal ama yani.
Yani çok gerçekten fütürist şeyini etiketini tam olarak hak
ettiğini düşünüyorum. Bu arada o son sözün deydi
galiba şey diyor ya ben yazdığımda bilgisayarlar henüz
icat edilmemişti. Ben de bunun demedim gibi bir
şey söylüyor. Yani tabii çok böyle samimi bir
dille anlatmış. Yani o sonsuzluğunda hakikaten
saygılar dedim. Yani böyle şey orada bir pardon
şey bir şey daha söyleyeceğim şeye takılmış ya. 3 robot
kuralını istediğiniz gibi kullanabilirsiniz.
Ben buna bir şey demiyorum ama kendinizi inmiş gibi yapmayın,
ayıp oluyor, filan gibi olduğu gibi kullanmanızı istemem.
Benim cümlelerim demiş yani. Ayıp oluyor tadında ya aslında.
Devam edeceğiz, özgür bir şeyi görüyoruz.
Bence bu son sözde hani 500 tane kitap yazmış, bir hani dehanın
diyeyim şeyini görüyoruz. Bence tevazusunu da görüyoruz.
Yani aslında böyle bayağı şey kendini açmış.
Yani hani işte böyle düşündüm, ön göremedim.
Hani çoğu yazar bunu becerir yani herhangi başarılı insan
bunu çok veremeyebilir, kendini çok rahat, böyle açmış ve samimi
dille anlatmış, hani nasıl yol bu yola çıktığını hatta bir
arkadaşıyla birlikte bu kanunlar ilk yazmışlar sanırım ondan
dolayı. Merhaba.
Efendim editörü editörü galiba evet, editörü olabilir arkadaşım
diye ben şey yaptım zaten duyunca arkadaşıdır ya arkadaşım
diye yazıyordu. Ben öyle hatırlıyorum sanki evet
ben de öyle aklımda kalmış. Şu 3 robot kanunun nereye
gideceğini çok iyi kestirmesi. Hani insanlar bunu böyle benden
habersiz kullanmasın falan demesi farkındalığının çok
yüksek olduğu çok hani öngörüsünün iyi olduğu anlamına
gelmez mi? Onu yazdığında ciddi manada hani
onun referans alınabileceğini biliyor.
Ben oradan da çok saygı duydum kendisine yani.
Yaptığı işin farkında olmak her adamın harcı değil.
Yani çoğu insanın başarılı insanın ne yaptığının çoğu zaman
farkında bile olmaz ama yazdığı şeyin.
Öneminin gayet farkında bence. Evet zaten son sözü de benim
robotların demiş. Yani asiman robotları da aslında
hakikaten şey. Böyle sadece verilen görevi
yapan değil, aynı zamanda zeki varlıklar ve çoğu zaman
insanlardan daha detaylı düşünebilen varlıklar.
Yani mesela son şeyden bir örnek vereyim mesela makine diye bir
şey geliştiriliyor. Hani böyle en başlarda?
Hani robotlara karşı böyle ön yargılar var?
Mesela insana benzeyen robotların dünyada var olması
yasak durumda. Hani bu 2 binli yıllarda böyle?
Ve robotların hatta dünyada çalıştırılması bile yasak
başlarda. Çünkü işte sendikalar falan
böyle şey yapıyor istemiyorlar filan yani bu ki yani şey,
sanayi devriminde yaşananların aslında tekrarlandığı üçüncü
sanayi devriminin şeyi öngörüsü. Işte ne oluyor?
Uzay çağı başlamış olduğu için aynı zamanda robotlar dünya
dışında görevlendiriliyor işte asteroid lerde işte ne bileyim.
Gezegenlerde madencilik üzerine görevlendiriliyor.
Genelde işte madenler işte çalıştırıyorlar falan bir yandan
da böyle yavaş yavaş dünyada da kullanılmaya başlanma durumları
da oluyor işte oralarda. Zaten her hikayede bunu yavaş
yavaş ilerlerken bir uzaydan hikaye okuyoruz, bir dünyadan
hikaye okuyoruz, araları dolduruyor işte biz okurken yani
o gidişata aslında. Çok güzel işlemiş.
Böyle hakikaten şey hissediyorsunuz.
Yani diyelim ki bunu 1.950 yılında okusaydım ya tam 100
sene sonra böyle bir şey olabilir falan diye
düşünebilirdi. Şu an ben okuduğumda bile hani
bugün olmadı ama belki 100 sene sonra olur yani hani gibi bir
şey hissediyor insan hakikaten şeye geldik.
Belediye Başkanlığı için adaylığını koyan, robot olduğuna
inanılan bir ölçü var işte hatırlamıyorum.
Yakınlarda. Tokyo'dan yapay zeka belediye
başkanı'nın adaylığını koymaya çalışıyordu.
Hatırlıyor musunuz böyle? Serdar kuzuloğlu nun sitesinde
dünya hallerinde bununla ilgili bir haber çıkmıştı.
Belediye Başkanlığının japonya'da bir tane yapay zeka
adaylığını koymaya çalışıyordu falan işte hani günleri öngörüye
bakar mısın ta nerelerden yani otuzlarda buraları görmek çok.
Orada işte şöyle bir şey aslında hazır, o hikayeye dokunurken
onlar biraz detayına gireyim. Bu hani robot olduğu düşünülen
ama sonradan kendini insanlara bir şekilde insan olduğuna
inandırıyor. Yani çok detayını vermeyelim.
Spoiler yapmamak adına hani burada bir sözün kelimenin orada
hani bu robot psikolojisini en iyi bilen uzman olarak şey
yorumu oluyor. Yani aslında siyasetçi için
robot çok uygun bir şey olurdu yani.
Çünkü zeki her şeyi analiz edebiliyor ve insanlara zarar
veremez. Evet insan bazen ölü yani 3
Şubat kanundan dolayı ve şey de değil.
Yani com'da olan birisi olmayacak.
Hani görev süresi bitti de devredebilir?
Başka bir robota yeni üst model bir robota da devredebilir.
Hani bu yüzden de insanlığın hani refahı için sürekli
çalışabilecek tir? Yani gibi bir şey var zaten.
Ondan sonra bir üst seviye olan bu makineler hani o çağına
geçiliyor makine dediğimiz işte böyle işlem kapasitesi çok
yüksek olan cihazlar aslında yapay zeka yapay zeka yani bir
yerde. Bu makineler çeşit robot işte
evet yani evet, yani sadece robot ya hareketli değil, şey
değil yani insansı ya da hani mobil değil bunlar bunlar sabit
duruyor. Bunlara veriler yükleniyor ve
insanlara önerilerde bulunuyor işte.
Dünya işte bu son 2 ayda dön 4 şeye bölünmüş durumda, 4 bölgeye
ve her bir bölgede bir makine var ve bunlar yapay zeka hani
verileri alıp sonra önerilerde bulun diyor ki, şu şu madenin
kapasitesini şu kadar yapalım, şu fabrikada şu kadar üretim
olsun işte şuradan şöyle bir lojistik kanalı açalım.
Falan hani işsizlik bu makro ekonomi enflasyondur,
işsizliktir işte savaş ihtimalidir.
Hani böyle şeyleri sürekli gözeterek kararlar veriyor.
Hatta arada da böyle. Hani merak edip sorduklarında da
yani bunu açıklamaya gerek yok diye.
Yani siz bunları bilmeyin diyor. Yani ben niye böyle karar
verdiğimi merak etmenize gerek yok.
Söylersem ortalığı karıştıracak mısınız belli ki?
Falan, hani gibisinden her şeyi hesaba katıyorlar, insanoğlunun
varlığı insanoğluna bırakılamaz tarzının aynen öyle bir şey.
Ama işte sonrasında mesela vakıflı eren sen başlamıştın
sanırım vakıf ve işte aslında imparatorluk oluyor.
Önce işte bu makineleri filan ve uzay hani hızlı bir şekilde ışık
hızını aşarak galaksiler ötesi gibi gidebilmek.
Falanda birlikte o hikayeyi de anlatabiliriz aslında.
Yani o buraya gelmişken o hiper uzayı sıçraması falan hani ya
şeyi anlatacaktım aslında buradaki her bir hikaye aslında
o sonraki serileri de besliyor. Yani bir yandan onların şeyleri.
Gümeli gibi oluyor. Onların tohumu gibi hissettim.
Aynen onların temeli gibi ki ben hani çok okumadım.
Aslında bir vakıfa okudum. Bir vakıf kurulurken okudum.
Mesela imparatorluk serisinden hiç okumadım ama vakıf kuruları
kendi imparatorluğun sonlarına yaklaşmış durumdaydı.
Yani imparator böyle çok büyümüş hantal ulaşmış.
Hani bir teknolojiler kullanıyorlar ama teknoloji
nasıl çalıştığını bilmiyorlar falan böyle hani?
Çünkü o şeyden geliyor işte bu makine yapıyor ya alet yapıyor
veriyorum veriyi bana yap diyor yapıyorum bir yerden sonra işi
de o yapıyor atıyorum belki hani öyle bir hale geliyor ki bu uzay
gemisi çalışıyor da. Işte çalışıyor yani hani bir
şekilde tamir edemez, hale falan geliyorlar.
Böyle bir yerden sonra çöküyor falan yani çok güzel bir gidişat
bence öngörmüş orada yani insan. Hani biz mesela sapiens ten gene
alalım en baştan biz hep böyle bir hayatta kalma şeyiyle hani
kendimizi geliştirmek dürtüsüyle sürekli olarak bugünlere geldik
ve geleceği inşa ediyoruz. Ama bir yerde işte robotlar,
makineler her işi bizim için görürse yani biz o kadar
kendimizi sağlayacağız, robotları, makineleri tamir
edemez hale geleceğiz yani hani? Ve bir araya girmek istiyorum.
Ben onu arada düşünüyorum. Şöyle düşünüyorum.
Şu an dünyada bir sıkıntı olsa bak ben bir elektrik elektronik
mühendisiyim, bir afet, bir katastrofik oldu.
Tüm dünya işte bu Amerikan filmlerinde izlediğimiz gibi
post apokaliptik bir evrene döndü, tamam mı?
Her şey devreden çıkmış, şimdi insanlar gelip bana diyecek ki
kardeşim gel şu barajı gidip çalıştıralım.
Mesela çalıştırmam çağırsan da elektrik mühendisinin sen de
çalıştıramazsın. Tabii onu geçtim.
Çalıştırmayı başarırsak bile. Enerji nakil hatlarının bakımı
yapamayız. Onu başarırsak bile ev içi
tesisatı döşeyen miyiz yani? Öyle bir hale geldi ki hani
uzmanlaşma ya da ayrılma adı altında meslekte ayrılma adı
altında. Artık çok az bir kısmı biliyoruz
dediğin de oraya gidiyor. Ve bildiklerimizin çoğu da
gereksiz hale geliyor ama ne bileceğim ki google'a yazarım
orada var zaten evet yani ama bir gün Google giderse ne
olacak? Evet dijital amnezi olacak o
zaman işte yani yüzyıl unutacaksın her şeyini. 300 yıl
civarı falan öngörüyorlar. Yani insanlık şu anki varlığı
yani 300 yıl içerisinde karanlık çağlara geri döner diye
düşünüyoruz. Çok mantıklı çok bence iyi de
olabilir yani aslında düşünün yani o yüzden işte hart kopuyor
olayı orada geçerliliğini hala koruyor.
Yani hani ascel kadar katastrofik.
Yıkım tarzını düşünmeyelim, dijital olarak mesela büyük bir
virüsün işte ya olmadı da ya. Yani internetin bütün varlığını,
içeriğini hasbelkader yok ettiğini, yediğini düşünelim
yani o yüzden hart popüler hala lazım bize yani o basit işte.
Newton fiziğinin hani hâlâ üzerinde çalıştığı böyle şeyler?
Kağıtlar, notlar vesaire, defterler, kitaplar bize lazım o
yüzden. 300 yıl diyorlardı. Kim de okumuştum ya belki Celal
şengör'ün bir makalesinde okumuştum.
Tam olarak hatırlamıyorum. Jenerasyon var onu da biliyormuş
ya. Gene geldi, konuk şaşırtma.
Tabii şaşırtmadı, eren eren eren diye Celal şengör hoca öyle
biraz şey hayırdır abi benim hocayla sıkıntım yok.
Ben her şeyi bilen adamlardan sıkıntılıyım yani.
Tamam, işte hoca dan da sıkıntı mısın?
Çok bir yandan korkuyorum diyeyim.
Ya burada çok şey var. Bence bilinmez.
O kadar çok şey var ki. Belki daha önce de bahsetmiş
olabiliriz bu. Kimin birisinin filtresi diye
the great filter diye büyük filtre diye bir şey var.
Belki bahsetmişlerdir. Daha önceki oturumlarda da yani
bu büyük filtre diye bir kuram var onu ben hızlıca açıklayayım
çünkü yani aslında ben robotla direkt alakalı değil ama oradan
kök alıp giden serilerle alakalı genel olarak asimov'un da
aslında külliyatına yönelik de konuşmuş oluyoruz böylece.
