1
00:00:06,530 --> 00:00:10,250
Są historie, które zaczynają się
zupełnie zwyczajnie nic nie 

2
00:00:10,250 --> 00:00:13,610
zapowiada, że za chwilę wydarzy 
się coś, co zmieni wszystko. 

3
00:00:14,670 --> 00:00:18,390
Ta sprawa to właśnie jedna z 
nich o zniknięciu, które nie 

4
00:00:18,390 --> 00:00:22,230
powinno było się wydarzyć i o 
systemie, który zbyt długo nie 

5
00:00:22,230 --> 00:00:25,590
chciał słuchać. 
Dziś zabiorę was tam, gdzie 

6
00:00:25,590 --> 00:00:28,070
jeszcze nie byliśmy do 
Argentyny. 

7
00:00:30,040 --> 00:00:33,520
San visente i pobliskie 
miejscowości na obrzeżach Buenos

8
00:00:33,520 --> 00:00:35,840
Aires. 
Nie przypominają pocztówek czy 

9
00:00:35,840 --> 00:00:38,480
folderów turystycznych, które 
można przeglądać w biurach 

10
00:00:38,480 --> 00:00:42,160
podróży. 
Jest tu ciasno, brudno i widać, 

11
00:00:42,160 --> 00:00:45,960
że ludzie żyją w niedostatku. 
Wskaźniki biedy są w tym miejscu

12
00:00:45,960 --> 00:00:49,800
jednymi z najwyższych w kraju, 
bo w ubóstwie żyje prawie połowa

13
00:00:49,800 --> 00:00:52,840
gospodarstw. 
Chociaż nie brakuje skrajności, 

14
00:00:52,960 --> 00:00:56,240
bo san viscente jest 
równocześnie jednym z częstszych

15
00:00:56,240 --> 00:00:59,760
kierunków turystycznych na 
jednodniowe wypady ze stolicy. 

16
00:01:00,750 --> 00:01:05,349
W 2021 roku na skutek trwającej 
wciąż pandemii problemy 

17
00:01:05,349 --> 00:01:07,950
ekonomiczne tego regionu tylko 
się pogarszają. 

18
00:01:08,430 --> 00:01:10,670
Stabilny dochód jest 
rozpatrywany w kategorii 

19
00:01:10,670 --> 00:01:14,630
luksusu, a nie oczywistości. 
Większość ludzi pracuje 

20
00:01:14,630 --> 00:01:17,310
dorywczo, często bez umów i 
ubezpieczenia. 

21
00:01:18,270 --> 00:01:20,990
Transport publiczny jest 
powszechny, ale słabo 

22
00:01:20,990 --> 00:01:23,790
skoordynowany i 
niewystarczający, szczególnie na

23
00:01:23,790 --> 00:01:27,790
peryferiach, gdzie mieszkańcy 
często polegają na autobusach, a

24
00:01:27,790 --> 00:01:31,230
praca daleko od domu oznacza 
wielogodzinne dojazdy. 

25
00:01:32,230 --> 00:01:35,230
W San viscente wyraźnie widać 
też podziały społeczne. 

26
00:01:35,630 --> 00:01:39,190
Z jednej strony stoją zamknięte 
strzeżone osiedla nowobogackich,

27
00:01:39,390 --> 00:01:42,870
z drugiej kilka kilometrów dalej
dzielnice, gdzie wielu 

28
00:01:42,870 --> 00:01:46,670
mieszkańców zmaga się z brakiem 
bieżącej wody, kanalizacji i 

29
00:01:46,670 --> 00:01:51,070
dostępu do godnego schronienia. 
Przestępczość i działalność 

30
00:01:51,070 --> 00:01:55,430
gangów w łatwy sposób splatają 
się z ubóstwem, a codzienność to

31
00:01:55,430 --> 00:01:58,390
walka o przetrwanie, jedzenie i 
bezpieczeństwo. 

32
00:01:59,390 --> 00:02:03,350
Jedną z 1000 osób starających 
się przeżyć kolejny dzień jest 

33
00:02:03,350 --> 00:02:07,350
tech wel della tora to młody 
mężczyzna, który na swoich 

34
00:02:07,350 --> 00:02:10,750
barkach każdego dnia dźwiga 
dodatkowo ciężar wykluczenia. 

35
00:02:12,700 --> 00:02:17,620
Tequel delatory ma 21 lat. 
Mieszka w San vicente z mamą i 

36
00:02:17,620 --> 00:02:20,180
siostrą. 
Ma dziewczynę, z którą planuje 

37
00:02:20,180 --> 00:02:23,270
wspólną przyszłość. 
Od lat otwarcie mówi o swojej 

38
00:02:23,270 --> 00:02:27,670
tożsamości płciowej, bo musicie 
wiedzieć, że te chuel urodził 

39
00:02:27,670 --> 00:02:30,910
się kobietą. 
Jednak już jako trzynastolatek 

40
00:02:30,910 --> 00:02:34,390
wie, że jest mężczyzną i przez 
kolejne lata nigdy się z tego 

41
00:02:34,390 --> 00:02:37,230
nie wycofa. 
Ta konsekwencja i szczerość 

42
00:02:37,230 --> 00:02:41,150
wobec siebie samego porządkuje 
jego życie, ale jednocześnie 

43
00:02:41,310 --> 00:02:45,150
dzieli bliskiemu osoby na 2. 
Niestety wrogie sobie obozy. 

44
00:02:46,110 --> 00:02:50,150
Mama, siostra, a także krewni ze
strony matki od początku stają 

45
00:02:50,150 --> 00:02:53,350
po jego stronie i w pełni go 
akceptują, wspierając go po 

46
00:02:53,350 --> 00:02:57,030
drodze w odkrywaniu siebie. 
Ojciec potrzebował nieco więcej 

47
00:02:57,030 --> 00:03:00,590
czasu, żeby to zrozumieć, ale 
już dalsza rodzina ze strony 

48
00:03:00,590 --> 00:03:04,630
ojca nie jest tak wyrozumiała i 
kwituje to jako fanaberie i 

49
00:03:04,630 --> 00:03:07,350
dziwactwo. 
Tym samym stopniowo dystansuje 

50
00:03:07,350 --> 00:03:10,830
się od tech wella. 
On nie próbuje jednak nikogo 

51
00:03:10,830 --> 00:03:14,150
przekonywać ani przepraszać za 
to, kim jest wsparcie 

52
00:03:14,150 --> 00:03:16,910
najbliższych. 
Wiele mu daje, ale nie chroni go

53
00:03:16,910 --> 00:03:19,510
przed codziennym doświadczeniem 
uprzedzeń, które w 

54
00:03:19,510 --> 00:03:22,150
prowincjonalnej Argentynie są 
wręcz namacalne. 

55
00:03:23,150 --> 00:03:25,990
Tequel dorasta w biednej 
rodzinie i bardzo wcześnie 

56
00:03:25,990 --> 00:03:27,990
bierze na siebie 
odpowiedzialność za dom. 

57
00:03:28,470 --> 00:03:31,750
Jeszcze w trakcie liceum 
rezygnuje ze szkoły, żeby zacząć

58
00:03:31,750 --> 00:03:34,830
pracować i pomóc rodzicom 
związać koniec z końcem. 

59
00:03:35,350 --> 00:03:38,590
Szybko okazuje się jednak, że 
dla wielu pracodawców i jego 

60
00:03:38,590 --> 00:03:41,350
tożsamość jest przeszkodą nie do
przeskoczenia. 

61
00:03:42,310 --> 00:03:45,790
Dla przykładu, gdy stara się o 
pracę w supermarkecie, słyszy 

62
00:03:45,790 --> 00:03:49,510
wprost, że nie zostanie 
zatrudniony, bo mógłby i tutaj 

63
00:03:49,510 --> 00:03:53,750
Cytat żałować swojej decyzji. 
A potem nagle zmienić ją i zajść

64
00:03:53,750 --> 00:03:56,950
w ciążę. 
To zdanie zostaje z nim na długo

65
00:03:56,950 --> 00:04:00,550
i nie jest wyjątkiem tylko 
potwierdzeniem statystyk w 

66
00:04:00,550 --> 00:04:04,510
Argentynie osoby transpłciowe 
doświadczają bezrobocia znacznie

67
00:04:04,510 --> 00:04:08,390
częściej niż średnia Krajowa, a 
wiele z nich jest wypychanych do

68
00:04:08,390 --> 00:04:11,710
szarej strefy dorywczych zajęć 
albo do pracy bez żadnych 

69
00:04:11,710 --> 00:04:14,670
zabezpieczeń. 
Krótko mówiąc, ich trudna 

70
00:04:14,670 --> 00:04:17,750
sytuacja jest wykorzystywana 
przez pracodawców, którzy 

71
00:04:17,750 --> 00:04:21,709
wiedzą, że jeśli szukają pracy, 
to są tak zdesperowani, że 

72
00:04:21,709 --> 00:04:24,750
spokojnie zgodzą się na ułamek 
normalnego wynagrodzenia. 

73
00:04:25,710 --> 00:04:28,990
Tequel dostosowuje się do tej 
rzeczywistości, bo w sumie nie 

74
00:04:28,990 --> 00:04:32,230
ma wyboru, chwyta się 
wszystkiego, co pozwala zarobić 

75
00:04:32,230 --> 00:04:35,470
kilka groszy, kosi trawę, 
sprząta, pomaga przy drobnych 

76
00:04:35,470 --> 00:04:39,310
naprawach, pracuje dzień albo 2 
i znów zostaje bez niczego. 

77
00:04:39,830 --> 00:04:43,110
Czasami też sprzedaje na ulicy 
obwarzanki, które wypieka jego 

78
00:04:43,110 --> 00:04:46,350
dziewczyna i w ten sposób 
wspólnie dorabiają do domowego 

79
00:04:46,350 --> 00:04:49,430
budżetu. 
Nie ma dyplomu ukończenia szkoły

80
00:04:49,430 --> 00:04:53,070
średniej, nie ma wyuczonego 
fachu, ale ma determinację. 

81
00:04:53,550 --> 00:04:56,870
Wie, że do matury została mu 
jedna ostatnia klasa i planuje 

82
00:04:56,870 --> 00:04:59,710
wrócić do nauki. 
Każdy papier zwiększy jego 

83
00:04:59,710 --> 00:05:03,150
szanse na rynku pracy, który i 
tak jest wobec niego wrogi. 

84
00:05:03,590 --> 00:05:07,110
Chce już nie tylko odciążyć 
rodzinę, ale też w przyszłości 

85
00:05:07,150 --> 00:05:09,590
zamieszkać na swoim razem z 
dziewczyną. 

86
00:05:10,590 --> 00:05:13,990
W tym wszystkim może liczyć na 
dorywcze zlecenia od Luisa 

87
00:05:13,990 --> 00:05:17,150
Alberta ramosa, trzydziesto 
siedmio letniego mężczyzny, 

88
00:05:17,230 --> 00:05:20,390
którego poznał 3 lata wcześniej 
na politycznej pikiecie. 

89
00:05:20,950 --> 00:05:24,710
Łączy ich coś, co można nazwać 
koleżeństwem, mimo iż dzieli ich

90
00:05:24,710 --> 00:05:28,870
spora różnica wieku. 
Ramos zna sytuację tequela 

91
00:05:29,350 --> 00:05:33,030
zlecam mu drobne prace między 
innymi jako pomocnik murarza, 

92
00:05:33,230 --> 00:05:37,270
czasem pożycza pieniądze albo 
daje je bez oczekiwania zwrotu. 

93
00:05:37,910 --> 00:05:41,110
To nie jest stabilne źródło 
dochodu, ale w tych realiach 

94
00:05:41,110 --> 00:05:44,510
obowiązuje prosta zasada. 
Jak się nie ma, co się lubi, to 

95
00:05:44,510 --> 00:05:47,870
się lubi co się ma. 
Techłel bierze więc każdą 

96
00:05:47,870 --> 00:05:51,670
ofertę, jest punktualny, 
zaangażowany, robi wszystko 

97
00:05:51,670 --> 00:05:55,750
najlepiej jak potrafi, bo wie, 
że w jego położeniu wdzięczność 

98
00:05:55,750 --> 00:05:58,550
i elastyczność są kluczem do 
przetrwania. 

99
00:06:00,480 --> 00:06:05,400
Na początku marca 2021 roku ramu
skontaktuje się z techłelem z 

100
00:06:05,400 --> 00:06:08,680
informacją, że być może będzie 
miał dla niego kolejne 

101
00:06:08,680 --> 00:06:12,040
jednorazowe zlecenie. 
Chodzi o pracę przy obsłudze 

102
00:06:12,040 --> 00:06:16,200
gości podczas planowanej imprezy
urodzinowej tech wel nigdy 

103
00:06:16,200 --> 00:06:19,040
wcześniej nie pracował jako 
kelner ani nie zajmował się 

104
00:06:19,040 --> 00:06:22,880
bezpośrednią obsługą wydarzeń, 
więc Ramos proponuje jeszcze 

105
00:06:22,880 --> 00:06:25,760
dodatkowe spotkanie. 
Coś w rodzaju rozmowy 

106
00:06:25,760 --> 00:06:29,230
kwalifikacyjnej. 
Ma to być zwykła rozmowa o 

107
00:06:29,230 --> 00:06:31,830
szczegółach zlecenia. 
Co dokładnie miałby robić? 

108
00:06:31,870 --> 00:06:34,390
Ile to potrwa? 
Jakie będzie wynagrodzenie i 

109
00:06:34,390 --> 00:06:37,190
jeszcze kilka innych elementów 
jak oczekiwany ubiór? 

110
00:06:38,230 --> 00:06:40,390
Tequel zgadza się bez większego 
wahania. 

111
00:06:40,910 --> 00:06:44,430
Termin zostaje ustalony na 
wieczór 11 marca, około 

112
00:06:44,430 --> 00:06:49,670
dziewiętnastej 30 w domu ramosa.
Tego dnia techel przygotowuje 

113
00:06:49,670 --> 00:06:53,390
się do wyjścia kilka godzin 
wcześniej zakłada szare spodnie,

114
00:06:53,390 --> 00:06:56,510
jasną koszulkę z krótkim 
rękawem, a na wierzch narzuca 

115
00:06:56,510 --> 00:06:59,150
kurtkę. 
Wychodzi z domu i kieruje się na

116
00:06:59,150 --> 00:07:02,910
przystanek autobusowy. 
Po drodze spotyka swoją siostrę 

117
00:07:03,030 --> 00:07:05,230
weronikę, z którą chwilę 
rozmawia. 

118
00:07:05,790 --> 00:07:08,310
Mówi, że jedzie na rozmowę o 
pracę i że jeśli wszystko 

119
00:07:08,310 --> 00:07:11,390
pójdzie dobrze, może wreszcie 
uda mu się dobrze zarobić. 

120
00:07:11,390 --> 00:07:14,830
W krótkim czasie planuję wrócić 
jeszcze dziś wieczorem. 

121
00:07:15,830 --> 00:07:18,710
Weronika, ucieszona dobrymi 
wiadomościami życzę mu 

122
00:07:18,710 --> 00:07:21,150
powodzenia, po czym rodzeństwo 
się rozstaje. 

123
00:07:22,110 --> 00:07:25,750
Tequel wsiada do autobusu, 
podróż nie zajmuje wiele czasu, 

124
00:07:25,870 --> 00:07:28,310
bo do pokonania jest około 10 
km. 

125
00:07:28,830 --> 00:07:31,830
Na miejscu pojawia się już około
szesnastej 30. 

126
00:07:31,990 --> 00:07:35,590
Kilka godzin przed planowaną 
rozmową nie wiadomo jednak, 

127
00:07:35,630 --> 00:07:37,230
dlaczego przyjeżdża tak 
wcześnie. 

128
00:07:37,790 --> 00:07:40,950
Być może nastąpiła zmiana 
planów, albo po prostu chciał 

129
00:07:40,950 --> 00:07:43,590
mieć czas, żeby na spokojnie 
rozejrzeć się po okolicy. 

130
00:07:43,950 --> 00:07:46,510
Mógł akurat nie mieć żadnych 
innych zajęć czy planów. 

131
00:07:46,510 --> 00:07:49,990
Na to popołudnie może liczył 
też, że zostanie ramosa 

132
00:07:49,990 --> 00:07:53,270
wcześniej w domu i dzięki temu 
szybciej załatwią tematy. 

133
00:07:54,310 --> 00:07:57,670
W każdym razie techwel 
przyjeżdża do domu ramosa i 

134
00:07:57,670 --> 00:08:02,110
znika na zawsze. 
Tego samego dnia, późnym 

135
00:08:02,110 --> 00:08:05,750
wieczorem 11 marca bliscy 
tequela zaczynają odczuwać 

136
00:08:05,750 --> 00:08:09,790
niepokój, który początkowo 
próbują racjonalizować od jego 

137
00:08:09,790 --> 00:08:12,910
wyjścia z domu minęło już kilka 
godzin, a on wciąż się nie 

138
00:08:12,910 --> 00:08:15,150
odzywa. 
Nie dzwoni, nie wysyła 

139
00:08:15,150 --> 00:08:18,430
wiadomości, nie informuje 
nikogo, że na przykład rozmowa o

140
00:08:18,430 --> 00:08:21,790
pracę się przeciąga, albo że 
wróci później z jakiegokolwiek 

141
00:08:21,790 --> 00:08:25,510
innego powodu. 
A to nietypowe, ale jeszcze nie 

142
00:08:25,510 --> 00:08:27,430
na tyle, by od razu wszczynać 
alarm. 

143
00:08:27,910 --> 00:08:31,230
Rodzina wie dokąd poszedł. 
Wie też, że spotkanie miało 

144
00:08:31,230 --> 00:08:34,750
dotyczyć pracy i że osoba, z 
którą się umawiał, nie była kimś

145
00:08:34,750 --> 00:08:38,190
anonimowym czy szemranym, to 
ktoś kogo tech wel znał już 

146
00:08:38,190 --> 00:08:41,630
wcześniej i dla kogo zdarzało mu
się już wykonywać zlecenia. 

147
00:08:42,590 --> 00:08:45,190
Pojawiają się więc najbardziej 
oczywiste wytłumaczenia. 