Ve bu büyük filtre denen şey şöyle bir teori şimdi deniyor
ki, biz yüzlerce yıldır özellikle son işte 100 yıldır
falan uzayı sürekli dinliyoruz. Her türlü dalga boyundan
dinliyoruz işte yani ve şu ana kadar hiçbir.
Hani akıllı ya da canlı varlığa yönelik hiçbir ize
rastlayamadık. Yani bu kadar milyarlarca yıldız
varken işte bu kadar galaksiler varken nasıl oluyor da biz
bunlardan ya ya hiç mi yok? Sadece biz mi varız?
Yani bu çok uç bir ihtimal olduğu için hani varlar ama
nasıl biz ulaşamıyoruz gibi bir şeyden yola çıkan bir teori bu
ve bu great filter dediği şey. Yani bir şekilde uzay yolculuğu
bulunabiliyor da galaksileri de belki gidilebiliyor ama bir
yerde bir şeyler çıkıyor. Hani bu?
Ulaşımın önünü ve çoğu medeniyet buralarda yıkılıyor, yok oluyor
yani aslında oluyor. Yani aynen bir yerlerde.
Hani mesela işte bizim için 300 yıl ön görülüyorsa bir vay
halimize yani anladın mı? 300 yıl sonra birçok olacaksak o
great filtre daha gelemeden yok olmuş olacağız.
Yani guatr dediğinde belki böyle yani 10.000 yılda insanlığın
gidebileceği bir yer. Eğer biz 300 yılda tüketirsek
bittik yani eğer öyle eren'in söylediği gibi hasbelkader bir
katastrofik olursa 300 yıl içerisinde ortalama kütüphaneler
kaybolursa öyle diyeyim yani. Şey, karanlık çağlara dönmemiz
olası diye görünüyor. Öyle biliyorum ya kütüphaneler
kaybı olmasa bile orada başka şeyler var.
Mesela bir işi bir adam bilecek. O belki iyi bir öğretmen
olmayacak. Belki öğretmek istemeyecek.
Belki kötü bir adam olacak. Yani sadece kendisi bilip
tekelleşme isteyecek branşlaşma olayı burada kaybolacak.
Yani anlatabiliyor muyum? Tık tık tık gidecek.
Gibi branşlaşma evet biraz. O yüzden kendi kendine yetme,
yani isviçreli çakısı gibi adamlara her yerde her zaman
ihtiyaç var. Celal hoca'yı çok eleştirmedim,
yenek onu oraya geldim. Şimdi ben de yarı çıktın isviçre
çakısı gibi adamları böyle yani. Celal hoca'nın umuyorum ciddi
bir çok işi aynı anda yapabilen adamlar ki ilk çağ
filozoflarının bir çoğu böyledir, yani fizikten,
matematikten işte ne bileyim, felsefeden ufak tefek,
edebiyattan kendilerine şiirden anlarlar.
Bu tip adamlara tarihi ne? Döneminde ihtiyaç vardır yani ve
bu bunlar şeyi geliştirir. Hani insanlığın lokomotifi bu
tip adamlar olur ya bu insanlar bence şey açısından önemli.
Günümüzde yön vermek insanlığa açısından hani bir felsefi
şeyini doldurmak için bizim hani yoksa atıyorum.
Mesela örnek vereyim, Elon Musk, bu aralar işte en popüler
adamlardan biri. Hani böyle bir sürü teknoloji
şirketi kurdu falan filan ama bir yandan da insanları böyle
fikirleriyle de etkilemeye çalışıyor.
Ama belki bir yerde yetersiz de kalabiliyor yani çünkü.
Bir yere kadar hani yönlendirebiliyor?
Genelde teknoloji üzerinde çok şeyi olan, yeteneği olan bir
insan. Ama yani o da bir şekilde
yönlendirebiliyor. Yani onun asıl yaptığı o
şirketlerinden ziyade verdiği vizyon aslında birçok farklı
insanları da etkilediği için işte atıyorum.
Teknoloji girişimcilerine ilham verdiği için falan belki aslında
dolaylı etkisi daha önemli bir insan haline geliyor.
Yani bu açıdan da şey hani bu tarz insanların işte bu hikaye
anlatıcılık dediğimiz. Konuda kendilerine işte sürekli
olarak geliştirip daha çok insana ulaşması önemli bir
faktör haline geliyor. Diğer türlü böyle insanları çok
da ileri götürmeyecek, işte böyle fikirli değerleri de
ortaya çıkıp tamamen alakasız yönlere de yaptırabilir yani.
Şimdi ben bu konuda başka bir açıdan yaklaşıp bir asimo
üzerinden bir şey söyleyeceğim. Bir de günümüz teknolojisiyle
ilgili bir şey söyleyeceğim. Asimov'un bir kitabı daha var.
Adını hatırlamayacağım ama yani 500 kitabı var artık.
Kim bilir hangisi? Bu kitaba göre şey dünya.
Arif Erdoğan maceralarını anlatıyor, bu vakıftaki
bahsedilen Harry sheldon karakteri var.
Çağrı hatırlar mısınız? Evet hı bu büyük bir şey neydi
neyse onu da hatırlayalım. Vakfın kurucusuydu galiba.
Bu da bir bilim dalının şeyi öldü.
Matematikle ilgili bir şeydi de tematik kestirim yapıyor işte.
Gelecekle ilgili öngörü yapıyor. Aslında.
Bu data science şu an veri bilimi dediğimiz şeyi ya onunla
mesela ön görüş adamı ya yani hayran kaldım böyle.
Hani? Tamam, onu bir şekilde böyle
biraz ezoterik yapmış ama inanılmaz şey yani.
Hani şu an mesela binlerce bilim insanı bu onu yapmaya çalışıyor
yani bir yandan. Kullanıyorum beni şimdi evet,
şöyle bir şey var orada. Dünya insanlar kökenini ağrıyor.
500.000 yıl falan geçmiş. Benim okuduğum o kitapta ve
insanların nereden çıktıklarını bilmiyorlar.
Tüm evrene yayılmışlardır. Ama orijinalini bilmiyorlar.
Dünya hâlâ var ama dünyada çok büyük savaşlar olmuş ve dünyanın
nüfusu 500 binden fazlasını kaldıramıyor.
Dünyada 500.000 insan yaşıyor. Ve bu 500.000 insanın.
Destekleyebileceği bu olduğu için şöyle bir kanunu var.
Diyor ki, her kim 60 yaşının üstüne gelirse öldürülür.
Psikoz tarih bu arada baktım hemen piko tarih.
Evet, 60 yaşını geçen herkesi öldürüyor.
Ve bunun sebebi de şu, yani bu kim olursa olsun isterse devlet
başkanı olsun altmışa geçti mi? Bir ekip geliyor, alıyor,
götürüyor adamı kadını ya da. Şunu düşündüm, ben onu okurken
şimdi bunu ben robotla birleştirince aslında onu çok
farklı. Çok enteresan bir bakış açısı
var. Bir bilim adamı kimliğiyle
yaklaşıyor. Olaya bir sorun görüyor mesela
ve bu sorunu nasıl çözerim diye düşünüyor ve hiç şey yapmadan
böyle lafı evirip, çevirmeden, uzatmadan çok net bir şekilde
çözüyor. En mantıklı çözüm neyse doğrudan
10'a çıkart uyguluyor. Böylesi de şey.
Bir ses mi geldi? Ne?
Ikincisi de. Günümüz teknolojisiyle ilgili
şimdi biz kendimizi teknolojide çok ileri zannediyoruz ya hani?
Bu çok yanlış bir yaklaşım. Bana göre şöyle yanlış bir
yaklaşım, şu anda kullandığımız bilgisayar teknolojisi aslında
çok ilkel bir teknoloji. Bunu dediğim zaman insanlar bana
gülüyorlar. Başta gülmekte de haklı gibi
görünebilirler ama biraz açıklayayım.
Transfer diye bir cihaz var. Biliyorsunuzdur bir devre
parçasıdır. Yarı iletkendir, anahtarlama
yapar. Yani bir ışığı nasıl?
Siz düğmesine basılıp açıp kapatırsanız transistör de bunun
gibidir. Düğmeye bastınız, ışık açıldı,
düğmeye bastınız, ışık kapandı. Şu an kullandığınız bilgisayar.
Sadece milyarlarca transistörlerin anahtarlama
yaptığı bir çeşit makine. Teks yani bizim kendimizi
gelişmiş zanna etmemizin tek sebebi bu.
Bunu çok küçültüp çok hızlı bir şekilde yapıyor olabilmesi bir
transistör 1.950 ikide ilk bulunduğunda.
Şu büyüklükte falan mı yani bir el bir yumruk büyüklüğündeydi.
Şimdi sıfır nokta bir nanometre kadar düştü galiba.
Milyonlarca transistör, milyarlarca trilyonlarca tarifi.
Yan yana gezebiliyorsunuz ve bu dizdiğiniz transistörler aslında
şöyle komik bir şey var. Bilgisayarın işlemcisi hani biz
çok hızlı bilgisayarım var falan zannediyoruz ya bilgisayar
işlemci işte bir kere de bir işlem yapabiliyor.
Böyle bir sıkıntı var, işlemci biz de yapabiliriz.
Işlem aynen çok hızlı yapabildiği için biz kendimizi
çok gelişmiş zannediyoruz. Kendi beynimiz karmaşıklığından
bir bilgisayar yapmaya. Yani çok o kadar uzağız ki,
hani? Bi 1.005 yüzdü yıllarla şu
andaki yıllar arasında aslında bir tamam bariz bir gelişme var
ama o ufukta gördüğümüz o hayal ettiğimiz yerlere ulaşmamıza
işte asıl onun hayal ettiği yerlere ulaşmamıza daha çok var.
Ha mesela insan beyni bir süzgeç gibi çalışır.
Hani değişik bir şekilde çalışır?
Aynı anda multitek yapabilirsin, farklı şeyler düşünebilirsin,
beynini ayırabilirsin falan filan bir bilgisayar analog
çalışamıyor, dijital çalışıyor. En büyük sıkıntılarından biri de
bu. Ve.
Mesela insan beyni gibi çalışan ya da yapay zeka üzerine çalışan
insanların şöyle bir handikabı var.
Günümüz büyük bilgisayar firmaları işte işlemci
firmaları, kart firmaları fark etmez.
Mevcut olanağı çok büyük yatırımlar yaptıkları için yeni
teknolojinin çıkmasını pek istemiyorlar.
Ilaç sektöründe de hep bu konuşulur, bilmiyorum doğru
mudur? Ama teknolojide bu böyle.
Yani belli bir şey var. Bunu bozmayalım.
Biz buna yatırım yaptık. Bundan güzel paramızla
kazanıyoruz işte 2 buçuk cinayet, 2 nokta 62 nokta, 7 her
yıl yenisini çıkar. Nasıl olsa alıyorlar gibi işte
satış sirkülasyonu devam etsin yavaş yavaş.
Gelişimi önce elindekileri satalım.
Tanık başa baş hani ar ge'yi yürümeyi yavaş yavaş
geliştirelim. Bu yıllardır hani söylenen
öngörülen bir mevzu? Evet orada mesela işte Elon Musk
gibi böyle arada şeyler çıkın, çıkıntı adamlar çıkıp böyle bir
anda böyle hızlandırabilir işte oraya roket yollayacağım, geri
getireceğim. Yokuşunu yapacağım işte
elektrikli arabayı bugün yapacağım.
Çok hızlı yapacağım falan diye. Ya bunları da insanlara daha çok
ihtiyacı vardır insanlığın. Yani bence olmasının sebepleri
şeyi biz zaten bir çok olayda her şeyi yani hızla
bağdaştırıcınız ya yaşamda bizim için artık en önemli şeylerden
birisi hız. He hayatın hangi alanında olursa
olsun işlem yapmada olsun ne bileyim işte para yatırımı da
olsun. Yemek yemede olsun.
Yani fast food diye bir şey var mesela işte ne bileyim her şeyde
şubesiz bankacılık var. Niye gidip biriyle muhatap olma,
çat çat çat işte dijital ortamda parayı bir yerden bir yere aktar
veya ne bileyim kredi kartı borcunu öde vesaire alışveriş
yap. Bizim artık bütün anlayışımız
şeyle alakalı hızla alakalı. Nereye yetişmeye çalışıyorsak
onu da kimse açıklayamıyor. Yani ne olayımız ne nereye
yetişmeye çalışıyoruz ya da ne yapmaya çalışıyoruz?
Buna kimsenin bir cevabı yok ama hız çok önemli.
Yani her şey için çok önemli. Hani transistör mesela işte bir
tane işlem yapıyor ama çok hızlı yapıyor.
O yüzden çok uyguluyoruz. Mesela öngörüyoruz vesaire. 70
yıllık ömrümüzde işte ortalama 70 yıla falan çıktı mı?
80 yılın ne kadar bilmiyorum. Sekseni geçti herhalde.
Evet. Işte atıyorum. 100 yıl 150 yıl
öncesiyle bakarsan herhalde bir 30 yıl falan koymuşsunuzdur.