148
00:08:45,630 --> 00:08:48,270
Być może rozmowa faktycznie 
zaczęła się dopiero wieczorem, 

149
00:08:48,470 --> 00:08:51,390
może się przeciągnęła, a może 
techwel zdecydował, że nie 

150
00:08:51,390 --> 00:08:55,190
będzie wracał po nocy i zostanie
na miejscu brak transportu 

151
00:08:55,190 --> 00:08:58,990
nocnego, długie przerwy między 
autobusami i zwykłą oszczędność 

152
00:08:58,990 --> 00:09:02,150
pieniędzy sprawiają, że 
przenocowanie na czyjejś kanapie

153
00:09:02,150 --> 00:09:05,150
w takiej sytuacji bywa po prostu
bardziej praktyczna. 

154
00:09:05,630 --> 00:09:08,390
Bliscy postanawiają więc 
zaczekać na dalszy rozwój 

155
00:09:08,390 --> 00:09:11,550
wydarzeń. 
Nadchodzi jednak kolejny dzień, 

156
00:09:11,550 --> 00:09:14,430
a wraz z nim przekonanie, że coś
jest nie tak. 

157
00:09:14,950 --> 00:09:18,790
Telefon tech wella nadal milczy,
a kolejne możliwe wyjaśnienia 

158
00:09:18,790 --> 00:09:21,990
jego nieobecności nie brzmią już
tak przekonująco, jak 

159
00:09:21,990 --> 00:09:25,950
poprzedniego wieczora. 
Ostatecznie zapada decyzja o 

160
00:09:25,950 --> 00:09:28,990
zgłoszeniu zaginięcia. 
Ma to jednak miejsce dopiero od 

161
00:09:28,990 --> 00:09:31,550
13 marca. 
Za chwilę do tego wrócę. 

162
00:09:32,590 --> 00:09:34,950
Na lokalny komisariat udaje się 
jego dziewczyna 

163
00:09:35,150 --> 00:09:39,430
siedemnastoletnia Michelle prosi
o rozmowę, po czym wyjaśnia, że 

164
00:09:39,430 --> 00:09:42,510
jej chłopak nie kontaktuje się z
rodziną od prawie 2 dni. 

165
00:09:43,070 --> 00:09:45,190
Zgłoszenie nie zostaje jednak 
przyjęte. 

166
00:09:45,670 --> 00:09:49,270
Policjanci informują ją, że jako
osoba niepełnoletnia powinna 

167
00:09:49,270 --> 00:09:52,670
wrócić w towarzystwie kogoś 
dorosłego i wtedy spiszą jej 

168
00:09:52,670 --> 00:09:55,550
zeznania. 
Równocześnie w sposób 

169
00:09:55,590 --> 00:09:59,390
niewypowiedziany wprost, ale 
wyraźnie odczuwalny dają jej do 

170
00:09:59,390 --> 00:10:01,910
zrozumienia, że sprawa nie jest 
dla nich pilna. 

171
00:10:02,430 --> 00:10:06,110
Techel jest dorosły, poza tym 
jest osobą transpłciową. 

172
00:10:06,710 --> 00:10:09,950
To oznacza, że w hierarchii 
priorytetów komisariatu nie 

173
00:10:09,950 --> 00:10:11,950
znajduje się nawet w pierwszej 
dziesiątce. 

174
00:10:12,870 --> 00:10:15,710
Jeśli chodzi o to, dlaczego 
rodzina zwlekała ze zgłoszeniem 

175
00:10:15,710 --> 00:10:18,150
zaginięcia, to niestety w 
źródłach nie zostało to 

176
00:10:18,150 --> 00:10:20,950
wyjaśnione. 
Jednak mam pewną hipotezę. 

177
00:10:22,010 --> 00:10:25,250
Formalnie w Argentynie nie 
istnieje przepis nakazujący 

178
00:10:25,250 --> 00:10:29,930
odczekać 24 czy 48 godzin po 
zniknięciu osoby dorosłej. 

179
00:10:30,330 --> 00:10:33,330
Policja może, a nawet powinna 
przyjąć zawiadomienie 

180
00:10:33,330 --> 00:10:36,550
natychmiast. 
W praktyce jednak często 

181
00:10:36,550 --> 00:10:39,670
funkcjonuje niepisana zasada 
zwlekania, szczególnie gdy 

182
00:10:39,670 --> 00:10:42,550
chodzi o dorosłe osoby z tak 
zwanego marginesu. 

183
00:10:43,070 --> 00:10:46,030
Rodzina tequela z pewnością 
podejrzewała, że zostaną 

184
00:10:46,030 --> 00:10:49,990
potraktowani po macoszemu i 
okazało się, że te obawy nie 

185
00:10:49,990 --> 00:10:53,350
były bezpodstawne. 
Michelle zostaje odesłana z 

186
00:10:53,350 --> 00:10:56,950
kwitkiem, a policyjne 
poszukiwania nie ruszają, a to 

187
00:10:56,950 --> 00:10:59,990
czas odgrywa tak istotną rolę w 
przypadku zaginięć. 

188
00:11:00,990 --> 00:11:04,150
Dziewczyna jednak nie zamierza 
się poddać i jeszcze tego samego

189
00:11:04,150 --> 00:11:07,430
dnia zjawia się na komisariacie 
w towarzystwie osoby dorosłej. 

190
00:11:07,830 --> 00:11:11,350
Według źródeł była to albo mama 
tech wella albo zaprzyjaźniona z

191
00:11:11,350 --> 00:11:14,430
rodziną sąsiadka. 
Policja, nie mając już innego 

192
00:11:14,430 --> 00:11:17,510
wyjścia, przyjmuje zgłoszenia i 
rozpoczyna oficjalne 

193
00:11:17,510 --> 00:11:21,570
poszukiwania. 
Michelle przekazuje kluczowe 

194
00:11:21,570 --> 00:11:24,850
informacje dotyczące ostatniego 
dnia, w którym te chwel był 

195
00:11:24,850 --> 00:11:28,090
widziany przez bliskich. 
Funkcjonariusze dowiadują się, 

196
00:11:28,090 --> 00:11:31,930
dokąd udał się 11 marca. 
Z kim miał się spotkać i pod 

197
00:11:31,930 --> 00:11:34,650
jakim adresem miała odbyć się 
rozmowa w sprawie pracy. 

198
00:11:35,630 --> 00:11:38,470
To wystarcza, by skierować ich 
uwagę na dom ramosa. 

199
00:11:39,030 --> 00:11:41,790
Szybko też ustalają lokalizację 
telefonu komórkowego. 

200
00:11:41,790 --> 00:11:45,390
Tequela wykorzystują do tego 
dane ze stacji bazowych, do 

201
00:11:45,390 --> 00:11:49,070
których logował się aparat. 
Nie jest zaskoczeniem, gdy 

202
00:11:49,070 --> 00:11:52,190
okazuje się, że ostatnia 
aktywność zostaje odnotowana w 

203
00:11:52,190 --> 00:11:56,550
pobliżu domu ramosa. 
Dokładnie 24 minuty po północy 

204
00:11:56,670 --> 00:12:00,830
12 marca. 
Równolegle rodzina i bliscy nie 

205
00:12:00,830 --> 00:12:04,470
czekają bezczynnie, przygotowują
plakaty i rozwieszają je w 

206
00:12:04,470 --> 00:12:07,470
najbliższej okolicy i sąsiednich
miejscowościach. 

207
00:12:07,950 --> 00:12:11,110
Jest na nich jego zdjęcie, 
dokładny rysopis i prośba o 

208
00:12:11,110 --> 00:12:15,390
pilny kontakt z policją. 
Zaginiony to dwudziesto jedno 

209
00:12:15,390 --> 00:12:19,550
letni trans mężczyzna o krępej 
budowie ciała, jasnej karnacji, 

210
00:12:19,670 --> 00:12:22,310
krótkich ciemnych włosach i 
brązowych oczach. 

211
00:12:22,790 --> 00:12:29,270
Ma około 155 156 cm wzrostu. 
W dniu zaginięcia miał na sobie 

212
00:12:29,270 --> 00:12:32,470
szare spodnie, białą koszulę z 
krótkim rękawem, niebieską 

213
00:12:32,470 --> 00:12:35,950
kurtkę, czapkę z daszkiem oraz 
niebieskie sportowe buty. 

214
00:12:36,910 --> 00:12:39,910
Jego rodzina ma nadzieję, że 
ktoś go widział, spotkał, 

215
00:12:39,950 --> 00:12:43,510
zapamiętał i będzie w stanie 
pomóc w sprowadzeniu go do domu.

216
00:12:44,470 --> 00:12:47,310
Jednocześnie zostaje złożony 
wniosek o wydanie nakazu 

217
00:12:47,310 --> 00:12:51,750
przeszukania domu ramosa zostaje
rozpatrzony pozytywnie i 16 

218
00:12:51,750 --> 00:12:55,470
marca, 5 dni po zaginięciu. 
Policjanci razem z zastępem 

219
00:12:55,470 --> 00:12:58,270
techników wchodzą do domu, w 
którym tech wel 

220
00:12:58,390 --> 00:13:01,750
najprawdopodobniej przebywał tuż
przed swoim zniknięciem. 