Üstüne ortalama yaşam uzunluğu. Bunu.
Bir bit ufak bir araya gireceğim.
Bu da bir moda oldu aslında biliyor musun yani zamanım yok
demek bir moda artık zaman yok. Benim de yok abi bir şey diyeyim
mi? Bir insanın zamanım yok diyorsa
yalan söylüyordur ya bak yüzüne söylüyorum abi hepimizin zamanı
var, hepimizin var. Çok şey oluyor, sıkışıyor.
Yani ister istemez sıkışmak şöyle bir şöyle bir şey var,
kibarlık diye yapıyorlar. Niye yapıyorlar bilmiyorum ama
abi hiç zamanım yok. Hayır, efendim, zamanım var,
bana ayırmak istemiyoruz. Bunu bana söyleyebilirsin,
anlaşılabilir bir sebep, evet, yani bana da ki sana zaman
ayırmak istemiyorum. Mesela ben anlarım bunu.
Çünkü ben de mesela her zaman bunun değil, yani dünyada.
Bir hep böyle bir hengame yok mu ya?
Herkes bir yerden bir yere koşturuyor, bir şeyler yapıyor,
biz de yapıyoruz, sürekli yapıyor.
Evet. Yani hakikaten bence de
günümüzün şey problemlerinden biri hatta yani büyük oranda
bizim psikolojik olarak yaşadığımız sıkıntılar da bence.
Yani bu çoğumuz çoğumuz değil dünya genelinde mesela bu
antidepresan da şudur, budur, bu tarz ilaçların kullanımları çok
yüksek yani çünkü özellikle büyükşehir hayatı biz o kadar
sıkıştırıyor ki hani hep bir koşturmaca hep bir koşturmaca
yani ama hiç kimse geride kalmak istemiyor biliyor musunuz?
Evet ya tatil izin alıyorsun, tatilde de yoruluyorsun ya ben
mesela. Tatilden önce daha çok yorgun
hissediyorum kendimi yani çoğu zaman yani neden böyle diyorum
ya zaten. Hani şurada türkiye'nin zaten
hani şeyleri çok kötü özlük hakları filan yani ben mesela 23
yılda bir iş değiştirdiğim için 5 yılında da olmadığı için
herkese her zaman 15 gün iznim var.
Onda kullanınca böyle hiçbir şey anlamıyorum.
Yani böyle tatilden dönüyorum şey olmuş pelte olmuşum böyle
yani daha yoğun hayata devam ediyorum yani boş hayatı hani
boş zaman işte ne bileyim öyle olmuyor yani spontane yapmanın
lazım bütün işlerini ama sen tatile çıkmadan önce zaman dahil
olmak istedim, 15 günlük çıkıyorsun.
Işte hanımına soruyorsun, çocukla beraber nereye
gidebiliriz? Atıyorum.
Hangi oteli tercih edelim, güneye mi gidelim, yurt dışına
mı gidelim vesaire yani tatil olmuyor ki mevzunun ruhuna
aykırı zaten. Hani o kısacık zamanda bir sürü
yer göreyim, bir sürü yer gezelim falan diye herkes her
haltı yemek istiyor, bir de o öyle bir dünya.
Herkes her halkın peşinde, her şeyi deneyimlemek istiyorsun,
yani roma'yı da görmek istiyor. Ne bileyim başkan ping de yapmak
istiyor işte atıyorum. Arabistan'da şeyi de Dubai
çöllerde dolaşmakta istiyor. Ne bileyim burning man
festivaline katılmak istiyor. Oğlum birinden de geri kalın,
yani ne var müsünüz, birinden ne geri kalın ya ne olur herkes her
şeyi deneyimlemesini. Nüfusla at başı giden nüfus ve
zaman hani sürekli herkes bir şeye yetişmek zorunda.
Herkes her şeyi yapmak istiyor. Bir de sapıkça sına nüfus var
yani bilmiyorum, nereye gidecek böyle ama bence.
Biraz kaplumbağa hızında yaşamak daha iyi olacak gibi.
Yani birazcık yavaş yaşamak zaten zamanımız hani süreli
yaşıyoruz şurada bol dünyada dar yaşamanın çok alemi yok.
Yani neydi o ciltte slow yavaş şehirler?
Aynen aynen onlar bayağı. O yüzden popülerleşmeye başladı.
Bizim kafadaki niye popüler popülerleşmesi ki?
Yani ben mesela şu an işte adana'da yaşıyorum, 2 milyonluk
bir şehir sabah 8 buçuk kilometre yola giderken 40
dakika istanbul'a oranla bunun 8 buçuk kilometre yolda giderken
işte bir buçuk saatin falan geçiyor.
Yani bak, bizi dinleyen insanların birçoğu podcast de
dinleyen insanların birçoğu serviste dinliyor.
Adam derken bir buçuk 2 saat yol çekiyor.
Biz burada 2 saat youtube'da kendi boyumuzu işte kendi
fikirlerimizi söylüyoruz. Kitap üzerine insanlar bizi
serviste dinliyor. 2 saat boyunca servisle gidiyor.
Bir tane aracın bir tane kutunun içinde iş yerine gidiyorlar.
Ben 40 dakika gidiyorum, adam 2 saat gidiyor, 2 saatte geliyor,
4 saat gün 24 saat sekizini uyudun dördünü.
Işte yoluna geçirdin. E dokuzunu da işe veriyorsun
yani 8 saat mesai bir saat yemek diyelim ne yapıyoruz ki ne
olayımız ne yani ne bir şey diyeyim mi bak biraz da
insanların şeyi var suçu var yani bilerek bunu yapıyorlar,
sonra da şikayet ediyorlar. Mesela ankara'dan bir örnek
vereyim, ben de ankara'da yaşadığım için benim evim
Bahçelievler tarafında tamam mı iş yerimde Anadolu bulvarı
üzerinde gimat kavşağı diye bir yer var orada.
Ben sabah evimden çıkıp diyelim ki taksiye bindim iş yerine 10
km falan. Ulaşmam toplamda 10 dakika
sürüyor. Taksit taksiye binersen servise
de yarım saat sürmüyor. 20 25 dakika civarında.
Kendi arabam olduğu zamanlarda yine 10 dakikada falan
gidiyordum. Şimdi mesela bir arkadaş var,
adam bağlıca da oturuyor. Sabah.
Geliş trafiğini çekiyor akşam gidiş trafiğini çekiyor.
Sonra bundan şikayet ediyor. Abi bağlıca da oturma.
Saldır evler güzel abi, evler güzel, burada da güzel evler var
ya beni ormansız olarak nedenleri olabilir.
Hayır bağlıca daha pahalı. Buradan ya atıyorum diyorum.
Yani tam tersi performans olarak daha iyi yani statü var statü
işin ucunda ya ben ankara'da yeni evlenen çift ballıca dan ev
alır. Neden bilmiyorum ama yeni evli
çiftlerin yeri bağlayacaktır. Ya etimeskut da Sinan da var
şimdi yani hayır, hayır hayır tabii.
Bahsettiğim kitle hani bir modayı takip eden diyeyim ya da
statü sembollerini takip eden ya o söylediğin arada şey de var
işte sırf. Mali mecburiyetler sebebiyle
işte şehir dışında ya da getto dediğimiz tarzda yerde oturan
insanlar da var. Yani fakirler kendi fakirleri
konuşuyorsun ki şu anda konumuz fakir fakiri hiç sevmem, fakir
olduğumdan hiç sevmem. Fakire ama yani.
Görünce madalyonun 2 yüzü de var.
Tabii doğru bağlıca da bağlıca da oturan adam da yani hani bir
trendi takip eden adam. Nasıl diyeyim manipüle ediliyor
biri de 10'a çıkart 10'a çıkart dayatıyor işte.
Ya birileri tarafından manipüle ediliyor.
Yani atıyorum. Çocuk şey yapmasa bu
manipülasyona karşı dursa hanımı karşı duramıyor veya hanımı
karşı dursa çocuk karşı duramıyor vesaire hani bir
şekilde işte gidiyorlar, insanların böyle bir hafta sonu
çıkacağım arkadaşlar hepsini sözüm var yani yeni ev hani
ziyaret edilir ya? Bir günde hallederim ya 45 tane
ev var orada zaten sık sık sık yani ne varsa da oturuyorduk.
Bu arada şimdi orada değiliz de evet, bir de bir şey diyeyim mi
bir şey diyeyim mi bağlıca bir de çirkin bir yer ha yani ağaç
yok bir şey yok böyle çorum'da kent ordu kent, yani yeni yeni
bir sürü binalar böyle yüksek yüksek çirkin.
Ne. Ya işte bir bir isim furyası
oluyor ya mesela çocukluk koyma furyası işte senle konuşmuyor.
Çınar muhabbeti çınar ya çınar, hastanede 12 tane çocuk doğuyor
işte 10 birinin adı çınar ne yapayım?
G. Ve 8 sekizinin adı çıtır
yaşanmış bir hikaye 3 ay düşündüler.
Çocuğa böyle bilinmeyen bir isim koyalım ya da böyle kendine has
bir isim koyalım diye yüzünden düşen 1.000 parça hastanede
ziyaretine gitmiştik. Doğum olunca ne oldu?
Hani dedim abi hani çocuk sağlıklı falan da işte liste var
dedi. 12 çocuk doğmuş sekizinin adı çınar dedi yani.
Ben müzik vardı, o dizide bir çınar diye bir karakter vardı.
Oradan herhalde popüler oluyorum vallahi ya türkiye'de furya
oluyor ya işte. Hani böyle?
Çocukların isimlerine göre ailenin sosyoekonomik durumunu
sonrasında çocuğun 3 aşağı 5 yukarı hangi yılda doğduğunu
falan bilirsin yani hani eğer tabii babası çok kafayı kırıp
dedesinin adını koy Muhittin falan koymuyorsun, küçük işte
çocuğun adını hani genelde o trendi takip ederler tabii ben
hiç fakir merkez han görmedim mesela.
Yani bilmiyorum var mı? Fakir Berke can umut
sarıkaya'nın uzun fakir yok her her sosyoekonomik şey sınıf
kendi şeyini yaratıyor, kendi trendlerini yaratıyordu.
Evet, yani bu hızlı yaşama her şeyi yapma mevzu yani oraya geri
dönecek olursak bu biraz şeyden işte.
Mesela internetin getirdiği bir bence.
Ya kötü yanı diyeyim yani biz biraz fazla bizi zorluyor yani
hani aslında sen ölümlülük ile alakalı biraz ya ölümlülük de
mesela instagram diye bir şey var.
Elin avucunun içinde işte o dediğin şeyleri yapan insanları
anında görüyorsun. Yani adam burning man'e de işte
bir şeyler yapıyor. Sonra işte başka birine
bakıyorsun, dubai'de bir şey yapıyor, anladın mı, hani o
kadar el avucunun içinde olduğu için yani çok daha yani
ölümlülük okey o zat yani var da ama bu işte direkt insanı bence
zorla yani bu zaten bununla ilgili bilimsel araştırmalar da
vardır yani instagram kullanımı. Insanları depresyona.
Sürüklüyor gibi bir şey de vardı.
Araştırmada bir benzer şekilde Facebook için de hani böyle bir
yandan insanları takip ediyorum, sosyalleşiyor falan diye
düşünüyorsun ama aslında madalyonun diğer yüzü çok da
böyle şey değil, iç açıcı değil. Şimdi konuyu biraz böyle şeye
günümüze çok getirdik. Tekrardan asimov a dönmeden önce
ufak bir ara verelim, tekrar devam ederiz.
Tekrardan selamlar o küçük bir ara verdik.
Konuyla tekrardan hani toparlayalım diye konuştuk.
Kendi aramızda bu arada atladığımız bir konu vardı.
Onu da aslında bahsedelim. Ben robot diye aynı isimle bir
film de var. 2.004 yılında çekilmiş bu will Smith oynuyor.
Hatta ben ilk filmi izlemiştim. Yani asimov'un eserlerinden bir
haber iken onu izlemiştim. Sonra ben robotu filan işte
2.015 işlerde mi? 2.010 beşte falan okudum yani
aradan 10 seneden fazla zaman geçtikten sonra okudum.
Şimdi tekrardan aklıma gelince ya arada bağlantı böyle hiç
aklıma bile gelmedi. Yani ne alakası var mıydı?
Filan bir tekrardan girip baktım.
Bu ara verdiğimiz sırada yani filmin hikayesi aslında bir
hikayeye ucundan dokunuyor ama direkt birebir aynısı değil.
Yani sadece işte karakterler var işte beklenenin dışında bir şey
yapan bir suç işlemeye meyil eden bir robot var ama onun
dışında hiçbir şey örtüşmüyor. O hikayenin adı da kitapta geçen
hikayenin adı da. Kayıplara karışan robot ama
dediğim gibi yani bu film bu hikayeyle hiç alakası yok.
Yani sadece isimler falan işte 3 robot kanunu falan gibi şeyler
ortak. Yani bu açıdan şey diye
düşünmesin. Bu filmi izlemiş olanlar yani
filmini izledim, ne olsa kitaba bakmalıyım diye düşünmesin.