221
00:13:02,790 --> 00:13:05,230
Wcześniej działania policji 
skupiały się na tym, co 

222
00:13:05,230 --> 00:13:10,150
najbardziej oczywiste drogach, 
poboczach, polach, nieużytkach i

223
00:13:10,150 --> 00:13:13,710
opuszczonych budynkach wzdłuż 
trasy, którą tech wel mógł 

224
00:13:13,710 --> 00:13:17,590
pokonać 11 marca. 
To nie przyniosło jednak żadnych

225
00:13:17,590 --> 00:13:20,430
rezultatów. 
Przełom następuje dopiero 

226
00:13:20,430 --> 00:13:23,550
podczas przeszukania domu i 
okalającej go działki. 

227
00:13:25,530 --> 00:13:28,650
Pierwszą rzeczą, która rzuca się
w oczy, a właściwie to w 

228
00:13:28,650 --> 00:13:32,090
nozdrza, to intensywny zapach 
wybielacza unoszący się w 

229
00:13:32,090 --> 00:13:35,170
powietrzu. 
Ponadto brakuje części mebli 

230
00:13:35,770 --> 00:13:39,010
ramo stwierdzi, że wyrzucił je 
niedawno, bo planuje zakup 

231
00:13:39,010 --> 00:13:41,970
nowych, ale po krótkich 
oględzinach wychodzi na jaw, że 

232
00:13:41,970 --> 00:13:45,070
zostały spalone. 
Na miejscu zostaje też 

233
00:13:45,070 --> 00:13:48,150
znaleziony zniszczony telefon 
komórkowy, a właściwie jego 

234
00:13:48,150 --> 00:13:53,070
część, dokładniej mówiąc obudowa
są też fragmenty ubrań, które 

235
00:13:53,070 --> 00:13:57,150
według policji mogą należeć do 
zaginionego, ale najbardziej 

236
00:13:57,150 --> 00:14:00,510
złowrogie są ślady krwi. 
Próbki zostają pobrane do 

237
00:14:00,510 --> 00:14:04,190
dalszych badań laboratoryjnych, 
aby ustalić, czy należą do tech 

238
00:14:04,190 --> 00:14:07,350
wella. 
Nadpalone fragmenty odzieży oraz

239
00:14:07,350 --> 00:14:09,830
części telefonu zostają pokazane
Michel. 

240
00:14:10,310 --> 00:14:14,630
Dziewczyna rozpoznaje je jako 
rzeczy należące do jej chłopaka.

241
00:14:15,590 --> 00:14:18,350
To moment, w którym sprawa 
przestaje być traktowana jako 

242
00:14:18,350 --> 00:14:22,190
rutynowe zaginięcie. 
Pod uwagę należy wziąć możliwość

243
00:14:22,190 --> 00:14:26,910
zagrożenia zdrowia i życia. 
Podczas przeszukania domu Ramos 

244
00:14:26,910 --> 00:14:28,750
jest również wstępnie 
przesłuchany. 

245
00:14:29,190 --> 00:14:32,430
Twierdzi, że nie widział się z 
tequelem od tygodni, a ich 

246
00:14:32,430 --> 00:14:35,070
spotkanie finalnie nie doszło do
skutku. 

247
00:14:36,070 --> 00:14:39,510
Kilka dni później zostaje 
zatrzymany, ale na razie jedynie

248
00:14:39,510 --> 00:14:42,550
pod zarzutem utrudnienia 
śledztwa i składania fałszywych 

249
00:14:42,550 --> 00:14:45,790
zeznań. 
Wkrótce potem policja zatrzymuje

250
00:14:45,790 --> 00:14:49,550
również drugiego mężczyznę, 
znajomego ramosa, Oskara 

251
00:14:49,550 --> 00:14:52,910
montessa. 
Analiza jego telefonu wykonana w

252
00:14:52,910 --> 00:14:56,670
kolejnych dniach przynosi 
kolejne niepokojące informacje. 

253
00:14:57,630 --> 00:15:00,550
Znajdują się tam zdjęcia 
potwierdzające, że te chwel 

254
00:15:00,630 --> 00:15:04,350
najpierw przebywał w domu 
ramosa, a następnie obaj udali 

255
00:15:04,350 --> 00:15:08,630
się do domu Oskara. 
Potem razem wrócili godziny i 

256
00:15:08,630 --> 00:15:11,990
miejsca logowań telefonów. 
Całej trójki są ze sobą spójne. 

257
00:15:12,990 --> 00:15:16,270
Zarówno Ramos, jak i Oskar 
początkowo występują w sprawie 

258
00:15:16,270 --> 00:15:19,710
jako świadkowie. 
Obaj zaprzeczają jednak, by 

259
00:15:19,710 --> 00:15:22,710
widzieli tequela, a po 
zatrzymaniu konsekwentnie 

260
00:15:22,710 --> 00:15:26,150
odmawiają składania zeznań. 
Nie chcą wyjawić, co zdarzyło 

261
00:15:26,150 --> 00:15:29,950
się tamtej nocy ani gdzie jest 
tychel, nawet czy nadal żyje. 

262
00:15:30,910 --> 00:15:33,830
Na ich niekorzyść działają nie 
tylko zgromadzone dowody i 

263
00:15:33,830 --> 00:15:36,390
poszlaki, ale także ich pokaźne 
kartoteki. 

264
00:15:36,390 --> 00:15:39,270
Kryminalne. 
Ramos ma na koncie wyrok za 

265
00:15:39,270 --> 00:15:43,390
udział w zabójstwie z 2009 roku,
choć źródła nie precyzują 

266
00:15:43,390 --> 00:15:47,150
dokładnie, jaka była jego rola. 
Oskar z kolei był w przeszłości 

267
00:15:47,150 --> 00:15:49,150
karany za przestępstwo 
seksualne. 

268
00:15:51,110 --> 00:15:54,430
Śledztwo trwa, a z każdym 
kolejnym dniem sprawa nabiera 

269
00:15:54,430 --> 00:15:56,430
coraz bardziej mrocznego 
charakteru. 

270
00:15:56,990 --> 00:16:00,390
Mimo to ogólnokrajowe media w 
Argentynie w dużej mierze 

271
00:16:00,430 --> 00:16:03,790
milczą, a temat zaginięcia 
tequela pojawia się głównie w 

272
00:16:03,790 --> 00:16:06,830
niszowych redakcjach i 
pojedynczych lokalnych mediach. 

273
00:16:07,510 --> 00:16:11,110
Tworzy się swego rodzaju próżnia
informacyjna, więc ciężar 

274
00:16:11,110 --> 00:16:14,670
nagłośnienia sprawy przejmuje na
siebie społeczność LGBT plus. 

275
00:16:15,480 --> 00:16:18,200
To grupa, dla której te hwell 
szybko staje się symbolem 

276
00:16:18,200 --> 00:16:21,280
systemowego wykluczenia i 
przemocy wobec osób 

277
00:16:21,280 --> 00:16:25,040
transpłciowych. 
Głos zabierają organizacje 

278
00:16:25,040 --> 00:16:28,360
społeczne, aktywiści oraz 
ministerstwo do spraw kobiet, 

279
00:16:28,360 --> 00:16:33,150
równości, płci i różnorodności. 
Domagają się rzetelnego śledztwa

280
00:16:33,230 --> 00:16:36,510
i odpowiedzi na pytanie, co 
wydarzyło się tamtej nocy i 

281
00:16:36,510 --> 00:16:39,550
gdzie jest techel? 
Dzięki temu sprawa staje się 

282
00:16:39,550 --> 00:16:42,150
bardziej medialna. 
Zarówno media lokalne, jak i 

283
00:16:42,150 --> 00:16:45,910
zagraniczne zaczynają opisywać 
ją jako przykład marginalizacji 

284
00:16:45,910 --> 00:16:49,110
osób transpłciowych. 
Wpisywana jest w szerszy 

285
00:16:49,110 --> 00:16:51,230
kontekst strukturalnej 
transfobii. 

286
00:16:52,230 --> 00:16:56,110
Organizacje działające na rzecz 
praw osób z lgbt plus w tym 

287
00:16:56,110 --> 00:16:59,830
redakcje i kolektywy zajmujące 
się tematyką praw człowieka oraz

288
00:16:59,830 --> 00:17:03,230
jedna z najstarszych organizacji
homoseksualnych w Argentynie. 

289
00:17:03,430 --> 00:17:05,670
Od początku nazywają sprawę 
wprost. 

290
00:17:05,990 --> 00:17:09,470
To zabójstwo motywowane 
nienawiścią wobec tożsamości 

291
00:17:09,470 --> 00:17:13,470
transpłciowej, mimo że nie 
znaleziono ciała, są o tym 

292
00:17:13,470 --> 00:17:16,869
przekonane. 
W wielu miastach kraju zaczynają

293
00:17:16,869 --> 00:17:21,109
się regularne demonstracje pod 
hasłem, gdzie jest techel są 

294
00:17:21,109 --> 00:17:24,390
organizowane co tydzień 
najczęściej w środowe wieczory. 

295
00:17:25,630 --> 00:17:28,830
Jest wywarcie presji na organy 
ścigania i doprowadzenie do 

296
00:17:28,830 --> 00:17:31,550
tego, by sprawa była traktowana 
jako priorytet. 

297
00:17:32,510 --> 00:17:34,710
Jednym z najbardziej 
symbolicznych wydarzeń, o 

298
00:17:34,710 --> 00:17:37,870
których warto wspomnieć, jest 
marsz z pochodniami 

299
00:17:37,990 --> 00:17:41,910
zorganizowany pod hasłem 
milczenie tech wella jest naszym

300
00:17:41,910 --> 00:17:45,470
krzykiem o sprawiedliwość. 
Trasa marszu nie jest 

301
00:17:45,470 --> 00:17:48,790
przypadkowa, prowadzi bowiem 
przez punkty, które wyznaczają 

302
00:17:48,790 --> 00:17:50,830
jego ostatnie znane miejsca 
pobytu. 