Buradaki 9 öyküden birine. Neredeyse hiç benzemeyen bir
senaryo. O yüzden o kitabı düşünerek
bence hiç ben robota yaklaşmamak lazım.
Bir de hani biz bu kitabı yorumlarken çok fazla detaya da
girmeyelim dedik yani şey. Çünkü bunlar zaten kısa
hikayeler işte ne bileyim? 15, 20, 30 sayfalık hikayeler
bunlar sonuçta ve hani bunların detayına girecek olursak tamamen
spoiler verip yani kitabı şeyi, hikayeleri özetlemiş gibi
olacaktık. Onun yerine.
Hani burada asimov'un hani o alttan işlediği fikirleri, işte
öngörülerini biraz daha konuşalım istedik.
Yani asıl amacımız biraz daha sizleri bu kitabı okumaya
yönlendirmek etti. Bu sayede hani bir en azından
bir şey tanıtımda hani şeyde bulunmuş olmak istedik.
Yani bu filmi de buradan hani söyleyelim.
Film aslında çok da bir alakası yok.
Kayıplara karışan robotta mesela çok, o da enteresan bir hikaye,
az bir şey bahsetmiştim, işte o kayboluyor, kaybediyor kendini
filan hani onları da yine çok böyle detayına girmek
istemiyorum. Hani genel olarak?
Bu yani bu kitabı okuduğunuzda aslında o şeyi hissediyorsunuz.
Yani kitap asimov'un diğer serilerinde de aslında buradan
geçiş yapabilirim diye hissediyorsunuz.
Ben mesela üçüncü okuduğum kitabıydı ilk vakıf okudum vakıf
mesela çok daha ileri bir tarihte geçiyor.
Vakıf kurulurken ondan daha geride geçiyor.
Ben robot ondan daha da geride, yani ben böyle aslında şey
kronolojisini de asimov'un oluşturduğu.
Işte dünyanın kronolojisini de sondan başa doğru gittim.
Buna yönelik de bu arada çok şeyler var böyle.
Hani internette? Hani asimov'un kitapları hangi
sırayla okunmalıdır diye bayağı böyle ateşli tartışmalar dönmüş.
Çünkü asimov'un hikayeleri, kitapları yazma sırasıyla
onların kronolojisi de farklı ilerliyor.
Öyle bir şey de var. Bazıları ileriden yazmış, bazen
geriden yazmış falan işte kimisi diyor ki yazdığı sırayla okumak
lazım. Kimisi diyor ki, işte
kronolojiye göre okumak lazım. Ben ikisine göre de okumadım ama
10'a çıkart rağmen. Her bir kitap bana bir tat verdi
ve şey hissetmedim. Yani kendimi boşluğa düşmüş gibi
hissetmedim. Hani o açıdan benim hani yorumum
asimov'un herhangi bir kitabından başlayabilirsiniz?
Ben robotta bunun için çok uygun bir kitap.
Çünkü diğerleri biraz daha böyle çok daha fütüristik.
Yani böyle 10 binlerce yıl sonrasında falan geçiyor ama bu
hani direkt böyle günümüzden bile hissedebileceğimiz
yakınlarda başımıza gelir, işte yakınlarda bunları yaşarız
diyebileceğimiz aslında. Hani şeyleri anlatıyor,
hikayeler anlatıyor ve altında da bir aslında felsefi bir
derinlik de var. Hani o açıdan bu kitabı filmi
izleyip izlemeden bağımsız, yani izlemesi izlemiş olsanız bile
hani bu kitabı kesinlikle tavsiye ederim?
Ben bu şekilde söze başlayayım başka yani bu kitaba yönelik
artık hani kapanışa doğru gidiyoruz şu hikayede, hani
benim kafama takılan işte dikkatimi çeken bir konu oldu
gibi söylemek istediğim bir şey varsa onlar üzerinden bir geçip.
Sonra kapanışa doğru geçebiliriz.
Ben şeyi bir söylemek istiyorum. Yapay zekayla ilgili asimov'un
öngörüyle değil, dünyadakiler yani bizim halı halihazırda
elimizde olanla ilgili. Bununla ilgili çok enteresan bir
teori var. Ataç teorisi hiç duydunuz mu?
Ataç ataç, mesela bir tane yapay zekaya bir robota.
Diyorlar ki sen ataç yap. Ben şey şekilde verimli şekilde
atacağım. Bununla ilgili birkaç tane
çıktı, öneriyorlar diyorlar ki mesela o robot.
Sadece ataç yapmak için tüm kaynakları israf edebilir, çünkü
onun görevi o ataç yapmak, insanlara zarar vermeyi istemese
bile. Dünyadaki tüm mineralleri böyle
mesela kazıp diyelim ki onlardan ataç yapabilir, seri üretimle ve
insanlığı yok edebilir gibi. Hani asimo tamam.
Insanlara bir robot bilerek ya da bilmeden zarar veremez gibi
bir kanun oluşturmuş ama bizim elimizde olan teknolojiyle bu
kanuna erişmek. Çok zorlaşıyor ve kitaptaki o
sızın kelvin karakterinin ki gibi.
Hani bu kanunun felsefi derinliği?
Robotun ya da yapay zekaya haiz olan canlının kafasının
karışmasına ve başka şeyler yapmasına sebep olabiliyor.
Yani ataç'ın insanlık için çok önemli olduğunu düşünüp.
Insanları öldürüp ataç yapabilir yani hani bu böyle de bir sonuç
var gibi kendi kendince asil onu 60 yaşında büyükleri öldürün
gibi belli bir seviyedeki insanları itlaf edip atak
yapabilir. Yani gibi bir de şey öyküsü.
Kitapta benim en çok hoşuma giden.
Kendi yani burada biraz spoiler vereceğim artık kimse kusura
bakmasın. Bir tane robot var, özel bir
robot. Bu bir uzay istasyonunda
çalışması için gönderiliyor. Uzay istasyonundaki tane uzman
var. Bu uzmanlar robotu
birleştiriyorlar ve 10'a çıkart işte diyorlar ki normalde
robotlar. Insanları patron falan değil,
takip ediyor. Bunu çok zeki olduğu için
eğitiyorlar. Onu orada bırakacaklar.
Hedef o yani o istasyonu insansızlaştırma istiyorlar.
Robot da. Biraz fazla insan gibi olduğu
için ve 3 robot kuralı esneterek imal edildiği için.
Onlara inanmamaya başlıyor. Onlara sorguluyor önce sonra
inanmamaya başlıyor diyor ki diyor, karbon formunu alırsınız,
yemek yemek zorundasınız. Siz kimsiniz, nasıl beni üretmiş
olabilirsiniz, falana kadar yediriyor yani hani aynen böyle
ama yani siz ya bırakın bunları filan gibi bundan sonra robot
peygamberliğini ilan ediyor, tanrı olarak da geminin uzay
istasyonunun güç ünitesini seçiyor kendine.
Diyor ki tanrım bu. A kafayı yiyorlar.
Buna kendilerinin imal ettiğini gösterebilmek için hatta yeni
robotlar gelmiş mesela ya da orada yedek robotlar var, onları
birleştiriyorlar. Filan gözünün önünde tam bunu
yapmış olabilirsiniz ama beni yaptığımız gerçeği ispatlamazsan
filan sadece mantık üzerine çalışıyor.
Diğer robotları da etkisi altına alıyor, onları da kandırıyor,
peygamber oluyor. Tek başına ya böyle bir hikaye
var. Bu benim çok hoşuma gitti,
insanların inanç sistemleriyle de bağlantılı gibi geldi.
Yani gereğinden fazla zeki bir insan mesela çıkıp bir şeyler
söylediği zaman tabii. Ben mesih im diye gezen
tiplerden bahsetmiyorum. Yani onlar komik insanlar ya da.
Neyse buraya girmeyeyim. Ya da adıyaman'da bolca bulunan
insanlardan da bahsetmiyorum. Hasan mezarcı geldi aklıma
benim. Baya popüler olmuş birisiyim
diyen o zaten de benim kastettiğim hani her sokakta bir
tane olur ya. Giderler işte elini öperler
saçını severler falan o tip insanlardan bahsetmiyorum.
Daha böyle burada araya girip bir şey söyleyebilir miyim?
Tabii insanın küçük küçük her yerde.
Böyle küçük, küçük, farklı farklı dozajlar da hep kendince
tanrı rolünü oynuyor zaten. Ya da ne bileyim işte o özel
seçilmiş rolünü oynuyor. Kimileri bunu çok üst perdeden
yapıp işte kitleleri etraflarında toplayıp işte
belirli amaçlar doğrultusunda kitleleri yükleyip çok garip
işlere girebiliyorlar. Kimileri daha küçük böyle şey
formlarında yapıyor işte. Mahalle forumlarında da daha dar
kapsamlı yapıyor. Bu işleri insan biraz böyle bir
varlık ya yani hani tanrı rolü oynamayı seviyor yani kendince
minik minik bir şey diyeceğim. O tanrı oyunu oynamayı severken,
10'a çıkart tanrı imiş gibi davranan kitlelerin sayısı daha
fazla. Ben bunu şeye yoruyorum.
Biraz aklını başkasına kiraya vermek en kolay yani evet,
düşünmüyorsun kafa rahat işte. Benim takip ettiğim birisi var o
böyle dedi. Ben de böyle yapıyorum, günah
olursa onun boynuna gibi bir yaklaşım.
Özellikle yani islam'da söylüyorum, bunu öyle bir
yaklaşım var ama öyle değil. Yani herkese ben bu diziyi
buradan bir spoiler vereceğim öyle değil yani bir tane adam
var o bir şey dedi diye. Siz onu yaptınız diye tamamen
sorumlu ama aynı ölçüde. Ne yazık ki siz de sorumlusunuz
böyle bir sıkıntı var. Ondan biraz daha mutlu.
Kimin doğruyu yaptığı tartışılır burada yani hani biz biz deneyim
işte ya bak bir dakika bir şey söyleyeceğim.
Mutlular doğru söylüyorsun ama. Islam'ın kendi felsefesine
aykırı bu konu. Yani.
Her koyun kendi bacağından mantığı vardır ya?
Ondan medet oluyor yani tabii canım herkesin kendi amel
defteri vardır. Yani normalde öyle.
Herkes kendi yaptığı iyiliklerden, kötülüklerden,
günahlardan, sahaflardan sorumludur.
Böyle bir şey varken tutup da evet o öyle dedi.
O zaman bu doğru filan işte kuralların esnetilmesi ya da
farklı yorumlanması durumu var demek ki.
Çünkü bütün bu şeyler de yani bahsettiğiniz bütün uç örnekler
işte kendi aklını önde tutan, mantığını önde tutan örnekler de
başkasının aklına uyan örnekler de aynı felsefenin içinden
çıkıyorsa. Sayı demek ki yorum farkı var.
Mevzuda çok da. Yani ben kendi adıma çok bir şey
söyleyemeyeceğim. Umarım bir şekilde bu bu noktada
bir tane film tavsiye etmek istiyorum.
Dinleyenlerde hani çok eski bir film monty pyhton diye bir
grubun filmi life of brian filminin adı yani brian'ın
hayatı diye türkçe'ye çevirebilirsiniz.
Bulunabilir, çoğu yerde var. Life of crime mutlaka izlenmesi
gereken bir film diye düşünüyorum.
Pardon o bayağı mizahi de bir film.
Evet onlar hatta şey, ingiltere'de bir televizyon
serisi olarak başlıyorlar. Hani komedi serisi olarak
flintstones sefid. Evet baya böyle iğneleyici bir
şeyleri de var. Yani tavırları da var.
Benim izlerken en çok güldüğüm film serileri onlardır.
Yani bu şey hikayesi. Hani senin bahsettiğin mantık
isimli hikaye aslında sonrasında hani orasını açıklamayı o kadar
spora girmeyelim. Hani sonradan neden öyle
olduğunu bu hani robotun neden böyle bir yola gittiğini, neden
kendini böyle hani bir peygamber gibi gördüğünü, hani anladığımız
kısım bence çok güzel bir tweet. Yani çok güzel bir senaryo
döndürmüş orada. Eğer hani ha öyle miymiş, hani
şeyi hakikaten güzel işlemiş. Mesela asimov'un bu ya o kadar
kısa bir hikayede bile böyle bir hemen şey yapabilmesi tekrardan.
Mesela 33 robot kanunu bir şekilde geliyor.
Yani konu bu bence şey yeteneğini çok güzel ortaya
koyuyor. Mesela alan da aynı şekilde çok
böyle kısa ve öz ve net bir şey ve buradan hani kaynaklanarak
bir sürü hikayeler işte yapmış o hikaye de aynı şekilde aslında
bir derinliği var yani o yönden ve bizim de aslında insanlığa da
bir şekilde. Onu şey yapabiliyorsunuz,
çıkarım yapabiliyorsun. Yani insanlıkta da benzer şeyler
oluyor. Yani bizim.