303
00:17:51,790 --> 00:17:53,950
Protesty nie ograniczają się 
jednak do ulic. 

304
00:17:54,430 --> 00:17:57,470
Aktywiści pojawiają się także 
pod budynkami sądów i 

305
00:17:57,470 --> 00:17:59,790
prokuratury. 
W trakcie kluczowych etapów 

306
00:17:59,790 --> 00:18:02,990
postępowania. 
Mają ze sobą transparenty i 

307
00:18:02,990 --> 00:18:05,670
tęczowe flagi. 
Domagają się obecności 

308
00:18:05,670 --> 00:18:08,830
przedstawicieli mniejszości przy
tej sprawie i publicznej 

309
00:18:08,830 --> 00:18:12,470
kontroli nad jej przebiegiem. 
W demonstracjach biorą udział 

310
00:18:12,470 --> 00:18:15,870
setki osób. 
Do działań włącza się również 

311
00:18:15,870 --> 00:18:19,270
państwowy organ ministerstwo 
zajmujące się przeciwdziałaniem 

312
00:18:19,270 --> 00:18:23,270
dyskryminacji, który oficjalnie 
wspiera rodzinę tequela i 

313
00:18:23,270 --> 00:18:27,190
podkreśla, że sposób prowadzenia
postępowania obnaża głębszy 

314
00:18:27,190 --> 00:18:29,630
problem. 
Mianowicie brak odpowiednich 

315
00:18:29,630 --> 00:18:32,670
procedur i realnych zasad, 
według których prowadzone 

316
00:18:32,670 --> 00:18:35,390
powinny być sprawy zaginięć osób
trans. 

317
00:18:36,030 --> 00:18:38,870
Chociaż muszę tu przyznać, że 
nie do końca rozumiem ten 

318
00:18:38,870 --> 00:18:41,670
przekaz, a nie było to bardziej 
wyjaśnione w źródłach. 

319
00:18:42,630 --> 00:18:45,750
W komunikatach jej wystąpieniach
publicznych powraca ten sam 

320
00:18:45,750 --> 00:18:48,390
wniosek. 
Sprawa tech wella nie jest 

321
00:18:48,390 --> 00:18:51,150
wyjątkiem. 
To kolejny dowód na to, jak 

322
00:18:51,150 --> 00:18:55,510
łatwo osoby transpłciowe znikają
na marginesie zainteresowania 

323
00:18:55,510 --> 00:18:58,670
państwa. 
Organizowane są spotkania 

324
00:18:58,790 --> 00:19:02,510
debaty, akcje informacyjne i 
materiały dokumentalne, w 

325
00:19:02,510 --> 00:19:06,350
których historia tequela staje 
się punktem wyjścia do rozmowy o

326
00:19:06,350 --> 00:19:10,030
przemocy, ubóstwie i 
niewidzialności mężczyzn 

327
00:19:10,030 --> 00:19:13,630
transpłciowych. 
Dzięki tym działaniom tożsamość 

328
00:19:13,630 --> 00:19:16,750
tequela nie znika z przestrzeni 
publicznej, a zaczyna 

329
00:19:16,750 --> 00:19:20,030
funkcjonować jako znak sprzeciwu
wobec obojętności. 

330
00:19:20,510 --> 00:19:24,430
Jest też przypomnieniem, że za 
policyjnymi aktami i sądowymi 

331
00:19:24,430 --> 00:19:28,590
protokołami stoi człowiek z 
życiem, planami i historią. 

332
00:19:29,590 --> 00:19:32,390
W akcję informacyjną oczywiście 
włączają się także jego 

333
00:19:32,390 --> 00:19:36,710
najbliżsi jego siostra Wiktoria.
W dniu jego dwudziestych drugich

334
00:19:36,710 --> 00:19:41,350
urodzin przypadających na 22 
marca niecałe 2 tygodnie po 

335
00:19:41,350 --> 00:19:44,150
zniknięciu udziela wzruszającego
wywiadu. 

336
00:19:44,710 --> 00:19:48,470
Wyraża swój żal i wspomina, jak 
bardzo ciepłym i rodzinnym jest 

337
00:19:48,470 --> 00:19:51,030
człowiekiem. 
Składa mu też życzenia 

338
00:19:51,030 --> 00:19:54,390
urodzinowe. 
Rodzina i przyjaciele wierzą, że

339
00:19:54,390 --> 00:19:57,550
dopóki nie znaleziono ciała, to 
jest szansa, że żyje. 

340
00:19:58,030 --> 00:20:01,470
Nawet jeśli zgromadzona do tej 
pory dowody mogą świadczyć o 

341
00:20:01,470 --> 00:20:04,150
czymś przeciwnym, nie porzucają 
nadziei. 

342
00:20:06,110 --> 00:20:09,830
Śledztwo wchodzi w kolejną fazę,
gdy do akt trafiają wyniki badań

343
00:20:09,830 --> 00:20:12,950
laboratoryjnych. 
Krew zabezpieczona podczas 

344
00:20:12,950 --> 00:20:16,910
przeszukania domu ramosa zostaje
poddana analizie genetycznej, a 

345
00:20:16,910 --> 00:20:20,950
jej wyniki są jednoznaczne. 
Materiał biologiczny należy do 

346
00:20:20,950 --> 00:20:23,790
techu. 
Ela, ta informacja na tym etapie

347
00:20:23,910 --> 00:20:25,870
nie zostaje jednak podana 
publicznie. 

348
00:20:26,150 --> 00:20:30,190
Wie o tym tylko rodzina. 
To moment przełomowy, bo po raz 

349
00:20:30,190 --> 00:20:33,950
pierwszy dowody fizyczne wprost 
łączą miejsce zniknięcia z 

350
00:20:33,950 --> 00:20:37,830
przypuszczalnym losem tequela. 
Oczywiście znalezione fragmenty 

351
00:20:37,830 --> 00:20:40,350
ubrań i telefonu także stanowią 
dowód. 

352
00:20:40,550 --> 00:20:43,830
Jednak nie można ich przypisać 
zaginionemu ze stuprocentową 

353
00:20:43,830 --> 00:20:48,550
pewnością teoretycznie taką samą
bluzę i telefon może mieć wiele 

354
00:20:48,550 --> 00:20:52,390
osób, natomiast w przypadku 
materiału genetycznego pobranego

355
00:20:52,390 --> 00:20:56,670
ze śladów krwi nie ma miejsca na
najmniejsze nawet wątpliwości. 

356
00:20:58,620 --> 00:21:02,660
W niedzielę 11 kwietnia mija 
dokładnie miesiąc od dnia, w 

357
00:21:02,660 --> 00:21:06,660
którym techel był widziany po 
raz ostatni od 4 tygodni 

358
00:21:06,660 --> 00:21:09,060
figuruje w dokumentach jako 
osoba zaginiona. 

359
00:21:09,540 --> 00:21:12,620
Wciąż nie znaleziono żadnego 
innego śladu jego obecności, 

360
00:21:12,780 --> 00:21:16,460
który mógłby sugerować, że 
gdzieś się ukrył, albo uciekł. 

361
00:21:17,470 --> 00:21:20,630
Przeszukano teren w asyście psów
tropiących i jest wykorzystaniem

362
00:21:20,630 --> 00:21:23,070
dronów. 
Nurkowie sprawdzili pobliską 

363
00:21:23,070 --> 00:21:25,670
lagunę. 
Przeszukano też do moskara i 

364
00:21:25,670 --> 00:21:28,830
partnerki ramosa, jednak niczego
nie znaleziono. 

365
00:21:29,790 --> 00:21:33,350
Oficjalnie śledczy podkreślają, 
że wszystkie hipotezy pozostają 

366
00:21:33,350 --> 00:21:36,030
otwarte. 
Wśród nich pojawia się nawet 

367
00:21:36,030 --> 00:21:39,590
wątek handlu ludźmi, forsowany 
szczególnie przez ojca tequela, 

368
00:21:39,750 --> 00:21:43,110
który od początku naciska, by 
policja dokładnie sprawdziła. 

369
00:21:43,110 --> 00:21:47,190
Ten trop stanowczo nie zgadza 
się z narracją promowaną przez 

370
00:21:47,190 --> 00:21:51,070
część środowisk LGBT, wskazująca
na motyw nienawiści wobec 

371
00:21:51,070 --> 00:21:54,590
tożsamości płciowej. 
Funkcjonariusze jednak są dość 

372
00:21:54,590 --> 00:21:57,830
sceptyczni wobec takiego 
scenariusza, chociaż nie mogą go

373
00:21:57,830 --> 00:22:01,390
w pełni wykluczyć. 
Coraz więcej wskazuje natomiast 

374
00:22:01,390 --> 00:22:06,030
na to, że w nocy z jedenastego 
na 12 marca w domu ramosa doszło

375
00:22:06,030 --> 00:22:11,350
do poważnego przestępstwa. 
Mija kolejny miesiąc a potem 

376
00:22:11,350 --> 00:22:13,830
następny, a zatrzymanie wciąż 
milczą. 

377
00:22:14,390 --> 00:22:17,190
W międzyczasie bliscy tequela 
zmuszeni byli spędzić jego 

378
00:22:17,190 --> 00:22:20,710
urodziny w samotności. 
Jego dziewczyna Michelle w 

379
00:22:20,710 --> 00:22:23,830
samotności spędziła też rocznicę
ich związku. 

380
00:22:24,790 --> 00:22:28,790
Jedenasty dzień miesiąca staje 
się symboliczną datą, ponownie 

381
00:22:28,790 --> 00:22:31,790
urządzone zostają marsze z 
pochodniami, podczas których 

382
00:22:31,790 --> 00:22:34,670
uczestnicy skandują imię 
zaginionego i domagają się 

383
00:22:34,670 --> 00:22:38,390
odpowiedzi na najważniejsze z 
pytań, gdzie jest i co się z nim

384
00:22:38,390 --> 00:22:41,550
stało. 
Po takim czasie niewiele osób ma

385
00:22:41,550 --> 00:22:44,830
jeszcze nadzieję, że te 
odnajdzie się cały i zdrowy, ale

386
00:22:44,830 --> 00:22:48,350
wciąż organizowane są 
poszukiwania grupy chętnych 

387
00:22:48,350 --> 00:22:51,150
cywilów spotykają się i 
przeczesują teren okolicznych 

388
00:22:51,150 --> 00:22:55,190
miast, pól i dolin rzek, jednak 
nadal niczego nie udało się 

389
00:22:55,190 --> 00:22:59,630
znaleźć ani ciała, ani żadnego, 
nawet najmniejszego śladu. 

390
00:23:00,590 --> 00:23:03,110
Rzecznik policji przekazuje 
mediom tylko pobieżne 

391
00:23:03,110 --> 00:23:05,990
informacje. 
Śledztwo trwa wspierany jest 

392
00:23:05,990 --> 00:23:09,310
materiał dowodowy, ale nie 
możemy przekazać nic więcej dla 

393
00:23:09,310 --> 00:23:13,190
dobra śledztwa. 
Sfrustrowani i przerażeni bliscy

394
00:23:13,190 --> 00:23:16,550
tequela apelują do podejrzanych,
by wreszcie wyjawili prawdę, 

395
00:23:16,710 --> 00:23:20,630
nawet tę najgorszą chcą 
wiedzieć, co się wydarzyło. 

396
00:23:20,910 --> 00:23:24,590
Zasługują na to, by się 
pożegnać, a on na to, by go 

397
00:23:24,590 --> 00:23:28,310
godnie pochować. 
Ta przedłużająca się niepewność 

398
00:23:28,310 --> 00:23:31,350
jest dla nich ogromnym 
obciążeniem, nie wiedzą już, do 

399
00:23:31,350 --> 00:23:35,390
kogo mają zwrócić się o pomoc. 
Są przekonani, że ktoś poza 

400
00:23:35,390 --> 00:23:38,910
zatrzymanymi ma jakieś 
informacje, ale nie chce ich 

401
00:23:38,910 --> 00:23:41,510
wyjawić. 
Nie pomaga nawet Nagroda 

402
00:23:41,510 --> 00:23:45,150
pieniężna, która jest oferowana 
od pierwszych dni śledztwa i 

403
00:23:45,150 --> 00:23:49,350
która z każdym tygodniem wzrasta
kilkaset, a później nawet kilka 

404
00:23:49,350 --> 00:23:52,790
milionów pesos za informacje, 
które mogą doprowadzić do 

405
00:23:52,790 --> 00:23:55,600
rozwiązania zagadki. 
Niczego nie zmienia też 

406
00:23:55,600 --> 00:23:58,000
zapewnienie o anonimowości 
zgłoszenia. 

407
00:24:00,290 --> 00:24:04,410
Mijają kolejne tygodnie, 3 
miesiące po zaginięciu tequela w

408
00:24:04,410 --> 00:24:07,130
Argentynie wchodzą w życie 
zmiany w prawie pracy, które 

409
00:24:07,130 --> 00:24:09,440
mają zagwarantować osobom 
transpłciowym. 

410
00:24:09,630 --> 00:24:13,630
Realny dostęp do zatrudnienia 
nowe przepisy wprowadzają 

411
00:24:13,630 --> 00:24:17,070
obowiązek przeznaczenia co 
najmniej 1% miejsc pracy w 

412
00:24:17,070 --> 00:24:20,830
sektorze publicznym. 
Dla osób trans przewidziane są 

413
00:24:20,830 --> 00:24:24,310
także zachęty dla firm 
prywatnych, by i one zatrudniały

414
00:24:24,310 --> 00:24:27,510
takie osoby. 
To efekt wieloletniej walki, 

415
00:24:27,510 --> 00:24:30,270
aktywistów i organizacji 
społecznych, próbujących 

416
00:24:30,270 --> 00:24:33,550
przełamać barierę, która dla 
wielu osób trans oznacza 

417
00:24:33,550 --> 00:24:35,550
wykluczenie z legalnego rynku 
pracy. 

418
00:24:36,190 --> 00:24:39,550
W tym zestawieniu jest coś 
gorzkiego i trudnego do 

419
00:24:39,550 --> 00:24:41,830
zignorowania. 
Przecież to właśnie brak 

420
00:24:41,830 --> 00:24:44,470
stabilnego zatrudnienia. 
Konieczność chwytania się 

421
00:24:44,470 --> 00:24:47,590
dorywczych zleceń i każdej 
nadarzającej się okazji 

422
00:24:47,710 --> 00:24:50,190
zaprowadziły te chwela na 
rozmowę, z której już nie 

423
00:24:50,190 --> 00:24:55,120
wrócił. 5 miesięcy po jego 
zniknięciu śledztwo wciąż trwa. 

424
00:24:55,640 --> 00:24:58,960
Ramos pozostaje w areszcie i 
milczy, a Oskar prosi o 

425
00:24:58,960 --> 00:25:02,160
możliwość złożenia zeznań. 
Podaje jednak fałszywe 

426
00:25:02,160 --> 00:25:05,470
informacje. 
Nagroda za wskazanie miejsca 

427
00:25:05,470 --> 00:25:09,830
pobytu tequela zostaje podwojona
i wynosi teraz 4 miliony pesos. 

428
00:25:10,430 --> 00:25:13,750
Trwają kolejne porównania DNAI 
następne przeszukania. 

429
00:25:14,310 --> 00:25:17,390
Tym razem śledczy koncentrują 
się na mniej oczywistych 

430
00:25:17,390 --> 00:25:20,630
obszarach, takich jak wysypiska,
śmieci czy złomowiska. 

431
00:25:21,110 --> 00:25:24,710
Pojawia się też teoria, że może 
należy szukać jedynie fragmentów

432
00:25:24,910 --> 00:25:26,950
i to porzuconych w różnych 
miejscach. 

433
00:25:27,870 --> 00:25:31,470
Akta sprawy pęcznieją, procedury
się mnożą, ale mimo tych 

434
00:25:31,470 --> 00:25:34,830
wszystkich wysiłków nie udaje 
się odnaleźć zaginionego. 

435
00:25:36,800 --> 00:25:42,440
Jesienią 2021 roku śledztwo 
wyraźnie zmienia kierunek 8 

436
00:25:42,440 --> 00:25:46,240
listopada 7 miesięcy po 
zaginięciu prokuratura decyduje 

437
00:25:46,240 --> 00:25:49,080
się na krok, który jeszcze 
niedawno wydawał się zbyt 

438
00:25:49,080 --> 00:25:54,480
pochopny wobec Luisa Alberto 
ramosa i Oskara montessa zostają

439
00:25:54,480 --> 00:25:58,640
postawione zarzuty zabójstwa. 
To moment przełomowy, bo oznacza

440
00:25:58,640 --> 00:26:02,080
odejście od oficjalnej narracji 
o zaginięciu i wskazuje, że 

441
00:26:02,080 --> 00:26:05,720
zgromadzone do tej pory materiał
dowodowy wskazuje na popełnienie

442
00:26:05,720 --> 00:26:09,150
zbrodni. 
Dzień później obaj mężczyźni po 

443
00:26:09,150 --> 00:26:12,670
raz pierwszy od miesięcy 
decydują się mówić, ale ich 

444
00:26:12,670 --> 00:26:16,510
zeznania nie wnoszą niczego 
nowego. 10 listopada podczas 

445
00:26:16,510 --> 00:26:19,590
kolejnych przesłuchań 
zaprzeczają wszystkim zarzutom. 

446
00:26:20,110 --> 00:26:23,190
Przyznają, że spotkali się z 
tequelem w dniu jego zniknięcia.

447
00:26:23,390 --> 00:26:25,270
Po czym twierdzą, że wrócił do 
domu? 