Belli güdülerimizi var. Belli inançlarımız var, işte ön
planda olan değerlerimiz var. Hani 3 Şubat kanunu işte şey
gibi düşün yani mesela eğer ki siz bir müslümansanız islam'ın
kanunlarına uyuyorsunuz. Aynı zamanda işte türk vatandaşı
olsanız Türkiye cumhuriyetinin kanunlarına uyuyorsunuz,
uymazsanız cezalandırma. Hani bunlar bir şekilde
kendinizi yönlendirmeye çalışıyorsunuz?
Bir yandan işte içinizdeki güldüler falan var.
Hani robotlarda da aslında bunları hissediyorsun, yani
robotun bir beyni var ve insanın beyninden daha üstün birçok
anlamda aslında. Ve insanlar da nasıl çalıştığını
bilmiyor bile. Yani hani robotların düşünme
tarzını hangi işte şeyler göz önüne alarak kriterleri göz
önüne alarak bazı kararlarda bulunduklarını da hani
anlayamıyorlar orada işte mesela bu robot psikolog devreye
giriyor o anlamaya çalışıyor filan yani o hakikaten işin
enteresan bir boyut yani teknoloji ilerlese bile böyle
bir şey boyutu var. Aynı şekilde bizim yani
oluşturduğumuz dünyadaki oluşturduğumuz sistemler de hani
her zaman anlamakta zorlandım yani mesela ekonomi.
En anlaşılması zor sistemlerden birisi hâlâ yani hani işte onun
arkasındaki psikoloji insanların da davranışları, özellikle bu
işte hisse senetleridir ve para birimlerinin değerleridir.
Bunlardaki oynamalar filan hani senelerdir bunları anlamaya
çalışıyor. Ekonomistler hala çok
anlayamadılar. Yani şu an işte yapay zeka
mesela daha iyi anlamaya başladı bir yerde yine de her zaman
başarılı olamıyor bu konuda. Ya bu hani bizim hem kendimizin
hem de oluşturduğumuz sistemlerin böyle bir şey kısmı
var. Yani her zaman işte tutarlı
bekleneni yapmaya biliyor ve hani getirdiği sonuçlarda ne
nereye gideceğini de önden kestiremeyen biliyoruz.
Yani böyle bir enteresan bir olgu var.
Benim de mesela bunlar düşük bunları düşündürmüştü bu hikaye.
Mişaat senin var mı böyle? Hani senin okuduğun ve hani
böyle ilgini çeken? Hepsi çok hoş hatta.
Ikbal ile konuşuyorduk işte ikbali bu oturuma katılmayacak
attı. 10'a çıkart benim eve beni ziyarete geldiğinde böyle bir 30
sayfayı oku deyip o hikayeyi vermiştim.
Hani senden senin yaptığın bir robota.
Senin onu birleştirdiğini onu senin g.
Tabiri caizse hani yarattığını nasıl anlatır?
Onu nasıl buna ikna eder diye ve bayağı kafa karıştırıcı bir
hikaye güzeldi. Şimdi ben orada mesela
karakterlerle, karakterlerle özdeşleşti, ettirdim.
Kendimi garip alıyorum ama down diye 2 karakter var.
Ikisinin de farklı özellikleriyle ortaya çıkan
adamlar, yani ikisinin de farklı özellikleri var.
Bir tanesi işte robota böyle sakin bir şekilde mantıksal
açıdan. Kendilerinin tabiri caizse
yaratıcı olduğunu anlatmaya çalışıyor.
Diğeri de böyle kafa göz dalayım modunda hani Nazlı burnunu
kırarım ben modunda. Kendimle böyle düşündüm, acaba
hangisi olurdum ya da ne yapardım falan diye.
Insanın hani çok gerçekten sinirlenebilir?
Hani kesin dallarıdır? Robota dalardım muhtemelen ön.
Bende robot birleştir diyorsun, yani bunu yapmanın bir şeyi
değiştirmez. Beni yapmış olduğun anlamına
gelmez falan diyor işte bir görevi iyi yapabiliyorsun, bir
sahne var işte koltuğunun altına alıyor.
Ikisini de kafalarını böyle zımparalama hareketiyle düşük
varlıklarsınız ama güzelsiniz falan diye öyle yani muhtemelen
bana yapsa onu ısırırım herhalde.
O benim çok hoşuma giden bir hikayeydi.
Nasıl beni etkileyen hikayelerden bir tanesi?
Her bir adımda bir tane robot var.
Ve bölümün adı da yalancı işte ağır bi insanların
düşüncelerini, zihinlerini okuyabilen bir robot, bir
pozitron lik, beyinlerde yapılan bir hata sonucu böyle bir defolu
hatalı muamele ortaya çıkıyor. Bu bana biraz böyle dahi
insanların nasıl dünyaya geldiğini de böyle düşündürttü.
Bu bölümü okuyunca mesela kültürde aynı şekilde biraz önce
bahsettiğimiz o kendi peşimi. Iran eden robot kötülemesi la
ciddi bir mantık şeyine sahip. Hani zeka eleştirel yaklaşım,
mantık, yürütme. Bunlar aslında yaratılış o pu.
Bu robotların yaratılışındaki depolardan kaynaklanan durumlar,
yani yaratılışta bir şeyler o robotun beyninde ters gidiyor.
Ve böyle hatalı mamuller ortaya çıkıyor.
Sanki dahiler de böyle bizim insanlığın böyle hatalı
mamulleri gibi bir yerde bir şeyler ters gidiyor veya fazla
eksik bilmiyorum bu tip adamlar çıkıyor ortaya.
Örgüye suzuki'nin bu arada oraya kadar.
Insanı kendin, yani insan kendini yakın hissediyor bir
şekilde benimsiyor sizin kendini.
Ama her bir hikayesine geldiğinizde.
Susun kendine çok ciddi bir şey duyabilirsiniz.
Sinir duyabilirsiniz, çünkü çok özel bir robotu.
Kendisinin. Kandırdığını düşündüğü için
resmen öldürüyor. Yani robotun beynini sadece
psikolojik baskıyla darmadağın ediyor ve robotu böyle.
Artık geri dönülemez bir lupa sürece sokuyor ve robot.
Ölüyor, namaz bir hale geliyor, ölüyor.
Evet, yani teknik olarak ölüyor. O ağır bir hikayesini okumanızı
değerlendirmenizi isterim. Benim en çok hoşuma giden
hikayelerden birisiydi. Bir de.
Ilk baştaki robby hikayesi beni çok etkilemişti.
Robin'i galiba yanlış hatırlamıyorsam evet.
En ilkel robot formu bu robot hiç konuşamıyor, diğerleri
interaktif iletişim kurabiliyor. Sizinle sana cevap verebiliyor
vesaire. Ama bu robe ilk robotlardan
birisi hiç konuşamıyor, ilk insansı robotlardan ve bir küçük
bir kıza yarenlik ediyor işte. Onunla arkadaşlık yapıyor.
Bakıcı aslında ya bir nevi bakacak ama işte o bakıcılık dan
daha öteye geçiyor. Artık bir arkadaşı gibi biraz
daha oyun arkadaşı. Sonrasında gerçek bir
arkadaşlığa dönüyor işte kız robin'i bir şekilde ondan
ayırıyor. Ailesi falan kız onun peşine
düşüyor. Yani.
O 2 hikaye cidden beni etkiledi. Özellikle Huawei çok etkiledi
tabii mantık zaten ayrı bir yerde insan böyle kahkahalarla
gülüyor bazen kıvrımlarına öyle cidden kahkahalarla
gülüyorsunuz. Aynı zamanda kendinizi de ben
olsaydım nasıl açıklarım diye böyle zorluyorsunuz.
Yani kendimi böyle bir robota nasıl anlatırdım falan dedi.
Bence kesinlikle okunması gereken hikayedir.
Evet benim de şey hikayesinden bahsedeyim benim de çok böyle.
Hani günümüzde de yakın. Hissettiğim bir hikaye,
kayıplara karışan robot hikayesiydi.
Hani orada kendisine verilen emri yapıyor ama böyle hani
hınzır bir şekilde yapıyor? Hani kaybol diyor bu sinirle
10'a çıkart sinirlenen işte sahibi diyelim ustası diyeyim
bir insan diyor bunu 10'a çıkart ve o kendini kaybediyor bir
şekilde bu robotta bir özel üretilmiş bir robot işte birinci
kanunu oynatın, oynanmış bir robot falan.
Hani gizli bir proje aslında ya o uzay istasyonunda çalıştı
ancak öyle bir robot çalışabiliyor, filan çok
detayına girmeyeyim. Orada mesela şey, hani o robot,
kendisini işte o birinci kanun'la oynanmış olduğu için
insanlardan daha üstün hissetmeye başlıyor.
Ben sizden daha çok şey biliyorum işte daha zekiyim
falan ve böyle o robotlar hani 10 tane falan üretiliyor,
bunlardan dalga geçiyor. Biraz şeylerle de kendi işte
kendilerine emir veren teknisyenlerle filan böyle
onları biraz alaya alarak yaptıkları işleri bazen böyle
çok önemsemeyerek falan yapıyorlar.
Ya ben bunu mesela son kaç 5 senedir iş hayatında sürekli
hissediyorum bu bu davranışta olan insanları.
Bunlar kimler işte? Yani buradan kötülemek için
demiyorum ama haklı oldukları yanlar çoğu zaman var.
O robotların da belki vardır. Yazılımcılar ve tasarımcılar şu
an günümüzde inanılmaz bir şey dengesizliği var.
Arz talep dengesizliği var. Yazılımcı insanlar hani genel
olarak zeki insanlar da oluyor? Özellikle bunlar mühendislik
eğitimi almış olanları zeki insanlar oluyor.
Onlara iş buyuran yani. Yapacak, yapacağı işleri
belirleyen onlara işte deadline, işte şu zamanı yetiştirmen lazım
gibi şeyleri koyan insanlar da hani o proje yöneticileri filan
o kadar zeki insanlar olmuyor genelde.
Hani daha böyle soft skill dediğimiz işte yöneticilik,
iletişim kabiliyetleri daha iyi olan daha böyle hani sözel
alanlardan gelmiş insanlar oluyor.
Genelde daha böyle iş business iş işletmedir falan hani
endüstri mühendisidir, öyle alanlardan gelen insanlar
oluyor. Hani orada bir şeye hissediyorum
ben yani hani bu yapıyordu mesela?
Yazılımcı yazıyor. Filan bazen mesela kendisine
söyleneni yapıyor ama aslında hani kendisinden istenen şeyin
olmadığını bilerek. Şey olarak yapıyor hani böyle
hani moto mod yapıyor yani? Hani kendisinden hiçbir şey
katmıyor ve tamam ya yaptım işte al diyor falan yani.
Hani aynı şekilde nasıl oradaki o robot da aynı şekilde ustası
kendine kaybol dediğinde al bak nasıl kayboldum, beni
bulamayacaksın bir daha gibi başka robotların arasına
karışıyor. Yani böyle bir şey olamaz
aynısını ben yani bu davranışı o kadar hissediyorum ki ve orada
aynı sızın kelvin şey diyor yani bu robotlara.
Daha hassas, yaklaşmanız lazımdı gibi bir laflar ediyor.
Yani diyor ki bu robotlar kendilerini sizden daha üstün
görecekler. Çünkü birinci kanunlarıyla
oynanmış. Bu yüzden de böyle garip
davranışlarda bulunabilirler. Yani böyle zaten böyle bir şey
yapılmalıydı diyor. Yani birinci kanunla oynarsan
böyle olur işte diyor. Şimdi günümüze geldiğimizde bu
yazılımcı adamın da birinci kanunu falan yok.
Yani hani kendi değerleri olan insanlar doğal olarak
yazılımcılara iş yaptırıyorsun, neden yaptırıyorsun?
Bir arz talep dengesizliği var. 2 o adam senden çoğu zaman daha
zeki. Bu yüzden de hep bir şey oluyor,
yani eğer ki sen o insanın bir şekilde ilham veremezsen
kendisini geliştirmesine imkan sağlamazsa an çoğu zaman
yaptığını yapıyor ama böyle gönülsüz yapıyor ve çoğu zaman
da sana şey yokuş yapıyor. Yani mesela ben bunu direkt
dedim ya ben 5 senedir hani bunu yaşıyorum görüyorum,
gözlemliyorum yani. Hani yapımcılarla da yakın
çalıştığım oldu. Ufak tefek proje yöneticiliği
gibi yaptığım da oldu. Kendim de onlara benzer işler
yaptığım oldu. Yani 2 tarafın da gördüm
aslında. Bu mesela beni çok etkilemişti
ki o zamanlar böyle bir şey yoktu.
Yani belki bilmiyorum. O zamanlarda belki mühendisleri
böyle davranıyordu ama hani asimov'un böyle bir şeyi yazmış
olması o bundan işte 80 sene önce beni bayağı etkiledi yani
dedim. Hells yani robotlar üzerinden
yazmış ama günümüzde de yani insanlarda bu var yani eğer ki
sana emir veren sana iş yaptıran kişi senden daha az yetenekli
olduğunu düşünüyorsan, senden daha az kalifiye bir insan
olduğunu düşünüyorsan çoğu zaman böyle.
Yokuş yapıyorsun ya da işte ne bileyim demotive oluyorsun yani
aslında belki. Bir günde yapacağın işi 3 güne
sarkıt diyorsun falan böyle. Hani bu hakikaten insan
psikolojisinin enteresan bir yanı belki bir günde yapmış
olsan sen de kendini daha iyi hissedeceksin ama böyle bazen
inadına yani pasif agresif falan davranıyorsun.
Yani hakikaten insanın böyle kendisini bu tarz konularda
yönetmesi de çok kolay değil. Keşke bizim de öyle zihnimizde
işlenmiş kanunlarımız olsa ama maalesef yok.
Benim de bu hikaye böyle bayağı düşündürmüştür.
Her zaman zihnini başka birine ihraç edebilirsin.
Çarşı biliyorsun yapan çok bizim memlekette özellikle.
Yani bu da bir çözüm. Ben bazen düşünüyorum.
Ben bazen düşünüyorum yapsam mı diye de sonra.
Evet olmuyor, ithalatın doğasıyla alakalı ya zaten
asimov da hani hikayede de onu açıklıyor.
Emir ve itaat olduklarıyla çok alakalı olsun.
Bahsettiğin işte hikaye benim belki de bu dikey hiyerarşi emir
vesaire durumları itaat hani insanın insana buyurması
vesaire. Bunların belki zamanı miadı
dolmuştur? Yani 5 belki 12.000 yıldır falan
işte bizim bildiğimiz dikey hiyerarşi ile dünyayı
yönetiliyor. Arada bir sürü yatay hiyerarşi
denemesi olsa bile vesaire. Amma velakin hani?
Belki bunun zamanı geçmiştir. Yavaş yavaş bu bunun ortadan
kalkması gerekiyordur yani çünkü orada aslında insanın yansıdığı
robotun da yansıdığı şey emir emir'in doğası, yani emiri
yansıyor. Bir şeyi yapmak zorunda olmak.
Ve bilmiyorum, ben de çok düşünmüştüm.
O hikaye üzerine kendimden bir sürü şey de buluyor.
Neyse çok uzatmak istemiyorum. Biraz magazin yapalım.
Hadi tamam, evet, yani aslında baya bir toparlamış olduk.
Hepimizin de yorumlarını da almış olduk.
Beğendiği hikayeleri daha fazla da.
Şimdi her bir hikayeye girmek istemedim.
Çünkü diğer türlü hepsinin böyle anlatmış gibi olacağız.
Ama yani bu baştan sona okunduğunda çok güzel bir şey
sunuyor insanın önüne yeni bir aynen 9.
Bütünlük var, bütünlük içeriyor. Yani bence tabii ortak
karakterler var. Susun kelvin işte o saha
mühendisleri olan down ve Powell.
Onun dışında işte bu ABD robotları diye bir şirket var.
Bu robotları üreten, onların yöneticileri falan.
Hani onlar da yıllar geçtikçe işte yaşlıları ilerliyor.
Kendi aralarında ihtirasları falan değil.
Yani ben hakikaten düşünüyorum şimdi mesela hani kısa hikayenin
gücü bu herhalde biraz kaç 238 sayfada o kadar çok şey anlatmış
ki yani kitap ve o kadar yalın ki yani bu hakikaten enteresan
yani şu an konuşsak yani bunu. Saatlerce daha konuşabilir,
sergi hikayeyi aralar. Çünkü araları böyle laf
kalabalığıyla doldurmamış herhalde.
O yüzden yani öyle bir sürü tasvirlerle uğurla, sınırlarla
doldurmamış olduğu için gayet güzel anlatmış.
Ay şu gruba sevgiliyi pers nasıl verin bu kadar gömülmesi ya ben
de yazarken tahsili çok kullanmam ama bu kadar gömmeyin
abi kullanma kullanma ne yapsın? Tahsin Tahsin pişirin.
Ya şöyle mesela, vakıf serisinden okuduğum 2 kitapta
tasvir daha çoktu. Baya var yani çünkü zaten yani
500 kitap diyorsun ya yani bu yani bu şey kalibrede 500 kitap
yazamazsın yani yani hakikaten illa ki olacak yani orada baya
anlatıyor, detaylı bir sürü gidiyor geziyor bilmem ne
yapıyor bir ay bir yerde vakit geçiriyor işte değişik
gezegenler dolaşıyor falan ana karakter burada ama çok böyle.
Hani kısa hikayenin gücü dediğim o yani hani şey tasviri romanını
gömmek gibi bir şey mi yoksa biraz öyle ama hani bunu da öyle
bir gücü var hakikaten yani ama bunu da düşünmek lazım yani hani
bu şey değil. Mesela romanı biraz daha böyle
tüketim açısından daha güzel oluyor ama burda da düşünmen
lazım. Yani yoksa böyle özümseyen geçip
gitmiş olursun üzerinden bir ufak girebilir miyim?
Bu. Mesela lesin diye bir tane dizi
vardı, hatırlıyor musunuz? Bizim çocuk değil mi?
Köpek lesi işte. Orada kullanılan nesil işte
border collie cinsi bir köpek bildiğim kadarıyla.
Ya mesela benim nesil kafamdaki nesil belki farklı farklı bir
köpek hayal ediyorum. O işte şeye uyarlandığını da
yani hani görsel sanatlara uyarlandığını sinemaya ne
bileyim ya da kitapta olduğunda tamamen sana verildiğinde o
köpeği. Şey, pardon, köpeğin bütün
tasviri sana verildiğinde en ince ayrıntısına kadar.
Çok girişeceği bir şey kalmıyor. Bütün şeyi kaçıyor ya yani hani
böyle büyüsü kaçıyor mevzunun ben biraz 10'a çıkart şeyim,
muhalefet tim yani biraz bize de düşünecek şeyler kalsın mesela
starta da vardı, ormandan geçiyor mu?
Nasıl bir orman çam ormanı, meşe ormanı mı ne bileyim deniz
seviyesinde mi ya da dağların arasında bir yer mi?
Hani hermann hesse, orayı düşünmeyi sana bırakıyor biraz
ben o tip tasvirleri ya da o tip yani tasvir durumlarını daha çok
seviyorum. Böyle her şeyin detaylıca tasvir
edildiği şeyler. Benim açımdan ruhumu sıkıyor.
Benim beni boğuyor yani. Sadece onu şey.
Meral Selim, fas'a yönelik eklemek istediğin bir şey var
mı? Abi yani. 2 tane anlatı var.
Edebiyatta durum tarzı ya da olay şey durum bazlı ya da olay
bazı tercih meselesi ya onu da yapan var, onu da yapan var,
karışık yapan var. Ben dediğim gibi ben çok tasvir
kullanan bir adam değilim kendim yazarken.
Ama. Bence saygı göstermesi lazım,
bilmiyorum. Gösteririz de ikisi de yani tarz
meselesi, bir de ikisinin de muhtemelen hani güçlü olduğu
yanlar var ya mesela işte Yaşar kemal'den örnek vermişti.
Mesela o ince Mehmet serisinde tasvirler var.
Hani mesela ve çok böyle hakikaten seni içine alıyor yani
hani mesela sigorta'da sana bırakıyor.
Biraz örnek olarak verirsek o da orada bir doğada geçen bir
hikaye var ama ince mehmette hani ben kendim hakikaten o işte
çukurova'nın dağlarında, tepelerinde bu memleket doğru
olduğu için hissediyorum. Yani hakikaten böyle o.
Şeyi hissettiriyor sana. Yani oradaymış mısın işte ne
bileyim o sıcağın işte sıtmanın sıcak falan yani o sarı sıcağı
hissettiriyor hakikaten o da ayrı bir şey katıyor.
Hakikaten güç katıyor yani onu içine girebilirsin tabi hani
içine giremezsen dediğin gibi belki biraz seni boğabilir ama
içine girersen eğer içine girebilen tasvirin güzel
yazılmış tasvir hakikaten şey yapıyor insanı alıp götürüyor
hakikaten yani öyle bir gücü de var evet evet o zaman bayağı bir
gene şey yapmış olduk hani kitap üzerinden de kitabın kenarından
dışından dolaşarak da. Konuşmuş olduk.
Şimdi bizim dijital bültene geçeyim.
Ben yine ekran paylaşacağım. Şuradan hemen paylaşıyorum.
Evet geldi sanırım ekran, değil mi?
Evet geldi. Tamamdır şimdi telegram grubunda
yine bayağı bir konu döndü. Yani işte biz en son 14 nisan'da
yapmıştık. Oturumunuzu o günden bugüne işte
şu an 4 mayıs'ta 100 5 Mayıs pardon bayağı bir konu döndü.
Sağ olsun eren burada bir özet çıkardı.
Ben hani çok fazla telegram'a her zaman bakamadığım için biraz
şey olmuştum. Yani arada böyle uzak kaldığım
için eren'den rica ettim eren yine eğer sen istersen bunları
sen böyle kısaca bir üzerinden geçen yazdığın zaten bunları.
Şimdi telegram grubunda bazen çok fantastik muhabbetler
dönebiliyor. Fantastik dediğim şöyle, yani
çeşitli konulardan böyle bir anda bir yerden bir yere
atlanabilir. Özellikle discord'a ahmet'in bu
konuda emeği büyük ahmet'le bizim çok takdir ederek öyle
muhabbet ettiğimiz bir yeni tanıştığımız satır arası
vasıtasıyla tanıştığımız bir takipçimiz sağ olsun değişik
soruları değişik düşünceleri olan bir arkadaşımız.
Onlar böyle çok ciddi muhabbetler ediyorlar.
Önce onunla biz bir şehircilik hakkında konuştuk.
O konuyla çok ilgiliymiş, iyi şehir ideal, şehir nasıl olur
gibi sonra bir anda konu az önce bahsettiğim gibi atlıyoruz.
Bir yerden bir yere varoluşa girdi.
Yani konuştuk ama gene hiçbir şey olmadı, her zamanki gibi.
Çünkü varoluş hakkında biliyorsunuz 2.000 bundan fazla
yılda hatta belki 10.000 yıldır konuşuluyor bir şey olmuyor.
Akabinde. Kişisel gelişim kitapları konusu
açıldı. Bu kitaplar ne kadar sevdiğimizi
az çok anlamışsınızdır. Ben çok sevdiğimi ve bunun
devasa bir tezgah olduğunu, marul dışarı aynen diş atın
marul benzetmesi geçti gene. Yeni katılan Kasım Kasım isimli
arkadaşım ben podcast leri bisikletle dinliyorum.
Söylemi hepimizi böyle ah ulan bizde olsa da biz de yapsak
izmir'de o izmir'de yapar tabii. Ama gel sen gerçek gidişatın da
bisiklet var ama o podcast de pek takılmıyor galiba.
Ondan sonra podcast dışı gelince tabii takip edilen podcastler
bir saçıldı. Herkes bir şeyler önerdi, takip
ettiklerim olacak, onları kaydettim.
Ben bir yere. Ben sonra ben robotla vakıflı
bir araya, o da okuyalım. Asimov günü yapalım dedim.
Evet dikkat. Bazı bazı tembel arkadaşlar
kitap yetiştiremez falan dediler.
Tamam dedik hoş gördük. Ne yapalım işte hayat ondan
sonra düşte deaş'ın aldığı notlarla ilgili tartışmalar.
Basit türk yazarlar ya işte. Beni en az çok orada yazdığımdan
da zaten anlaşılıyor. Bu hani kendini açıklayan bir
cümle. Ben bunu açıklamak istemiyorum.
Böyle kalsın sesli kitap konusu konuşuldu ikbal'in yani ne zaman
dinlenir çalışırken dinlenir mi filan gibi orada bir teati.
Sonra da yaşadığınızı alamaması ve.
Bu aralar çok kitap okuyor. Satrançtan da paylaşımlar yaptı.
Ne düşünüyorsunuz falan onunla ilgili konuşmalar.
Bu esnada tabii oradan direkt ahmet'le birlikte yine
yapıştırıp gittiler. Takip ettik, güzel oldu.
Sonra bu kahramanlık muhabbeti. Tabii bu biraz enteresan bir
muhabbet işte vatandaşın halkın kahramanlara yaklaşımı vesaire
gibi satta şeyde vardı. Cesur yürekte vardı. 2 m
boyundadır o işte. Bir taraflarından ateş
çıkarıyordu, falan filan gibi hani muhabbetler daha 23 Nisan
kutlamaları? Sonra gündüz vassaf konusu
açıldı. Cehenneme övgü kitabı ya sen
kaçtan kitap yaptın ya biz bir tane ben ancak bir taneyi
bitirdim. Sen 34 yıl okuyup okuyup bir
şeye yaramıyor. Ağır işsizlik işte naparsın
deniz amanın var belli. Görsel ve onları ayırmak
istemiyorsunuz. Şimdi konuşturmayın beni.
Evet ya ben okuyorum ya şu anda da okuduğum birkaç kitap var
aslında yani. Ama ben işte beni.
Şimdi bu konuda pardon devam ederim seni.