448
00:26:26,270 --> 00:26:28,990
Ta wersja wydarzeń stoi w 
sprzeczności z dowodami 

449
00:26:28,990 --> 00:26:32,150
zabezpieczonymi w trakcie 
przeszukań i nie wyjaśnia, co 

450
00:26:32,150 --> 00:26:35,630
stało się później. 
Prokurator wie, że teraz obaj 

451
00:26:35,630 --> 00:26:38,990
będą grali na czas, by odwlekać 
proces w czasie tak długo, jak 

452
00:26:38,990 --> 00:26:42,550
to możliwe. 
Mija dokładnie rok jeden dzień 

453
00:26:42,550 --> 00:26:48,150
od zaginięcia, gdy 12 marca 2022
roku sprawa oficjalnie trafia na

454
00:26:48,150 --> 00:26:51,350
drogę sądową. 
Ramos im montes mają 

455
00:26:51,350 --> 00:26:54,070
odpowiedzieć za zabójstwo z 
nienawiści wobec orientacji 

456
00:26:54,070 --> 00:26:56,270
seksualnej i tożsamości 
płciowej. 

457
00:26:56,750 --> 00:26:59,710
Tak brzmi dosłowna kwalifikacja 
prawna tej sprawy. 

458
00:27:00,630 --> 00:27:03,590
Jednocześnie postępowanie 
zostaje podzielone tak, aby 

459
00:27:03,590 --> 00:27:06,830
niezależnie od procesu karnego 
nadal prowadzić poszukiwania 

460
00:27:06,830 --> 00:27:11,870
tequela jesienią 2022 roku 
przybierają one jeszcze bardziej

461
00:27:11,870 --> 00:27:16,310
intensywną formę, ale wciąż mimo
ogromnej już skali działań nie 

462
00:27:16,310 --> 00:27:19,550
udaje się odnaleźć żadnych 
śladów, które pozwoliłyby 

463
00:27:19,550 --> 00:27:21,470
ustalić, gdzie znajduje się 
ciało. 

464
00:27:21,950 --> 00:27:25,430
Nie pomogło nawet wyburzenie 
domu ramosa i przekopanie całego

465
00:27:25,430 --> 00:27:30,660
terenu. 
W 2023 roku ciężar walki o 

466
00:27:30,660 --> 00:27:35,380
sprawiedliwość coraz wyraźniej 
przejmuje rodzina tequela 29 

467
00:27:35,380 --> 00:27:38,380
maja jego matka publicznie 
domaga się przyspieszenia 

468
00:27:38,380 --> 00:27:41,220
procesu. 
Podczas konferencji prasowej 

469
00:27:41,220 --> 00:27:45,180
zorganizowanej w Buenos Aires 
mówi wprost o desperacji i 

470
00:27:45,220 --> 00:27:47,940
bezsilności wobec wieloletniego 
oczekiwania. 

471
00:27:48,380 --> 00:27:50,740
Chce wreszcie usłyszeć, co się 
wydarzyło. 

472
00:27:51,260 --> 00:27:54,440
Chcę pochować swoje dziecko. 
Nie ma już żadnych złudzeń, że 

473
00:27:54,440 --> 00:27:58,590
jej syn żyje. 
Rodzina i jej pełnomocnicy 

474
00:27:58,670 --> 00:28:01,950
ujawniają także, że pierwotnie 
proces miał się rozpocząć 

475
00:28:01,950 --> 00:28:06,550
dopiero w 2027 roku. 
Uznają tak długi czas 

476
00:28:06,550 --> 00:28:09,710
oczekiwania za nie do 
zaakceptowania w sprawie o 

477
00:28:09,710 --> 00:28:12,630
takiej wadze. 
Wsparcie dla tego apelu 

478
00:28:12,750 --> 00:28:16,310
deklarują organizacje społeczne 
oraz przedstawiciele instytucji 

479
00:28:16,310 --> 00:28:19,870
publicznych, którzy po raz 
kolejny podkreślają systemowy 

480
00:28:19,870 --> 00:28:23,470
charakter i brak skutecznych 
procedur w sprawie przemocy 

481
00:28:23,470 --> 00:28:28,030
wobec osób transpłciowych. 
Presja przynosi efekt już kilka 

482
00:28:28,030 --> 00:28:34,230
tygodni później, 14 lipca 2023 
roku są te decyduje o znaczącym 

483
00:28:34,230 --> 00:28:38,150
przyspieszeniu postępowania. 
Proces zostaje zaplanowany na 

484
00:28:38,150 --> 00:28:42,630
lipiec kolejnego roku. 
Równolegle śledczy kontynuują 

485
00:28:42,630 --> 00:28:45,790
działania poszukiwawcze, 
analizują przypadki 

486
00:28:45,790 --> 00:28:48,870
niezidentyfikowanych zgonów i 
szczątków odnalezionych od 

487
00:28:48,870 --> 00:28:52,430
momentu zaginięcia tych uela 
weryfikują dane w rejestrach 

488
00:28:52,430 --> 00:28:56,070
ogólnokrajowych i regionalnych, 
także poza prowincją Buenos 

489
00:28:56,070 --> 00:28:59,110
Aires. 
Wszystkie uzyskane odpowiedzi są

490
00:28:59,110 --> 00:29:01,950
jednak negatywne. 
Żadna z nich nie prowadzi do 

491
00:29:01,950 --> 00:29:05,310
wyjaśnień. 
To oznacza, że proces rozpocznie

492
00:29:05,310 --> 00:29:12,670
się bez najważniejszego dowodu w
sprawie. 15 lipca 2024 roku 

493
00:29:12,870 --> 00:29:15,470
rusza proces w sprawie zabójstwa
dwudziesto. 

494
00:29:15,470 --> 00:29:17,590
Jedno letniego tehuella de la 
tory. 

495
00:29:18,190 --> 00:29:21,550
Na ławie oskarżonych zasiada 
tylko jeden z podejrzanych luis 

496
00:29:21,550 --> 00:29:26,150
Alberto Ramos, drugi Oskar 
montes odpowie w osobnym 

497
00:29:26,150 --> 00:29:29,110
postępowaniu, którego termin 
wciąż nie jest znany. 

498
00:29:29,630 --> 00:29:33,150
Już sama ta decyzja sądu budzi 
sprzeciw rodziny i obrońców praw

499
00:29:33,150 --> 00:29:35,870
człowieka, którzy nie 
przebierając w słowach, 

500
00:29:36,030 --> 00:29:39,230
zarzucają sądowi narażanie 
bliskich tech wella na kolejną 

501
00:29:39,230 --> 00:29:42,470
dawkę traumy. 
Pierwszego dnia procesu przed 

502
00:29:42,470 --> 00:29:45,710
budynkiem sądu gromadzą się 
aktywiści i przedstawiciele 

503
00:29:45,710 --> 00:29:49,590
organizacji lgbt. 
Plus trwają audycje radiowe, 

504
00:29:49,630 --> 00:29:52,750
happeningi i czuwania. 
Wszystko po to, by sprawa nie 

505
00:29:52,750 --> 00:29:56,110
toczyła się w ciszy. 
Ramos pojawia się na sali 

506
00:29:56,110 --> 00:30:00,830
rozpraw w kajdankach po eskortą 
służby więziennej jest oskarżony

507
00:30:00,830 --> 00:30:03,910
o współudział w zabójstwie z 
nienawiści wobec tożsamości 

508
00:30:03,910 --> 00:30:06,310
płciowej. 
Proces jest niezwykle 

509
00:30:06,310 --> 00:30:09,830
intensywny, bowiem przesłuchania
zaplanowano od poniedziałku do 

510
00:30:09,830 --> 00:30:13,390
piątku po kilkadziesiąt godzin 
tygodniowo z udziałem nawet 

511
00:30:13,390 --> 00:30:16,950
kilkudziesięciu świadków. 
Już ich pierwsze zeznania 

512
00:30:16,950 --> 00:30:19,390
rzucają nowe światło na postać 
ramosa. 

513
00:30:19,910 --> 00:30:23,550
Świadkami są nie tylko bliscy 
tequela, ale także osoby z 

514
00:30:23,550 --> 00:30:27,510
Bliskiego otoczenia oskarżonego.
Pojawiają się opisy przemocy, 

515
00:30:27,510 --> 00:30:31,190
gróźb i agresywnych zachowań, 
których Ramos dopuszczał się 

516
00:30:31,190 --> 00:30:35,070
względem swojej byłej partnerki,
ale także innych osób ze swojego

517
00:30:35,070 --> 00:30:37,870
otoczenia, sąsiadów i 
współpracowników. 

518
00:30:38,430 --> 00:30:41,510
Dużo mówi fakt, że część 
świadków prosi o składanie 

519
00:30:41,510 --> 00:30:44,760
zeznań bez jego obecności. 
Ze strachu przed ewentualną 

520
00:30:44,760 --> 00:30:48,390
zemstą. 
Rodzina ramosa przedstawia jego 

521
00:30:48,390 --> 00:30:52,030
znajomość cechulem niejako 
koleżeństwo, a raczej jako popis

522
00:30:52,030 --> 00:30:55,630
siły i zależności. 
Ich zdaniem Ramos nigdy nie 

523
00:30:55,630 --> 00:30:58,830
akceptował jego tożsamości 
płciowej, a jedynie sprawiał 

524
00:30:58,830 --> 00:31:01,470
takie wrażenie. 
Wykorzystywał jego trudną 

525
00:31:01,470 --> 00:31:05,710
sytuację dla własnego celu. 
Czuł, że ma nad nim władzę, że 

526
00:31:05,710 --> 00:31:08,070
los techvela niejako leży w jego
rękach. 

527
00:31:08,550 --> 00:31:13,470
Jednocześnie za jego plecami 
opisywał goi tutaj Cytat jako 

528
00:31:13,470 --> 00:31:15,790
dziewczynę, która poszła na 
zmarnowanie. 