Heh sonra tolstoy konusu açıldı gidişatın rus yazarları olan
devasa sevgisi muhabbeti biliyoruz inşallah sev sevecek
sevecek inşallah. Bu arada rus yazarlar demişken,
hemen araya girip söyleyeyim şey kitap.
Tetkik grubu 17 haziran'da yeraltından notları yapacaktı.
Hani biz de böyle bir sinerji olsun diye biz de aynı zamana
hatta aynı güne denk gelecek sanırım biz de çünkü genelde o
yani ya 17 ya 18 olur bizim de o hafta sonuna biz de yeraltından
notları. Yapalım dedik yer altından
notlardan önceki kitabımız henüz belli olmadığı için bu
duymamıştık ama ben hani şimdi tam yeri olmuşken rus yazarlar
bunu da söylemek istedim. Hani böyle bir aynı dönemde aynı
kitabı yorumlamış olacağız. Birbirimizin hani oturumlarını
da paylaşırız. Sonrasında muhtemelen.
Evet sonra gündüz vassaf konusu açılınca ben biraz yine.
Konuşmaya başladım, o biraz şey oldu.
Hani arkadaşlar kitapla ilgili övgülerde bulunup böyle
paylaşımlar yapınca. Ben aforizma tarzı kitap
yazımına ne kadar tepkili olduğumu baya uzun bir muhabbet
oldu. Orada baya garip bir muhabbet
oldu ama güzeldi. Yani haz aldık diyelim.
Evet, ben de orada senin görüşüne katılıyorum eren yani
yani. Çünkü dediğim gibi böyle iddialı
cümleleri doldurursan bir kitaba illaki birilerini yakalarsın
yani hani ama orada bütünlüğü yakalamak çok zor olur işte yani
her dediğinin arkasında duramazsın yani işte sıkıntı
orada. Eyvallah, orada da söyleseydin,
keşke yalnız kaldım. Çünkü ben işte zamanım yok
şimdi. Teşekkür ederim, hiç geçmiyor
mu? Modası öyle inanırım ama takip
ediyorum da işte şey genelde sadece takip şeyinde
kalabiliyoruz. Ya kardeşim böyle arada bir şey
yaptığım zaman falan durur. Böyle dalgasına şey eder vay biz
öğrendik, dostla düşmanı ayırmayı falan der böyle.
Hani onun gücünde kumpasın geldi sana şimdi?
Aga bize bir firmayız. Kutlamalar tabii ara ara başka
şeyler de var ama ondan sonra veya önce ben atladım yani
atladım derken özetini hepsini burada şey yapamayız.
Zaten baya bir başlık olmuş herhalde eline sağlık yani
gittin 3 haftalık burada özet şey çıkardım hepsini okudum
dilşad in yazdığı tuğla balyalarının okumak zorunda
kaldım. Dimi, şeyde de öyle tuğla gibi
gözüküyor. Aynen öyle yarramın içinde neyse
sağlık olsun. Eline sağlık ağzına sağlık.
Erim'in yazdığı mesajların yarısı deniz yani benimkileri de
Türkiye tuğla bağlı gelsin diye kendilerini 2 kendininkine ve
bildiğiniz duble balya abi iyi de siz hepiniz ben tekim ne
yapayım yani? Hepinize laf yetiştirmem lazım.
Bir dakika hiç ben hepimiz falan olmadık.
Sadece gündüz vassaf konusunda Şeyda ile benzer fikirleri
paylaştık ki. Çağrı da seninle benzer
fikirleri paylaşmış ama çağrı sana destek vermemiş, sadece
orada girmedim, o eksikliğim olmuş.
Sağlık olsun. Evet telegram grubunda yani
böyle aslında şey, her gün her zaman olmasa bile böyle dönem
dönem bir geliyor. Böyle yoğun bir konuşma tartışma
oluyor. Ondan sonra girerken köşesine
çekiliyor gibi bir şey var. Bence güzel bir ritim tutturduk
orada yani. Hani bu bu tarz işte özetini
çıkarıyorum ki aslında bu hem kendimize bir şey olsun.
Motivasyon hem işte bizim gruptaki arkadaşlar hem de
dışarıdan hani gruba katılmak isteyenler olursa onlar için de
hani bir ön gösterim olsun amacı var aslında burada telegram
grubumuzda da yine herkesi bekliyoruz.
Burada zaten hani biz her zaman açığız yani orada dönen
muhabbetleri şimdi şeye doğru ben ilerleyelim buradan
sonrasını ben alayım. Şimdi bize bahsedenler yorum
yapanlar. Ekşi sözlük'te bir önceki
dijital bitenle göstermiştim. 4 tane entry yazılmış durumda.
Bize özel yazılmış yani başkentliler de var.
Önceden satır araları adana'da yapılan bir radyo programı
varmış. Sanırım birkaç farklı program
varmış, onlara yönelik eleştiriler vardı ama bize özel
yazılan 4 tane var bu hani geçen 3 haftalık süreçte yeni entegre
olmamış bu. Bende de hani ekşi sözlük yazarı
olan takipçilerimiz varsa onlardan her zaman yorumlarını,
eleştirilerini de özellikle hani şu ana kadar genelde böyle övgü
dolu bir tane sırf erkeklerden oluştuğuna yönelik eleştiri
dışında. Diğer mantarının hadi nişan
unutmamış, kim olduğunu dışında bir.
Öyle çok bir eleştiri gelmişti ya eleştiri de aslında her zaman
bekliyoruz arkadaşlar. Bunları da hani bize herhangi
bir kanaldan yazarsanız çok memnun oluruz.
Uludağ sözlükte bir entry gelmiş.
Ben buna hani böyle google'da falan ararken buldum.
Daha önceden yazılmış aslında bu yani bu 19 mart'ta yazılmış ama
görmemiştim. O yüzden bunu da buraya almak
istedim, içimizden birinin ev arkadaşıymış.
Yani hangimizin bilmiyorum ama sağ olsun o da bizi öven bir
entry yazmış ben biliyorum ama söylemem.
Tamam. Şöyle geçiyorum, bunu da yine
yani biz dijital bülteni de paylaşacağım.
Bakmak isteyen hani detayını görebilir.
Youtube'da şu an 127 aboneye ulaşmış durumdayız. 2 tane yorum
geldi bu geçen süreç sürede bu buyurulan görmedim.
Okey atmak yerine ne kadar evet bu dün gece geldi aynen bence
güzel bir yorum oldu yani benim de böyle motive etti yani sabah
gece böyle uyku tutmamıştı işte yani biraz da duru bizim kızımız
uyumadı falan onunla uğraşır. Açtım baktım böyle böyle bir
yorum yapmış. Yani 4 erkek bir araya gelip
okey atmak yerine ne güzel işler yapmışsınız demiş ve tüm sağ
olsun aynen bende hemen cevap döndüm.
Bu bizim sapiens. Mesela ilk oturumunda gelen
video yani aslında bayağı eski bir videomuz ilk videom ilk
oturduğumuz 10'a çıkart gelmiş diyorum.
Yani çok garip garip bir şey aşkla izledim geçen.
Biraz bir de çok uzun ya kaç 3 buçuk saat ne konuştuk yani bu
oturumun kaç saat olduğunu farkında mısınız gençler?
2 saati geçtik, sanırım geçmemiş olabilir.
Gerçi bir buçuk saat birincisi gömerken zaman anlamında burayı
da unutmayalım. Bayağı uzak çünkü yok yok o
kadar olmadık ya o zaman hem 4 kişilik hem de böyle sana
katılıyorum sana katılıyorum diye gittiğimiz için bayağı re
şey kitapta çok tabii çok uzun bir kitaptı her bölümüne böyle
dokunmaya çalışınca baya uzun uzamıştı gene biz onu bence bir
şekilde daha iyi yönetmeye başladık diye düşünün ki hani
buna vakit buluyoruz artık mesela böyle dijital bülten
yapmayı filan. O sapiens oturum bittiğinde
hepimiz böyle şey olmuştu. Dağılmış durumdaydık.
Game bayağı konuşmaktan 3 buçuk saat.
Çünkü böyle akşam yapmıştık. Falan bayağı şey olmuştu.
Şöyle güzel bir gelişme oldu, bu da yani eren sen bunu anlat
istersen bu yumurta hikayesini şöyle endi daire ben çok
severim, bir yazar olarak çok güzel bir hikayesini görmüştüm.
Ingilizce okumuştum ben ilk sonra bir yerden Türkçe
çevirileri denk geldi. Çok kötüydü.
Türkçe çevirileri yani zaman kaymaları var vesaire vesaire
hani ciddiye alınmadan demeyeyim de işin ehli olmayan kişiler
tarafından yapılmış. Ben işim Nehri miyim eğilim ama
zamanında çok çevirmenlik yaptım çeşitli yerlere diyeyim.
Çeşitli dallarda. Dolayısıyla dedim ki, yani bir
amme hizmeti olsun ben de oturdum bunu çevirdim.
Sonra bunu gören bir arkadaş işte bu bilim kurgu kulübü ben
tanımıyorum kendisini rica etti. Ben bunu kullanabilir miyim?
Sesli kitap sesi hikaye yazdık, yapacağız bunu diye dedim.
Hayal kullanabilirsiniz. Öyle arkadaşlar yapmışlar.
Bence güzel de olmuş ellerine sağlık tavsiye ederim.
Çok güzel bir hikayedir. Okuyun ya da dinleyin.
Mutlaka yani hoşunuza gidecektir diye düşünüyorum insan ufkunu
çok açan. Bir hikaye, çünkü mini bir
sigorta gibi düşünebilirsiniz. Evet, ben dinledim, sen
paylaşmıştın eren bunu bizim grupta gerçekten güzel bir
hikayeymiş. Yani şey olarak da ana fikri
olarak da evet, evet ve şu görselde benim çok hoşuma gitti.
Yani hikaye gerçekten çok güzel anlatmış.
Evet ya onu nereden bulmuş ben de bilmiyorum ama bunu birisi
bence özel çalışmış bu hikaye yönelik bunu.
Yani bu hikaye için çizilmiş bence o çünkü bu arkadaşlar yani
baya profesyonel gibi duruyorlar zira hani olabilir bu görsel
yani baya güzel yani tam oturmuş.
Şeyin hikayenin anlatısına bunu bence herkes yani özellikle
böyle hani felsefi işte bilim kurgu falan tarzı konulara ilgi
duyan herkes dinlerse bundan zevk alacaktır.
Bence zaten 10 dakika. Hani çok kesinlikle değer aynen.
Bunu da buraya koymak istedim. Yani burada da eren sağ olsun
işte sormuşlar, kim hani ya? Link filan paylaşmak ister misin
diye bizim youtube kanalının linkini vermiş.
Hani orada şu şurada geçen eren satır arasındaki linki
tıklayınca bizim kanala gidiyor. Hani öyle?
Bizim için de bir tanıtım mecrası olmuş oldu.
Bu videoda tanıtım kanalı olmuş oldu.
Bunun dışında da. Benim takip ettiğim girişimci
muhabbeti podcast inde de hani bizim bir bahçemiz geçmişti?
Onu da bir önceki bültenle koymayı unutmuşum.
Şimdi aklıma geldi. O da bu arada da hani bizim işte
şeyden bahsediyorlar kendilerine destek verenlerden
bahsediyorlar. Patreon diye bir platform
üzerinden işte her ay 5 $ ve üstü destekte bulunanları
isimlerini okuyorlar. Ben de en başından beri yani
zaten bu fikri ilk ben ortaya atmıştım.
Hani böyle bir para toplar mısınız?
Hani toplayabilirsiniz aslında hani?
Çünkü masrafları oluyor. Bunların teçhizatları var.
Bu speaker isimli uygulamanın işte şeyi var, aylık ödemeleri
var falan web sitelerinin parası hani en azından bunu çıkarmış
olursunuz diye o zamandan beri ben de hani 5 $ destek
veriyorum. Onlar da sağ olsun işte benim
ismimi bahsederken bizim bu podcast ten de bahsetmişler onu
da buraya eklemek istedim tekrardan teşekkür ederiz
bahsettikleri için. Yani instagram'da şu an biraz
takipçi kaybediyoruz. 380 sekize düşmüş.
Orada bir hızlı gelen takipçilerimiz vardı.
Tabii biz öyle çok hızlı tüketime yönelik olmadığımız
için doğal karşılıyorum ben bunu.
Çünkü biz yani oturuyoruz en kısa.
Şeyimiz oturumunuz bir buçuk saat ve genelde hani böyle
haftada bir filan anca şey paylaşabiliyoruz.
Görsel öyle yani çok hızlı tüketime yönelik bir şey
değiliz. Aslında bir grup değil,
koştuğumuz da yok. Yani bence yavaş yavaş gidelim
sakin. Aynen şu an zaten bayağı bir
acelecilik şeyine de şey yaptığımız için aynen orada.
Dilşad da ayşe'nin bir işte yoğunlaşması olmuştu.
Bu iyi insan meselesi üzerinden yine ben robottan dilşad in bir
altını çizdiği bir kısım vardı. Böyle mutsuzluğun kalbinin bir
iyi insan, iyi robot, işte analoji kuran bir cümlesi vardı.