529
00:31:16,750 --> 00:31:18,750
To stają się potwierdzać opinie 
biegłych. 

530
00:31:19,150 --> 00:31:22,390
Psychologowie opisują ramosa 
jako osobę manipulującą, 

531
00:31:22,550 --> 00:31:25,870
pozbawioną empatii, 
wykorzystującą przewagę wieku i 

532
00:31:25,870 --> 00:31:28,950
pieniędzy wobec młodego 
chłopaka, znajdującego się w 

533
00:31:28,950 --> 00:31:34,390
trudnej sytuacji życiowej. 26 
lipca zostają wygłoszone mowy 

534
00:31:34,390 --> 00:31:36,670
końcowe. 
Prokuratura i strona 

535
00:31:36,670 --> 00:31:40,390
oskarżycielska, czyli najbliżsi 
tequela domagają się kary 

536
00:31:40,390 --> 00:31:43,870
dożywotniego więzienia. 
Podkreślają, że choć ciała nigdy

537
00:31:43,870 --> 00:31:46,430
nie odnaleziono, materiał 
dowodowy nie pozostawia 

538
00:31:46,430 --> 00:31:49,030
wątpliwości co do zabójstwa i 
jego motywu. 

539
00:31:50,040 --> 00:31:54,280
Obrona za to próbuje podważać 
spójność śledztwa i sugeruje 

540
00:31:54,280 --> 00:31:57,920
alternatywne scenariusze, w tym 
możliwość, że te chwel wciąż 

541
00:31:57,920 --> 00:32:00,400
żyje. 
Nie są jednak w stanie w żaden 

542
00:32:00,400 --> 00:32:07,390
sposób poprzeć tych hipotez. 30 
sierpnia 2024 roku zapada wyrok 

543
00:32:07,950 --> 00:32:12,030
luis Alberto Ramos zostaje 
uznany w winnym i skazany na 

544
00:32:12,030 --> 00:32:16,270
dożywotnie pozbawienie wolności.
Sąd stwierdza również, że w jego

545
00:32:16,270 --> 00:32:18,790
opinii Ramos brał udział w 
ukryciu ciała. 

546
00:32:18,910 --> 00:32:22,470
I intencjonalnym zacieraniu 
śladów, w tym myleniu tropów. 

547
00:32:23,030 --> 00:32:26,830
W uzasadnieniu wyroku padają 
słowa o przemocy, pogardzie i 

548
00:32:26,830 --> 00:32:30,590
odarciu zgodności. 
Sąd podkreśla, że Ramos nie 

549
00:32:30,590 --> 00:32:34,350
tylko pozbawił życia tehula 
niewinnego młodego człowieka, 

550
00:32:34,590 --> 00:32:37,350
ale też zabrał jego rodzinie 
możliwości jakiegokolwiek 

551
00:32:37,350 --> 00:32:42,170
pożegnania się z nim. 
Jak już wspomniałam, sprawa 

552
00:32:42,170 --> 00:32:45,770
Oskara montesa toczy się innym 
torem i właśnie to rozdzielenie 

553
00:32:45,770 --> 00:32:49,330
postępowań stało się bardzo 
kontrowersyjne, choć obaj 

554
00:32:49,330 --> 00:32:52,690
mężczyźni byli podejrzani o 
współudział w zabójstwie i 

555
00:32:52,690 --> 00:32:55,890
poprzez śledczych od początku 
traktowani byli jako element tej

556
00:32:55,890 --> 00:32:58,970
samej układanki. 
Ich losy procesowe zostały 

557
00:32:58,970 --> 00:33:02,210
rozdzielone już na etapie 
przygotowań do rozprawy na kilka

558
00:33:02,210 --> 00:33:05,970
tygodni przed rozpoczęciem 
procesu w 2024 roku. 

559
00:33:06,880 --> 00:33:11,080
Obrona Oskara montesa złożyła 
taki wniosek, argumentując, że 

560
00:33:11,080 --> 00:33:14,600
oskarżony nie został wcześniej 
poinformowany o przysługującym 

561
00:33:14,600 --> 00:33:18,440
mu prawie wyboru formy 
postępowania mógł zdecydować, 

562
00:33:18,440 --> 00:33:21,280
czy chce klasyczny proces przed 
składem sędziowskim. 

563
00:33:21,550 --> 00:33:23,350
Czy takie z udziałem ławy 
przysięgłych? 

564
00:33:24,350 --> 00:33:27,350
Sąd przychylił się do tego 
wniosku, mimo że został on 

565
00:33:27,350 --> 00:33:30,550
złożony po terminie. 
W efekcie Ramos stanął przed 

566
00:33:30,550 --> 00:33:34,150
sądem zawodowym, a Oskar ma 
odpowiadać w osobnym procesie 

567
00:33:34,150 --> 00:33:38,430
przed ławą przysięgłych. 
Ta decyzja spotkała się z ostrą 

568
00:33:38,430 --> 00:33:41,670
krytyką ze strony rodziny, 
tequela, organizacji społecznych

569
00:33:41,670 --> 00:33:44,670
i aktywistów. 
Wskazywano, że oznacza ona nie 

570
00:33:44,670 --> 00:33:47,870
tylko opóźnienie prac wymiaru 
sprawiedliwości, ale też 

571
00:33:47,870 --> 00:33:51,070
konieczność ponownego 
przechodzenia przez traumatyczne

572
00:33:51,070 --> 00:33:54,470
zeznania dla rodziny świadków i 
bliskich zaginionego. 

573
00:33:55,030 --> 00:33:58,590
Pojawiły się zarzuty, że prawo 
oskarżonego zostały postawione 

574
00:33:58,670 --> 00:34:02,230
ponad prawami ofiary. 
Swoje oburzenie, podziałem 

575
00:34:02,230 --> 00:34:07,110
procesu wyrażają dziesiątki 
organizacji od grób lgbt plus 

576
00:34:07,350 --> 00:34:10,949
przez organizację praw człowieka
po związki zawodowe i partie 

577
00:34:10,949 --> 00:34:14,510
polityczne. 
Protesty, marsze i manifestacje 

578
00:34:14,670 --> 00:34:17,710
odbywały się w wielu miastach 
kraju nie tylko jako apel o 

579
00:34:17,710 --> 00:34:21,350
odnalezienie tequela, ale też 
jako sprzeciw wobec systemowej 

580
00:34:21,350 --> 00:34:25,070
przemocy, marginalizacji i 
bezkarności sprawców. 

581
00:34:26,030 --> 00:34:28,790
Proces Oskara montessa do dziś 
nie ma wyznaczonej daty 

582
00:34:28,790 --> 00:34:31,469
rozpoczęcia, mimo że mija już 5 
lat. 

583
00:34:31,949 --> 00:34:35,590
Prokuratura utrzymuje jednak, że
materiał dowodowy wobec niego 

584
00:34:35,590 --> 00:34:39,150
pozostaje aktualny i spójny. 
Obejmuje między innymi zdjęcia 

585
00:34:39,150 --> 00:34:42,389
wykonane w dniu zaginięcia 
tequilla analizy telefonów, 

586
00:34:42,510 --> 00:34:46,429
sprzeczne zeznania oraz zarzuty 
dotyczące mataczenia w śledztwie

587
00:34:46,429 --> 00:34:50,230
i składania fałszywych zeznań. 
Dla wielu środowisk 

588
00:34:50,230 --> 00:34:53,870
reprezentujących mniejszości 
proces Oskara montessa pozostaje

589
00:34:53,870 --> 00:34:57,190
dziś ostatnim brakującym 
elementem tej historii i swego 

590
00:34:57,190 --> 00:35:01,430
rodzaju testem sprawdzianem dla 
całego argentyńskiego wymiaru 

591
00:35:01,430 --> 00:35:05,190
sprawiedliwości. 
Bo historia techłela dala torre 

592
00:35:05,190 --> 00:35:08,470
jest między innymi opowieścią o 
systemie, który zawiódł zbyt 

593
00:35:08,470 --> 00:35:12,910
wcześnie i zbyt łatwo o tym, jak
bieda, wykluczenie i trans. 

594
00:35:12,910 --> 00:35:17,310
Fobia splatają się w jedną 
śmiertelnie niebezpieczną sieć i

595
00:35:17,310 --> 00:35:20,470
po prostu o młodym człowieku, 
który wyszedł z domu na rozmowę 

596
00:35:20,470 --> 00:35:22,630
o pracę, bo chciał normalnego 
życia. 

597
00:35:23,590 --> 00:35:26,870
I nigdy nie wrócił. 
I być może właśnie dlatego 

598
00:35:26,870 --> 00:35:29,870
pytanie, gdzie jest techel, 
wciąż wybrzmiewa na 

599
00:35:29,870 --> 00:35:33,190
argentyńskich ulicach, bo dopóki
nie padnie na niepełna 

600
00:35:33,190 --> 00:35:36,230
odpowiedź, ta historia nie jest 
zamknięta. 

601
00:35:38,240 --> 00:35:41,520
Kochani na dziś to już wszystko.
Dziękuję wam za wysłuchanie 

602
00:35:41,520 --> 00:35:44,880
dzisiejszego odcinka do końca 
uważajcie na siebie i do 

603
00:35:44,880 --> 00:35:46,000
usłyszenia niedługo.