Hani onu da bu instagram postundan bakıp isterseniz siz
de hani yorum yaparak dahil olabilirsiniz?
Bu konuya speaker a'daki podcast elimizde şu an 71 tane takipçi
var. Orada da henüz bir yorum
yapılmış durumda değil. Hani oradan da yorum.
Yaparsanız buraya ekleriz. Aynı zamanda da hani bizim de
kendimize hani şey olur? Bir geri bildirim almış oluruz.
Apple podcast te de 20 takipçi yani 20 tane cihazdan dinlenmiş.
Biz şimdiye kadar öyle bir veriye ulaşabildim ya orada da
henüz bir yorum oylama yok. Hani orada oylama yapılabiliyor
işte yıldız verebiliyorsun. 5 yıldız üzerinden 12345 verip
aynı zamanda yorum yapabiliyorsunuz.
Hani bizi oyalayıp yorum yaparsanız seviniriz.
Kitap önerileri de yeni gelen kitap önerilerini ekledim.
Buraya bizim telegram grubunda da olan vega onur Murat
gülsoy'un gölgeler ve hayaller şehrinde kitabını önermiş.
Bu arada Murat gülsoy, ben de bir kaç kitabını okumuştum.
Yani severek takip ettiğim bir yazı belki ondan da bir kitap
okuyabiliriz. Ileride aynı zamanda da elektrik
elektronik benim mezun olduğum okuldan hani bir hoca Boğaziçi
elektrik elektronik mühendisliğinde.
Onun bir şeyi yüksek lisans anabilim dalında şey hoca aynı
zamanda hani o yüzden de kendime böyle yakın hissettiğim bilsem
edebiyatın içinde hem bir yazar hem de bir mühendis olduğu için.
Yine kitap önerilerinizi kitap öneri forumumuza bekliyoruz.
Bunun dışında hani şey dışında da gelen önerilerimiz olmuştu.
Bir tanesi zaten ışılın az önce üzerinden geçtiğimiz yorumu uydu
hermes'in boncuk oyunu kitabını önermişti youtube'dan.
Onun dışında Ahmet böyle 5 tane kitap önerdi.
Asi şehirler renata alicinin seçme ikilemi, politik giderler,
politik liderler permakültür e giriş ve eko köyler bu işte.
Aslında eren sizin çevirdiğiniz muhabbete yönelik bayağı
kitaplar var. Belki hani o konuya da girip
aslında ahmet'i de böyle konuk alsak diye ben şey yapıyorum.
Çünkü bize çok aktif bir üyemiz oldu.
Belki bu kitaplardan biriyle birlikte bir de benim bir ufak
bir duyurum olacak ekranı kapatayım.
Bu arada onlardan duyuru da şu bir ihtimal, hani tam kesin
olmamakla beraber. Doruk ateş isimli yazar,
polisiye yazarı ölü doğanlar isimli bir kitabı var.
Kendisini belki kitabını okuyup ondan sonra hani oturumunuzu
alma şansımız var ya böylece bir ilk yapmış olacağız.
Hani bir yazarı kitabını tartışırken burada bizimle
beraber hani olacak gibi görünüyor?
Tabii gene size haber vereceğiz. Sonuçta yoktur ilerleyen
oturumlarda ya patlatan fikri yok.
Dijital sele almayız biz noktalardan.
Yok ya en azından bence güzel olur ya zaten.
Evet, kurtarıcısı yetenek çok farklı bir deneyim olur.
Yani bir yazarla beraber hani onun kitabını tartışma kale
bakalım asıp kesiyorsunuz, o zaman da yapabilecek misiniz?
Adam burada çıkacak yani inşallah evet güzel olabilir,
hakikaten Berke eren sen önerirsin senin sıran geldiğinde
öyle düşünüyorum burada zaten kendisi de ayarlayabilirsiniz
eğer. Evet aynen o zamana
ayarlayabilecek bence de güzel olur hatta yani bu aslında bir
konsepte dönüşebilir. Yani böyle arada hani
takipçilerden konuk almak var? Aynı zamanda da yazar konuk
almak güzel olur yani çünkü biz şu an hep şey tarafındayız.
Hani tüketip ondan sonra üreten taraftayız ama onu ilk üreten
kişiyle birlikte bunu üretmek çok daha farklı bir hem bizim
için bir deneyim olacaktır hem de ürettiğimiz şeyin kalibresi
de değişecektir yani bence. Neye gülüyorsunuz beyefendi siz
orada görüyorum seni eğer gözünün önünde siz ne
gülüyorsun? Başıma gelebilecekleri düşününce
biraz kötü hissettim kendimi. Vallahi bence sıkıntı olmaz ya
güzel güzel olmaz ya aynen. Evet ondan sonra yani diyelim
konuğa ayıp olur. Tabi öyle bir şey yapmayız da
yok. Yok yapmayız halledelim, umarım
aramızda olur. Bizim aramızda olması tabi bizi
onura eder, mutlu eder, ayarlamaya çalışıyorum.
Tamamdır, yani şeye denk getirirsek onu önüne de alıp
ileriye atabiliriz. Yani şeyleri kaydırabilir.
Programı sonuçta çok sıkıntı olmaz.
Bence tamam olur. Belki gidişatla sıramızı
değiştirmemiz durumu olabilir. Yani branş önümüzdeki kitabı
satranç takımımız var. Ondan sonraki hafta mesela belli
olmayan haftaya belki alabiliriz.
Ben konuşuruz onu programlarımız.
Tamamdır o zaman ben kapanışa doğru geçeyim.
Yine herhalde 12 saate yaklaşık bir buçuk 2 saat arası bir süre
boyunca konuştuk. Bizi dinlediğiniz için
izlediğiniz için teşekkür ederiz arkadaşlar bizi.
Hani sosyal medya kanallarından telegram grubumuzdan takip
edebilirsiniz bize hani yorum yazmanıza özellikle istiyoruz?
Yorum eleştiri özellikle de istiyoruz yani bunlar çünkü hani
bizim kendimizi geliştirmemize olanak sağlayabilecek şeyler
önümüzdeki kitaplardan da 2 tanesi şu an belli, onları da
tekrardan tekrarlayayım. Önümüzdeki Mayıs ayının ikinci
kitabı, yani Mayıs ayının son hafta sonu yapacağımız kitap
satranç kitabı stephens white diye okunuyor.
Sanırım yazarın adı ve 17 haziran'da da ya da 17 18
Haziran hafta sonunda da yeraltından notlar
dostoyevski'nin belli olan kitaplarımız şu an bu 34
haziran'da ki kitabımız henüz belli değil.
Belki işte dilber ay'ın önerdiği kitap olabilir.
Eren belki doruk ateşi ayarlayabilirsin, onun kitabı
olabilir. Bunları da yine zaten hem sosyal
medyadan hem de. Oturumlarından duyuruyor
olacağız. Bunun dışında benim böyle aklıma
gelen birkaç ufak fikirler var onları hani paylaşmaya başladım
belki böyle ara mini bölümler video formatında olabilir.
Sadece ses formatında olabilir. Podcast olarak bunları da belki
hayata geçirebiliriz. Çünkü görüyorum maşallah bizim
yani kitap kurdu ikilimiz diş adlı eren yani kitap okurken
bizim oturum için okulumuz kitap okurken bir yandan başka
kitapları okuyorlar. Yok diş hat videoyu ilerideki
kitabı okuyor. Bir yandan yandan başka kitap
okuyor falan. Belki böyle.
Hani o altını çizdiğimiz yerleri kendimiz seslendirip sonra
yorumlamak belki 2 kişi belki tek başına hani böyle şeyler
yapabiliriz diye düşünüyorum. Orada biraz daha belki
interaktif sitemizde de arttırırız.
Aynı şekilde bu satranççı da canlı yayın yapmak gibi bir
fikrimiz var. Hani onu da ayarlayabilirsiniz
zaten onu da duyurusunu sosyal medyadan yaparız öncesinde hani
böyle daha interaktif bir şekilde ve aynı zamanda daha
belki sık bir şekilde de. Daha böyle ufak ufak içerikte
paylaşabiliriz diye düşünüyorum. Sen bir şey söyleyecektin galiba
eren de şey diyecektim. Hani aramızda konuşmuştuk
insanların da takipçilerin de fikrini alalım.
Hani aramızdan şimdi uzman olduğumuz demeyelim ama
hepimizin vakit ayırıp ciddi araştırmalar yaptığımız bazı
konular var. Mesela çağrı bilişim sektöründe
işte ben enerji sektöründe, işte dilşad.
Özellikle hayvancılık sektöründe çok hayvancılık tarih falan yani
birçok farklı alanda şey var tabii mesela tarihi de var,
bunun başka şeyleri de var falan da var falan der kültür
etimoloji. Hepimizin böyle araştırdığı
mesela Nihat bey nedense etimoloji konusunda çok ilgili
bir insan nasıl aynı anda etimoloji ve hayvancılıkla
ilgili olabilir diye sormayın bilmiyorum.
Yani hepimizin böyle farklı farklı ilgi alanları var.
Eğer yani bizim de şöyle bir fikrimiz oluştu, bir gün böyle
gene yine aynı benzer oturumunuzu yapalım.
O konuyu daha iyi bilen kişi. Mesela ben enerjiyi
anlatabilirim. Hani arkadaşlar sorular sorarlar
ya da canlı yapılır. Oturun böyle dışarıdan sorular
gelebilir filan gibi ya da çağrı işte internet bilişim sektörünün
nasıl ilerlediği ne yöne gittiğini anlatabilir.
Dilşad dilleri anlatabilir ya da?
Türkiye'de neden hayvancılığın kötüye gittiğini, bunun
çözümünün olup olmadığını anlatabilir.
Neden pahalı eti yediğimizi neden pahalıya yediğimizden çok
güzel anlatabiliyorum. Anlaması zor bir soru, yani
cevabını anlamasını yani bu konuda ne düşünürsünüz?
Bunu da bize yorum olarak ya da bize herhangi bir platformda
ulaşıp geri dönüş yaparsanız böyle bir fikriniz var.
Belki hayata geçirebiliriz. Evet, bu da yine böyle.
Mesela işte arada bir oturumu böyle bir şey konsept üzerine
yapıp mesela kitap değil de belli bir konu üzerine oturumlar
şeklinde ilerleyebiliriz. Umarım interaktif bir duruma
dönüşür. Biz de kendimizce doğru
bildiğimiz şeyleri aktarabiliriz.
Umarım yani insanlar bunları ilgiyi gösterirler.
Umarım yıldır ya bu tarz mesela benim birkaç tane gördüğüm
podcast kanalı var. Yani her bölümde farklı bir
alana odaklanan ilgi de görüyor. Yani benzer şekilde biz de belki
öyle bir alana yani şey asıl gene kitap odağımız da olur ama
arada bir böyle yaparak çünkü hani onu biriktirmek de çok
kolay değil. Yani işte belki onu ayda bir ya
da 23 ayda bir falan yapacağımız bir şey olur ama o konuyu böyle
hani baştan sona incelediğimiz bir oturum olur işte yine orada
konuklarda yine. Alabiliriz, canlı yayın
yapabiliriz. Yani bu tarz ihtimaller var.
Hani burada biraz daha aslında evet tepki işte şey alabilirsek
hani bir geri dönüş olabilirsek biz de belki 10'a çıkart göre
hani kendimizi, programımızı yaparız.
Belki bunu telegram kanalında da gündeme getirebiliriz.
Hani oradan da bir şeyler çıkacaktır bence mesela Ahmet
ile bu Ahmet gelir, seyirciyi de o bize anlatır mesela mesela
aynen öyle şeyler olabilir, güzel de olur bence yani böylece
farklı alanlarda da aslında. Işte bilgisi ilgisi olan
insanları da daha böyle bilgilerini hani aktarabilecek
ileri bir mecra haline gelebiliriz.
Yani kendi çapımızda şengör gelir, her şeyi anlatır.
Valla belki de davet etsek gelebilir yani belli olmaz yani
şey değil olabilir. Böyle şeyleri sevmiyorum mesela
şey bahsetmiştim kapatmadan hemen onu söyleyip sonra
kapatayım. Kitapçı ettikten işte cihan'la
bir konuşmuştuk. Telefonda o mesela Selçuk
şirin'i almışlar mesela hani onun kitabını yorumlarken hani
olabilir böyle şeyler atıyorum bize Celal şengör'ün atıyorum
bir kitabını ince yaparız orada da açığız yani olabilir.
Çan şu an kitaplıktaki tanesini yan yana giriyorum.
Hangisini yapsak diye baktım. Aynen güzel olur, bence bunlar
yani. Çünkü hani türk yazarlardan da
hiç kitap almadık. O açıdan da yazarıyla birlikte
yapmak çok daha zevkli olur bence yani evet.
O zaman çok teşekkür ederiz. Tekrardan bizi izlediğiniz,
dinlediğiniz için bir sonraki oturumda görüşmek üzere.
Telegram grubumuza sosyal medya hesaplarımıza herkesi
bekliyoruz. Kendine iyi bak.